0

17 LUXE JACHTEN 2 TOT 9 PERSONEN ENTDECKEN SIE FRIESLAND! BOOTVERHUUR VANUIT GROU Ga met één van de 17 jachten van HW Yachtcharter op ontdekking door het prachtige natuurgebied de Alde Feanen en ontdek tevens wat Friesland nog meer te bieden heeft! Het uitgestrekte vaargebied van Friesland, Groningen en Overijssel is het paradijs voor watersport en pleziervaart. Hier in het noorden van Nederland vindt u het het grootste aaneengesloten merengebied van Europa. Afwisseling van landelijke riviertjes, door de mens gegraven kanalen en ruime meren met rust en ruimte zorgen voor een ontspannen vakantie. BOOTSVERLEIH AB GROUW Erlebe Friesland und seine grenzenlose Schönheit der Landschaft! In mehr als 4 lehrreichen Nationalparks, großflächigen Heidebeständen, unberührten Wäldern können Sie erholsame und erbauliche Spaziergänge machen. Besuche die alten Stadtkerne und genießen Sie all das, was Friesland zu bieten hat. Über das größte zusammen hängende Seengebiet Europas ist es einfach zu erklären warum man in Friesland sagt: “Magst du Wasser, dann komm nach Friesland”. HW YACHTCHARTER - JISTER 13 - 9001 XX - GROU INFO@HWYACHTCHARTER.NL - HWYACHTCHARTER.NL +31 (0)566 624062

De Thuiskamer met haar 400 jaar oude charme is kleinschalig en besloten, de unieke locatie voor: • Overnachten als B&B of als vakantiehuis • Vergaderingen Prachtige Thuiskamer arrangementen: • Bruids arrangement • Fiets en/of sloep arrangement • Zeil en/of sloep arrangement • Mid-week arrangement • Relax-weekend arrangement Hier bent u UIT en toch THUIS! De Thuiskamer - Hoofdstraat 31, 9001 AP Grou M 06 - 226 082 47 | E info@dethuiskamer.nl www.dethuiskamer.nl Toffe Zaken Cadeau & lifestyle wij maken en verkopen blijmakers Gedempte haven 22 Grou

Inhoudsopgave Welkom Welkom Grou heeft het! 5 9 ontdek grou InformatiePunt Grou Grouster Erfgoed Horeca Grou Winkelen in Grou Wilhelminapark Grou Het wapen Grou 37 37 38 38 39 39 voor de kinderen De Speeltuinen van Grou Jeugdzeilen bij KWV Frisia GWS jeugdzeilen Platbodem Jeugdzeilen Simmer Spulwiken Grou Skipkesilen Jeugdkrite Grou Doe tips! Doolhof Ons dorp Business Club Grou Doarpskoöperaasje Grou Grou Aktief Grou 2030 De Grou Mobyl UVV Stichting HVS Pleatslik Belang Grou It Fûns Mid-Fryslân Cultuur / Historie Grou van Oudsher Het Dorpsarchief Museum Hert fan Fryslân Mineralogisch museum De Schuilkerk van Grou Sikefûns It Gild 11 11 13 13 15 15 17 19 19 watersport Haveninformatie Winterhaven Grou De K-Klasse Vaarroutes Grou Watersport voor iedereen Varen doe je samen Verkeersborden en brugseinen 19 23 25 De historie van Het Sint Piterfeest 26 Sint Piterkerk De Bunker 30 32 32 33 35 De Waterkaarten App KWV Frisia Alles is Mooglik MS Markol De Emanuel Het Grouster Skûtsje GWS — Grouster WaterSport 41 47 47 50 48 52 53 55 57 58 59 60 61 GRSV — RoeiSloepen Vereniging 62 KZV Oostergoo Grou en Meer Brandweer Grou It Skelhûs Duofietsen Doarpskeamer Grou 59 Werelds sportdorp Sport in Grou Friesma State Sportvissen in Grou 63 Handwerkcafé Grou e.o. 85 86 87 87 88 90 90 91 91 Fietsen en Wandelen Pontjesroute De 8 van Grou Pontinformatie en vaartijden Wandelen in Grou Dorpswandeling met gids Wandelen met de hond Body & Mind Outdoor 65 Play Skate Court & Iepenloft fitness 65 Jeugdkaatsen en Kabouterkaatsen 66 Knutselclub Grou 66 67 67 68 68 69 69 70 73 75 78 80 81 83 83

De omgeving van Grou Nationaal Park De Alde Feanen 93 Visit Leeuwarden IVN Natuureducatie De Grouster weagen De Friese vlag Recreatieschap Marrekrite Visit Noardwest Fryslân Wetterskip Fryslân 94 95 95 96 97 99 101 verenigingen Athleta Grou BC Raak’m Biljartclub De Bierhalle Bridgeclub Grou Bridgeclub BZRT Dartclub de Boogschutter FFF Grou Fûgelwacht Grou 107 107 107 107 108 108 108 108 Grouster RoeiSloepen vereniging 109 Grouster WaterSport vereniging 109 Gymnastiekvereniging SSS Grou 109 HSF de Pikmarruters HSV Idaarderaadeel It Gild Kaatsvereniging it Wetterlân Korfbal vereniging Mid-Fryslân Krite Grou KWV Frisia MuZiek in Grou Apollo Grou Damesakkoord De Band VOLK De Pikbroeken Just for Fun popkoor Mingd Koar Grou Orkest foar Elkenien Koor Sjongnocht Vocal Group Sjonge Jonge STG De Pinguins 103 103 103 103 104 104 104 104 107 Tennisvereniging Grou Voetbalvereniging GAVC Vereniging IJsZeilenGrou Volleybalvereniging Grouw ’64 Volkstuinvereniging Grou activiteiten / festiviteiten Het Sint Piterfeest Sint Piterfroulju Het Sint Pitermearke Merenloop Grou Vrolijke Vrijmarkt Grou RoeiSloepenrace Grou Dodenherdenking Grou Sleepbootdagen Grou Opening Watersportseizoen Splashtival 109 110 110 110 111 111 111 Stichting Inline Skate Hockey Grou 111 Stifting Grou 112 112 112 112 113 113 Foodfestival PrikMar Skûtsjewike SKS Skûtsjesilen 110 Wandel 4-daagse Grouster Merke Halloween Kerst Sing In 115 116 116 117 117 118 121 121 122 123 123 124 126 131 131 133 133 Praktische informatie AED’s Grou Nuttige Adressen Openbaar vervoer Watersportvoorzieningen Bootverhuur Rondvaarten met schipper Zeillessen Zeilmakerijen Watersportservice Overnachten Eten & drinken Winkels Plattegrond Grou 135 135 136 137 137 138 138 138 139 140 140 141 142

• Welkom • Grou heeft het! Welkom

Welkom in Grou De Burgemeester heet u welkom Prachtig gelegen aan het Prinses Margrietkanaal en het Pikmeer ligt watersportdorp Grou. Een blauwe parel, onderdeel van de gemeente Leeuwarden. Als burgemeester heet ik u van harte welkom. Ik raad u aan om eropuit te trekken. Bijvoorbeeld naar het Halbertsmahûs aan het Halbertsma’s Plein 4. Hier woonde namelijk de familie Halbertsma, een vooraanstaand Fries patriciërsgeslacht. De familie is bekend om haar grote invloed op de Friese cultuur en om hun houtfabrieken. Wat u ook kan doen is een bezoekje brengen aan de historische binnenstad van Leeuwarden. Onderweg daarnaartoe krijgt u vanuit de trein, de auto of op de fiets een heel mooi beeld van wat onze gemeente heeft te bieden. Met de boot bent u overigens ook van harte welkom in de hoofdstad van Fryslân. U kan er namelijk aanleggen in de mooiste natuurlijke jachthaven van Nederland, de Prinsentuin. Zo ziet u maar, naast de watersport en het gezellige centrum is er nog veel meer moois in en rond Grou te beleven. Het is een dorp vol verhalen. Daarom ben ik er trots op dat Grou nu ruim 12 jaar tot onze gemeente behoort. U leest meer over Grou in dit mooie magazine. Sybrand van Haersma Buma Burgemeester gemeente Leeuwarden 5 WELKOM

Wolkom yn Grou De Boargemaster hjit jo wolkom Prachtich lizzend oan it Prinses Margrietkanaal en de Pikmar leit wettersportdoarp Grou. In blauwe pearel, ûnderdiel fan de gemeente Ljouwert. As boargemaster hjit ik jo fan herte wolkom. Ik ried jo oan om derop út te gean. Bygelyks nei it Halbertsmahûs oan it Halbertsma’s Plein 4. Hjir wenne nammentlik de famylje Halbertsma, in foaroansteand Frysk patrisiërsgeslacht. De famylje is bekend om har grutte ynfloed op de Fryske kultuer en om harren houtfabriken. Wat jo ek dwaan kinne, is in besite bringe oan de histoaryske binnenstêd fan Ljouwert. Underweis dêrnei ta krije jo út de trein wei, de auto of op de fyts in hiel moai byld fan wat ús gemeente te bieden hat. Mei de boat binne jo oars ek fan herte wolkom yn de haadstêd fan Fryslân. Jo kinne der nammentlik oanlizze yn de moaiste natuerlike jachthaven fan Nederlân, de Prinsetún. Sa sjogge jo mar, neist de wettersport en it gesellige sintrum is der noch folle mear moais yn en om Grou hinne te belibjen. It is in doarp fol ferhalen. Dêrom bin ik der grutsk op dat Grou no goed 12 jier ta ús gemeente heart. Jo lêze mear oer Grou yn dit moaie magazine. Sybrand van Haersma Buma Boargemaster gemeente Ljouwert 6

Welcome to Grou The Mayor welcomes you Beautifully located along the Prinses Margriet Canal and the Pikmeer, you will find the watersports village of Grou. A blue gem, part of the municipality of Leeuwarden. As mayor, I warmly welcome you. I encourage you to explore the surroundings. For example, visit the Halbertsmahûs at Halbertsma’s Plein 4. This is where the Halbertsma family once lived, a prominent Frisian patrician family. They are well known for their great influence on Frisian culture and their timber factories. You might also consider visiting the historic city centre of Leeuwarden. On your way there by train, car, or bicycle you will get a wonderful impression of what our municipality has to offer. You are also very welcome to visit the capital of Fryslân by boat. You can moor in one of the most beautiful natural marinas in the Netherlands: the Prinsentuin. As you can see, besides watersports and the lively village centre, there is much more to discover in and around Grou. It is a village full of stories. That is why I am proud that Grou has been part of our municipality for over 12 years. You can read more about Grou in this beautiful magazine. Mehr über Grou erfahren Sie in diesem schönen Magazin. Willkommen in Grou Der Bürgermeister heißt Sie willkommen Wunderschön gelegen am Prinses-Margriet-Kanal und am Pikmeer liegt das Wassersportdorf Grou. Eine blaue Perle, Teil der Gemeinde Leeuwarden. Als Bürgermeister heiße ich Sie herzlich willkommen. Ich empfehle Ihnen, die Umgebung zu erkunden. Besuchen Sie zum Beispiel das Halbertsmahûs am Halbertsma’s Plein 4. Hier lebte die Familie Halbertsma, ein bedeutendes friesisches Patriziergeschlecht. Die Familie ist bekannt für ihren großen Einfluss auf die friesische Kultur sowie für ihre Holzfabriken. Ebenso lohnt sich ein Besuch der historischen Innenstadt von Leeuwarden. Auf dem Weg dorthin – mit dem Zug, dem Auto oder dem Fahrrad – erhalten Sie einen schönen Eindruck von dem, was unsere Gemeinde zu bieten hat. Auch mit dem Boot sind Sie in der Hauptstadt von Fryslân herzlich willkommen. Sie können dort in einem der schönsten Naturhäfen der Niederlande anlegen: dem Prinsentuin. Wie Sie sehen, gibt es neben Wassersport und dem gemütlichen Ortszentrum noch viel mehr in und rund um Grou zu entdecken. Es ist ein Dorf voller Geschichten. Deshalb bin ich stolz darauf, dass Grou seit über 12 Jahren zu unserer Gemeinde gehört. Sybrand van Haersma Buma Mayor of the municipality of Leeuwarden Sybrand van Haersma Buma Bürgermeister der Gemeinde Leeuwarden 7 WELKOM

Grou heeft het! De ideale en centrale uitvalsbasis om Friesland te ontdekken Grou, waarnaar verluidt het mooiste Fries wordt gesproken, ligt midden in het hart van Friesland. De pittoreske dorpskern is gebouwd rondom de 12e -eeuwse Sint Piterkerk. Vroeger moeilijk bereikbaar, nu is het dorp hét startpunt om de pure natuur van het Friese land te ontdekken. Met de auto, over het water, op de schaats, te voet of met de fiets, kies maar. Een dorp met een uniek historisch karakter, waar gastvrijheid voorop staat. Een grote diversiteit aan gezellige restaurants, een breed winkelaanbod en veel (watergebonden) bedrijvigheid. Winkelen, lekker eten, zeilen, varen, fietsen, rondvaarten, musea en meer. Grou wordt ook wel de bakermat van de Friese cultuur genoemd. Puur en authentiek. Te veel om in één dag te beleven, te proeven en te ontdekken. De centra van de vier grote plaatsen Leeuwarden, Heerenveen, Sneek en Drachten zijn binnen een kwartier bereikbaar. Grou is daarom ook de ideale uitvalsbasis om Friesland te ontdekken. Het dorp beantwoordt volledig aan het beeld dat we van Friesland hebben, in zowel zomer als winter. Het enige dorp waar het centrum wordt omgeven door water en haar havens. In dit dorp is niet eens echt sprake van loopafstand… alles is hier op kruipafstand. Meer informatie www.grou.nl info@grou.nl  zonnig_grou  zonnig_grou 9 WELKOM

• BusinessClub Grou • Doarpskoöperaasje Grou • Grou Aktief • Grou 2030 • De Grou Mobyl • UVV • Stichting HSV • Pleatslik Belang Grou • It Fûns Mid-Fryslân ONS DORP

Doarpskoöperaasje Grou Grou werkt aan een sterk en toekomstbestendig dorp. De Doarpskoöperaasje Grou verbindt inwoners, organisaties en initiatieven en speelt een centrale rol in projecten die het dorp mooier, groener en leefbaarder maken. Een belangrijk speerpunt is het nieuwe Multifunctioneel Centrum: een plek voor ontmoeting, cultuur, informatie en samenwerking, ontwikkeld op basis van wensen uit het dorp. BusinessClub Grou BusinessClub Grou vertegenwoordigt een achterban van creatieve, vindingrijke en eigengereide ondernemers die bekend staan om baanbrekende innovaties. Deze bijzondere ondernemers vinden elkaar al ruim 90 jaar bij BusinessClub Grou. Ter bevordering van het ondernemersklimaat organiseert BusinessClub Grou elke maand informatieve en ontspannende evenementen waarbij kennis overdracht en onderling netwerken centraal staan. Het platform behartigt ook de belangen van ondernemers en is een sparringpartner voor ondernemerskwesties. Onderneem je in Grou e.o. of woon je als ondernemer in of rond het dorp? Voel je dan van harte uitgenodigd om eens sfeer te proeven bij BusinessClub Grou. Hou onze agenda in de gaten op www.businessclubgrou.nl en meld je gerust vrijblijvend aan voor een bijeenkomst. Ben je al overtuigd van wat BusinessClub Grou voor jou kan betekenen? Meld je dan op de homepage aan als kersverse BCG-er. Meer informatie www.businessclubgrou.nl info@businessclubgrou.nl  businessclubgrou  businessclub-grou bcgrou Meer informatie www.doarpskooperaasje.nl info@dkgrou.nl DOARPSKOOPERAASJE Op het gebied van duurzaamheid lopen onderzoeken naar o.a. aquathermie, windenergie en gezamenlijke energieopslag. Samen met Grou2030 wordt een energiegemeenschap opgericht, zodat inwoners in de toekomst lokaal opgewekte energie kunnen delen en profiteren van gezamenlijke oplossingen. De werkgroep Ontwikkeling volgt ruimtelijke plannen en beoordeelt of nieuwbouw en herbestemming passen binnen de dorpsvisie, zonder zelf projecten te initiëren. Ook wordt gewerkt aan het versterken van Grou als toegangspoort tot Nationaal Park De Alde Feanen en aan een gastvrije haven. Voor jongeren is Club De Jonge Oost inmiddels een vaste ontmoetingsplek. Sinds 2025 organiseert de DKG inloopcafé’s waar werkgroepen hun projecten presenteren en met inwoners in gesprek gaan. 11 ONS DORP

12

Grou 2030 Grou Aktief gaat voor Gastvrij Grou Stichting Grou Aktief is opgericht met het doel om de gastvrijheid, sfeer en de belevingswaarde van Grou als watersportdorp te bevorderen. Samen met vele verenigingen en vrijwilligers bundelen wij de krachten voor een Gastvrij Grou! Grou Aktief verzorgt, met inzet van een groot aantal vrijwilligers, de volgende activiteiten: • Het weekend van Opening Watersportseizoen, met de aankomst van zeilkoningin en hofdame en vele andere activiteiten. • Pont De Snoekcbears. Deze fiets-en wandelpont vaart over De Grêft bij het eiland De Burd en is een belangrijke schakel in de pontjesroute De 8 van Grou door het Nationaal Park De Alde Feanen. • Pont Gastvrij Grou. Deze pont voor fietsers en wandelaars vaart tussen de Hellingshaven bij het centrum en de overkant bij restaurant Oan ’t Wetter op Waterpark Yn ‘e Lijte. De pont is ook onderdeel van De 8 van Grou. • Grou Aktief coördineert de Pontjesroute De 8 van Grou. Zij stemt af met de pontjes in de route, geeft de fietsgids uit en onderhoudt de website www. de8vangrou.nl • Het Twineboerd met de digitale evenementenkalender. • Ook is Grou Aktief het leenpunt voor dranghekken en verkeersborden om te gebruiken tijdens activiteiten in Grou. Meer informatie www.grouaktief.nl info@grouaktief.nl Grou2030 is een vrijwilligersorganisatie, gebaseerd op de principes voor sustainability van The Natural Step. In 2017 hebben tientallen burgers samen een ideaal opgesteld voor het dorp: een gedroomde toekomst voor het jaar 2030. Deze Droom van Grou is te vinden op grou2030.nl/jaarverslag. Allerlei soorten activiteiten dragen eraan bij om dit ideaal dichterbij te brengen. Zo wordt het dorp door geveltuintjes, een bijenlint en aangepast maaibeleid groener en de biodiversiteit beter. De Groenbrigade steekt graag de handen uit de mouwen: tegel eruit en plant erin. Een werkgroep is actief om wandelpaden door het land van boeren te realiseren: gezond, gratis en dicht bij huis buiten en in beweging zijn. Kuierpaad Kromme Grou wordt al volop gebruikt. Deelkasten en voedselbankacties helpen mensen met een kleine beurs. Fittesten, samen wandelen, workshops positieve gezondheid en workshops koken worden ingezet om kwalen uit te stellen en lekker lang gezond te blijven. Door het Fixteam zijn al 200 huizen voorzien van energiebesparende maatregelen zoals tochtstrips en radiatorfolie. De volgende actie Grou gaat voor Goed Glas is een samenwerking met de gemeente Leeuwarden. Vrijwilligers wijzen bewoners de weg naar subsidies die te verkrijgen zijn voor HR++ glas en andere isolatie. Er zijn ook plannen om met DKG een energiecoöperatie op te zetten waarmee we als dorp samen lokale energiebronnen kunnen aanboren. Naast zonneenergie en windenergie gaat het ook om energiewinning via aquathermie langs het PM kanaal. In de winterperiode zijn er maandelijks Meet Ups op zondagmiddag. Daar maak je kennis met boeiende verhalen, een verrassende spreker of kunst en cultuur. En ga je daarover met elkaar in gesprek. De middagen worden opgezet met PKN en DKG. Kortom er gebeurt veel op allerlei terreinen en er kan nog veel meer gebeuren. Spreekt de Droom je aan en wil je meehelpen? Stuur een mail naar info@grou2030.nl www.grou2030.nl info@grou2030.nl  grou2030 13 ONS DORP

Mineralogisch Museum Mineralen en edelstenen voor jong en oud HEMA Grou Elke dag geopend T 0566 624 847 Leechlân 22, Grou Op de weg tussen Warten en Grou www.mineralengrou.nl 0566 623 636 In juli en augustus geopend Dinsdag t/m zondag 11.00 uur en 17.00 uur 14

De Grou Mobyl Vervoerservice UVV auto met chauffeur Niet meer weg te denken uit Grou voor inwoners met een beperkte mobiliteit. Of het nu gaat om een tijdelijke- of een langdurige beperking, een oog- of heupoperatie, we staan voor jong en oud klaar. Zelfstandig in eigen woonplaats de dagelijkse boodschappen blijven doen, naar de kapper of de pedicure gaan. Een bezoek brengen aan kennissen, naar de kerk of het terras. Kortom, alledaagse activiteiten die zo vanzelfsprekend lijken, maar niet voor iedereen. Naast het praktische, verlagen we de drempel om actief te blijven. “Ik koe de sjauffeur en we ha leuke petearen hân” Voor € 1 per rit brengen we je naar je bestemming in Grou. Verkooppunten: Jumbo Grou, Dierenspeciaalzaak Jan & Japke, Informatiepunt Grou Reserveren: 06 2060 3741 op: maandag t/m vrijdag van 09.00 tot 12.00 uur van 13.30 tot 16:30 uur zaterdag en zondag van 09.00 tot 11.30 uur Sinds 1945 een begrip in Grou op het gebied van welzijn voor 55+ Grousters. “Unie van Vrijwilligers afdeling Grou: 80 jaar actief!” Wij verlenen diensten en organiseren activiteiten, zowel individueel als voor groepen waarbij de nadruk ligt op contact en plezier. Wat we doen: Vervoerservice Grou Mobyl!; Duofietsen; Vriendschappelijk huisbezoek; Praktische hulp; koor ‘Sjongnocht’; Gymnastiek ‘Nut en Nocht’; Bingo; Doarpskeamer Grou; Sint Pitermiddag; Kerstmiddag. Onze agenda op de website is up to date. Onze enthousiaste vrijwilligers zijn actief bij thuiswonenden en bij bewoners van Friesma State en in de Doarpskeamer. Kwaliteit en betrouwbaarheid staan bij ons hoog in het vaandel.’ Draagt u ons vrijwilligerswerk ook een warm hart toe en wilt u ons steunen? Vanaf € 5 per jaar wordt u donateur. Meer informatie www.uvvgrou.nl info@uvvgrou.nl 15 ONS DORP

HJF DE KONING Scheepsstoff ering HJFDEKONING.NL Kijk voor meer informatie op Dobbe 5b, 9001 XN Grou • 0566 - 620 576 • info@hjfdekoning.nl SAMEN BOUW JE BETER WWW.SHPVASTBOUW.NL NIEUWBOUW | VERBOUW | ONDERHOUD | RENOVATIE De Muldyk 3, Grou | kringloopgrou.nl 16 Openingstijden: Maandag t/m vrijdag 13.00 - 17.00 uur Zaterdag 10.00 - 17.00 uur

