“Het potentieel van de Noordzee is groot, het biedt kansen voor grootschalige productie van windenergie én groene waterstof op zee.” Hoewel de meeste windparken pas na 2030 gerealiseerd gaan worden, is het essentieel om nu al over deze vragen na te denken. De planningsperiode voor het aanleggen van dit soort infrastructuur is namelijk lang. Zo kan het 6 tot 8 jaar duren vanaf de eerste aanwijzing van het windgebied tot dat de eerste windturbine draait. Door er nú over na te denken, ben je klaar voor de toekomst. Vandaar dat Dirk hiermee aan de slag is gegaan.” Eerste design Binnen TNO North Sea Energy Dertig (internationale) partijen uit de energiewaardeketen werken samen aan het onderzoeksprogramma North Sea Energy. Het programma is in 2017 gestart en onderzoekt de potentie van de Noordzee voor een geïntegreerd energiesysteem. en het North Sea Energy-programma ontwikkelde Dirk Boerhout, GIS-expert en masterstudent Geographical Information Management & Applications (GIMA), een zeer unieke GIS-tool een aanzienlijke kostenreductie. Dit bespaart ook nog eens tijd!” De meerwaarde van GIS-technologie Hoewel GIS-software in de praktijk nog niet voor iedereen bekend is, wordt GIS-technologie ook in de pijpleidingbranche meer en meer ingezet. Dirk: “Met GIS kan je ontwerpen gedetailleerd vormgeven, dat is de kracht van de software. Je kan voorkeuren ingeven om bepaalde gebieden te ontwijken en de kosten uit te rekenen. Bovendien is het een transparante methode: de input, planningen, waarmee de goedkoopste offshore waterstofbackbone kan worden ontworpen. Dirk: “Voor mijn masterscriptie ben ik een eerste design van een offshore backbone in de Noordzee gaan ontwikkelen met behulp van GIS-software, een geografisch informatiesysteem. Dat is in Europa nog niet eerder gedaan. Via GIS-software kan ik verschillende parameters en omgevingsfactoren - zoals meerdere offshore waterstofproductie hubs, onshore aansluitpunten en bestaande of nieuwe pijpleidingen - invoeren om met behulp van een kostenpaden- en netwerkanalyse tot een ontwerp van het meest optimale netwerk te komen. De output heb ik gevisualiseerd en zo heb ik een eerste schets (kaart) van een mogelijke offshore backbone ontwikkeld. Uit mijn onderzoek is gebleken dat we de bestaande gasleidingen in de Noordzee in principe kunnen hergebruiken met als gevolg bewerkingen en berekeningen zijn expliciet vastgelegd. Hierdoor is het hele proces traceeren reproduceerbaar, zodat we in de toekomst op eenzelfde manier netwerken kunnen plannen en ontwerpen. Dat is een belangrijke meerwaarde van GIS-technologie. Verder wordt de vergelijking van asplanned en as-built ondersteund waardoor bijvoorbeeld het plan gebruikt kan worden als basis voor een digital twin van de infrastructuur ter ondersteuning van het onderhoud eraan. Uiteindelijk maak ik als GISexpert een eerste ontwerp en is het aan de mensen die betrokken zijn bij de volgende ontwerpfase om het ontwerp te valideren.” Waardevolle bijdrage “Het is uniek wat Dirk heeft gedaan, dat is super interessant”, zegt Joris trots. “Hij heeft met zijn onderzoek niet alleen een waardevolle bijdrage geleverd aan de blauwdruk voor een offshore backbone in de Nederlandse 4 Foto: North Sea Energy
5 Online Touch Home