P Recent schreef ik een korte post naar aanleiding van een prachtig artikel van een patiënt die al jaren pijn heeft. Hij schreef een artikel over hoe zijn eigen veeleisendheid, maar ook de ‘goede patiënt’ willen zijn, hem niet verder bracht in zijn eigen proces met aanhoudende pijn. In de post schreef ik dat veel mensen die worstelen met aanhoudende klachten, pijn of aandoeningen als longcovid last kunnen hebben van hoge eisen. Toen waren de poppen aan het dansen. Hoe haal ik het in mijn hoofd Er werd zo fel gereageerd dat ik ervan schrok. Iets wat voor mezelf vanzelfsprekend is (dat psychologische processen invloed hebben op het LETSELSCHADE 20 NEWS COLUMN OVER CHRONISCHE PIJN PSYCHOLOGIE EN DE BELEVING VAN KLACHTEN Mijn naam is Louis Zantema. Ik ben GZ-psycholoog, docent, podcastmaker en auteur. Mijn passie en expertise richt zich op aanhoudende pijnklachten, vooral wanneer deze niet (voldoende) verklaard kunnen worden vanuit een somatisch perspectief. beloop en de ervaring van een ziekte, letsel of andere symptomen) werd heel anders geïnterpreteerd. Wat een deel van de mensen las, was: Je veroorzaakt je eigen pijn, aanhoudende klachten of andere aandoening door je hoge eisen. Kortom: ‘Het zit tussen je oren’. Nu is dat laatste nog steeds wel een interessant gedachtenexperiment, dacht ik bij mezelf. In welke mate ben je zelf verantwoordelijk voor pijn? Meestal neem ik botbreuken als voorbeeld; die zijn duidelijk aantoonbaar. Stel dat Jan een zaterdagamateur voetballer is met een minderwaardigheidscomplex en daarvoor compenseert met hoge eisen aan zichzelf en de behoefte om tot het gaatje te gaan. Stel dat Jan zijn been breekt door het maken van een onbesuisde tackle in de 89e minuut tegen V.V. De Tegenstander. Heeft zijn psychologische profiel dan voor de botbreuk gezorgd? Gedrag valt ten slotte onder het kopje ‘psychologie’. En stel dat Jan, doordouwer die hij is, tijdens zijn revalidatieperiode meteen al zijn grenzen overgaat, omdat hij zich wil bewijzen, waardoor zijn been niet goed herstelt en hij klachten houdt, wat dan? Het eerlijke antwoord: de wereld is niet zo zwart-wit. Het is een samenspel van psychologische, biologische en sociale factoren, die elkaar allemaal onderling beïnvloeden. Misschien heeft Jan wel een jeugdtrauma waardoor hij zich zo
21 Online Touch Home