Stichting Hoekstra-Viersen-Steenendam De Stichting Hoekstra-Viersen-Steenendam is in 2006 opgericht door het echtpaar Johanna en Abraham Dijkstra, die in 1963 van Leeuwarden naar Grou verhuisden en hier tot hun overlijden zijn blijven wonen. Joke en Bram voelden zich thuis in Grou en voelden zich verbonden met de Grousters en hun dorp. De Stichting HVS wil projecten ondersteunen, die ten goede komen aan de inwoners van Grou, Idaerd, Eagum, Reduzum, Friens, Warten, Warstiens en Jirnsum. Dat betekent dat inwoners van deze dorpen een aanvraagformulier kunnen invullen en financiële ondersteuning kunnen aanvragen. De afgelopen jaren heeft de Stichting HVS op het gebied van sport, cultuur maar ook op sociaal gebied vele personen, verenigingen, stichtingen, instellingen en scholen uit de bovenstaande dorpen financieel ondersteund. Een paar voorbeelden van vorig jaar, 2025: Wergeaster Wettersport Ferieniging, wielrenner Mike Dogterom, Stichting Theatergroep Fier, Stichting Warten Actief, Plaatselijk Belang Friens, Jelte en Ids Hellinga, Grou Actief Skûtsjewike, IJs- en Zeilvereniging Wergea, v.v. Irnsum en nog veel meer Het afgelopen jaar heeft de Stichting HVS ook een flinke bijdrage geleverd aan de renovatie van de tuin en hek van de Sint Piterkerk. Op de site van de Stichting HVS vind je twee soorten aanvraagformulieren: één voor personen en één voor verenigingen, stichtingen, scholen en instellingen. Vul de aanvraagformulieren nauwkeurig in en voeg kopieën van de gevraagde documenten toe. De aanvragen worden door het bestuur beoordeeld en de aanvragers krijgen voor eind juli bericht of hun aanvraag gehonoreerd wordt. Ben je geïnteresseerd, kijk op onze website www.stichtinghvs.nl voor meer informatie en denk je in aanmerking te komen voor financiële ondersteuning, vul dan een aanvraag formulier in. Aanvragen dienen voor 15 februari ingediend te zijn en in juni worden de aanvragen beoordeeld door het bestuur. Meer informatie www.stichtinghvs.nl stichtinghvs@hotmail.com 17 ONS DORP

GASTVRIJ GENIETEN AAN HET PIKMEER Paviljoen PrikMar is gelegen aan het Pikmeer in het pittoreske watersportdorp Grou. Wij zijn een jong en dynamisch team en vinden het ontzettend belangrijk dat je je als gast direct bij ons thuis voelt. Deze laagdrempeligheid vind je ook terug in de goed betaalbare kwaliteit van ons eten en drinken. Geniet van onze gastvrije sfeer tijdens een koffiepauze, een heerlijke lunch, een gezellige borrel of een smakelijk diner. Of bezoek Splashtival en Foodfestival PrikMar, die wij samen met ProDome organiseren tijdens de Skûtsjewike! Waan je terug in de tijd van de “koude oorlog” in het Museum Bescherming Bevolking Iedere eerste zondag van de maand geopend. Rondleidingen ook op afspraak. 18 www.museumbeschermingbevolking.nl

Pleatslik Belang Grou Pleatslik Belang Grou, wat is dat eigenlijk? Pleatslik Belang Grou is een vereniging met ruim 600 leden die zich al meer dan 40 jaar inzet voor de belangen van Grou en de Grousters. De vereniging is een aanspreekpunt voor bewoners, maatschappelijke organisaties en instanties. Informatie en vragen Via onze website en nieuwsbrief houden we inwoners op de hoogte van zaken die spelen in het dorp. Heeft u een vraag en weten wij het antwoord niet direct, dan verwijzen we u naar de juiste instantie. Ook geven we signalen en reacties door aan de gemeente en organisaties wanneer er behoefte is aan meer of betere informatie. Belangenbehartiging Wanneer belangen van inwoners in het geding zijn, bijvoorbeeld als een belangrijke voorziening dreigt te verdwijnen, ondersteunen wij de belangenbehartiging. Daarbij maken we gebruik van onze contacten met organisaties, instanties en het gemeentebestuur. Dorpsbudget Voor initiatieven in straten, buurten of het dorp stelt de gemeente jaarlijks een dorpsbudget beschikbaar. Een commissie van PBG beoordeelt de aanvragen. Word lid of doe een aanvraag bij het dorpsbudget via www.pbgrou.nl Scan de QR-code en word lid It Fûns Mid-Fryslân Grou is rijk aan allerlei fondsen en stichtingen die op verzoek een bijdrage leveren aan de leefbaarheid van dit dorp en zijn inwoners. It Fûns Mid-Fryslân komt van oorsprong voort uit de ‘Nutsspaarbank’, opgericht in 1914 vanuit de ‘Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen’ om sparen toegankelijk te maken voor de ‘gewone man’, met als doel hen financieel zelfredzaam te maken. In 1969 ging de bank als spaarbank ‘Mid-Fryslân’ verder, korte tijd gelieerd met de AMRO-bank, daarna de Frieslandbank. In 2013 werd de Frieslandbank overgenomen door de RABO-bank en kreeg de Stichting Fûns Mid-Fryslân het beheer over het vermogen dat in 1994 was overgedragen. Het vermogen tracht men op peil te houden met verschillende beleggingen. Het Fûns richt zich op sociale en culturele projecten die een algemeen belang hebben én projecten die de jeugd activeert op cultureel, sociaal en sportief gebied. Bij uitstek wordt hierbij gekeken naar vernieuwende projecten en/of initiatieven. Aanvragen tot financiële ondersteuning kunnen ingediend worden via de website funsmidfryslan.nl en worden dan in de eerstvolgende vergadering beoordeeld. Het bestuur komt 4x per jaar samen. Meer informatie www.pbgrou.nl info@pbgrou.nl Meer informatie www.funsmidfryslan.nl info@funsmidfryslan.nl 19 ONS DORP

• Grou van oudsher • Het Dorpsarchief • Museum Hert fan Fryslân • De historie van Het Sint Piterfeest • De Sint Piterkerk • De Bunker • Mineralogisch museum • De Schuilkerk • Sikefûns It Gild Cultuur / Historie

Grou van Oudsher Grou is van oudsher een dorp van vissers, schippers en boeren. Doorsneden met vaarten en havens en alleen te bereiken over het water. Een schiereiland met scheepswerven, zeilmakerijen en andere watergebonden bedrijven. Met centraal als baken de Sint Piterkerk uit de 12e eeuw, genoemd naar de apostel Petrus, beschermheilige van vissers en schippers. Wandelend door de nauwe stegen en straatjes, met namen van havens en baaien van weleer, is het rijke historische karakter nog steeds volop te beleven. Ook was Grou ooit een bloeiend centrum van klokkenmakerijen. Al het water om Grou heen en de daardoor geïsoleerde ligging heeft gezorgd voor prachtige verhalen en tradities. Het Skûtsjesilen bijvoorbeeld dat traditioneel ieder jaar begint in Grou. Of het Sint Piterfeest dat op 21 februari wordt gevierd in plaats van het Sinterklaasfeest in december. Aan de geïsoleerde ligging van Grou kwam pas in 1842 een eind door de aanleg van een pad in westelijke richting. Grou wordt daarnaast ook wel de bakermat van de Friese cultuur genoemd. Dit is te danken aan een bijdrage aan de Friese taal door de Grouster gebroeders Halbertsma. Het Fries volkslied bijvoorbeeld is geschreven door dokter Eeltsje Halbertsma. In het Dorpsarchief is veel informatie te vinden over de historie van Grou, deze markante broers en prachtige ‘oude’ verhalen. 21 cultuur / historie

Grou fanâlds Grou is fanâlds in doarp fan fiskers, skippers en komelkers. Trochsnien mei fearten en havens en allinnich te berikken oer it wetter. In skiereilân mei werven, seilmakkerijen en oare oan wetter-bûne bedriuwen. Mei sintraal as beaken de Sint Pitertsjerke út de 12de iuw, neamd nei de apostel Petrus, beskermhillige fan fiskers en skippers. Kuierjend troch de nauwe stegen en stritsjes, mei nammen fan havens en baaien fan eartiids, is it rike histoaryske karakter noch altyd folop te belibjen. Grou wie ek in bloeiend sintrum fan klokmakkerijen. It wetter om Grou hinne en de isolearde lizzing hat foar prachtige ferhalen en tradysjes soarge. It Skûtsjesilen bygelyks, dat tradysjoneel elk jier yn Grou begjint. Of it Sint Piterfeest, dat op 21 febrewaris fierd wurdt, ynstee fan it Sinteklaasfeest yn desimber. Der kaam earst in ein oan de isolearde lizzing fan Grou yn 1842 troch de oanlis fan in paad yn westelike rjochting. Yn Grou stie ek de widze fan de Fryske Kultuer. Tanksij de bydrage oan de Fryske taal fan de Grouster bruorren Halbertsma. It Frysk folksliet bygelyks is skreaun troch dokter Eeltsje Halbertsma. Yn museum ‘Hert fan Fryslân’ is mear ynformaasje te finen oer dizze markante bruorren. 22

Grou traditionally Grou was traditionally a village of fishermen, skippers and farmers. The village was a peninsula which could only be reached by water. Most businesses were connected to water: shipbuilding, sail making and other water related businesses And central in the middle the 12th century St. Piterchurch named after apostle Peter, the patron saint of fishermen and boatmen. Walking through the alleys and narrow streets with names of harbours and bays of yesteryear, you can still feel the rich historical character of this place. Also, Grou was once a famous and thriving village of clocks manufacturers. The surrounding water of Grou and the isolated situation has resulted in wonderful stories and traditions. For example, ‘Skûtsjesilen’ which starts in Grou every year in July of the ‘Sint Piterfeest’ which is celebrated on the 21st of February instead of ‘Sinterklaas’. The celebration of Sinterklaas, common in the rest of the Netherlands, has never been celebrated in Grou. The isolated situation of Grou ended in 1842 because of the construction of the road in westerly direction. Grou is also known as the cradle of the Frisian culture. Thanks to a contribution by the brothers Halbertsma, born in Grou. The Frisian National Anthem, for example, has been written by doctor Eeltsje Halbertsma. The ‘Dorpsarchief’ contains a lot of information about these brothers, the history of Grou and lots of old stories. Grou seine Geschichte Grou ist historisch gesehen ein Dorf, mit Fischern, Skippern und Bauern. Kanälen und Häfen durchschneiden den Ort; es war daher nur über Wasser erreichbar. Also eine Halbinsel mit Werften, Segelmachern und anderen Unternehmen der Wasserwirtschaft. Grou wurde, mit seinem zentralen Leuchtfeuer der SaintPiter-Kirche aus dem 12. Jahrhundert, nach dem Apostel Petrus, dem Schutzpatron der Fischer und Bootsfahrer, benannt. Bei einem Spaziergang durch die engen Gassen und Straßen mit den damaligen Namen der Häfen und Buchten gibt es immer noch viel zu erleben. Früher einmal war Grou ein blühendes Zentrum der Uhrmacher. Die isolierte Lage von Grou am Wasser hat schöne Geschichten und Traditionen bewahrt. Die SkûtsjesilenMeisterschaften zum Beispiel, die traditionell jedes Jahr in Grou beginnen. Oder das St. Piter Festival, das am 21. Februar statt Sinterklaas (ähnlich Nikolaus) im Dezember gefeiert wird. Die isolierte Lage von Grou wurde erst 1842 durch den Bau eines Weges nach Westen beendet. Grou ist auch als Wiege der friesischen Kultur bekannt. Dies ist einem Beitrag der Halbertsma-Brüder, Söhne des Dorfers Grou, zur friesischen Sprache zu verdanken. Die friesische Nationalhymne wurde zum Beispiel von Doktor Eeltsje Halbertsma geschrieben. Das Dorpsarchieft enthält viele Informationen über diese prominenten Brüder, die Geschichte von Grou und noch viele alte Erzählungen. 23 cultuur / historie

24

Het Dorpsarchief Qua inhoud en bezoek groeit de website van het Dorpsarchief Grou nog steeds. Vooral het fotoalbum wordt veel bekeken. Daarnaast zijn uurwerkmakers, Halbertsma ’s houtfabrieken en boerderijen populaire zoektermen. De vijf leden tellende werkgroep en diverse contactpersonen proberen een antwoord te vinden op ‘kijkersvragen’. Steeds meer worden er ook open vragen gesteld, bijvoorbeeld omdat mensen bezig zijn om historische informatie te verzamelen in familieverband. De vragenstellers krijgen achtergrondinformatie die ze nog niet kennen en tegelijkertijd groeit de database van het dorpsarchief. Ook wordt de ‘nieuwe’ historische informatie geordend en waar mogelijk bronvermeldingen toegevoegd. Onlangs is er een boek verschenen over de Grouster uurwerkmakers. In de 18e eeuw is Grou een bij uitstek belangrijk centrum van klokmakerskunst geweest. Er werd geld verdiend met de kofvaart en aanverwante industrieën en er was een kapitaalkrachtig bestand, een onmisbare factor voor de nodige luxe. Ook is het Dorpsarchief bezig om de straten in Grou te beschrijven: het ontstaan, de gebouwen, de bewoners en gebeurtenissen die er plaatsvonden. Binnenkort verschijnen boeken over de buurt ‘Sevenhuzen’ en over de Krachtcentrale van de firma Halbertsma, in de vorige eeuw een grote houtverwerkende industrie. Oproep Het Dorpsarchief vraagt een ieder om foto’s, schetsen, tekeningen, documenten op te willen sturen en de werkgroep kijkt ook uit naar vragen die je hebt over dit historisch materiaal. Meer informatie www.dorpsarchiefgrou.nl doarpsargyfgrou@gmail.com  Grou Eartiids 25 cultuur / historie

26

Museum Hert fan Fryslân Skipkesilen komt tot leven in Museum Hert fan Fryslân Grou is de bakermat van het ‘Skipkesilen’. Een traditie die nog steeds in ere wordt gehouden. Vanaf 1900 organiseerde ‘Lyts Frisia’ naast zeil- en roeiwedstrijden het Skipkesilen voor kinderen. Men hield wedstrijden met skipkes, speelscheepjes van hout, naar vorm en maat ingedeeld: de klomp, de Lytse en Grutte Holle (een holle romp), de Lytse en Grutte Folle (een massieve romp) en later de Meteoor. Dat dit al een oud gebruik was bewijst het skipke uit 1849 dat in het museum bewaard wordt. In 1939 ziet het eerste polyester skipke, het ‘Frisia Jachtje’ het licht. Met vooraf ‘getrimd tuigje’ zeilen ze vanaf de wal een eigen koers. Een jaarlijks evenement tijdens de ‘merke’ (kermis), nu georganiseerd door KWV Frisia. Meer weten? Museum Hert fan Fryslân exposeert alle types, geeft een beeld van de traditie met foto’s, een film, wedstrijdverslagen en prijzen. Het museum is dit jaar voor het laatst te bezoeken in het voormalige Raadhuis. Maak kennis met dit en nog veel meer Grouster erfgoed. Bezoekadres Stationsweg 1, Grou 0566 623911 www.museumhertfanfryslan.nl info@museumhertfanfryslan.nl  hertfanfryslan Openingstijden Van 1 juni tot 1 september op woensdag zaterdag zondag van 13.30 - 17.00 uur En op aanvraag: tel. 0566 623911 Entree: € 5,- (kinderen t/m 12 jaar gratis) 27 cultuur / historie

De historie van het unieke Sint Piterfeest Hoe kunnen we het Sint Piterfeest en de bijbehorende geschiedenis beter omschrijven dan aan de hand van een lied? We pakken daarom de Sint Piter-sang (’k Wit ien dei yn’t jier) erbij en nemen je aan de hand daarvan mee in dit unieke Grouster feest. Dat viert in 2028 zijn 125-jarig bestaan. Er zijn oudere berichten bekend, maar vanaf 1903 is het karakter van het feest grotendeels onveranderd gebleven. ’k Wit ien dei yn’t jier Op 21 februari viert Grou de verjaardag van Sint Piter. De datum heeft alles te maken met Petrus, de beschermheilige van de vissers. In de vierde eeuw stelde de Katholieke Kerk een gedenkdag voor hem in. Die valt op 22 februari, maar wordt naar christelijke traditie de avond daarvoor (op de 21e dus) gevierd. Grou was een vissersdorp en voelde zich daarom verbonden met Petrus, naar wie ook de Sint Piterkerk in het dorp is genoemd. Zijn gedenkdag viel in de tijd van het jaar dat vissers na de winter weer uit konden varen. Dy wint it sa fier, alteast nei it sin fan de measte bern Voor de Grouster kinderen is het Sint Piterfeest een jaarlijks hoogtepunt. De dag van aankomst is één grote reünie waarop vele oud-Grousters elkaar weer ontmoeten. In veel gezinnen is het op 21 februari pakjesavond en menig volwassene denkt terug aan de tijd dat hij of zij zelf als kind dit pakjesfeest mocht beleven. De leidster van de Nutsbewaarschool in Grou, juffrouw (Riek) Jansen (18791969), stelde in 1903 de kinderen veel meer centraal bij de viering door Sint Piter op school te laten verschijnen als een soort Sinterklaas, maar dan met witte mantel. Een jaar later 28 kwam de heiligman in het openbaar aan in het dorp. Dat gebeurde op Sint-Pitersdag om 12.30 uur, met een optocht waarin Sint Piter zelf meeliep. Vanaf 1908 kwam hij te paard. Jansen nam dit initiatief omdat ze vond dat de Grouster kleuters tekortkwamen omdat in het dorp helemaal geen Sinterklaas werd gevierd. De reden daarvan is trouwens onduidelijk. Het Sint Piterkomitee schrijft bijvoorbeeld in het jubileumboek ’k Wit ien dei yn it jier, uitgekomen in 2003, dat over de afwezigheid van het Sinterklaasfeest in Grou veel verhalen de ronde doen. Een van de belangrijkste ontwikkelingen van de laatste twintig jaar is dat het Sint Piterfeest in 2018 is bijgeschreven in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Deze lijst bevat levend erfgoed dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Het Sint Piterkomitee werkte vanaf 2014 aan deze aanvraag.

Fan snein en fan sneon Begon het feest ooit met de gedenkdag van Petrus en beperkte het zich tot die dag, in de loop der jaren breidde de traditie zich steeds meer uit. De impuls daarvoor kwam van dokter Schoustra. Hij zag in dat er meer georganiseerd moest worden dan slechts die ene dag. De schoolmeesters Bareld de Vries, Homme Fopma en Meeuwis Hoekstra gingen in 1976 in gesprek met diverse verenigingen en instellingen om te praten over een bredere opzet. Wat gebeurt er dan allemaal in het dorp? De aankomst is een grote happening waarbij de Grousters de vlag uithangen en winkeliers hun etalages sfeervol aankleden. In diezelfde winkels staan schoentjes van kinderen, die ze eerder hebben gebracht en die ze later met een cadeautje erin weer mogen ophalen. Vele oud-Grousters keren terug naar het dorp om erbij te kunnen zijn. Voor hen en de volwassen Grousters wordt na de aankomst de Strûs-Yn georganiseerd. Sint Piter neemt altijd een kijkje bij deze reünie. Voorafgaand aan de aankomst organiseren de Sint Piter Froulju de Sint Piterbeurs. Een zaal vol spelletjes, lekkers, producten en activiteiten om geld in te zamelen om het feest te bekostigen. Ook organiseren de Froulju de Sint Piterbingo. Dit is elk jaar weer een spannende avond waarin grote prijzen, aangeboden door de Grouster ondernemers, gewonnen kunnen worden. Voor een deel gaat hun opbrengst naar It Mearke, weer zo’n vaste traditie. Elk jaar wordt een sprookje opgevoerd. Vanaf de dag van aankomst wordt dit toneelstuk zo’n zes keer ’s avonds opgevoerd voor volwassenen en overdag zeker nog vier keer voor de basisscholen. Andere belangrijke onderdelen van de feestweek zijn een sportief programma in de sporthal voor kinderen, Op besite in de Sint Piterkerk voor de allerkleinste Sint Piterfans en de keapsneon in het dorp. In plaats van de geschreven brief in de plaatselijke krant waarmee Sint Piter zijn komst altijd aankondigde, is er nu al jaren het Sint Pitersjoernaal. Door samen op school naar dat spannende verhaal te kijken, worden de kinderen warm gemaakt voor het feest. Want dan komt in freon Over een heel belangrijk aspect van het Sint Piterfeest hebben we het nog niet gehad, namelijk de freon, de vaste maat van Sint Piter. Sinds jaar en dag had Sint Piter altijd één Swarte Pyt. En de mantel van Sint Piter is wit, terwijl die van Sinterklaas rood is, en zijn paard is zwart. Dus geen witte schimmel zoals bij Sinterklaas. De grootste verandering van de afgelopen twintig jaar is wel dat Grou niet ontkwam aan de landelijke discussie over Zwarte Piet. De Grouster Swarte Pyt was ook echt roetzwart. Logisch, als iemand uit het dorp zelf die rol op zich neemt en niet herkend wil worden. Dat zorgde ervoor dat het feest door één aspect onder druk kwam te staan, terwijl het feest veel groter is dan alleen Swarte Pyt. Aangezien de traditie in de loop der jaren wel vaker veranderingen onderging als gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen, besloot het Sint Piterkomitee dat in 2020 ook in dit geval te doen. De keus viel op een ‘eigen’ Grouster figuur, een natuurmens uit de nabijgelegen Alde Feanen genaamd Aldemar. Hij woont in een boomhut in De Alde Feanen, draagt een hoge hoed met lasbril en is o zo bereid om Sint Piter te helpen. In de coronajaren 2020 en 2021 verscheen hij voor het eerst ten tonele. De Grousters werden met een ansichtkaart persoonlijk op de hoogte gesteld: Hoi allegear, ik gean op in aventoerlike wrâldreis en ik ha der in hiel soad sin oan! Kortom: Swarte Pyt is op wereldreis, welkom de nieuwe kompaan Aldemar! Mei lekkers hast mear as hy drage kin Daarin is niets veranderd. Ook Aldemar strooit met pepernoten en zet daarmee de Grouster traditie voort. Het is de belofte aan het Immaterieel Erfgoed Nederland: het Sint Piterfeest blijft altijd bestaan, maar is wel bereid zich aan te passen. 29 cultuur / historie

