dat concreet in je dagelijkse keuzes?’. Alle deelnemers zetten daarna een symbolische handtekening: een bewuste afspraak met zichzelf én met hun collega’s hoe ze in de wedstrijd zitten.” Schaepkens: “Dat is hoe simpel je het kunt maken. Maar het gaat niet vanzelf. Zelfsturing gaat over resultaat, over innovatie. Een voorwaarde voor succes is dat je duidelijke spelregels hebt. Het werkt alleen als er duidelijke afspraken zijn over de besluitvorming, conflicthantering en verantwoordelijkheid. Zonder duidelijke kaders mislukken initiatieven vaak. Niet omdat het concept niet deugt, maar omdat de implementatie onvolledig is. Je moet wel afspreken hoe je besluiten neemt, welke beslissingen je kunt nemen.” PROCES VAN TWEE À DRIE JAAR “Een gezonde basis waarop gezonde autonomie kan bloeien – het creëren van psychologische veiligheid, verbinding en duidelijke grenzen – vergt een proces van twee à drie jaar. Pas dan voelen medewerkers zich veilig genoeg om zelf initiatieven te nemen.” Schaepkens vertelt hoe het team van chauffeurs van Twente Milieu heeft bedacht hoe ze de vrachtwagens efficiënter kunnen laten rijden, waardoor ze nu met een vrachtauto minder hetzelfde werk doen. “Het zijn gewoon menselijk behoeften waarop je moet inspelen. Als je dat slim doet, krijg je er veel voor terug. En ja, dat is altijd spannend. Het wil niet zeggen dat je er niks voor hoeft te doen en het allemaal makkelijk gaat. Het is keihard werken, maar je kunt beter hard werken mét mensen dan zonder mensen, zeg ik altijd.” Hij haalt een citaat van Jung aan: ‘A man can not [endure/bear] without a [sense of] meaning. So a man without a meaningful life is no man’. “Zonder betekenis werkt niks.” LEIDERSCHAP DELEN Voor ondernemers is het een grote stap om de autonomie en het leiderschap te delen, ziet hij. “Een van de grondleggers van zelfsturende organisaties is Ricardo Semler van de Braziliaanse multinational Semco. Hij kwam terug van een burn-out en dacht: ‘die controledrift van mij moet stoppen. Ik ga kleine teams maken en die NOAB.NL 13 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN
14 Online Touch Home