Noordzee, maar hij heeft ook de relevantie ervan benadrukt. De visuele beelden uit zijn onderzoek zijn belangrijk voor de sociale dimensie van het project. Energieinfrastructuurproblemen worden voor veel mensen pas inzichtelijk als er een kaart is. Hierdoor gaan ze anders naar het probleem kijken en dat brengt een belangrijke discussie op gang.” What’s next? Hoewel Joris en Dirk tevreden zijn met het eerste design, zijn er ook nog uitdagingen voor de toekomst. Dirk: “Een mooie volgende stap zou zijn om ook capaciteit en vraag & aanbod aan de analyse toe te voegen”, vertelt Dirk. “Wat is het effect van meerdere productielocaties en verschillende hoeveelheden waterstof die beschikbaar komen? Heeft dit gevolgen voor de diameter en tracering van de pijpleidingen? Dat zijn interessante en belangrijke vragen voor de toekomst. Persoonlijk zou ik het ook heel interessant vinden om dieper in te gaan op planning van de waterstofinfrastructuur.” Joris: “Het zou mooi zijn als we ook op voorhand het netwerk dynamisch kunnen doorrekenen. De wind kan zich elk uur anders gedragen, welk effect gaat dit hebben op het netwerk? Wat doet dit voor de opslag en het gebruik? Dit soort lessen wil je ook meenemen in je ontwerp om klaar te zijn voor de toekomst. Dit zijn detailslagen waar we nog aan werken. We hebben nu een mooie eerste stap gemaakt, de volgende fase is om dit verder uit te bouwen. We hebben met het North Sea Energy-programma voor ogen om eind volgend jaar een eerste schets te presenteren van hoe de Noordzee er in 2050 uit gaat zien. Een eerste coherente visie van hoe het energiesysteem in zijn geheel gaat veranderen. Daar zijn de ideeën van Dirk zeker in terug te vinden.” Europese drive Niet alleen het design van een offshore waterstofbackbone is uniek, maar ook de samenwerking tussen energieleveranciers op het gebied van offshore wind is nieuw. Joris: “Het idee voor een integrale aanpak wordt gekopieerd door andere landen in Europa. De laatste vijf jaar zijn partijen in toenemende mate collectief naar waterstofproductie op zee aan het kijken. Het komt meer naar voren in het publieke domein, dat is gaaf”, vertelt Joris enthousiast. “We hebben de ambitie om de samenwerking tussen landen verder te intensiveren om uiteindelijk een offshore backbone voor de gehele Noordzee te kunnen realiseren. Dit blijft echter ingewikkeld door de individuele belangen van lidstaten, verschillende wet- en regelgevingen en de verantwoordelijkheid voor financiering. Dat zijn uitdagingen die we de komende 10 jaar moeten oplossen, maar dat is zeker niet onmogelijk. In de Europese Green Deal is de Noordzee aangemerkt als belangrijk gebied, dus vanuit Europa is er een drive om dit te bewerkstelligen. Het is immers in iedereen zijn voordeel om samen te werken”, sluit Joris af. GIS staat voor Geografisch Informatie Systeem. GIS-technologie gebruikt tools om ruimtelijke gegevens en geografische informatie te analyseren en te visualiseren. Hierdoor is GIS-software een waardevol instrument om netwerken te analyseren, ontwerpen en optimaliseren. Foto: North Sea Energy GIS-software Joris Koornneef Naast zijn werk als Strategy Consultant bij TNO is Joris Koornneef ook wetenschappelijk leider binnen het North Sea Energyonderzoeksprogramma. Hij houdt zich bezig met verschillende kennisdisciplines en koppelt deze inzichten aan elkaar. Dirk Boerhout Dirk Boerhout is masterstudent Geographical Information Management & Applications (GIMA) en is gespecialiseerd in GIS-technologie. Voor zijn masterscriptie, onder begeleiding van Sytze de Bruin van Wageningen University & Research, was hij aangesloten bij het team van Joris om onderzoek te doen naar het ontwerp van een waterstofinfrastructuur in de Nederlandse Noordzee. BIG NXT30 5
6 Online Touch Home