Sint Piterkerk In 2025 is het grasveld rondom de tuin omgetoverd tot een toegankelijk tuin om doorheen te lopen en/of even te rusten, genieten van de serene rust die uitstraalt over dit stukje Grou rondom het oudste gebouw van Grou. Hoe is dit allemaal ontstaan. Al eeuwen staat de Sint Piter kerk enigszins verhoogd in het midden van ons dorp Grou. Van verre en vanuit alle richting is de kerktoren zichtbaar. Een baken voor de mensen op de weg en op het water. Dit baken gold voor de mens van vroeger meer dan nu. Gelukkig is er met het bouwen van huizen in Grou rekening gehouden de kerk een zicht locatie te laten blijven. Echt hoog is de toren niet. Ongeveer 33 meter. Het steekt ook nog een metertje boven het maaiveld uit. Als je naar het dorp fietst voel je vooral in de Boogstraat en de Wijde Steeg dat de straat omhoog gaat. Het dorp aan de binnenkant van deze straten is in vroeger tijd verhoogd. Om reden dat men veilig wilde wonen. Het water van de Rechte Grou stond in het verleden in open verbinding met de Middelsee. Begin 12de eeuw is de kerk gebouwd in een bocht in de Rechte Grou. In deze bocht is in de loop der eeuwen rivierklei aangespoeld. Rond 1100 was de dichtheid van de grond zo goed dat in het venige gebied veilig gewoond kon worden. Op de plaats waar men de kerk ging bouwen is eerst nog een meter fijn schelp materiaal aangebracht. Daarop nog 20 cm klei en daarop nog 8 cm zand vermengd met klei. Daarna hebben onze voorouders op dit stevige fundament de kerk gebouwd. Iets lager in hoogte dan nu en zonder toren. De steensoort die gebruikt werd was tufsteen. Aan de ronde Oostkant van de kerk is deze nog het duidelijkst (en het mooist) zichtbaar. Deze tufsteen werd gebroken in steengroeven tussen de rivierdalen van de Nette en Brohl, zijrivieren van de Rijn in de Eiffel, tussen Remagen en Koblenz. Op vlotten en schuiten werden de behouwen blokken naar Deventer gevoerd, waar zich in de 12e eeuw de hoofdmarkt van bouwsteen bevond. De kerk is gebouwd als een Rooms Katholieke kerk. Na de reformatie in de 16de kerkgemeenschap geworden. De toren is rond 1430 los van de kerk gebouwd. En rondom 1520 is de toren ‘vastgezet’ aan de kerk. 30 eeuw is dit een Protestantse Na de 80-jarige oorlog in 1648 is tot begin 1700 veel veranderd aan de kerk. Er zijn bv. grote gotische ramen ingebroken in de zuidelijke muur. En de rechtspraak (Seendrecht) deed zijn intrede in het kerkgebouw. De Staten in Leeuwarden waren niet tevreden hoe dat in Grou toeging. Er werd nl. recht gesproken in de herberg. Grietman Carel van Roorda regelde dat dit voortaan in de kerk plaats kon vinden. Het koorgedeelte van de kerk deed na de Reformatie geen dienst meer en zo werd deze ruimte omgebouwd tot Rechthuis. In 1653 werd het ronde koorgedeelte afgescheiden door een muur. Er werd een verdieping in gemaakt. De benedenruimte diende als wacht

kamer en de ruimte op de verdieping als rechtkamer. En onder de vloer was nog een crypte uit de begintijd van de kerk. Deze werd gebruikt als gevangenis. Elke rechtszitting moest ook worden aangekondigd met een signaal van klok of bel. Carel van Roorda liet het huidige torentje op het koor bouwen. Het klokje, schonk hij. Het draagt zijn naam met wapen en wapenspreuk en het jaartal: 1653. In het vaantje op het torentje zit het familiewapen van deze grietman. Omstreeks 1832 werd dit Rechthuis verlaten. Omstreeks 1908 werd er een kosters woning naast de noordelijke kant van het koor gebouwd. De koster maakte ook gebruik van de benedenkamer van het voormalige Rechthuis. Deze kamer werd zijn pronk- en slaapkamer. En de gevangenis werd zijn kelder. Deze status heeft deze kamer nog. Alleen zijn de beide bedsteden vervangen door een kast en keukentje. In 1965 is het huisje naast de kerk afgebroken. De koster woonde toen al in het huis naast het catechisatie lokaal. Rondom de kerk was een algemene begraafplaats. Deze is rond 1879 in verband met hygiëne geruimd en verandert in een tuin onder architectuur van Gerard Vlaskamp. Ook is toen een regen-opvangbak aangelegd aan de oostzijde van de kerk. De Grouster bevolking kon nu tegen betaling regenwater verkrijgen. Alleen de grafstenen zijn geruimd. De meesten zijn bij boeren terecht gekomen. Zij draaiden de stenen om en verhardden op deze manier de toegang van de weg naar hun boerderij. De grafstenen van broers Tjalling en Eeltsje Halbertsma zijn later teruggevonden en binnen het huidige hek vlakbij hun laatste rustplaats gelegd. Rond 1949 is de tuin grotendeel veranderd in een grasveld. In 2025 is het grasveld weer zoveel mogelijk veranderd in een Vlaskamp tuin en nu toegankelijk via vier ingangen om erdoorheen te lopen en op één van de bankjes te genieten van de serene rust in dit stukje Grou. Bezoekadres Kerkstraat 4, Grou www.sintpiterkerk.nl koster@sintpiterkerk.nl Openingstijden juli t/m 27 aug. op: wo, do en za van 13.30 - 17.00 uur 4 juli t/m 12 sept. zaterdag van 13.30 - 17.00 uur (Tsjerkepaad) Elke zondag dienst om 9.30 uur 31 cultuur / historie

Mineralogisch museum De Bunker Commandopost Grou In het Museum Bescherming bevolking ook wel genoemd ‘De bunker’ van Grou waant u zich terug in de periode van de ‘Koude Oorlog’. Het bunkercomplex is nog voor 90% intact. In de bunker konden 150 mensen gedurende 14 dagen werken, inclusief het dagelijks bestuur van de provincie Fryslân, zonder naar buiten te hoeven. Het complex is de grootste bunker van de Civiele verdediging in Nederland, en is maar liefst 1100 m2 groot. De omvang heeft te maken met het feit, dat vier commandostructuren onder een dak zijn gebracht. Naast het bunkercomplex is op het buitenterrein te zien een segment van de Berlijnse Muur, en enkele militaire voertuigen. Rondleiding Iedere eerste zondag van de maand is het Museum geopend en staan ervaren gidsen klaar om u rond te leiden. Buiten de reguliere open dagen, kunt u ook rondleidingen boeken op andere dagen. Zie voor informatie de website van het Museum. Bezoekadres Burstumerdyk 1, Grou www.museumbeschermingbevolking.nl cop-grou@museumbeschermingbevolking.nl  CopBBGrou Openingstijden De eerste zondag van de maand van 11.00 - 16.00 uur. En iedere woensdagmiddag van 13.30 - 16.00 uur (m.u.v. december & januari dan gesloten) In juli - augustus ook geopend op wo t/m vr van 13.00 - 16.00 uur Meer informatie www.mineralengrou.nl 0566 623 636 Openingstijden 1 juli t/m 31 augustus. Dinsdag t/m zondag: 11.00 - 17.00 uur Prijs vanaf 16 jaar: € 3,50 Tot en met 15 jaar: € 1,50 32 Aan het Leechlân 22, halverwege de weg van Grou naar Warten, vindt u verscholen tussen de bomen het Mineralogisch Museum. De vele vitrines zijn gevuld met een schat aan mineralen met allerlei kleuren en vormen. Laat u verrassen door onze collectie en door de verhalen die de mineralen over onze aarde vertellen! Uiteraard ontbreken de echte edelstenen niet, en ook de fluorescerende mineralen (de lichtgevende mineralen) hebben een plekje gekregen. Enkele vitrines geven voorbeelden van gesteenten die onze aarde opbouwen. In deze collectie bevinden zich unieke vulkanische gesteenten die gevormd zijn tijdens uitbarstingen van de Zuidwal vulkaan, de vulkaan die zich onder de Waddenzee bevindt. Op de museumzolder staan grote, dieppaarse, amethistgeoden. Hier vindt u ook een expositie over zwerfstenen en hun Scandinavische herkomstgebieden.

De schuilkerk de verborgen parel van Grou Wat is een schuilkerk Een aan het zicht onttrokken kerkgebouw, omdat het vrije doopsgezinde geloof in het verleden verboden was. Hier alleen herkenbaar aan de ietwat ‘voorname’ entree met een groene dubbele rondboogdeur van een aan de Hoofdstraat gelegen woonpand (wat het dus niet meer is). Je loopt er zo aan voorbij. Kwam men in het verre verleden bij elkaar in afgelegen schuren e.d., pas veel later werd deze religie gedoogd maar er mochten alleen kerken worden gebouwd die uit het zicht stonden. Deze kerk, een rijksmonument en nog in oorspronkelijke staat, is daar een heel mooi voorbeeld van. Eenmaal binnen wacht de bezoeker een verrassing: lopende door een lange gang naar en door de echte kerk deuren ervaart men een prachtige kerk. De achterkant van de kerk grenst aan de Gedempte Haven, vroeger open vaarwater. Kerkgangers die per boot kwamen konden via het achterpoortje ongezien naar binnen gaan. Tussen 1550 en 1580 ontstond in Grou een doopsgezinde gemeente die de leer van Menno Simons aanhing. In 1659 is op de huidige plek de eerste schuilkerk (ook wel de fermanje genoemd) gesticht. In 1829 is de huidige schuilkerk gebouwd. In 2001 is de huidige doopsgezinde gemeente Mid-Fryslân gevormd door het samengaan van 7 streekgemeenten. Het orgel in de kerk is in 1872 gebouwd door de gebroeders Adema te Leeuwarden. Het werd later uitgebreid tot een twee-klavier orgel met 12 stemmen, en is zeer geschikt voor kerk- en koorzang. Wie zijn de doopsgezinden Doopsgezinden dopen alleen mondige mensen op basis van een zelf geschreven belijdenis. Mensen die die keuze zelf in volle overtuiging maken, zijn in de kern geweldloos, in woord en daad, en streven naar vrede en gerechtigheid in de wereld. Wat doopsgezinden bindt, is dat ze zoekende zijn. Gaandeweg mogen ze ontdekken wat ze geloven. Naar elkaar luisteren en belangrijk: elkaar 0p dit punt te respecteren. Inspiratiebron zijn de Bijbelse verhalen en hun bevrijdende kracht. De plaatselijke gemeente neemt daarbij een belangrijke plaats in. Bezoekadres Doopsgezinde Vermaning Hoofdstraat 44, Grou www.dgmidfryslan.doopsgezind.nl Openingstijden Tijdens Tsjerkepaad in de maanden juli, augustus tot medio september alle zaterdagen van 13.30 - 17.00 uur 33 cultuur / historie

Traditie, vakmanschap en karakter geworteld in Friesland en gedragen door passie. schadeherstelfriesland.nl 34

Sikefûns It Gild 250 jier jong Ontstaansgeschiedenis en historie In vroegere tijden bestonden er ambachtsgilden, die gelden afdroegen aan de Rooms Katholieke Kerk. Na 1578 waren ambachtsgilden verenigingen geworden voor het behartigen van de stoffelijke belangen, gekoppeld aan een beroeps groep (een gilde). Men moest wel lid zijn van deze gilden wilde men een uitkering krijgen. Boetebusgelden werden geïnd, eerst voor feesten met veel eten en drank en later een fonds, waaruit zieken en ouderen werden betaald. Op 5 mei 1776 werd ‘It Gild’ in Grou opgericht voor zieken en ouderen. Het begon met 30 leden; er waren drie permanent gecommitteerden (bestuursleden), aangeduid met de naam ‘officieren’ en twee gecommitteerden, van welke jaarlijks één aftrad. Daarnaast waren en een boekhouder en een bode aangesteld. Het ‘Gildeboek’ werd als kasboek ingericht en bestaat nog steeds. De Gildepenningen en de nummerbriefjes Ieder lid van It Gild kreeg een briefje met zijn nummer op de ledenlijst (nummerbriefje). Leden die het zich financieel konden veroorloven lieten soms een penning slaan met de naam (of initialen) en het nummer. In 1997 is het dragen van de penning opnieuw geïntroduceerd. “Lofwaardig is deeZ’ maatschappij, men staat getrouw de leden bij” De Boetebus of Koperen Bus De bus is gemaakt in 1776. Op de voorzijde staat ‘Eendragt maakt magt’ met als ondertitel ‘Lofwaardig is deez’ maatschappij, men staat getrouw de leden bij’. It Gild had (en heeft nog steeds) dit laatste als zinspreuk. In de boetebus kwamen indertijd de boetes van de leden die zondigden tegen het reglement. Een van de zonden betrof het ‘onmatig gebruik van sterke drank of ongeoorloofde verkering met slegte vrouwen’. 250-jarig jubileum-viering van oudste ziekenfonds van Nederland 225-jarig jubileum met groot feest, iedereen in oude klederdracht Dragen van penningen opnieuw geïntroduceerd 200 jier: gesellige joun met 80 leden. Dokter Schoustra overhandigt boek aan bestuur: IT GILD to Grou 175 jaar: “sober bitocht mei ien frije fortarring en elk ien sneinze segaer” NV Halbertsma richt eigen ZF op: 2/3 van de leden zegt op 150-jarig bestaan, 2 feestavonden 17-11 tot 31-12-1910 tijdelijke ontbinding van It Gild met nieuwe start zonder kistengeld en pensioen Oude en Nieuwe Gild fuseren weer tot It Gild 100-jarig bestaan wordt gevierd met mast-klimmen, sprietlopen en deeghappen met feestavond Hoge uitkeringen na gevolgen van overstromingen 1825 met aanslag op kas Scheiding van oude en nieuwe Gild 2-8-1795 uitkering van ‘3 goune’ aan Johannes Jurjens wegens verrukken van sijn arm 5 mei 1776 oprichting van ‘It Gild’ 2026 2001 1997 1976 1951 1946 1926 1910 1894 1876 1826 1796 1795 1776 35 cultuur / historie

• InformatiePunt Grou • Grouster Erfgoed • Horeca Grou • Winkelen in Grou • Wilhelminapark Grou • Het wapen van Grou ontdek grou

Grouster Erfgoed Uniek en Rijk aan historie en verhalen InformatiePunt Grou Welkom in Grou, hét watersportdorp van Friesland! Voor alles wat je wilt zien, doen en beleven, begin je bij het InformatiePunt Grou. Hier vind je actuele tips, routes en inspiratie om het maximale uit je bezoek te halen. Onze vrijwilligers staan klaar met persoonlijk advies over fietsen, wandelen en varen, maar ook over gezellige horeca, unieke winkels en bijzondere overnachtingsplekken. Of je nu een dagje komt, een weekend blijft of langer wilt genieten van de Friese meren, Friesland ontdekken vanuit het hart? Wij helpen je op weg. Daarnaast ben je bij het InformatiePunt aan het juiste adres voor het Grou Magazine, de Grou Cadeaubon en informatie over evenementen zoals de Skûtsjesilen, Sint Piter, Grouster Merke en de vele andere dorpsactiviteiten en culturele highlights. Zo mis je niets van wat Grou en de omgeving te bieden hebben. Het InformatiePunt verbindt bezoekers met lokale ondernemers en maakt van jouw verblijf een complete beleving. Gastvrij, persoonlijk en altijd dichtbij. InformatiePunt Grou Halbertsma’s Plein 12, 9001 AH Grou +31 (0)566 65 99 33 info@grou.nl | www.grou.nl Openingstijden 1 oktober t/m 31 maart wo t/m za van 11.00 - 15.00 uur 1 april t/m 30 september ma t/m za van 10.00 - 16.00 uur december t/m februari gesloten  zonniggrou  zonnig_grou Grou is trots op een uitzonderlijk rijk erfgoed. Met 5 keer immaterieel erfgoed op een landelijke lijst van zo’n 200 geregistreerde tradities, heeft Grou een opvallend aandeel in het levende erfgoed van Nederland, met: • Het Sint Piterfeest • De Strampel, Fryske feriening fan einekoerflechters • Zeilen met de GWS-Schouwen • Het SKS- Kampioenschap Skûtsjesilen, met de start in Grou • De Topsporters van Grou • It Gild, oudste Ziekenfons vereniging van Nederland • Fûgelwacht Grou • Het enige dorp in Friesland, waar het centrum is omringd door water. Daarbij telt Grou maar liefst 43 rijksmonumenten, wat het dorp ook op het gebied van materieel erfgoed een bovengemiddeld rijke geschiedenis geeft. Van karakteristieke panden tot historische kerken en molens – het verleden leeft hier zichtbaar voort. Grou bewaart, beleeft én deelt haar erfgoed. Een bijzonder dorp met een verhaal dat blijft voortleven. 37 ontdek grou

Winkelen in Grou Welkom in winkelend gastvrij Grou Horeca Grou Culinair In Grou staat eigengereidheid in het dna gegrift. Misschien is het juist daarom dat het dorp gezegend is met een keur aan kwalitatief goede restaurants met ieder hun eigen sfeer en smaak. Heb je zin in Nederlands, Fries, Frans, Oostenrijks, Spaans, Italiaans, Amerikaans, Chinees, Vlaams of liever Indisch? Wil je chique of juist lekker casual uit eten? Kijk je uit naar lekker lang tafelen of komt een snel tussendoortje je beter uit? Ga je voor een plekje aan het water, gezellig tussen de mensen in het dorp of gewoon heerlijk thuis? De restaurants in Grou, met ieder hun karakteristieke ligging, sfeer en menu, worden gerund door geïnspireerde horecaondernemers. Hun gepassioneerde chefkoks trakteren je smaakpapillen op tongstrelende verwennerijen met streekproducten of klassiekers uit verschillende windstreken. Strijk in de zomermaanden neer op een van de sfeervolle terrassen aan het water of in het dorp. Genietend van de boten, de fietsers en de toeristen, laat je de boel de boel. In de winter bieden de restaurants je de broodnodige gezelligheid wanneer je je, na het winkelen, lekker opwarmt op de verwarmde terrassen of binnen bij de bars. Overnachten Grou is te leuk om in één dag te ontdekken. Blijf daarom gezellig slapen. De diversiteit in overnachtingsmogelijkheden is ongekend groot. Van hotel tot vakantiehuisje, van B&B tot (woon)boot, op de camping of met de camper, in Grou ben je van harte welkom. Meer informatie www.grou.nl  winkelhartgrou 38 Meer informatie winkelhartdebuorrengrou@gmail.com  winkelhartgrou Grou is ‘the place to be’ als je van winkelen houdt. Het historische centrum met verborgen straatjes herbergt op de meest verrassende plekjes een schat aan winkels en boetiekjes in, vaak met zorg, onderhouden panden. Bijna elke winkel in Grou is een familiebedrijf, waarbij liefde voor het vak en de aandacht voor klanten centraal staan. Ongeacht hun aanbod, aan het roer staan toegewijde ondernemers die veel belang hechten aan exclusiviteit. Sommigen, zoals bijvoorbeeld de juweliers en bloemist, brengen hun creativiteit letterlijk tot leven in hun ateliers. Het is een lust om deze mensen bezig te zien en te horen vertellen over hun werk. Kenmerkend voor Grou is de ruime diversiteit aan kleding zaken. Of je nu op zoek bent naar een outfit voor een feest, je werk, heerlijk casual in de vrijetijd of juist sportief, grote kans dat je in een van de boetieks precies vindt wat je zoekt. In iedere winkel staat klantgerichtheid voorop. Het aanbod, de aankleding van de winkel en het prijsbeleid maken het onderscheid. Noemenswaardig zijn de jonge ondernemers die volverve hun hart volgen. Hun specifieke zaken in nichemarkten springen in het oog. Met de organisatie van instore evenementen maken ze hun klanten bewust van hun expertises. Deze pareltjes trekken bezoekers van heinde en verre aan.

ontdek grou Het wapen van Grou Grou is een van de Friese dorpen waarvan een oud dorpswapen is overgeleverd. Het komt in verschillende vormen voor. Het Wilhelminapark Het Wilhelminapark is het groene hart van Grou. Op de dierenweides lopen geiten, herten en hoenders. De volière biedt onderdak aan onder andere konijnen, parkieten en diamantduifjes. Sommige dieren hebben een groot deel van hun leven op hun vorige adres in kleine kooien moeten doorbrengen, maar mogen hier oud worden in een ruim verblijf. Elke dag staan vrijwilligers klaar om de dieren te verzorgen en de omgeving schoon te houden. Ook aan wilde dieren wordt gedacht; vogels en egels worden voorzien van nest- en schuilplekjes in het groen. Hoor jij de specht op een boom tikken? En zie je in een flits de ijsvogel voorbijvliegen? Spreid je picknickkleedje uit naast de vijver en kom even helemaal tot rust. Of neem plaats aan de rolstoelvriendelijke picknicktafel en maak gezellig een praatje met de andere bezoekers! De toegang is gratis en het park is geopend van zonsopgang tot zonsondergang. De hond mag, aangelijnd, mee voor een parkwandeling. De blazoenering van het wapen luidt: In blauw twee zwemmende gouden vissen, de onderste omgekeerd; het schild gedekt met een kroon van drie bladen en twee parels; in de hoofd band van de kroon drie ruitvormige rode stenen en twee ovale groene stenen (de kroon van een vlek). Vlek=vlecke, is een dorp met meer rechten (recht van Waag en rechtspraak en veemarkt). Ze zijn als het ware in hun ontwikkeling naar stad blijven steken. De wapens voor deze vlecken onderscheiden zich van de gewone dorpswapens door de zogenaamde vleckekroon. • De blauwe ondergrond verwijst naar de waterrijke omgeving van het dorp • De vissen verwijzen naar de plaatselijke visserij De vissen uit het wapen zijn onder meer verwerkt in ornamenten op het bordes van het voormalige raadhuis van Idaarderadeel. Meer informatie wilhelminaparkgrou@hotmail.com  Wilhelminaparkgrou Sinds 1983 is het wapen geregistreerd in het ‘Genealogysk Jierboekje’ van de Fryske Akademy te Leeuwarden. 39

de watersport • Haveninformatie • Winterhaven Grou • De K-klasse • Vaarroutes Grou • Watersport voor iedereen • Varen doe je samen • Verkeersborden & brugseinen • De Waterkaarten App • KWV Frisia • Alles is Mooglik • MS Markol • De Emanuel • Het Grouster Skûtsje • GWS — Grouster WaterSport • Grouster RoeiSloepen Vereniging • KZV Oostergoo

Haveninformatie De vier gemeentelijke jachthavens Grou Grou telt vier gemeentelijke havens waar u als passant kunt afmeren. Wij heten u van harte welkom in de Pikmeerhaven, de Hellingshaven (maximale bootlengte 12 meter), de Nieuwe Kade en de Suderkade. Het centrum van Grou bevindt zich in het midden van deze vier havens op directe loopafstand. Havengeld en watertoeristenbelasting Na aankomst kunt u zich vanaf 14.00 uur melden bij havenkantoor ’t Havenhûs in de Pikmeerhaven (Meersweg 9a). De havenmeester komt ook langs. Het liggeld voor een overnachting is € 1,77 per meter. De kosten voor stroom, water en sanitaire voorzieningen zijn bij het haven geld inbegrepen. Woont u niet in de gemeente Leeuwarden, dan geldt ook toeristenbelasting van € 1,65 per persoon, (vanaf 5 jaar). Het havenreglement vindt u in ‘t Haven hûs en via onderstaande QR code. Betaling met pas of app Uit veiligheidsoverwegingen kunt u alleen betalen met pinpas, creditcard of via de betaalApp op uw telefoon. Alle ligplaatsen zijn voorzien van een QR code. Scan de code, vul de gegevens van uw boot en uw mailadres in, voltooi de betaling en u bent verzekerd van een plek. Via de mail ontvangt u uw betalingsbewijs. Sanitaire voorzieningen In ’t Havenhûs (Meersweg 9a) vindt u sanitaire voorzieningen zoals douche, toilet, wasmachine en droger. Het gebouw is via een toegangscode toegankelijk. Deze code vindt u op uw betalingsbewijs. Vuilwaterafvoer De vuilwatertank kan worden geleegd aan de FRO-kade in de Hellingshaven en bij steiger C in de Pikmeerhaven. Leenfiets Voor u als passant hebben we een leenfiets klaarstaan. Water, elektra en afval Op of nabij alle steigers vindt u voorzieningen voor elektriciteit, water en afval. De recreatieve afvalcontainers zijn voorzien van een cijferslot. Deze code vindt u terug op uw betalingsbewijs. Havenreglement Leeuwarden Maakt u gebruik van onze havens? Dan moet u zich houden aan de voorwaarden in dit Havenreglement en de aanwijzingen van de havenmeester. ’t Havenhûs Meersweg 9a 9001 BG Grou +31 (0) 6 53 15 12 98 havenmeestergrou@outlook.com Openingstijden 1 apr tot 1 jun en 1 sept tot 1 nov: 8.30 - 19.00 uur 1 jun - 1 sept: 8.30 - 20.00 uur 1 nov tot 1 apr (ma, wo en vrij): 08.30 – 12.30 uur   havengrou 41 watersport

single cask whisky Saint Brandarius Whisky - Slijterij Silersshop Eindelijk is hij er, onze eigen Grouster whisky: Proviand! Proviand Whisky is ontstaan uit passie voor vakmanschap, mooie vaten en het streven naar een authentieke whiskybeleving. Jaren geleden ontstond het idee om een eigen whisky op de markt te brengen – een whisky die past bij het gevoel van ontdekken, genieten en kwaliteit. Geen enkele vaartocht is compleet zonder Proviand, en vandaag de dag is het uitgegroeid tot een geliefde single cask lijn met diverse bottelingen uit verschillende unieke vaten. Tijdens diverse wijnexcursies kwam het contact tot stand met Martijn van Saint Brandarius whisky op Terschelling. Zijn ervaring in het maken van ambachtelijke eilandwhisky vormde de perfecte basis voor een unieke samenwerking. Dit resulteerde in het uitwerken van het Proviand-concept: van smaakprofiel en vatselectie tot flesdesign en bottelwijze. Diverse bottelingen beschikbaar en altijd te proeven in de winkel! verkrijgbaar bij silersshop grou & online te bestellen op www.silersshop.nl proviand whisky / slijterij silersshop - hoofdstraat 86, 9001 ah grou Tsjoch! www.silersshop.nl / info@silersshop.nl 42 Scan de qr voor het hele assortiment?

