De weg naar gezonde autonomie DOOR: HANS PIETERS Nog maar één op de vijf medewerkers voelt zich verbonden met de eigen organisatie. De oplossing: minder hiërarchie, minder regels en meer ruimte voor eigen initiatieven. “Het is tijd om organisaties weer vanuit mensen te bouwen, waarbij kleine teams meer ruimte krijgen om zelf besluiten te nemen,” stelt Leon Schaepkens, auteur van Goodbye Human Resources - Welcome Human Purpose. “Veel klassiek ingerichte organisaties en HR-afdelingen zijn gericht op human resources en targets. Mensen worden geselecteerd op taken en competenties, niet op hun bijdrage aan de groep.” Schaepkens bepleit een terugkeer naar human purpose, waarbij teams in staat worden gesteld om zelf na te denken over besluiten en zelf te reflecteren op de eigen normen en gedrag. “Waarbij je van functies en taken de stap zet naar rollen en verantwoordelijkheid nemen binnen zelfstandige teams. Ook omdat de dingen in het werk zo snel veranderen. Bijvoorbeeld nu door AI.” AANGELEERDE HULPELOOSHEID “De grote angst die bedrijven en ondernemers tegenhoudt om de hiërarchie los te laten, is dat ‘de pleuris uitbreekt’ als je mensen de ruimte geeft. Dat ís ook zo,” luidt een verrassende observatie van Schaepkens. “Bij presentaties krijgt ik vaak als reactie: ‘Medewerkers kunnen meer autonomie niet aan’ en ‘Te veel vrijheid leidt tot chaos’. Dan reageer ik plagerig: ‘Dat zijn we zelf schuld’. We behandelen volwassen medewerkers als kleine kinderen. Daarmee ontstaat aangeleerde hulpeloosheid, omdat ze zich daarnaar gaan gedragen. Te veel regels, controledrang en eindeloos vergaderen ondermijnen onze intrinsieke motivatie.” “TE VEEL REGELS, CONTROLEDRANG EN EINDELOOS VERGADEREN ONDERMIJNEN ONZE INTRINSIEKE MOTIVATIE” 12 &GO magazine In zijn boek noemt hij de drie elementen die leiden tot succesvolle zelfsturende teams: betekenisvolle verbinding (“wij”), gezonde autonomie (“ik”) en rechtvaardigheid. Hij vertelt over zijn ontmoetingen met Charles Vinke van Twente Milieu. “Hij zei: ‘Ik heb 200 uur met mijn leidinggevenden en stafleden intensieve gesprekken gevoerd die telkens uitmondden in dezelfde kernvraag: wat is voor jou belangrijk? Welke basisbehoefte staat voor jou op één, welke op twee, welke op drie – en wat betekent
13 Online Touch Home