Harbour information The 4 municipal harbours Grou Grou has four municipal marinas where you are welcome to moor as a visitor.We warmly welcome you to the Pikmeer Harbour, Hellingshaven (maximum boat length 12 metres), Nieuwe Kade, and Suderkade. The centre of Grou is located between these four harbours, all within easy walking distance. Harbour Fees & Tourist Tax After arrival, you can report from 2:00 PM at the harbour office ’t Havenhûs in the Pikmeer Harbour (Meersweg 9a). The harbour master will also visit you. Mooring fee: €1.77 per metre per night. Electricity, water and sanitary facilities are included. Tourist tax: €1.65 per person (from 5 years) for visitors not living in the municipality of Leeuwarden. The harbour regulations are available at ’t Havenhûs and via the QR code. Payment by Card or App Only For safety reasons, payment is only possible by debit card, credit card or mobile payment app. All berths have a QR-code. Scan the code. Enter your boat details and email address. Complete payment. You will receive your proof of payment by email. Sanitary facilities At ’t Havenhûs (Meersweg 9a) you will find sanitary facilities such as shower, toilet, washing machine and dryer. The building is accessible via an access code. You will find the code on your payment receipt. Loan Bicycle As a visiting guest, you can make use of a loan bicycle. Waste Water Disposal The holding tank can be emptied at the FRO quay in the Hellingshaven and at pier C in the Pikmeerhaven. Water, Electricity & Waste On or near all piers you will find facilities for electricity, water and rubbish. The recreational rubbish containers are fitted with a combination lock. You will find the code on your payment receipt. Harbor Regulations Leeuwarden The harbour regulations can be found in ’t Havenhûs or via the added QR code. ’t Havenhûs Meersweg 9a 9001 BG Grou +31 (0) 6 53 15 12 98 havenmeestergrou@outlook.com Opening times 1 Apr - 1 Jun and 1 Sept - 1 Nov: 8.30 - 7.00 PM 1 June - 1 Sept: 8.30 - 8.00 PM 1 Nov - 1 Apr (Mon, Wed en Fri): 08.30 – 12.30   havengrou 43 watersport

Wat hier vertrekt, heeft karakter Bekijk de vacatures en solliciteer direct! www.vanvuuren.nl Uw leverancier van gasflessen Bezoek onze website Stationsweg 92, 9001 EJ, Grou 0566 – 625 800 44 info@gascentrumnoordnederland.nl Wie hier werkt ook.

Hafeninformationen Die 4 Gemeindehäfen Yachthäfen Grou Grou verfügt über vier kommunale Yachthäfen, in denen Sie als Gast anlegen können. Wir heißen Sie herzlich willkommen im Pikmeerhafen, im Hellingshafen (maximale Bootslänge 12 Meter), an der Nieuwe Kade und an der Suderkade. Das Zentrum von Grou befindet sich zwischen diesen vier Häfen und ist bequem zu Fuß erreichbar. Hafengebühren & Kurtaxe Nach Ihrer Ankunft können Sie sich ab 14:00 Uhr im Hafenbüro ’t Havenhûs im Pikmeerhafen (Meersweg 9a) melden. Der Hafen meister kommt auch bei Ihnen vorbei. Liegegebühr: €1,77 pro Meter pro Nacht. Strom, Wasser und Sanitäranlagen sind im Preis inbegriffen. Kurtaxe: €1,65 pro Person (ab 5 Jahren) für Gäste, die nicht in der Gemeinde Leeuwarden wohnen. Die Hafenordnung finden Sie im ’t Havenhûs und über den QR-Code. Bezahlung nur mit Karte oder App Aus Sicherheitsgründen ist die Bezahlung nur mit Debit- oder Kreditkarte oder per App möglich. Alle Liegeplätze sind mit einem QR-Code versehen. Code scannen. Bootsdaten und E-Mail-Adresse eingeben. Zahlung abschließen Sie erhalten Ihre Zahlungsbestätigung per E-Mail. Sanitäranlagen Im ’t Havenhûs (Meersweg 9a) finden Sie Duschen, Toiletten, Waschmaschine & Trockner. Das Gebäude ist mit einem Zugangscode zugänglich. Dieser Code befindet sich auf Ihrer Zahlungsbestätigung. Leihfahrrad Für Sie als Gast steht ein Leihfahrrad zur Verfügung. Entsorgung von Abwasser Der Abwassertank können entleert werden an der FRO-Kade im Hellingshafen oder an Steg C im Pikmeerhafen. Wasser, Strom & Abfall An oder in der Nähe aller Stege finden Sie Einrichtungen für Strom, Wasser und Abfallentsorgung. Die Abfallcontainer sind mit einem Zahlenschloss gesichert. Den Code finden Sie ebenfalls auf Ihrer Zahlungsbestätigung. Hafenordnung von Leeuwarden Die Hafenordnung finden Sie im Hafenbüro ’t Havenhûs oder über den QR Code unten. ’t Havenhûs Meersweg 9a 9001 BG Grou +31 (0) 6 53 15 12 98 havenmeestergrou@outlook.com Öffnungszeiten 1. Apr - 1. Juni, 1. Sept 1. Nov: 8.30 - 19.00 Uhr 1. Jun tot 1. Sept: 8.30 - 20.00 Uhr 1. Nov - 1. Apr (Mo, Mi, Fr): 08.30 – 12.30   havengrou 45 watersport

Als het gaat om vertrouwen Slagman Tjaarda Savenije Vestiging Leeuwarden Balthasar Bekkerwei 78, 8914 BE Leeuwarden 058 212 00 22 | leeuwarden@stsnotarissen.nl Vestiging Grou Stationsweg 90, 9001 EJ Grou 058 212 00 22 | grou@stsnotarissen.nl Vestiging Damwoude Blauhússtrjitte 2, 9104 EV Damwoude 0511 42 12 01 | damwoude@stsnotarissen.nl Vestiging Heerenveen K.R. Poststraat 1, 8441 EL Heerenveen 0513 645 101 | heerenveen@stsnotarissen.nl www.stsnotarissen.nl Grouwstervlet 13.50 met open kuip www. grouwstervlet.nl Oedsmawei 4 Tel. 0566-622410 9001 ZJ Grou info@grouwstervlet.nl 46

De K-Klasse De K-klasse zijn radiografische bestuurbare zeilboten, met een lengte boot van 1900 mm en een mast lengte van 2150 mm en een gewicht van 18,5kg. Het grote verschil met de andere zeilklasse is, we zitten niet in de boot. Het model Zeilboot stamt al uit 1974. Na vele veranderingen, aanpassingen is uiteindelijk het model ontstaan waar tot op heden mee wordt gezeild. In 1992 werd de officiële K-klasse opgericht en zijn sinds die tijd al duizenden wedstrijden door het hele land georganiseerd. In Grou wordt gezeild van 1 oktober tot 1 januari, daarna volgt Terhorne, opgevolgd door Sneek. In de landelijke competitie zeilen zo’n ca 85 boten mee. De boot wordt gemaakt op de werf in Zaandam door Lion Charmant. Het meest recente zeilnummer is K 491. De kunst van het zeilen in de K-klasse is het trimmen van het zeil en de fok en natuurlijk de stuurmans kunst. Een prachtige hobby. Op zijn 11 en 30ste Wist je dat dit van origine een typische Friese uitdrukking is! De bestuurders van de 11 steden en de grietmannen van de 30 grietenijen in Friesland vormden een raad die bekendstond om de trage wijze van besluitvorming. Vandaar de uitdrukking ‘op z’n elfendertigst’. In 1851 werd de naam grietenij vervangen door gemeente en werden grietmannen burgemeesters. Rayon Friesland Rayonhoofd: Rob Berger rob.berger.k25@gmail.com watersport

Vaarroutes Grou de blauwe vaarroute 5 uur varen • Grou • Reduzum • De Swette • Poppenwier • Keersluis • Terherne • Akkrum • Grou de gele vaarroute 5 uur varen • Grou • Moddderige Bol • De Veenhoop • Earnewâld • Warten • Wergea • Grou De vaarkaart is te verkrijgen bij het InformatiePunt Grou 48

49 watersport

Watersport voor iedereen In Grou kan iedereen genieten van de watersport Heb je een eigen boot in het water, dan beschikken wij over veilige haven(s) voor iedere bootlengte. Heb je de boot op de trailer, dan ook ben je van harte welkom. Grou beschikt over drie openbare trailerhellingen (aan de Pr. Wilhelminastraat, aan de Garde Jagerswei bij de Hoflânsbrêge en op het Waterpark Yn’e Lijte). Beschik je zelf niet over een boot, maar wil je toch graag het waterrijke gebied rond Grou ontdekken? Dat kan! Bij de verschillende watersportbedrijven in Grou kun je toer- en visboten, trendy sloepen, zeiljachten en open zeilboten huren. Maar ook suppen en kanoën behoren tot de mogelijkheden. Toch liever langer weg op het water, dan zijn er ook motorjachten te huur van 2 tot 9 personen variërend in lengte van 9 tot 14 meter voorzien van alle faciliteiten die je wenst, luxe of juist originele, voor een prachtige vaarvakantie in Friesland startend vanuit Grou. Liever niet zelf aan het roer? Laat je dan varen door aan boord te stappen van een van de rondvaartboten, een praam of zelfs een skûtsje. Watersport is ook ideaal voor een bedrijfsuitje: Voor een teambuildingsdag is Grou de ideale uitvalsbasis. Eerst vergaderen in een van de diverse unieke locaties gevolgd door ontspanning op of aan het water. In Grou is het mogelijk. Van een tochtje aan boord van de lokale beroepsvisser tot fierljeppen, van team-suppen tot onderlinge zeilwedstrijden. Hebben we het niet, dan stellen wij het voor u op maat samen. De mogelijkheden zijn enorm. In het InformatiePunt Grou aan het Halbertsma’s Plein vind je alle informatie over verhuurders, waterkaarten, vaarroutes of vraag de lokale ondernemers naar de vele mogelijkheden. De contactgegevens vind je achterin dit magazine. Wettersport foar elkenien Yn Grou kin elkenien genietsje fan de wettersport Ha jo in eigen boat yn it wetter, dan beskikke wy oer de feilige haven(s) foar elke boatlingte. Ha jo de boat op de trailer, dan binne jo likegoed fan herte wolkom. Grou hat trije iepenbiere trailerhellings (oan de Prinses Wilhelminastraat, oan de Garde Jagerswei by de Hoflânsbrêge en op it Wetterpark Yn’e Lijte). Hast sels net in boat, mar wolst dochs graach it wetterrike gebiet om Grou hinne ûntdekke? Dat kin! By de ûnderskate wettersportbedriuwen kinst toeren fiskboaten, trendy sloepen, syljachten en iepen sylboaten hiere. Mar ek suppen, kanofarren hearre ta de mooglikheden. Dochs leaver langer fuort op it wetter, dan binne der ek motorjachten te hier fan 2 – 9 persoanen, fariearjend yn lingte fan 9 oant 14 meter, foarsjoen fan alle fasiliteiten dy ’t je winskje, lúkse of krekt orizjinele foar in prachtige farfakânsje yn Fryslân, begjinne fanút Grou. Leaver net sels oan it roer? Lit dy dan farre en stap oan board fan ien fan de rûnfeartboaten, in pream of leafst in skûtsje. Wettersport is ek ideaal foar in bedriuwsútstapke. Foar in teambuildingsdei is Grou de ideale útfalsbasis. Earst fergaderje yn ien fan de ferskate unike lokaasjes, folge troch ûntspanning op of oan it wetter. Yn Grou is it mooglik. Fan in tochtsje oan board fan de lokale beropsfisker oant fierljeppen, fan teamsuppen oant sylwedstriden oer en wer. Ha we it net, dan stelle wy it foar jo op maat gear. De mooglikheden binne grut. Yn it InformatiePunt Grou oan it Halbertsma’s Plein is alle ynformaasje oer ferhierders foar hannen, wetterkaarten, faarrûtes of freegje de lokale ûndernimmers nei alle mooglikheden. De kontaktgegevens stean achteryn dit magazine. 50

Watersports for everybody In Grou everybody can enjoy the watersport Visiting Grou by boat? We would like to welcome you in one of the 4 municipal marinas. Visiting Grou with your boat on the trailer? We would like to welcome you and use one of the three public slipways (the Pr. Wilhelminastraat, the Garde Jagerswei near the Hoflânsbrége and on the Waterpark Yn’e Lijte). If you don’t own a boat, but you still want to explore the wetland area around Grou? No problem. You are more than welcome. At several water sports companies in Grou you can rent; tour and fishing boats, trendy sloops, sailing yachts and open sailing boats. But also paddle boarding, canoes are possible are for rent. Should you prefer staying longer on the water, there are also motor yachts for rent for 2 to 9 people, varying in length from 9 to 14 meters, equipped with all the facilities, luxury or original for a beautiful sailing holiday in Friesland best starting from Grou. If you want to learn to sail, just contact one of the sailing schools in Grou. If you prefer not sit at the helm yourself, step aboard on a canal boat, a barge or even a skûtsje and enjoy a beautiful day on the water. Water sports offers a great opportunity for team building, corporate training or outing. Meetings and watersport is a perfect combination. Plan your meeting in one of the various unique locations, followed by watersports activity’s. For example; a trip on board of the local commercial fisherman, fierljeppen, team supping or to mutual sailing competitions. Just ask, the possibilities are enormous. Visit our ‘InformatiePunt Grou’ at the Halbertsma’s Plain (Square) our Tourist Office for more information or ask the local entrepreneurs about the possibilities. The contact details can be found at the back of this magazine. Wassersport für alle In Grou kann jeder Wassersport betreiben Wenn Sie mit Ihrem eigenen Boot übers Wasser kommen, haben wir die sicheren Häfen für jede Bootslänge. Wenn Sie mit Boot auf dem Anhänger kommen, sind Sie auch sehr willkommen. Grou hat drei öffentliche Slipanlagen (an der Pr. Wilhelminastraat, an der Garde Jagerswei in der Nähe der Hoflânsbrége und am Wasserpark Yn’e Lijte). Haben Sie selbst kein Boot, möchten aber trotzdem das wasserreiche Gebiet um Grou entdecken? Kein Problem! Bei den verschiedenen Wassersportunternehmen in Grou können Sie Touren- und Fischerboote, trendige Schaluppen, Segelyachten und offene Segelboote mieten. Aber auch Paddelboote, Kanus etc. können ausgeliehen werden. Wenn Sie länger auf dem Wasser bleiben möchten, können Sie auch Motoryachten für 2 bis 9 Personen mit einer Länge von 9 bis 14 Metern mieten, die mit allem ausgestattet sind, was Sie wünschen: von bescheiden bis luxuriös ist für jeden was dabei für einen schönen Segelurlaub in Friesland von Grou. Möchten Sie lieber nicht selbst am Ruder sein? Dann gibt es auch die Möglichkeit auf ein Ausflugsboot zu gehen. Oder man mietet sich ein Praam oder sogar ein Skûtsje (ein begleitetes Boot). Grou ist auch die ideale Basis für Wassersport in der Firma, z.B. für einen Teambuilding-Tag. Man könnte sich zuerst an einem der verschiedenen einzigartigen Orte treffen, dann Entspannung auf oder am Wasser suchen. Eine Reise an Bord eines örtlichen Berufsfischers nach Fierljeppen, vom Teamessen bis zu gegenseitigen Segelwettbewerben. Wenn wir es nicht schon haben, werden wir es für Sie zusammenstellen. Die Möglichkeiten sind enorm; in Grou ist so viel möglich! Am Informations-Punkt Grou am Halbertsma-Platz finden Sie alle Informationen über Vermietern, Wasserkarten, Segelrouten und vieles mehr. Oder fragen Sie die lokalen Unternehmer nach den vielen Möglichkeiten. Die Kontaktdaten finden Sie auf der Rückseite dieses Magazins. 51 watersport

Varen doe je Samen! De belangrijkste vaarregels Elk jaar komen veel toeristen naar Grou om te genieten van ons prachtige waterrijke gebied. Het hele jaar door kan worden genoten van de watersport in en rondom Grou, mits er geen ijs ligt uiteraard. Maar in de zomermaanden is sprake van seizoendrukte op het water. Hierdoor kunnen gevaarlijke situaties ontstaan. Om de veiligheid te vergroten gelden er, net zoals op de weg, ook verkeersregels op het water. Goede voorbereiding Een goede voorbereiding is het halve werk! Controleer daarom je schip voor je vertrek. Denk daarbij aan de motor, het peil van de olie en het koelwater, de staat van de accu en of je voldoende brandstof hebt. Voor schepen met een elektrische motor: zorg dat deze voldoende opgeladen is! Algemene vaarregels • Vaar zoveel mogelijk stuurboordwal (rechts). • Een vaarbewijs is verplicht bij een snelle motorboot (>20 km/uur) en een boot langer dan 15 meter. • Vaar alcoholvrij. De wettelijke alcoholgrens op het water is 0,5 promille, net als op de weg. Tijdens het varen Het is belangrijk om goed zicht te hebben tijdens het varen. Schepen hebben geen achteruitkijkspiegels, dus leer jezelf aan om elke twee minuten even achterom te kijken. Verder is het belangrijk dat je een duidelijke koers vaart. Verander dus niet plotseling van koers of snelheid. Houd rekening met anderen op en langs het water. Geef elkaar de ruimte om te manoeuvreren en wees alert op hinderlijke golfslag en zuiging van je schip. Minder zo nodig op tijd je vaart. Vaar je in natuur- en woongebieden? Respecteer en bewaar dan de rust. Wie vaart op drukke vaarroutes komt in aanraking met grotere schepen, waaronder de beroepsvaart. Blijf uit de dode hoek. Deze mag bij grote schepen tot wel 350 meter lang zijn! Een vuistregel: als je de schipper kunt zien, kan diegene jou ook zien. Houd verder het midden van deze vaarwegen vrij voor grote schepen. Laveren op de hoofdkanalen is niet toegestaan. 52 En niet onbelangrijk: blijf uit de buurt van visnetten. Deze zijn te herkennen aan zwarte of gele vlaggetjes. Bij brug of sluis • Passeer bruggen en sluizen vlot. • Anker niet bij bruggen, sluizen of in het midden van het vaarwater. • Zwemmen in de vaargeul, bij bruggen, sluizen en wachtplaatsen is niet toegestaan. Je riskeert een boete van 160 euro. Wie heeft voorrang? Op de Friese vaarwateren geldt het Binnenvaartpolitiereglement (BPR). In dit reglement wordt stuurboordwal varen beloond. Vaar je stuurboordwal? Dan moeten andere schepen voorrang aan jou verlenen, ongeacht de lengte en grootte van het schip. Let wel, een aanvaring wil je te allen tijde voorkomen! Als je ziet dat een ander geen voorrang verleent en zorgt voor een gevaarlijke situatie dan kun je toch beter uitwijken, ook al heb je voorrang. Dit valt onder ‘goed zeemanschap’ in de regels. En verder: • Hoofdvaarwater (vaargeul) gaat voor nevenvaarwater. • (Kleine) zeilschepen gaan voor op door spierkracht aangedreven vaartuigen zoals roeiboten/kano’s, suppers, en deze gaan weer voor op (kleine) motorschepen. www.varendoejesamen.nl info@varendoejesamen.nl   varendoejesamen

Verkeersborden en brugseinen Verplichting de vaar snelheid te beperken Verplichting om voor het bord te stoppen Verplichting om op te letten Verboden hinderlijke vaarbeweging te veroorzaken Meren en ankeren verboden Beperkte doorvaar thoogte (evt. hoogte in cijfers aangegeven) Verplicht stuurboordwal (rechts) te houden Marifoonkanaal voor nautische kennis Kleine schepen toegestaan Doorvaart gesloten brug toegestaan, voor tegenliggende vaart verboden Einde van een verbod, gebod of beperking Doorvaart toegestaan. Voor tegenliggende vaart verboden Doorvaart verboden Doorvaart toegestaan. Tegenliggende vaart mogelijk. Brug kan in of buiten verblijf zijn Doorvaart gesloten brug toegestaan, tegenliggende vaart mogelijk Voorbijlopen verboden In-, uit- of doorvaartverbod Doorvaart verboden, maar wordt binnenkort toegestaan watersport

Verkeersborden & brugseinen Tijdens het vaarseizoen worden de provinciale bruggen en sluizen van 1 april tot 1 november dagelijks bediend van 09.00 - 19.00 uur (in juni, juli & augustus tot 20.00 uur). Let op! Dit geldt niet voor alle bruggen. Kijk voor de actuele bedieningstijden op www.fryslan.frl/bedieningstijden of in de Waterkaarten app. Brugseinen • De lichten bij bruggen zijn rood en groen. • Sluit achteraan en wacht uw beurt af • Vaar altijd vlot door • Strijk bij drukke bruggen de zeilen • Volg de aanwijzingen van de brug- en sluiswachters op. Zie bijgaand de belangrijkste brugseinen. Brugbediening op afstand Sommige bruggen worden op afstand bediend met behulp van camera’s. Zorg ervoor dat je je schip binnen het zicht van de camera’s afmeert. Indien er een aanmeldknop aanwezig is, dien je daarop te drukken voor bediening. Anders gaat de brug NIET open. Ferkearsbuorden & brêgeseinen Yn it farseizoen wurde de provinsjale brêgen en slûzen fan 1 april oant 1 novimber dageliks betsjinne fan 09.00 - 19.00 oere (yn juny, july en augustus oant 20.00 oere). Tink derom! Dit jildt net foar alle brêgen. Sjoch foar de aktuele betsjinningstiden op www.fryslan.frl/bedieningstijden of yn de wetterkaarten App. Brêgeseinen • De ljochten by brêgen binne read, grien • Slút achter oan en wachtsje jo beurt ôf • Far altyd flot troch • Stryk by drokke brêgen de seilen • Folgje de oanwizings fan de brêge- en slûswachters op. Sjoch tafoege de wichtichste brêgeseinen Brêgebetsjinning op ôfstân Inkelde brêgen wurde op ôfstân betsjinne mei help fan kamera‘s. Soargje derfoar dat jo jo skip yn it sicht fan de kamera’s oanlizze. As der in oanmeldknop oanwêzich is, moat je dêrop drukke foar de betsjinning, oars giet de brêge NET iepen. Traffic signs & bridge signals During the water sports season, many bridges in Friesland are daily operated from April 1 tot November 1 from 9 a.m. to 7 p.m. (in June, July and August until 8 p.m.). Pay attention! This does not apply to all bridges. For the current operating times, see www.fryslan.frl/bedieningstijden or the Water Maps app. Bridge signals • The lights at bridges are red and green • lose at the back and wait your turn • Always sail smoothly • Drop the sails at busy bridges • Follow the instructions at the bridge. See attached the main bridge signals Remote bridge control Some bridges are controlled remotely by using cameras. Make sure to moor your vessel within view of the cameras or push the red button. Verkehrsschilder & Brückensignale Während der Segelsaison vom 1. April bis 1. November werden die Provinzbrücken und Schleusen täglich von 9 bis 19 Uhr (im Juni, Juli und August bis 20 Uhr) bedient. Aber Achtung: Dies gilt nicht für alle Brücken! Die aktuellen Betriebszeiten finden Sie unter www.fryslan.frl/bedieningstijden oder in der Wasserkarten App. Brückensignale • Die Lichter an Brücken sind rot, grün und gelb • Schließen Sie auf und warten Sie, bis Sie an der Reihe sind • Segeln Sie immer zügig • Holen Sie die Segel an stark befahrenen Brücken ein • Befolgen Sie die Anweisungen der Brücken- und Schleusenhalter. • Siehe auch: beigefügte Hauptbrückensignale Fernbedienung der Brücke Einige Brücken werden mit Kameras ferngesteuert. Stellen Sie sicher, dass Sie Ihr Schiff in Sichtweite der Kameras festmachen. Wenn es eine Anmeldeschaltfläche gibt, müssen Sie diese für den Betrieb drücken, sonst öffnet sich die Brücke NICHT. 54

SCAN ME De Waterkaarten app De Waterkaarten app The water maps app De meest complete app om veilig en voorbereid het water op te gaan in Friesland en heel Nederland. Met actuele openingstijden van bruggen, sluizen en havens, Marrekrite-aanlegplaatsen, navigatie, routeplanner, AIS, praktische vaarinfo, stremmingen en meer. Download nu en probeer 7 dagen gratis! De wetterkaarten app De meast komplete app om feilich en taret it wetter op te gean yn Fryslân en hiel Nederlân. Mei aktuele iepentiden foar brêgen, slûzen en havens, Marrekrite oanlisplakken, navigaasje, in rûteplanner, AIS, praktyske ynformaasje oer boaten, ôfslutingen en mear. Download it no en besykje it 7 dagen fergees! The comprehensive app for every leisure boating enthusiast in Friesland. Here you’ll find the latest bridge opening times, locks and marinas, Marrekrite moorings, navigation, route planner, AIS, detailed boating info, obstructions and more. Download now and try 7 days for free! Die Wasserkarten-App Es gibt die Waterkaarten-App speziell für alle Wassersportler in Friesland. Hier finden Sie immer aktuelle Brückenzeiten, Schleusen und Yachthäfen, Marrekrite Liegeplätz, Navigation, Routenplaner, AIS, Sperrungen und andere nützliche Informationen. Jetzt herunterladen und 7 Tage lang kostenlos testen! 55 watersport

IRIS EN FLEUR dames Hoofdstraat 26 9001AM Grou 0653367021 ItPoartehus antiek & brocante Gratis advies en taxatie! In deze tijd is opruimen best fijn, maar dan komt de vraag: ‘is het kunst of is het kitsch’? Stuur duidelijke foto’s naar nienhuis@xs4all.nl of via Facebook en ontvang gratIS advIeS. Hoofdstraat 108, 9001 aP grou | 06-533 908 89 56 ODÉ heren

KWV Frisia Koninklijke Watersport Vereniging Frisia KWV Frisia is een actieve watersportvereniging in het hart van Friesland met een basis in de breedte van de watersport. ‘Iedereen kan bij Frisia zeilen’. Hier kunnen kinderen en volwassenen (leren) zeilen en worden verschillende watersportactiviteiten georganiseerd voor jong en oud en mensen met een fysieke of mentale beperking. Koninklijk KWV Frisia is één van de oudere verenigingen in Grou. De vereniging werd als Zeilvereniging Frisia opgericht op 28 september 1860. Tijdens het 100-jarig jubileum in 1960 verleende het Koninklijk Huis de vereniging het predicaat ‘Koninklijk’, waar we bijzonder trots op zijn. De vereniging is heden ten dage uitgegroeid tot een bloeiende en actieve watersportvereniging. KWV Frisia heeft vorig jaar haar 165-jarig jubileum mogen vieren. Olympische en internationale zeilers De jeugdopleiding heeft aan de wieg gestaan van de meervoudig Olymisch Kampioen Marit Bouwmeester. Maar ook Olympisch zeilster Laila van der Meer en wereldkampioen ILCA 7 Willem Wiersema hebben hun eerste zeillessen bij KWV Frisia genoten. Elke vrijdagavond is het een drukte van belang bij KWV Frisia, want dan traint de jeugd. Er wordt gezeild in de Optimist en de Splash. Het Marit Bouwmeester Zeilcentrum KWV Frisia is mede-initiatiefnemer voor het realiseren van de drijvende accommodatie aan de rand van het dorp. Sinds een aantal jaren draagt de accommodatie de naam ‘Marit Bouwmeester Zeilcentrum. Het is bij al haar activiteiten dé uitvalsbasis van KWV Frisia. Het centrum is uitstekend toegankelijk voor onze mindervalide watersporters, zij kunnen bij de commissie Alles is Mooglik (AiM) terecht. Activiteiten KWV Frisia organiseert ieder jaar een serie wedstrijden voor de open eenheidsklassen op het Pikmeer en de Wijde Ee. Daarnaast organiseert KWV Frisia in de zomermaanden de fameuze donderdagavondwedstrijden, toertochten en de ‘Singlehanded Challenge’ op groot water. In het winterseizoen zijn er tal van interessante avonden in het Marit Bouwmeester Zeilcentrum, waar tal van onderwerpen aan bod komen. Meer informatie www.kwvfrisia.nl bestuur@kwvfrisia.nl   kwvfrisia 57 watersport

Alles is Mooglik Groter gevoel van vrijheid bestaat bijna niet! Wonend in en om het water is het vaak mogelijk om varend van het water te genieten. Zo vanzelfsprekend als het soms is, zo ingewikkeld is het soms voor anderen. Door Friesland rijdend zie je in de zomer overal zeiltjes door het landschap schuiven. Water onder je door kabbelend, wind door de haren. Het lijkt zo makkelijk. Maar toch kost het soms meer inspanning om dit voor iedereen mogelijk te maken. Bij Alles is Mooglik, een onderdeel van Koninklijke Watersport Vereniging Frisia wordt door een grote club vrijwilligers ‘alles’ mogelijk gemaakt. Handzame zeilbootjes waar je makkelijk in kunt stappen of met behulp van een lift in en uit de boot getakeld te worden. Waar de bediening en schoten van de zeilen binnen handbereik is. En als dat niet lukt, is elektrische ondersteuning ook een mogelijkheid. AiM 4 Hansa 303’s en 4 Hansa Liberty’s, waarvan 2 met joystick besturing. In deze boten kun je alleen of met 2 mensen naast elkaar zitten en maakt het mogelijk dat jong en oud met en zonder beperking altijd kunnen genieten van het heerlijke zeilen. Nieuw in de Frisia vloot is de SV 14. Een stoere en sportieve 2-zitter die is uitgerust met een gennaker en kantelstoelen. De moderne romp is niet alleen ontworpen om snel te zeilen, maar ook om maximale stabiliteit te bieden. Evenals de Hansa’s zijn de SV 14’s zelf oprichtend en onzinkbaar. Al snel lukt het je om zelf het roer of de touwtjes in handen te nemen. In het zeilseizoen staan er op de donderdag- en vrijdagavonden een grote ploeg enthousiaste vrijwilligers klaar 58 om te helpen de zeilbootjes op te tuigen en de zeilers op het water te begeleiden. Wil je de vrijheid op het water voelen, of om je vaardigheden te verbeteren en competitief te worden. Dan nodigen we je graag uit om bij ons te komen zeilen. Neem dan contact met ons op! Want zeg nou zelf, een groter gevoel van vrijheid, dan zeilen op het water bestaat er niet! Meer informatie kwvfrisia.nl/alles-is-mooglik Ritske van der Meer — 06 2607 6140 aangepastzeilen@kwvfrisia.nl   kwvfrisia

MS Markol Stichting Gehandicapten Watersport Grou De vrijwillige bemanning van motorschip De Markol vaart dit seizoen graag weer met groepen mensen die indien nodig, door middel van een lift aan boord kunnen komen. Er is een rolstoel toegankelijk toilet aan boord. Bent u slecht ter been of bent u rolstoelgebruiker of heeft u een andere beperking dan kunt u met uw familie, een groep vrienden of medebewoners op de MS Markol genieten van een prachtige vaart rondom Grou en omstreken. De route van de vaarten wordt in overleg met onze vrijwilligers, onze schippers en matrozen gekozen. Zij zorgen voor een onvergetelijke dag voor onze gasten. Aan boord kunt u koffie, thee en frisdrank drinken en een versnapering nuttigen. U kunt lekker warm binnen zitten en als het mooi weer is ook buiten op het achterdek genieten van elkaar en van de mooie waterrijke omgeving. Stichtingen, verenigingen en organisaties voor mensen met een beperking en ouderen kunnen ook tochten boeken. Check onze nieuwe site voor meer informatie en voor boekingen. De Emanuel Wederom in de A-klasse van de IFKS Van het ontdekkende begin in de C-klasse tot aan het fantastische kampioenschap in de B-klasse: De Emanuel zeilt dit jaar alweer voor de vierde keer mee in de IFKS. Afgelopen jaar kwam het skûtsje voor het eerst uit in de A-klasse. Tijdens een warme en voornamelijk windstille week wist de schipper en bemanning een zevende plek te veroveren in het eindklassement, met als kers op de taart een dagoverwinning op Echtenerbrug. Vol met nieuwe ideeën en met groot onderhoud aan het skûtsje – waar met man en macht aan wordt gewerkt – maakt het team zich klaar voor het aankomende seizoen. Afgelopen jaar werden al enkele aanpassingen aan het schip gedaan. Zo zeilden ze met een nieuwe giek en een nieuwe midweerfok. Ook werd er een prachtig groot volgschip binnengehaald met de naam De Kammeraat. Dit schip vormt de basis voor het samenkomen van bemanning en het groeiende aantal supporters en sponsoren. Het team staat te popelen om het Pikmeer weer te betreden en mooie prestaties neer te zetten. Meer informatie www.msmarkol.nl info@msmarkol.nl  msmarkol  skutsjedekammeraat  skutsjedeemanuel 59 watersport

Het Grouster Skûtsje Doarp Grou Na het behalen van het SKS Kampioenschap in 2023, prolongeerde schipper Douwe Visser met zijn bemanning, de SKS-kampioenstitel 2024! Ook in dit jaar mocht Douwe het Sulveren Skûtsje in ontvangst nemen na de laatste wedstrijd op het Sneekermeer. Zou het dan weer gebeuren? SKS Kampioen worden in 2025? Helaas, schipper en bemanning hebben ervoor gestreden maar moesten genoegen nemen met een 4e plek in het eindklassement. Maar niet getreurd; het SKS Kampioenschap 2026 is start op zaterdag 18 juli op Grou. Nieuwe ronden, nieuwe kansen! Tijdens de winterperiode zijn schipper en bemanning in ‘gedachte’ alweer bezig met skûtsjesilen. Hoe kunnen we sneller, waar halen we winst en op welke manier blijven we de ander skûtsjes voor. Allemaal theorieën die uiteindelijk moeten worden omgezet naar de praktijk. Om dit kracht bij te zetten wordt er weer vanaf 1 april getraind. De concurrentie zit niet stil 60 Elk jaar houden de skûtsjes Friesland in hun ban. Iedereen die ook maar iets voor het zeilen voelt, volgt de strijd tussen de oude vrachtschepen op de voet. Skûtsjesilen is synoniem met wedstrijdzeilen met oude vrachtschepen, platbodems die aan het begin van de vorige eeuw werden gebouwd om turf, mest en andere lading tot bij de boerderijen te brengen. Hiervoor moesten de schepen ondiepe vaarten in. Daarom werden de schepen dan ook lang en plat gemaakt. Als er wedstrijden waren, en de schipper een paar en ook bij diverse andere skûtsjes zijn aanpassingen geweest met natuurlijk 1 doel: het winnen van het SKS Kampioenschap! centen extra kon verdienen, werd alle huisraad uit het skûtsje gehaald en op de wal gezet Traditioneel start het SKS Kampioenschap op de wateren rondom Grou. Dit jaar vindt dit plaats op zaterdag 18 juli. De wedstrijd is vanaf het water het beste te volgen of vanaf de pier nabij het Zeilcentrum. Namens bestuur, schipper en bemanning wensen wij u een mooie zomer toe! Meer informatie www.grousterskutsje.nl skg@grousterskutsje.nl   grousterskutsje

GWS — Grouwster WaterSport De Vereniging Grouwster Watersport, GWS in de volksmond, is opgericht in 1935. GWS bestaat dus al meer dan 90 jaar! Dat lijkt lang, maar de twee andere zeilverenigingen: KWV Frisia (1860) en KZV Oostergoo (1848) zijn nog ouder. Frisia richtte zich vooral op de middenstand, terwijl Oostergoo zich richtte op de luxere Boeiers en Friese jachten. Hierdoor ontstond de vraag naar een laagdrempelige vereniging die betaalbare ligplaatsen bood voor de gewone man in en rondom Grou. Ook vandaag de dag vullen de 3 verenigingen elkaar goed aan en werken prima samen. Tegenwoordig beschikt GWS over een prachtige haven met 200 moderne ligplaatsen voor leden, direct aan het Pikmeer. Het spaarzame karakter van de vereniging is tot op de dag van vandaag behouden gebleven. Liever steken de leden gezamenlijk de handen uit de mouwen dan geld uit moeten geven. Naast de haven, is GWS de klassen - organisatie voor de GWS-schouwenklasse. Deze kenmerkende ijzeren boten zijn al van verre te herkennen aan hun tuigage: het spriettuig. De schouw, met eikenhouten zwaarden, is zeer geschikt voor ondiepe wateren, en deed jarenlang dienst als vrachtboot. De oudste vermeldingen dateren uit de 16e Jeugdzeilen. Schouwen zijn er voor iedereen, jong en oud! Wilt u ervaren hoe het is om te zeilen in een GWSschouw? Neem dan contact op en kom het eens proberen in onze eigen verenigingsschouw. Agenda 23/24 mei 2026 GWS-Frisia Pinksterwedstrijden 19/20 september 2026 GWS septemberwedstrijden met GWS-schouwen kampioenschappen en strijd om de zilveren Twaalfvoetsjol 26 september 2026 jeudgzeilen met Foar de Neiteam 3/4 oktober 2026 Sylnocht slotwedstrijden schouwen op de Tearnzer Wielen eeuw! Maar, laat je niet misleiden door het uiterlijk. De GWS-schouw is een echt scheurijzertje, een soort mini-skûtsje. Doordat je, zittend in een GWSschouw, met je hoofd vlak boven de waterlijn zit, ervaar je de snelheid meer. Je krijgt het gevoel dat je een met het water en de natuur bent. Niet voor niets worden de GWSschouwen jaarlijks ingezet om te oefenen voor de jeugd van de SKS en IFKS in het door de Stichting Foar de Neiteam georganiseerde Zie website GWS voor details Meer informatie www.grouwsterwatersport.nl info@grouwsterwatersport.nl  klassecommissiegws  gws schouw Wim Bleeker, winnaar zilveren Twaalfvoetsjol 2025 (foto: Hendrik Jan de Wolf) 61 watersport

GRSV Grouster RoeiSloepen Vereniging Heb jij het in je om sloeproeier te worden? • Ben je ouder dan 16 jaar • Houd je van buiten sporten • Ben je een teamspeler • Vind je een beetje afzien ‘lekker’ • Houd je van varen • En ben je altijd in voor gezelligheid Ja? Kom het uitproberen en ontdek dat sloeproeien een heerlijke sport is voor iedereen, van jong tot oud, van fit tot ‘net weer begonnen met sporten’. Je kunt 3x gratis meetrainen! De Grouster RoeiSloepen Vereniging Sinds april 1997 actief op en rondom de Grouster meren. De GRSV doet al jaren mee aan de wedstrijden om het Nederlands Kampioenschap Sloeproeien. Per jaar roeien we zo’n 12 wedstrijden, zoals de legendarische Harlingen-Terschelling Race, de Amsterdam Grachtenrace, Kameleonrace rond Terherne en onze eigen uitdagende Roeirace Grou. De wedstrijdteams trainen op dinsdag- en donderdagavond. Daarnaast roeit elke maandag het (gemengde) recreantenteam. Iedereen die begint, stapt hier in. Daarnaast zijn er liefhebbers die niet zo nodig een wedstrijd hoeven te roeien. Ook voor hen is de maandagavond. Meer informatie www.grsv.nl info@grsv.nl  grsvroeivereniging Onze vloot: De Wetterfretter De Wetterfretter is een aluminium 8-persoons sloep. Het herenwedstrijdteam roeit in deze sloep. De sloep is in 1997 door een groep vrienden uit Grou gekocht, volledig opgeknapt en als roeisloep ingericht. De Wetterfretter is in het bezit van een HT-nummer. De Wetterwrotter De Wetterwrotter is een polyester 8-persoons Kuikensloep. Het dameswedstrijdteam en het recreantenteam roeit in deze sloep. De sloep is in 2014 aangeschaft. Speciaal voor dit type roeisloep is de Kuikencompetitie opgezet. De Wetterspetter De Wetterspetter is een 6-persoons dames-reddingssloep. De Spetter is sinds 2002 in bezit van de GRSV. Daarvoor had de sloep een caféverleden als plafondversiering. In 2018-2019 is de sloep gerestaureerd. De Wetterspetter is in het bezit van een HT-nummer. 62

KZV Oostergoo De Koninklijke Zeilvereeniging is de oudste zeilvereniging en de op een na oudste watersportvereniging van ons land. Opgericht in 1848 maar nog steeds erg actief. De vereniging organiseert jaarlijks diverse zeilwedstrijden. Traditioneel in het weekend waarin de eerste zaterdag van juni valt voor boeiers, tjotters, Friesche Jachten en GWS-schouwen. En in het eerste weekend van juli in samenwerking met de KWV Frisia de Princenhoftocht en Open Zeilwedstrijden. De wedstrijden in juli staan open voor alle klassen. De vereniging heeft in het bijzonder aandacht voor het behoud van de klassieke rondhouten jachten waarvoor elk jaar in juni wedstrijden worden georganiseerd. Zij spant zich daarnaast in om deze jachten ook elders als varend erfgoed te kunnen aanschouwen. Zo is de vereniging initiatiefneemster van de oprichting van de Stichting Stamboek Ronde en Platbodemjachten, is op instigatie van Oostergoo in 1954 de boeier Friso als Statenjacht aan de provincie Fryslân overgedragen en levert zij het gehele jaar door bijdrage aan allerlei activiteiten rondom dit ‘oud hout’. De wedstrijden in juli – met name de Princenhoftocht – kenmerken zich de laatste jaren door hun internationale deelnemersveld. Zo schreven zich eerder zeilers uit bijv. Duitsland, Turkije, Ierland, België en Polen in. Oostergoo organiseert jaarlijks in augustus ook zeilwedstrijden op de Wijde Ee bij Drachten/De Veenhoop. Elk jaar op de eerste zaterdag in juni wordt de Algemene Ledenvergadering gehouden.Alle leden met een klassiek rondhouten schip meren die dag aan voor het terras van Hotel Oostergoo. Ook voor niet-leden een schitterend plaatje! Loop eens langs de kade op zaterdag 6 juni. Meer informatie www.kzvoostergoo.nl kzvoostergoo@kpnmail.nl 63 watersport

• De Speeltuinen van Grou • Play Skate Court & Iepenloft fitness • Jeugdkeatsen en Kabouterkeatsen • Knutselclub Grou • Jeugdzeilen bij KWV Frisia • GWS jeugdzeilen • Platbodem Jeugdzeilen • Simmer Spulwiken Grou • Skipkesilen • Jeugdkrite Grou • Doe Tips! • Doolhof 64 voor de kinderen

Play Skate Court & Iepenloft fitness Sport en spel voor iedereen De Speeltuinen van Grou Grou is een superaktief, gezellig dorp waar sport en spel centraal staan. Dat is te zien aan de vele spelvoorzieningen. Voorzieningen voor iedereen, niet alleen voor onze kinderen maar zeker ook voor onze gasten in Grou. Trek een sportieve outfit aan en maak er een leuke dag van samen! Beleeftuin aan de Súdfinne In deze prachtige speeltuin staat beleving op de eerste plaats. Je kunt hier heerlijk klimmen en klauteren en met schepnetjes op zoek naar waterdiertjes! Op deze plek is ook een prachtig beachvolleybalveld. Waterpret bij het Zeilcentrum In Grou naar het strand? Ja dat kan. Naast het Zeil centrum is een zwemstrandje met speeltoestellen Een echte aanrader! Ook voor de oudere kinderen is dit een heerlijke plek om te verblijven, te zwemmen, voetballen en vrienden te ontmoeten. Let op! Zwemmen is op eigen risico, een strandwacht is niet aanwezig Speeltuin ‘Koningin Julianastraat’ Uitgezwommen, maar nog niet uitgespeeld? Steek dan bij het zwemstrandje de Prinses Wilhelminastraat over en loop via de Koningin Julianastraat naar een openbare groene en avontuurlijke speelplaats voor kinderen. Deze speeltuin ligt beschut tussen de woningen. Kaatsmuur Wel eens gekaatst? Het kan tegen de kaatsmuur van kaatsvereniging It Wetterlân. Kom deze typische Friese sport eens uit proberen tegen de muur. De kaatsmuur aan de Burstumerdyk is voor iedereen vrij toegankelijk. Neem wel je eigen zachte rubberen kaatsballen mee. Play & Skate Court Grou Het Play & Skate Court is ‘the place to be’ voor een potje pleinvoetbal, basketbal, korfbal, handbal, rolstoelhockey en/of rolstoelbasketbal. Maar het is zeker ook de hotspot voor skateboarding, inline skating of -hockey, BMX freestyle of misschien wel free step. Rond het Play & Skate Court ligt een 200 meter – door de KNSB goedgekeurde – skeelerbaan. Perfect voor een serieuze skeeler challenge! Het Play & Skate Court op het sportcomplex Meinga is vrij toegankelijk en rolstoelvriendelijk Iepenloft Fitness Grou (Buitenfitness) Nieuw bij de Play & Skate Court is het Iepenloft Fitness. Deze plek is geschikt voor jong en oud en daagt uit tot actie! De Iepenloft fitness biedt een gevarieerd aanbod aan Calisthenics-toestellen met je eigen lichaams gewicht als weerstand. De toestellen zijn zowel geschikt voor beginners als gevorderden. Je kunt er werken aan je spierkracht, spiermassa, mobiliteit, flexibiliteit, uithoudings - vermogen en funfactor. Kortom de ideale plek voor gegarandeerd beweegplezier. 65 voor de kinderen

Knutselclub Grou Elke maand organiseren een enthousiaste groep vrijwilligers een gezellige en creatieve knutselmiddag voor kinderen. Iedere keer bedenken we een leuk en inspirerend thema, zodat geen middag hetzelfde is. Van seizoenknutsels tot feestelijke creaties en fantasierijke kunstwerkjes, er is altijd iets nieuws te ontdekken! Jeugdkaatsen en kabouterkaatsen (4-6 jaar) Jeugdkaatsen Kaatsen is voor iedereen toegankelijk! Voor de jeugd is er kaats trainen op maandagavond van 18.30 tot 19.30 uur. Het seizoen start in april en eindigt in september. Op maandagavond train je samen met leeftijdsgenootjes en leer je alle ins en outs van het kaatsen. Wil je een keertje meedoen? Dat kan zeker, je mag drie keer vrijblijvend meetrainen. Ook is er elke woensdagavond een korte competitiewedstrijd, en worden er het hele seizoen verschillende wedstrijden en leuke activiteiten georganiseerd. In de winter gaan we verder in de zaal. Kom jij ook kaatsen? Kabouterkaatsen Ben jij in het voorjaar en in de zomer graag in de buitenlucht en wil jij spelenderwijs lekker sporten? Dan is kabouter kaatsen misschien wel wat voor jou! Met leuke spelletjes kunnen de kinderen kennis maken met kaatsen. Het kabouterkaatsen start in april en is ook op maandagavond. We kaatsen van 18.30 tot 19.15 uur, zien wij jou ook dit seizoen? Meer informatie en aanmelden www.wetterlan.nl wetterlan@gmail.com   kvwetterlan Meer informatie knutselclubgrou@gmail.com Woensdagmiddag 15.00 – 16.30 uur, 1x per maand Deelname is gratis Voor kinderen van 6 jaar tot 12 jaar Cathechisatielokaal, Kerkstraat 3  knutselclubgrou 66 Tijdens de middag mogen de kinderen zoveel mogelijk zelf aan de slag. We vinden het belangrijk dat ze hun eigen ideeën kunnen uitwerken en trots kunnen zijn op wat ze maken. Natuurlijk helpen we waar nodig en geven we tips en uitleg over het werken met verschillende materialen en technieken. Zo kunnen de kinderen hun creativiteit volop kwijt, leren ze nieuwe vaardigheden én gaan ze aan het einde van de middag naar huis met een mooie, zelfgemaakte knutsel. De data van de knutselmiddagen plaatsen we op Facebook en worden ook via de scholen verspreid. Wil je meer informatie of je kind aanmelden? Stuur dan gerust even een mailtje, we helpen je graag verder. In de zomervakantie organiseren we, bij voldoende aanmeldingen, zelfs elke woensdagmiddag een extra gezellige knutselmiddag. Een leuke en creatieve manier om de vakantie door te brengen! We hopen jullie snel te zien!

GWS Jeugdzeilen De toekomstige skûtsjesiler? Jeugdzeilen bij KWV Frisia Zeg je KWV Frisia, dan zeg je jeugdzeilen. Deze bruisende afdeling van KWV Frisia was voor veel hedendaagse topzeilers, waaronder olympisch kampioene en naamgeefster van ons fraaie Zeilcentrum, Marit Bouwmeester, de springplank naar internationaal zeilsucces. Op de vrijdagavond van april t/m september is de Pikmar het domein van de KWV Frisia-jeugdzeilers. Samen met enthousiaste en gekwalificeerde trainers organiseert de Jeugdcommissie zeiltraining voor Optimist en Splash. In kleine groepjes leren onze jeugdzeilers de kunst van het wedstrijdzeilen, waarbij zeilplezier voorop staat. In eigen boot of een (huur) Frisia Optimist of Splash. Om de aangeleerde zeilskills laagdrempelig te kunnen uitproberen, nemen we zogenaamde Combi-zeilwedstrijden van Jeugd Wedstrijdzeilen Noord op in ons trainingsschema. Liever windsurfen dan zeilen? Ook dat kan bij KWV Frisia. Vanaf half mei, als de watertemperatuur iets aangenamer is, staan onze trainers op de vrijdagavonden klaar voor een kennismaking met deze funsport of het verder ontwikkelen van je surfskills. Op een surfplank van KWV Frisia of een eigen surfplank. Meer informatie Zeilen www.kwvfrisia.nl/jeugdzeilen jeugdzeilen@kwvfrisia.nl Windsurfen funsport@kwvfrisia.nl www.kwvfrisia.nl/windsurfen-bij-kwv-frisia   kwvfrisia Meer informatie & aanmelden www.grouwsterwatersport.nl info@grouwsterwatersport.nl  klassecommissiegws  gws schouw 67 GWS, de Vereniging Grouwster Watersport, opgericht in 1935, is bekend van de eigen haven aan het Pikmeer en de traditionele ijzeren GWS-schouwen met hun bekende spriettuig. De GWS klasse-commissie registreert alle GWSschouwen en zorgt met het klasse-reglement voor een eerlijke strijd tussen de schouwen. De GWS werkt samen met de stichting ‘Foar de Neiteam’ (van SKS en IFKS) bij het jeugdzeilen in september. Daar kan jeugd actief kennismaken met door GWS-leden beschikbaar gestelde schouwen en deelnemende skûtsjes. Beide hebben zwaarden, dus zeilen in een GWS-schouw is een mooi begin om jouw droom waar te maken! voor de kinderen

Simmer Spulwiken Grou Een zomer vol plezier voor kinderen Ook deze zomer is het weer tijd voor de Simmer Spulwiken in Grou! Tijdens de zomervakantie organiseren we een uitgebreid activiteitenprogramma speciaal voor kinderen uit Grou en de omliggende dorpen maar ook voor kinderen die hier met de boot zijn. Van zaterdag 4 juli tot en met zondag 16 augustus kunnen kinderen meedoen aan allerlei leuke, sportieve, creatieve en avontuurlijke activiteiten. Denk aan waterspelletjes, creatieve workshops en gezellige middagen samen met andere kinderen. In september van dit jaar is het weer zo ver: het Platbodem Jeugdzeilen komt met de 15e Platbodem Jeugdzeilen editie naar de wateren van Grou! Elk jaar mag het bestuur samen met de vrijwilligers een tof weekend neerzetten waar 50 kinderen tussen de 8 en 18 jaar aan mee kunnen doen. En hoe mooi is het om kinderen enthousiast te maken over het skûtsjesilen in het prachtige watersportdorp Grou, waar elk jaar de eerste wedstrijd van de SKS plaatsvindt. Daar hoort natuurlijk ook een leuke vrijdagavond bij waar elk jaar weer een andere activiteit voor wordt bedacht in het thema watersport. We houden nog een beetje geheim wat we precies gaan doen, maar er wordt natuurlijk lekker veel gezeild. Zowel met skûtsjes als met GWS-schouwen gaan de kinderen op zaterdag het water op. Aan alles wordt gedacht, de kinderen hoeven niks mee te nemen behalve droge kleding, een zwemvest en een goed humeur! Lijkt jou dit nou ook leuk? Bezoek dan snel onze facebook pagina voor meer informatie en hoe je, je kunt inschrijven. Het doel van de Simmer Spulwiken is simpel: kinderen een leuke, actieve en gezellige zomervakantie bezorgen. Nieuwe dingen proberen, samen spelen, nieuwe vriendjes maken en vooral veel plezier hebben. Of je nu in Grou woont of hier op vakantie bent, iedereen is welkom om mee te doen. Doe je mee? Ben je benieuwd naar het programma of wil je je aanmelden voor activiteiten? Houd dan de agenda in de gaten via: sportjufluci.nl/simmer-spulwiken of businessclubgrou.nl/simmer-spulwiken platbodemjeugdzeilen@gmail  Platbodem-Jeugdzeilen 68

Jeugdkrite Grou Wist je dat je in Grou al vanaf groep 7 en 8 kunt kennismaken met toneelspelen? En dat je vanaf de middelbare school zelfs kunt meespelen in een échte voorstelling met publiek? Bij Jeugdkrite Grou krijgen jonge talenten de kans om te ontdekken hoe leuk en veelzijdig theater is. Skipkesilen Een jarenlange Grouster traditie: maak kennis met het Skipkesilen! Al meer dan een eeuw wordt het Skipkesilen georganiseerd in Grou; een hardzeilevenement voor het hele gezin met zelfgebouwde modelscheepjes. Tot op heden vindt het Skipkesilen twee keer per jaar plaats; tijdens het Opening Watersport Seizoen en de Grouster Merke. Hieraan mogen alle kinderen van basisschoolleeftijd meedoen, ongeacht ervaring of type boot. ”Oant sjen, oant Skipketiid!“ Het Skipkesilen wordt door Skipkecomissie ‘Jong Frisia’ georganiseerd en zal dit jaar plaatsvinden op 9 mei en 12 sepember 2026. Kinderen die mee willen doen kunnen zowel met hun eigen Skipke zeilen, een bouwpakketje aanschaffen om een eigen Skipke te bouwen, of een leenskipke gebruiken. Ieder jaar organiseren we een reeks (improvisatie)lessen onder begeleiding van professionele docenten. Spelplezier, samenwerken en zelfvertrouwen staan daarbij centraal. In 2025 vond bovendien een bruisende jeugdtheaterdag plaats. Tijdens deze inspirerende dag konden deelnemers niet alleen acteren, maar ook leren grimeren en aan de slag met licht en geluid. Zelfs aan muziek werd gedacht: een dj leerde de fijne kneepjes van het draaien. Een dag vol creativiteit en nieuwe ervaringen! Ook komend jaar staan er weer mooie plannen op stapel. Lijkt het je leuk om mee te doen of wil je meer weten? Houd onze socials in de gaten of neem contact met ons op. www.kwvfrisia.nl/skipkesilen skipkesilen@kwvfrisia.nl   kwvfrisia www.kritegrou.nl info@kritegrou.nl 69 voor de kinderen

Met de kinderen de natuur in Doe tips! Op schoolreis in De Alde Feanen Stel je voor: je klautert over een hangbrug, vliegt met een tokkelbaan over het water en vist daarna waterdiertjes op met een schepnet. In Nationaal Park De Alde Feanen wacht een écht moerasavontuur. Je leert hoe een otter leeft, bouwt een nest zoals de zeearend dat doet en ontdekt wat er allemaal onder water rondkruipt. Met laarzen aan, natte handen en ogen die van alles zien. Het programma is er voor groep 3 tot en met 8, van mei tot september. Aan het water, in het riet, midden in de natuur. Lauwersoog Dit wil je ook niet missen. Aan de rand van het wad, vlakbij Nationaal Park Lauwersmeer, wacht een schoolreisje dat je zo snel niet vergeet. Samen met je klas ontdek je de kust en het meer. Je vangt krabben in de vissershaven, vist naar waterdiertjes en leert hoe het leven in en rond het water werkt. Een enthousiaste gids is de hele dag bij jullie en zorgt dat het avontuur nooit stopt. Elk bezoek is bovendien anders, want het programma hangt af van eb en vloed. Zo wordt het nooit een gewone dag. Buiten leren, samen ontdekken en elkaar op een andere manier leren kennen. Het schoolreisje is er voor groep 3 tot en met 8, van mei tot oktober. www.np-aldefeanen.nl/educatie-groepen/scholen/ schoolreisjes www.ivn.nl/provincies/groningen/schoolreisjes RugZakroutes - Nationaal Park De Alde Feanen Rugzak om, kaart in de hand en op pad! In Nationaal Park De Alde Feanen kun je als een echte ranger het moeras in. Met doe-opdrachten ontdek je al lopend wat er leeft in het riet, het water en het bos. Kies je route. Vier jaar? Dan ga je op het Kikkerpad op. Lekker springen, speuren en waterbeestjes vangen. Ben je wat ouder? Op het Otterpad leer je alles over de grootste waterbewoner van Nederland. Of neem de Moerasroute en spot roofvogels, lees dierensporen en voorspel het weer. De rugzakken zijn te huur bij het informatiepunt in Earnewâld, van april tot september. Voor leden van It Fryske Gea €2 per kind, voor niet-leden €4. Welk avontuur kies jij? 70

voor de kinderen Even voorstellen… Raad jij de weidevogel? Hij is groot. Heel groot. Met zijn vleugels uitgespreid is de zeearend zo breed als een deur. Daarom noemen mensen hem ook wel liefkozend ‘de vliegende deur’. In Nationaal Park De Alde Feanen woont sinds 2017 een koppel zeearenden. Ze kozen dit plekje zelf en dat snap je wel natuurlijk. Het water hier zit vol vis, het riet staat hoog en het is hier heerlijk rustig. Precies wat een zeearend nodig heeft. Vroeger kende iedereen ze. Nu steeds minder. Hoe goed ken jij de Friese weidevogels? 1. 2. 3. 4. Ik leg mijn eieren gewoon op de grond, zonder nest, gewoon tussen het gras. Ik vlieg soms wel honderd kilometer per dag, en dan ben ik nog niet eens op reis naar een ander land. Ik ben zo luidruchtig dat boeren vroeger aan mijn geroep hoorden of er iemand aankwam. Als mijn kuikens net uit het ei komen, kunnen ze al meteen lopen en eten zoeken. Grutto, Kievit, Tureluur of Scholekster — welke hoort bij welke? Foto Hans Pietersma De zeearend is de grootste roofvogel van Nederland. Hij jaagt op vis en watervogels, en zijn ogen zijn zo scherp dat hij een vis al vanuit de lucht ziet zwemmen. In het voorjaar kun je via een nestcam live meekijken wat er op het nest gebeurt. Soms worden er kuikens geboren. Die groeien in zo’n twee maanden uit tot echte arenden, met diezelfde grote vleugels, diezelfde scherpe blik. Wie weet zie jij ze dit jaar voor het eerst de lucht in gaan. www.np-aldefeanen.nl/educatie-groepen/scholen/ schoolreisjes Wie Zijn wij? IVN Natuureducatie brengt mensen en natuur dichtbij elkaar. We laten zien hoe leuk en waardevol de natuur is. Niet met een boek, maar door zelf buiten te zijn. Door te voelen, te ruiken én te ontdekken. In Friesland doen we dat op plekken die er echt toe doen. In het riet van De Alde Feanen, langs de sloten van het Friese boerenland en in de klas op school. We werken samen met scholen, vrijwilligers en natuurgebieden. Want hoe meer je van de natuur weet, hoe beter je ervoor kunt zorgen. Dat begint bij jou! Meer informatie www.ivn.nl/friesland  IVN Regio Noord A. B. C. D. 71 1 = C 2 = A 3 = D 4 = B

Hoofdstraat 46-64 Grou 0566 621353 info@itbeaken.nl D H AMES- & ERENMODE S V PORT & RIJE TIJD Raadhuisstraat 1-3 Grou 0566 621441 itbeaken.nl 72

voor de kinderen Doolhof Help jij het visje om de juiste route te vinden? 73

• Pontjesroute De 8 van Grou • Pontinformatie en vaartijden • Wandelen in Grou • Dorpswandeling met gids • Wandelen met de hond • Body & Mind Outdoor Fietsen en Wandelen

Pontjesroute Een belevenis die je niet mag missen! Houd je van fietsen, dan is De 8 van Grou echt iets voor jou! Wat de pontjesroute zo uniek maakt, is dat je onderweg regelmatig bij een vaarwater komt, waar schippers klaarstaan om je naar de overkant te brengen. Even uitwaaien op het water, genieten van het uitzicht en daarna weer op de fiets. Dit maakt De 8 van Grou een echte belevenis! Ontdek de prachtige omgeving van Grou op de fiets via de pontjes. Je kunt kiezen uit vier routes van 32 tot 65 kilometer. In de verschillende routes varen in totaal 12 pontjes, waardoor De 8 van Grou ook wel dé ‘pontjesroute’ wordt genoemd. Alle routes, waar je ook begint, zijn goed te combineren. Het ene moment fiets je door het uitgestrekte en waterrijke landschap van het Nationaal Park De Alde Feanen, even later passeer je een sfeervol dorpje of fiets je door de stad Leeuwarden. Om vervolgens verder te fietsen langs bloemrijke weilanden, genietend van de natuur. Beleef De Alde Feanen Heb je geen tijd om alle routes te fietsen? Dan is de route Beleef De Alde Feanen een aanrader. Start in Grou in de Hellingshaven. Hier ligt de pont Gastvrij Grou waarmee je naar de overkant vaart, om vervolgens via pont De Burd op het gelijknamige eiland te komen. Fiets over het eiland naar pont De Snoekcbears. Geniet onderweg van het cultuurhistorisch landschap, de weidevogels en meerdere groepjes reeën. Met een beetje geluk spot je ook een zeearend. Na de overtocht fiets je naar de Hooidamsbrug. Vanaf dit punt heb je twee opties: vóór de brug rechtsaf, via pont Grietman Eco naar De Veenhoop, Nij Beets, Aldeboarn en Akkrum terug naar Grou. Ga je linksaf over de brug, dan blijf je in De Alde Feanen. Fiets langs het water naar Earnewâld. Neem daar de pont Hin & Wer en vervolgens via pont De Oerhaal naar Warten om terug te fietsen naar Grou. Gids & website Op de website www.de8vangrou.nl en in de fietsgids vind je informatie over de routes met de knooppunten, de pontjes, vaartijden en bezienswaardigheden. De gids is te koop bij het InformatiePunt Grou en bij verschillende adressen aan de route. Pont De Snoekcbears en pont Gastvrij Grou Stichting Grou Aktief heeft twee pontjes in eigendom: pont Gastvrij Grou vaart tussen de Hellingshaven en Yn’ e Lijte. Pont De Snoekcbears vaart over De Grêft bij het eiland De Burd. De schippers op beide pontjes, allemaal enthousiaste vrijwilligers, zetten je graag over. Veel fietsplezier! Meer informatie www.de8vanGrou.nl  pontjesroute 75 Fietsen/Wandelen

Ferry route An experience not to be missed! For those who want to explore and experience the beautiful surroundings of Grou, ‘De 8 van Grou’ offers plenty of opportunities. De 8 van Grou is a wonderful bike trail; one moment you are cycling through the varied watery landscape of the National Park De Alde Feanen and the next moment you are passing a picturesque village. You can then continue cycling through vast flowery meadows, enjoying the vibrant and diverse countryside. What makes this route so special, is that you will have to cross several waterways. Volunteer crews ferry you across the ditches and channels. The ferries (pontjes in Dutch) give an extra dimension to your ride; an experience not to be missed! De 8 van Grou has 12 ferry crossings and is also called ‘de Pontjesroute’. Route Guide ‘De 8 van Grou’ De 8 van Grou has its own information brochure, with routes, operating times and the locations of the ferries. In this brochure you will find four different routes. All routes combine well wherever you begin. And they all start and finish in Grou. You can choose from distances ranging from 32 to 65 kilometres. Each route is indicated on a map showing the location of the ferries, as well as a general description and some interesting sights. The Route Guide De 8 van Grou is on sale at the Tourist Office and at several addresses on route. Sales addresses can be found on www.de8vangrou.nl. A trip through De Alde Feanen is one of the four beautiful routes of De 8 van Grou. The route begins in Grou starting from the Hellingshaven. The ferry named Gastvrij Grou waits rigged and ready to bring you to the other side where you can embark on ferry De Burd which will transport you to the beautiful island with the same name as the ferry. This enchanting island is a highlight on your trip due to the natural history, diversity of meadow birds, marsh flowers and a large herd of deer. After this trip on De Burd you continue to the ferry De Snoekbears. From this you have two options: via ferry De Grietman to De Veenhoop, Nij Beets via Aldeboarn, Akkrum and Grou. Or to Earnewâld with the ferry Hin & Wer and ferry De Oerhaal via Warten back to Grou. Stichting Grou Aktief wishes you lots of cycling fun! For more information www.de8vanGrou.nl  pontjesroute 76

Fährenroute Ein Erlebnis, das man sich nicht entgehen lassen sollte! Für diejenigen, die die schöne Umgebung von Grou entdecken und erleben möchten, bietet der Radweg Die 8 von Grou viele Möglichkeiten. Die 8 von Grou ist eine einzigartige Fahrradroute; In einem Moment radeln Sie durch die abwechslungsreiche Feuchtgebietslandschaft des Nationalparks De Alde Feanen und im nächsten Moment kommen Sie an einem malerischen Dorf vorbei. Genießen Sie dann die Ruhe und Weite und radeln Sie weiter durch weite Blumenwiesen. Das Besondere an dieser Radroute ist, dass Sie unterwegs regelmäßig an eine Wasserstraße kommen, wo Freiwillige bereitstehen, um Sie mit der Fähre auf die andere Seite zu bringen. Das Fahren mit der Fähre verleiht Ihrer Radtour eine zusätzliche Dimension. Ein Erlebnis, das man sich nicht entgehen lassen sollte! Die 8 von Grou hat 12 kleine Überfahrtsfähren und wird hier auch ‘Pontjesroute’ genannt. Rundfahrt durch De Alde Feanen Wenn Sie keine Zeit haben, die gesamte 8 von Grou zu radeln, radeln Sie dann zumindest die Rundfahrt durch De Alde Feanen. Start in Grou vom Hellingshaven aus. Hier befindet sich die Fähre Gastvrij Grou, mit der Sie auf die andere Seite fahren und dann mit der Fähre De Burd zur gleichnamigen Insel gelangen. Aufgrund der Kulturgeschichte der Landschaft, der vielen (Wiesen-) Vögel und einer großen Gruppe von Hirschen sehr zu empfehlen. Radeln Sie über die Insel zur Fähre De Snoekcbears. Von dieser Fähre aus haben Sie zwei Möglichkeiten: über die Fähre De Grietman nach De Veenhoop, Nij Beets, Aldeboarn, Akkrum und Grou. Oder weiter nach Earnewâld mit der Fähre Hin & Wer und mit der Fähre De Oerhaal über Warten zurück nach Grou. Führer zur Radtour 8 von Grou Die 8 van Grou hat einen eigenen Fahrradführer, in dem die Routen, Orte und Fahrzeiten beschrieben sind. Die vier verschiedenen Routen lassen sich einfach kombinieren, egal wo Sie starten. Und sie alle beginnen und enden in Grou. Sie können aus verschiedenen Streckenlängen auswählen, von 32 bis 65 Kilometern. Jede Route ist auf einer Karte angegeben, einschließlich Fahrradknotenpunkten und den Standorten der Fähren. Plus eine allgemeine Beschreibung und einige Sehenswürdigkeiten. Der Reiseführer zur 8 van Grou ist am Informationspunkt Grou, Bruna Grou und an verschiedenen Adressen entlang der Route erhältlich. Die Fähre De Snoekcbears und die Fähre Gastvrij Grou Die Stiftung Grou Aktief besitzt zwei Fähren. Die Fahrradfähre Gastvrij Grou verkehrt zwischen dem Hellingshaven und dem Wasserpark Yn ‘e Lijte. Die Fähre De Snoekcbears fährt über De Grêft in der Nähe der Insel De Burd. Die Skipper auf beiden Fähren, alles Freiwillige, bringen Sie gerne auf die andere Seite. Viel Spaß beim Radfahren! Mehr Informationen www.de8vanGrou.nl  Fährroute 77 Fietsen/Wandelen

Pontinformatie en vaartijden 2026 Grou Pont Gastvrij Grou Vaart tussen de Hellingshaven en Yn ’e Lijte. Dagelijks van: 1 april t/m 30 juni 1 juli Grou Tarief: t/m 31 aug. 1 sept. t/m 30 sept. • Op de pontjes graag met PIN betalen Earnewâld uitsluitend contact). • 10-rittenkaarten zijn alleen geldig op die pont waar je de kaart koopt. Meer informatie www.de8vangrou.nl  pontjesroute 10.00 - 18.00 uur* 10.00 - 22.00 uur 10.00 - 18.00 uur * extra avondvaarten tot 22.00 uur op: April: vr 3, za 4, zo 5 april Mei: vr 8, za 9 en do 22, vr 23, za 24 mei € 1,- p.p. - Voor kinderen < 12 jaar € 0,50 | 10-rittenkaart € 8,Ook geldig op pont De Snoekcbears. Informatie: 06 2917 4926 Grou Pont De Burd Vaart naar De Burd. Vaart het gehele jaar. ma. t/m do.: Grou De Burd vr.: za.: zon- en feestd.: Tarief: 06.45 - 12.30 | 13.30 - 18.30 | 19.30 - 00.00 uur 06.45 - 12.30 | 13.30 - 18.30 | 19.30 - 02.00 uur 08.00 - 12.30 | 13.30 - 18.30 | 19.30 - 02.00 uur 08.00 - 12.30 | 13.30 - 18.30 | 19.30 - 00.00 uur € 2,- | Betalen bij de automaat Let op: pont vaart niet tijdens de pauzes Informatie: 0566 623 807 Sytebuorren Sytebuorren Pont De Snoekcbears Vaart tussen De Burd en Sytebuorren. Dagelijks van: Tarief: 1 april t/m 30 september van 10.00 - 18.00 uur € 1,- p.p. - Voor kinderen < 12 jaar € 0,50 | 10-rittenkaart € 8,Ook geldig op pont Gastvrij Grou Informatie: 06 2917 4926 Hooidammen Pont De Grietman Eco Vaart tussen De Veenhoop en De Hooidammen. maart: za. & zo. Hooidammen 1 apr t/m 30 sept.: dagelijks van oktober: november: Tarief: dagelijks van za. & zo. Suwâld Zonnepont Schalkediep Vaart tussen Suwâld richting Garyp. Dagelijks van: Tarief: Suwâld 11.00 - 16.00 uur 10.00 - 20.00 uur 10.00 - 18.00 uur 11.00 - 16.00 uur € 1,50 | Informatie: 06 5799 1511 1 april t/m 30 sept. van 10.00 - 18.00 uur € 1,00 | 12-rittenkaart € 10,- | Seizoenkaart € 30,Informatie: 06 1223 8522 of www.zonnepont.nl Afstaptip: Bij de pont is een kiosk met terras aan het water. 78

Warten Zonnepont De Oerhaal Vaart tussen Warten en Earnewâld. Dagelijks van: Tarief: Warten 24 april t/m 27 september van 10.00 - 18.00 uur € 1,50 | 10-rittenkaart € 12,00 (alleen geldig op deze pont) Voor het overzetten van groepen buiten de reguliere vaartijden tijdens het vaarseizoen, bel: 06 1536 9018 Earnewâld Pont Hin & Wer Vaart over it Wiid in Earnewâld. Dagelijks van: Earnewâld Tarief: 1 april t/m 22 mei van 10.00 - 18.00 uur 23 mei t/m 3 juli zo. t/m vr. van 10.00 - 18.00 uur en za. van 10.00 - 20.00 uur 4 juli t/m 29 aug. dagelijks van 10.00 - 20.00 uur 30 aug. t/m 26 sept. zo. t/m vr. van 10.00 - 18.00 uur en za. van 10.00 - 20.00 uur 27 sept. t/m 1 nov.. dagelijks van 10.00 - 18.00 uur € 1,00 | 10-rittenkaart € 8,00 | Kinderen < 6 jaar gratis Alleen geldig op deze pont. Let op: GEEN PIN, alleen contant. Informatie: 06 1214 2631 Nije Skou Nije Skou Pont Nije Skou Vaart over it Deel, net buiten Akkrum. Dagelijks van: Tarief: 1 april t/m 15 okt. van 10.00 - 18.00 uur € 1,50 | www.nyeskou.nl | 06 5743 0693 Afstaptip: Bij de pont is een theeschenkerij met terras aan het water. Terherne Terherne Zonnepont Fietsa Versa Vaart tussen Terherne en De Sneekerhof. Dagelijks van: 1 april t/m 30 juni 1 juli t/m 31 aug. 1 sept. t/m 15 okt. Tarief: Nij Beets Nij Beets Pont Jeltsje Vaart over de Nieuwe Vaart. Zelfbediening: 10.00 - 18.00 uur 10.00 - 20.00 uur 10.00 - 18.00 uur € 1,50 | www.terhernsterveer.nl | 06 5743 2802 gehele jaar toegankelijk. Tjalleberd Fietspont De Deelen Vaart over de Hooivaart. Zelfbediening: Tjalleberd Wyns Pont De Wynser Oerset Vaart over de Dokkumer Ee. Dagelijks van: gehele jaar toegankelijk. 4 april t/m 14 mei 15 mei t/m 15 sept. (1 juni t/m 31 augustus 16 t/m 27 sept. Wyns Tarief: za. & zo. ma. t/m vr. za- en zondag ma. t/m vr za. & zo. 10.30 - 18.30 uur 13.00 - 17.30 uur 10.30 - 18.30 uur vanaf 10.30 uur) 10.30 - 18.30 uur Extra vaardagen: Goede Vrijdag 3 april, Hemelvaartsdag 14 mei van 13.00 - 17.30 uur Paasmaandag 6 april, Pinkstermaandag 25 mei van 10.30 - 18.30 uur € 1,- p.p. - Voor kinderen t/m 12 jaar gratis | 058 256 1136 79 Fietsen/Wandelen

Wandelen in Grou Ieder jaargetijde een plaatje, maar altijd tijd om met de wandelschoenen of laarzen erop uit te trekken, langs het water, door het land of door het oude centrum om Grou al wandelend te ontdekken. Grou kent meerdere wandelroutes die je zelf, met je hond of onder leiding van een gids kunt lopen. Geniet, ervaar en beleef de historie en veelzijdigheid van ons dorp. Paad troch Grou Grou heeft meer dan 43 rijksmonumenten in en buiten het dorp, echte pareltjes. Ontdek deze in Grou met de wandelroute ‘Paad troch Grou’. Een wandelroute die langs maar liefst 21 mooie, oude en vele rijksmonumenten loopt. Historisch Grou Virtueel Grou zit vol met historie en cultuur. In deze historische route zijn 9 highlights virtueel zichtbaar tijdens een wandeling door het oude centrum. Op interactieve manier kun je met de smartphone/tablet dingen zien die er niet echt zijn d.m.v. augmented reality (AR). Wandelen om Grou Meer van de natuur genieten, dan hebben we ook een heerlijke wandeling van zo’n 7 kilometer Om Grou. Langs het water via het kanaal, genieten van de weidse uitzichten, over de grintpaden, langs de tuinen en de Grouster architectuur, zie en leer Grou kennen vanuit een heel ander perspectief. Na afloop of tijdens de wandelingen is het altijd mogelijk om tussendoor even op adem te komen op een van de vele terrassen of binnen in een van de 21 horeca etablissementen die Grou rijk is. Teveel voor 1 dag? Boek een overnachting in het Hotel, het Waterhostel, een van de B&B’s of vele vakantiehuisjes die Grou rijk is, zo geniet je langer van je uitje. De wandelroutes zijn verkrijgbaar in het InformatiePunt Grou aan het Halbertsma’s Plein 12. Historisch Grou Visueel Grou zit vol met historische plekken die met 20 prachtige prenten verspreid door het dorp worden verteld. Start bij het InformatiePunt aan het Halbertsma’s Plein en laat u meevoeren, kijk naar toen en vergelijk en geniet van het beeld van nu. Kunst staat op Straat Geniet van de maar liefst 15 kunstwerken die Grou rijk is en door het hele dorp verspreid staan opgesteld. Ieder kunstwerk heeft zijn eigen verhaal. 80

Dorpswandeling met gids Stel je voor: een zacht briesje waait door de kronkelende straatjes van historisch Grou, terwijl de zon langzaam doorbreekt en de eeuwenoude gebouwen in een warme gloed zet. Het is het perfecte decor voor een dorpswandeling met een lokale gids, die je meeneemt op een reis door de rijke geschiedenis van dit charmante Friese dorp. De dorpswandeling begint bij het InformatiePunt Grou, aan het Halbertsma’s Plein waar vroeger ’t Grien was. Met elke stap onthult de gids de verhalen achter de historische gebouwen en monumenten die ons dorp zo uniek maken. Van de imposante kerktoren (it Beaken) tot de karakteristieke en eeuwen oude huizen, elk bouwwerk heeft zijn eigen verhaal te vertellen. Onderweg vertelt de gids over de rijke geschiedenis van Grou, die diep verweven is met het leven en de cultuur van het dorp. Maar de dorpswandeling is niet alleen een reis door het verleden; het is ook een kans om het hedendaagse Grou te ervaren. De dorpswandeling kan worden uitgebreid met een bezoek aan de 12e Piterkerk. Als de wandeling ten einde loopt, keer je terug naar het startpunt met een gevoel van verwondering en voldoening. Je hebt niet alleen een stukje van de geschiedenis van Grou beleefd, maar ook de warmte en gastvrijheid van dit bijzondere dorp ervaren. En wie weet, misschien ben je zelfs een beetje verliefd geworden op (het historische) Grou. Vooraf reserveren Dorpswandeling met gids inclusief bezoek aan de Sint Piterkerk € 7,50 p.p. duur ongeveer 1,5 – 2 uur. Minimum aantal 10 personen – max. 18 personen per gids. Aanmelden via: info@grou.nl 81 -eeuwse Sint Fietsen/Wandelen

VERKEN DE FRIESE MEREN IN EEN LUXE SLOEP OF ZEILBOOT! ✓ Grote keus boten ✓ Direct aan Nationaal Park de Alde Feanen ✓ Óók dagdelen ✓ Mooi-weer-garantie ONTDEK ONZE VLOOT OP: WWW.WSBANJA.NL Meersweg 9a • Grou • www.wsbanja.nl • +31(0)566-621373 82 NIEUW! ONTVANG 20% 65+ KORTING OP MAANDAG T/M VRIJDAG IN HET LAAGSEZIOEN GEBRUIK KORTINGSCODE: ''65+KORTING''

Body & Mind Outdoor Sportief en bewust Fitconcept en SENSE studio hebben in samenweking met elkaar een route door Grou uitgestippeld. Met deze route kom je tien bordjes tegen. Hier staan steeds twee opdrachten op. Een sportieve oefening en een mindfullnes vraag. De route is 8,2 kilometer lang en komt langs de mooiere plekjes van Grou. Natuurlijk kom je ook langs Fitconcept en Sense. Hier mag je altijd even binnenkomen voor een bakje koffie! Wandelen met de hond Achter de sportvelden van voetbalvereniging GAVC, aan de Burstumerdyk, is een losloop-terrein met een grote hondenspeeltuin. Hier kun je samen met je hond wandelen, sporten en trainen. Zo zijn er hindernissen, tunnels, slalompalen, balansbrokken en boomstammen. Je kan hier ook gewoon relaxt rondlopen en spelen met de hond. Via het wandelpad langs het Prinses Magrietkanaal, ook losloopgebied, wandel je zo van het centrum naar de hondenspeeltuin. Een 2e losloopgebied Grou vind je langs het Hôflân (ten noorden van Grou, over de brug water de Mear) aan de linker kant een ruime strook met bomen bosjes waar de honden heerlijk vrij kunnen en mogen rondrennen. Achter in het Grou Magazine vind je de kaart van Grou waarop de losloop gebieden ook staan aangegeven. Bekijk de route en je weet precies waar je langs moet! Laat ons weten wat je er van vond! Meer informatie www.sensestudio.nl, walter@sensestudio.nl www.fitconcept.nl, balie@fitconcept.nl 83 Fietsen/Wandelen

• Brandweer Grou • It skelhûs • Duofietsen • Doarpskeamer Grou • Werelds sportdorp • Sport in Grou • Friesma State • Sportvissen in Grou • Handwerkcafé Grou Grou en meer

Brandweer Grou De brandweer komt niet alleen bij brand in actie. Als de pieper gaat, kan er van alles aan de hand zijn. Ook bij stormschade, rampen en verkeersongevallen wordt de hulp van de brandweer vaak ingeroepen. Wij zijn er voor het redden van mens en dier. Als brandweervrijwilliger heb je een mooi en dankbaar vak Naast hulpverlening op de wal is Brandweer Grou een van de Friese brandweerposten die ook ingezet wordt op het water. De post beschikt over een snel brandweervaartuig dat snel te water kan worden gelaten in Grou of omgeving zoals de Snitser Mar, Earnewâld, Akkrum of Warten. Daarnaast heeft Brandweer Grou een zogeheten oppervlakteredteam. Dit team wordt ingezet bij waterongevallen waarbij geen duikers nodig zijn of juist ter ondersteuning van het duikteam. Je kunt bij Brandweer Grou dus alle kanten op! Spoed? Bel 112 Geen spoed, wel brandweer: 0900 0904 Meer informatie www.brandweer.nl/kazerne/grou  Brandweer.Grou Er is brand of een ongeval en de brandweer gaat ter plaatse. Het klinkt vanzelfsprekend maar dat is het niet. Onze brandweerpost bestaat volledig uit vrijwilligers. Vooral op werkdagen merken we dat er krapte ontstaat in de bezetting. Daarom zoeken we nieuwe ploegleden die vooral overdag beschikbaar zijn. Mooi en belangrijk werk in een fantastisch hecht team. En, misschien wel het allerbelangrijkste, de mogelijk heid je zinvol in te zetten voor je omgeving. Grijp die kans en maak deel uit van de brandweer in Grou. 85 Grou en Meer

It skelhûs Een historisch verhaal uit het dorp Hier aan het ‘Oerhaalspaad’ kwam in 1864 Jou Ratsma te wonen. Hij was toen 30 jaar. Hij was klokkenmaker en getrouwd met Pytsje Zylstra uit Sneek. Ze hadden hiervoor in Bolsward gewoond. Er waren toen twee kinderen en hier in Grou kregen ze er nog eens vier kinderen bij. De werkplaats was op zolder en ook deden ze de ‘oerhaal’ erbij. Er waren toen nog geen bruggen dus je moest met een roeiboot naar de andere kant van het water. Door aan de bel (Skel) te trekken wist men dat je over wilde varen. Één van zijn pasgetrouwde zonen Pyter (en Jeltsje) woonden ook nog vier jaren bij hen in. En alsof dat nog niet genoeg was woonde er nog een broer van Jou in ditzelfde huis. De Ratsma’s lusten graag een borrel en die werd in die tijd gehaald aan de overkant van de straat in de herberg ‘het Hof van Brussel’ daar waar in de jaren daarvoor de bekende Arts en dichter Eeltjse Halbertsma ook zijn borrel haalde. Op een avond kwam Jou aangeschoten thuis. Hij gooide daar per ongeluk het brandende petroleumlampje om. Gelukkig ging het vlammetje gelijk uit anders had het wel heel anders af kunnen lopen. Van alle huizen in de straat is dit (zie foto’s) misschien wel het best bewaard gebleven. Op de kajuiten na is er de laatste honderd jaar weinig aan het uiterlijk veranderd. Het waren oorspronkelijk twee woningen. 86

Duofietsen Onze duofiets staat in Friesma State en kan gebruikt worden door iedereen in Grou. Wilt u graag een keer fietsen, maar kunt u dit niet zelf, dan kunt u gebruik maken van deze fiets. Wel zo gezellig met z’n tweeën genieten van de buitenlucht. Dit kan met een vrijwilliger of met een naaste van uzelf. Voorafgaand krijgt u instructies over het gebruik. “Ik fiel de sinne op’e lea en rûk it hea” De Fun2Go is een duofiets waarbij de bestuurder en bijrijder naast elkaar zitten. De bestuurder heeft de mogelijkheid om te sturen en te remmen, de bijrijder niet. Wel kan de bijrijder meetrappen. De draaibare stoel maakt opstappen heel eenvoudig. Door de elektrische ondersteuning met een zware accu kunt u een bezoekje brengen aan Jirnsum, Akkrum of Wergea, Vrijwilligers van de UVV beheren op dinsdag- en vrijdagmiddag de Doarpskeamer. Inwoners van Grou en omliggende dorpen zijn van harte welkom voor een bakje koffie, een praatje, spelletjes, thema gesprekken, digitale ondersteuning, creatieve activiteiten. Of heb je zelf een idee? Enthousiaste gastvrouwen/heren heten je van harte welkom. Iedere dinsdagmiddag is er een medewerker beschikbaar van het dorpenteam Amaryllis voor vragen en het geven van advies over toeslagen, energie of andere onderwerpen. Ite mei in praatsje is een onderdeel van de Doarpskeamer. De 2e en 4e woensdag van de maand wordt er gekookt in de loods van Ontmoeten en Meedoen. De deur is open om 16:15 uur, we gaan om 17:30 uur aan tafel. Opgeven kan tot de maandag voorafgaand. Vervoer nodig? Halen en brengen kan met de Grou Mobyl! “Wat dogge jimme in protte foar ús” Gezamenlijk koken en eten voor inwoners die graag een keer gezellig met meer mensen aan tafel wil zitten eten. Doarpskeamer Grou In Tref- en Brûsplak Meer informatie 06 2060 3741 www.uvvgrou.nl info@uvvgrou.nl Meer informatie www.uvvgrou.nl info@uvvgrou.nl 87 Grou en Meer

Werelds sportdorp Grou mag dan een klein dorp zijn, maar op het gebied van sport staat het groots op de kaart, niet alleen als Hét Watersportdorp van Friesland, maar ook door zijn indrukwekkende sportieve prestaties. Het dorp heeft een rijke historie vol titels en successen op zowel nationaal als internationaal niveau, met prestaties die reiken van WK’s en NK’s tot zelfs Olympische medailles. Grou’s trots is niet alleen het water, maar ook de sporters in andere sportgebieden die hun roots in het dorp, hebben liggen en nationaal en internationaal uitblinken. Hier laat Grou zien waar een klein dorp groot in is, met prestaties waar elke Grouster trots op is. Of het nu op het water, ijs of op het land is – in Grou bloeit sport op alle fronten Freerun & Wakeboarden Madelief Postma — Speed en Style, 1e NK Wakeboarden, 2e en blijft het dorp een bron van inspiratie en talent, met kampioenen die hun sporen nalaten op de wereldwijde sportarena. Hieronder DE kampioenen van 2025, maar velen sporters hebben afgelopen jaar topprestaties geleverd en 2026 heeft al een fantastische start met (Olympisch) kampioenen gemaakt. Judo Lieke van der Wal — Individueel Meisjes -15 in de gewichts klasse -57 kg, 1e 88

Wielrennen Mike Dogterom — Elite-zonder-contract, 1e Schaatsen Marijke Groenewoud — 1500 m, 3000 m, Massastart, Achtervolging, Marathon, 1e Paradressuur Rixt van der Horst — Individueel | Kür op muziek | TeamNL Grade III , Individueel Grade III, 1e IJshockey Frits Doop — Divisie IIA, 1e 89 Grou en Meer

Sport in Grou 15 jaar een begrip in Grou e.o. Sport in Grou is wereldwijd, maar voelt altijd dichtbij. Vanuit het hart van het mooie Grou volgen we sporters, teams en verenigingen met passie en betrokkenheid. Met onze videoreportages brengen we de verhalen achter de prestaties tot leven en laten we zien wat sport écht betekent voor de gemeenschap. We hebben meerdere sportplatformen, Instagram, Youtube kanaal, twitter, website te veel om op te noemen. Als hét sportnetwerk van Grou staan we midden in het veld: dicht bij sporters, besturen en supporters. Onze actieve sportredactie zet zich dagelijks in om ontwikkelingen vast te leggen, hoogtepunten te delen en verbinding te creëren. We zitten in het hart van de sport in Grou — en daar gaan we met trots en energie mee door. Nu het aantal topsporters in Grou groeit, wordt het steeds drukker — en dat merken we. Namen als Marijke Groenewoud, Kim Talsma, Marwin Talsma, Stein Andringa, Frits Doop presteren op het allerhoogste niveau, maar blijven altijd benaderbaar en bereid om voor de camera van Sport in Grou te verschijnen. Ook Marit Bouwmeester stond vorig jaar nog voor onze camera, bij haar eigen zeilcentrum. Voor onze verslaggevers zijn dat absolute hoogtepunten. Zoals vaak wordt gezegd: “We hebben korte lijntjes en goed contact. Het is plezierig samenwerken met sporters en veel zijn een voorbeeld voor de jeugd.” Meer informatie www.sportingrou.nl redactie@sportingrou.nl 90 Friesma State In het centrum van Grou is Friesma State gevestigd. Door de bijzondere vormen is het een prachtig gebouw. Friesma State biedt groepswonen en dagbesteding aan mensen die zorg nodig hebben. De bewoners wonen samen in een groep van zes tot acht anderen. Iedereen heeft een eigen kamer en er is een gezamenlijke woonkamer. Friesma State heeft ook een polikliniek voor Huntington. Naast Noorderbreedte zijn ook andere organisaties in het gebouw gehuisvest, waaronder Kinderopvang Friesland, Thuiszorg Het Friese Land en een consultatiebureau. Wil u ons steunen, wordt dan donateur van de Stifting Freonen Fan Friesma State via deze QR-code Meer informatie www.noorderbreedte.eu/friesma-state stiftingfff@gmail.com Oostergoostraat 52-54 9001 CM Grou, 0566 629 940

Sportvissen in Grou HSV Idaarderadeel wil sportvissen toegankelijk en aantrekkelijk maken voor iedereen, met speciale aandacht voor de jeugd. Het bestuur heeft als belangrijkste doelen: meer aandacht voor jongeren, betere voorzieningen, een betaalbare prijs voor het lidmaatschap en een positief imago voor de sportvisserij. Om jongeren te betrekken organiseert de vereniging jaarlijks een jeugdvisdag in het voorjaar voor jeugdige (niet-)leden. Tijdens deze activiteit staat plezier in het vissen centraal, maar er wordt ook aandacht besteed aan het respectvol omgaan met vissen en de natuur. Daarnaast is er in het voor en na-jaar een knutselmiddag waarbij kinderen leren over visgerei en natuur. Ook ouderen worden niet vergeten; voor hen worden speciale visactiviteiten georganiseerd, bijvoorbeeld voor bewoners van Friesmastate en tijdens een vismiddag op het water. De vereniging probeert daarnaast goede visvoorzieningen te bieden, zoals toegankelijke vissteigers voor zowel valide als mindervalide vissers. Het lidmaatschap blijft bewust betaalbaar gehouden. Met de Fiskfergunning kunnen leden in veel wateren in Fryslân vissen. HSV Idaarderadeel wil zo laten zien dat vissen een leuke, toegankelijke hobby is voor jong en oud. Handwerkcafé Grou e.o. Het handwerkcafé in Grou is al 12 jaar een geliefde ontmoetingsplek voor iedereen die van handwerken houdt. In een warme, laagdrempelige sfeer komen creativiteit en betrokkenheid samen. Tijdens de bijeenkomsten wordt volop gehaakt en gebreid – voor goede doelen of gewoon voor jezelf. Alles mag, niets moet; plezier en gezelligheid staan centraal. Zo’n 60 vrouwen uit Grou en omgeving zetten zich met hart en ziel in. In de winter maken zij warme kleding voor mensen die afhankelijk zijn van de voedselbank en voor zorginstellingen in onze eigen regio. Ook worden er babypakketten, dekens, omslagdoeken en knuffels gemaakt voor het dorpenteam van Amaryllis. Het handwerkcafé verbindt: er ontstaan nieuwe vriendschappen en eenzaamheid wordt kleiner – steek voor steek. Meer informatie Waar: Meer informatie www.visseningrou.nl info@visseningrou.nl   hsvidaarderadeel Restaurant Friesma State Entree: Gratis, consumpties voor eigen rekening Wanneer: Iedere maandagmiddag tussen 13.30 en 14.30 uur en iedere eerste zaterdag van de maand van 10.00 tot 12.00 uur  handwerkgroepgrou 91 Grou en Meer

• Nationaal Park De Alde Feanen • Visit Leeuwarden • IVN Natuureducatie • De Grouster weagen • De Friese vlag • Recreatieschap Marrekrite • Visit Noardwest Fryslân • Wetterskip Fryslân De omgeving van Grou

Nationaal Park De Alde Feanen De Alde Feanen is een van de meest waardevolle moerasgebieden van West-Europa. In 2006 kreeg dit laagveengebied daarom de status ‘Nationaal Park’. Daar zijn we heel trots op! Met bijna 20 organisaties zorgen we samen voor dit waardevolle natuurgebied. De Alde Feanen is een van de meest waardevolle moerasgebieden van West-Europa. In 2006 kreeg dit laagveengebied daarom de status ‘Nationaal Park’. Daar zijn we heel trots op! Met bijna 20 organisaties zorgen we samen voor dit waardevolle natuurgebied. Elk jaar bezoeken honderdduizenden mensen de wandelpaden, fietsroutes en wateractiviteiten in Nationaal Park De Alde Feanen. Geniet ook van de weidse uitzichten over uitgestrekte graslanden en wuivende rietvelden, of van de beschutting van de sprookjesachtige moerasbossen. Deze enorm landschappelijke variatie zorgt voor een rijke natuur. Met maar liefst meer dan 450 plantensoorten en ruim honderd verschillende vogelsoorten. Ook ree, vos, otter en boommarter voelen zich hier helemaal thuis. 20 jaar Nationaal Park De Alde Feanen We vieren een bijzondere mijlpaal! Nationaal Park De Alde Feanen bestaat 20 jaar! In die twintig jaar is er veel bereikt. Samen met bewoners, ondernemers, vrijwilligers, beheerders en overheden is er gewerkt aan het beschermen, versterken en beleefbaar maken van het gebied. De Alde Feanen blijft zich ontwikkelen, met respect voor het landschap en zijn geschiedenis. Al twintig jaar is De Alde Feanen van ons allemaal: van bewoners, ondernemers, vrijwilligers, bezoekers en partners die zich samen inzetten voor dit bijzondere gebied. Marit Bouwmeester We verwelkomen met trots Marit Bouwmeester als ambassadeur. Als meervoudig olympisch zeilkampioen is zij wereldwijd een boegbeeld van kracht, doorzettingsvermogen en verbondenheid met water en natuur. Die verbondenheid vormt ook de kern van haar rol als ambassadeur. Zij komt langs op 24 mei tijdens Vier De Alde Feanen! Vier De Alde Feanen Het jubileumjaar staat in het teken van ontmoeten, beleven en vieren. Verspreid door het jaar organiseren we verschillende activiteiten in en rondom het park. Met als hoogtepunt Vier De Alde Feanen op 23 en 24 mei. Lokale ondernemers en partners hebben hiervoor een speciaal gevarieerd programma samengesteld. Wil je niks missen van alle activiteiten, festiviteiten en informatie rondom dit jubileumjaar? Kijk dan op www.np-aldefeanen.nl/20jaar Bezoekerscentrum De Stripe 12, 9264 TW, Earnewâld www.np-aldefeanen.nl   nationaalparkdealdefeanen NationaalParkAF 93 omgeving

Visit Leeuwarden Op een steenworp afstand van Grou lonkt het mooie Leeuwarden. De culturele hoofdstad van Europa in 2018, start- en finishplaats van de wereldberoemde Elfstedentocht én Oranje-Nassaustad. Een bruisende stad met verrassende winkels, boeiende musea, een historische binnenstad met meer dan 800 monumenten en bijzondere moderne architectuur. Wandel door de geschiedenisrijke straten en laat je inspireren door de sfeer: op naar Leeuwarden! Aan highlights geen gebrek: in de Friese hoofdstad is genoeg te beleven! Beklim de Oldehove, ontdek verborgen parels zoals ‘De Utrecht’, waar wisselende mini-exposities te bekijken zijn. Of dwaal door de Blokhuispoort: deze 16e -eeuwse gevangenis is omgetoverd tot culturele broedplaats. Maak een rondje door dit fascinerende gebouw, waar creatieve ondernemers hun winkels en werkplaatsen hebben in voormalige cellen en de bibliotheek een hele vleugel beslaat. Bovenop al deze culturele parels en fraaie bezienswaardigheden heeft Leeuwarden nog veel meer te bieden. Denk aan knusse grachten, een historische binnenstad met een gezellig winkelhart en de prachtige, weidse omgeving. In de stad vind je tevens unieke restaurants, bijzondere overnachtingslocaties en worden de oude straten afgewisseld met prachtige moderne (straat)kunst. 94 Dit maakt Leeuwarden een geliefde plek voor tal van verschillende evenementen en festivals. Meer inspiratie opdoen voor je uitstapje naar Leeuwarden? Kijk op visitleeuwarden.nl voor inspiratie, verrassende manieren om de stad te ontdekken en een up-to-date overzicht van alle activiteiten in en om de stad. Tips: 150 jaar Mata Hari Deze zomer viert Leeuwarden de 150e Leeuwarden Visitor Center geboorte dag van Mata Hari met diverse activiteiten en exposities door de stad. Oldehove — de glow up Dit jaar wordt de Oldehove grondig gerestaureerd, terwijl er van mei tot en met december volop activiteiten plaatsvinden rondom de toren. Zin om de stad of regio verder te verkennen, maar geen idee waar te beginnen? Kom dan langs in het Leeuwarden Visitor Center! We geven je hier graag op maat gemaakte tips over alle highlights, activiteiten en bezienswaardigheden in en om Leeuwarden. Ook vind je hier alle info over de leukste stadswandelingen, tours, fiets- en wandelroutes. Je vindt ons in Obe, recht tegenover de scheve Oldehove (Heer Ivostraatje 1).

IVN Natuureducatie Beleef de natuur De Grouster weagen (dokter Eeltsje’sankje) Natuur begint dichtbij. In je achtertuin, langs de sloot om de hoek, in het groen van je buurt. IVN Friesland laat mensen dat ontdekken. Niet vanuit de verte, maar van dichtbij. We inspireren met activiteiten, cursussen en projecten. We leren en doen samen. Want wie natuur beleeft, begrijpt waarom ze de moeite waard is. Grou ligt aan de rand van iets bijzonders. Het Nationaal Park De Alde Feanen, een waterrijk gebied van veen, riet en open lucht, begint hier bijna letterlijk achter de dijk. Het is één van de meest karakteristieke natuurgebieden van Nederland. Een plek waar bijzondere planten en dieren een thuis hebben gevonden, en waar de geschiedenis van het landschap nog zichtbaar is in elke sloot en elk eilandje. Dit jaar is er extra reden om te vieren: De Alde Feanen bestaat twintig jaar als Nationaal Park. Twee decennia beschermd, beleefd en bemind. Zeilkampioene Marit Bouwmeester, zelf kind van het Friese water, is aangesteld als ambassadeur voor dit feestjaar. Een mooie keuze. Zij weet als geen ander wat het betekent om je thuis te voelen op het water. IVN Natuureducatie coördineert al sinds de jaren tachtig de educatie in de Nationale Parken in ons land. Niet om er iets groots van te maken, maar om mensen te helpen zien wat er al is. Rôlje, rôlje, wetterweagen Rôlje en brûs om ‘t âlde Grou Miriaden foar ús eagen Fleagen, stauwen om ús Grou Rôlje, rôlje ús foarby Hurde Friezen bliuwe wy Hurde Friezen bliuwe wy Rôlje, rôlje, Fryske weagen Rôlje en wâlje om ’t âlde Grou Brûs en wiggelje âlde weagen Kroanje de âlde rune trou Rôlje, wâlje âlde Grou Byld fan echte Fryske trou Byld fan echte Fryske trou Heit en men binn’ hjir bedutsen Berntsjes, twiichjes fan myn hert Suchten binne hjir ferbrutsen Dy’t myn God allinne heart Hiel myn libben fleach foarby Alde trouwe Grou, by dy Alde trouwe Grou, by dy Rôlje, rôlje, Grouster weagen Brûs en spiel jit om myn grêf Libjend koe ‘k dy net besjonge Spiel my deade wei as tsjêf Lit myn berntsjes leaf en frij Roeie en djoeie dan yn dy Roeie en djoeie dan yn dy Rôlje, rôlje, wetterweagen Rôlje en brûs om ’t âlde Grou Miriaden foar ús eagen Fleagen, stauwen om ús Grou Rôlje, rôlje ús foarby Hurde Friezen bliuwe wy Hurde Friezen bliuwe wy Meer informatie www.ivn.nl/friesland  IVNRegioNoord Tekst: E.H. Halbertsma/ Melodie: P.J. Troelstra Scan de QR-code en luister naar het lied 95 omgeving

Luxe houseboats Mooie vakantiehuizen Overnachten op water Boek snel WWW.VAKANTIEHUIZENGROU.NL De Friese vlag Bij feestelijke gelegenheden kan men overal de vaderlandse driekleur zien wapperen, maar óók de Friese vlag; eens geestdriftig bezongen als die schuine banen (skeane banen). Deze vlag is fraai van kleur en decoratief van uiterlijk. Eigenlijk wappert de vlag met de ‘pompeblêden’ nog maar ruim een eeuw over de Friese velden, dorpen en steden. In 1897 keurden Gedeputeerde Staten de vlag goed, maar het duurde nog tot 1927 voor hij ook officieel werd gebruikt. In 1957 bemoeide het provinciaal bestuur zich opnieuw met de vlag en werd deze na een historisch onderzoek door de Fryske Akademy, door Provinciale Staten officieel vastgesteld en ter bevestiging aan de koningin aangeboden. De Friese vlag is een doek, met zeven, van de linkerbovenhoek uitgaande, schuine banen, waarvan drie witte en vier kobaltblauwe. De witte zijn beladen met in het geheel zeven rode zogenaamde ‘pompeblêden’, dat zijn de bladen van de gele plomp of waterlelie. Ze hebben een soort hartvorm met een inkeping naar boven en zijn in de volgorde van twee, drie en twee over de banen verdeeld. 96 De zeven ‘pompeblêden’ verwijzen naar de zeven Friese Zeelanden, die tussen de 8ste en 14de eeuw bestonden. De drie witte schuifbalken verwijzen naar de plattelandsstreken Oostergoo, Westergoo en Zevenwouden en de blauwe balken naar de waterstromen en meren in Fryslân. Door onkunde wordt de vlag nogal eens op de kop gehangen.

Recreatieschap Marrekrite Wij zorgen er al bijna 70 jaar voor dat jij zorgeloos op pad kunt. Met onze vrije aanlegplaatsen, fiets- en wandelnetwerken, Toeristische Overstappunten (TOP’s) én recreatieve routes kun je eindeloos door Fryslân zwerven. Wie aanmeert in de Friese natuur, doet dat meestal aan een Marrekrite steiger. Met bijna 700 aanlegvoorzieningen is er altijd een plekje om aan te meren. Ons netwerk van vrije aanlegplekken is uniek in Nederland én Europa. En dat al sinds 1957. Nergens is het zo goed geregeld als in Fryslân en daar zijn we grutsk op! We bouwen en onderhouden niet alleen aanlegvoorzieningen, maar beheren ook de Friese fiets- en wandelknooppuntnetwerken. Met zo’n 900 fietsknooppunten en 2.100 wandelknooppunten fiets of wandel je eenvoudig van knooppunt naar knooppunt. Voor wie graag start op een herkenbare plek zijn er de Toeristische Overstappunten. Hét startpunt voor jouw fiets-, wandel- of vaartocht. Vanaf een TOP kun je direct op pad. Sinds 2025 ontwikkelen en beheren we onder de naam Routebureau Fryslân ook recreatieve routes door de hele provincie. Ontdek de mooiste kant-en-klare routes op www.friesland.nl/routes. Leg aan, stap op, trek eropuit, en beleef Fryslân op jouw manier! Wimpelverkoop De Marrekritewimpel hoort voor veel watersporters bij het vaarseizoen. Niet verplicht, wél traditie. Met een wimpel of vignet steun je direct het behoud van onze gratis aanlegplekken. Koop jouw wimpel eenvoudig via onze webshop of bij een verkooppunt. Wil je ons structureel steunen? Word dan donateur en ontvang ieder jaar automatisch de nieuwe wimpel of het vignet thuisgestuurd. Verkooppunten Grou InformatiePunt Grou, Cornelder Scheepstechniek, HUBO Bouwmarkt Grou, HW Yachtcharter, De Oude Seylmakerij, Technische Watersportservice De Schiffart en Watersportbedrijf Anja. Meer informatie Recreatieschap Marrekrite Lytse Sudein 12, 8624 TT Uitwellingerga 0515 745 600 www.marrekrite.frl info@marrekrite.frl 97 omgeving

98

Visit Noardwest Fryslân Hier vind je ruimte. Lucht. Een horizon die je blik meeneemt tot voorbij morgen. Dorpen waar stilte nog hoorbaar is. Steden met stoere havens, karakter en cultuur. Noardwest Fryslân is geen bestemming om snel af te vinken, maar een regio die je uitnodigt om te vertragen. Om te kijken. Te voelen. Te proeven. Van Waddenzee tot terpdorpen, van bloeiende akkers tot kloostertuinen: overal liggen Geluksplekken. Plekken die iets met je doen. Die je bijblijven. Geluksplekken in Noardwest Fryslân • Het Koninklijk Eise Eisinga Planetarium in Franeker. Het oudste nog werkende planetarium ter wereld en UNESCO Werelderfgoed. Verwondering onder een 18e trekken. • De Waddenzee, UNESCO Werelderfgoed sinds 2009, altijd in beweging door eb en vloed. Stap de Waddendijk op bij Zwarte Haan, Koehool of Roptazijl en ervaar de magie van dit unieke natuurgebied. • De Bruine Vloot in Harlingen.. Zeil mee op een historisch schip en beleef het Wad met de wind in de zeilen. • Dijk van een Wijf bij Oosterbierum. Een indrukwekkend landschapskunstwerk van aarde, liggend tegen de Waddendijk. Krachtig. En tegelijk verstild. Wandel langs haar vormen, kijk uit over het Wad en laat je meenemen op het verhaal van land en zee. • De Martenatuin, verscholen achter het Museum Martena in Franeker. Een groene oase midden in de stad. Meer informatie www.visitnoardwestfryslan.nl • Het Harlinger Strand. Het enige echte zeestrand van Fryslân, met uitzicht op zee én de haven. • Feintsje fan Menaam. De grootste boerderijwinkel van Friesland, waar je direct van het land kunt proeven. -eeuws plafond, waar planeten nog altijd hun banen En dit is nog maar het begin. Overal in de regio liggen Geluksplekken op je te wachten: verrassende wandelpaden en picknickplekken in het groen, molens die fier hun wieken laten draaien in de wind, kerktorens die trots boven het land uitsteken, statige staten en stinzen verscholen achter oude bomenrijen. En overal ontmoet je boeren en lokale makers die werken met wat het seizoen schenkt; puur, eerlijk en van hier! 99 omgeving

Refit, reparatie, schilder- lakwerk en meer... JACHTONDERHOUD De Muldyk 12 I 9001 XV Grou I T 0566-621111 I M 06-30011852 I www.berendmink.nl I E info@berendmink.nl www.rockgood.nl 100 Scan mij Uw boot, onze passie!

Hooglandgemaal bij Stavoren Water verbindt… Heerlijk varen op de Friese meren, vaarten en sloten. Vanzelfsprekend of toch niet? Eén van onze taken is het op peil houden van het Friese boezemwater. De Friese boezem is het aaneengesloten stelsel van kanalen en meren in Fryslân met 1 streefpeil (0,52 meter onder NAP). Dat betekent dat we ingrijpen bij te veel, maar ook bij te weinig water. We regelen het waterpeil met 3 zeegemalen, 2 IJsselmeergemalen, 3 spuisluizen, bijna 1.000 poldergemalen en maar liefst 5.400 stuwen. Is er een tekort aan water, dan laten we extra water binnen. Een overschot aan water wordt afgevoerd via spuisluizen en gemalen. Met de spuisluizen kunnen we op één dag 8 miljoen kuub water spuien. Dat is wat 45.000 huishoudens in een jaar aan water verbruiken. Door het water op deze manier op peil te houden, is het dus ook heerlijk recreëren in ons beheergebied: het mooie Fryslân en het Groninger Westerkwartier. Veel plezier in, om en op het water! Meer informatie Fryslânplein 3 8914 BZ Leeuwarden 058 292 22 22 www.wetterskipfryslan.nl 101 omgeving

• Apollo Brassband • Damesakkoord • De Band VOLK • De Pikbroeken • Just for Fun popkoor • Mingd Koar Grou • Orkest foar Elkenien • Koor Sjongnocht • Vocal group Sjonge Jonge MuZiek in Grou

Apollo Brassband Damesakkoord De muziekvereniging van Grou. Met ruim 29 leden verzorgt Apollo diverse optredens bij activiteiten in eigen dorp en de gemeente. Van brass- tot hedendaagse popmuziek. Onder leiding van dirigent en muziekdocent Piet Visser worden muziekworkshops op basisscholen gegeven en wordt de Grouster Jeugd op actieve wijze betrokken. Damesakkoord is een vrouwenkoor met 22 leden onder leiding van dirigente Stientje Nicolai. Het repertoire bestaat uit Nederlands- en Engelstalige populaire evergreens en vrolijke hedendaagse nummers. We repeteren elke maandagavond en treden regelmatig op, met als hoogtepunt de Kerst Sing In op 23 december in de St. Piterkerk ten bate van De St. Piterkinderen. Interesse? Mail ons dan. We repeteren elke maandag van 19.30 tot 21.30 uur in de kantine op sportcomplex Meinga. www.apollogrou.nl secretaris@apollogrou.nl   ApolloGrou damesakkoord.grou@hotmail.com De Band VOLK Volk!! Maakt ‘eigen’ Folkmuziek, overgoten met een saus bestaande uit cabaret, chanson, klezmer en brassband invloeden. Liedjes met verrassende arrangementen en altijd in het Fries. Akoestisch, humoristisch, gewoanwei Moai! Volk bestaat uit: Wietske (zang, banjo, tekst schrijver, Alinda (contrabas, tekstschrijver en zang), Jelle (zang, tekstschrijver en sopraan/tenor saks), Ben (trombone en sousafoon), Paul (percussie) en Piter (zang, accordeon, tekstschrijver en vertalingen) De Pikbroeken Het is een gezellig koor bestaande uit 32 leden die veel plezier hebben in zingen. Ze hebben een breed repertoire wat ze ten gehore brengen o.l.v. dirigent Fokke de Groot, met muzikale ondersteuning van nog twee gitaristen en een accordeonist. www.debandvolk.frl  debandvolk pikbroeken.wordpress.com secretarispikbroeken@gmail.com  depikbroeken 103 MuZiek in Grou

Just for Fun popkoor Mingd Koar Grou Popkoor Just for Fun is een gezellig koor onder leiding van dirigent Sander Metz. We verzorgen een aantal optredens per jaar. Dat kan zijn op een kerstmarkt, korenfestival, feest of evenement. Wij zijn als koor FUN en onze muziek is dat ook! Onze agenda, boekingen en meer informatie over ons koor vind je hieronder. Mingd Koar Grou is een gemengd koor met 56 leden die elke dinsdagavond met veel plezier hun passie voor klassieke en Friestalige muziek delen onder de enthousiaste leiding van dirigent Carl Visser. Het koor heeft een lange geschiedenis en door de jaren heen veel mooie concerten gegeven, dit jaar in samenwerking met brassband Apollo. Goeie stemmen zijn altijd welkom, maar met name tenoren en bassen kunnen nog wel wat versterking gebruiken! Belangstelling? Kijk gerust eens op onze website www.justforfun-grou.nl justforfungrou@gmail.com  popkoor Just for Fun Grou  just_for_fun_grou justforfungrou www.grousterkoar.nl info@grousterkoar.nl  grousterkoar Orkest foar Elkenien Dorpsorkest Grou, of ook wel ‘Orkest foar Elkenien’ is een initiatief van Het Generatiehuis. Dit orkest, onder leiding van Guus Pieksma bestaat uit circa 30 muzikanten uit Grou en omgeving. Het instrumentarium is zeer gevarieerd: trompet, bugel, trombone, bariton, saxofoon, klarinet, fluit, blokfluit, keyboard, (bas)gitaar, accordeon, djembé, cajon en slagwerk. Er wordt iedere vrijdagmiddag enthousiast gerepeteerd op de locatie ‘Ontmoeten en Meedoen’ in Grou. Geïnteresseerd om mee te doen? Kom eens langs op vrijdag. Koor Sjongnocht Het koor ‘Sjongnocht’ zingt onder leiding van gediplomeerde dirigent Jelly Meijer meertalige liedjes. Het is reuze gezellig en nieuwe leden zijn van harte welkom. U kunt vrijblijvend een keer komen kijken en/of meezingen. Het koor treedt een paar keer per jaar op, o.a. in Friesma State en bij de jaarlijkse Sint Pitermiddag van de UVV. Meer informatie ron.schipper@gmail.com info@uvvgrou.nl uvvgrou.nl 104

Vocal group Sjonge Jonge Wist je dat? Vocal group Sjonge Jonge, onder leiding van topdirigent Akke Bosma, staat bekend om haar mooie koorklank en het zichtbare plezier in performance. Het repertoire is veelzijdig: van musicalnummers tot ontroerende popballads en kerstsongs. Het doel van dit koor: het publiek een heerlijke middag bezorgen in een warme, ongedwongen sfeer. Dit met prachtige pianobegeleiding van Matthijs Soldaat en originele choreografieën van Alinda Talsma. • Het gedicht van Eeltsje Halbertsma ‘De Alde Friezen’, in 1875 werd uitgeroepen tot het Fries Volkslied? • Olympisch kampioene Marit Bouwmeester haar zeilcarrière is gestart met zeillessen bij KWV Frisia Grou? • Foppe de Haan zijn carrière is gestart bij de Grouster voelbalclub GAVC? • Jorrit Bergsma en Marwin Talsma hun schaatscarrière zijn begonnen bij de Grouster schaatsvereniging STG de Pinguins? • Jaarlijks de start van het SKS Skûtsjesilen plaatsvindt in Grou en er in 1854 al wedstrijden voor beurt- en vrachtschepen werden gehouden? www.sjonge-jonge.nl info@sjonge-jonge.nl  vocalgroupsjongejonge  sjongejongevocal • Grou maar liefst 43 Rijksmonumenten rijk is? • Grou het enige dorp is waar het centrum is omringd door water? • Grou het enige dorp is waar geen Sinterklaasfeest maar het Sint Piterfeest wordt gevierd? 105 MuZiek in Grou

• Athleta Grou • BC Raak’m • Biljartclub De Bierhalle • Bridgeclub Grou • Bridgeclub BZRT • Dartclub de Boogschutter • FFF Grou • Fûgelwacht Grou • Grouster RoeiSloepen Vereniging • Grouster WaterSport Vereniging • Gymnastiekvereniging SSS Grou • HSF de Pikmarruters • HSV Idaarderadeel • It Gild • Kaatsvereniging it Wetterlân • Korfbal vereniging Mid-Fryslân • Krite Grou • KWV Frisia • STG De Pinguins • Stichting Inline Skate Hockey Grou • Stifting Grou • Tennisvereniging Grou • Voetbalvereniging GAVC • Vereniging IJsZeilen Grou • Volleybalvereniging Grouw ’64 • Volkstuinvereniging Grouw verenigingen

Athleta Grou BC Raak’m de loopgroep voor iedereen Lopen kun je altijd en overal doen. Maar samen met anderen is extra genieten. Voor € 125,- per jaar krijg je twee keer per week een training, op verschillende niveaus, verzorgd door gediplomeerde trainers. Zomers op de vrijdagavond regelmatig een duurloop op locaties in de omgeving met keuze uit enkele afstanden. BC Raak’m is een dynamische en succesvolle badmintonvereniging met ongeveer 70 volwassen leden en 30 jeugdleden. Actief vanuit Grou voor de regio. Het seizoen start na de zomervakantie en loopt door tot het voorjaar. Je bent van harte welkom om kennis te maken en eens mee te doen. Ook bieden we elk jaar ‘Probeer Badminton Nu’: 10 avonden training en meedoen voor slechts € 25,www.athleta.nl athletagrou1945@gmail.com www.bcraakm.nl info@bcraakm.nl Biljartclub De Bierhalle Café De Bierhalle beschikt over een pooltafel en twee biljarttafels, waar iedere dinsdag tot en met vrijdag (in de winterperiode) hier gebruik van wordt gemaakt. Daarnaast worden in Café De Bierhalle ook met enige regelmaat toernooien georganiseerd. Bridgeclub Grou de gezelligste bridgeclub van Midden-Fryslân Wil je met veel plezier en in-/ontspanning bridgen bij een goed georganiseerde club dan moet je bij de BCGrou zijn. Wij spelen competitie op maandagmiddag in onze toplocatie ‘Het Theehuis’ aan het Pikmeer. De BCGrou is aangesloten bij de Nederlandse Bridgebond. marten.zwerver@hetnet.nl www.17029.bridge.nl bcgrou@gmail.com 107 verenigingen

Bridgeclub BZRT Dartclub de Boogschutter Bridgen is niet alleen een leuk spel, het zet je ook aan het denken en is een sociale bezigheid. De bridgeclub Bridgen Zonder Roken Troef (BZRT) is er voor iedereen, groot of klein, jong of oud, goed/minder bedreven in het spel. We leren van elkaar en spelen op woensdagmiddag in 1 lijn met als doel: ontspannen en genieten van dit leuke spel. Dartclub de Boogschutter is sinds 2017 na 15 jaar weer actief. Op dinsdag avonden wordt er via de FDB-competitie gegooid en op donderdag word er onderling in de piramide competitie gegooid. Wil je ook darten kom eens gezellig langs. j.a.h.jansen@hotmail.com  DeBoogschutter FFF Grou De Ferieniging Foar Folksfermaken Feestvereniging FFF Grou brengt ieder jaar sfeer en gezelligheid naar het dorp met twee geweldige evenementen: de voorjaarskermis van 8 tot en met 10 mei en de Grouster Merke, waar het feest in september losbarst van 10 tot en met 13 september. Dit jaar met het thema: sprookjes! Verwacht vier dagen vol muziek, kermisplezier en feestelijke activiteiten voor jong en oud. Op 9 juni wordt tijdens de jaarvergadering het programmaboekje gepresenteerd. Fûgelwacht Grou Fûgelwacht Grou is een vrijwilligersvereniging die zich al 89 jaar inzet voor betere leef- en broedomstandigheden van alle vogels in en rond Grou. Bij weidevogels worden nesten in het land gemonitord, in samenspraak met de boer. Voor andere vogels inventarisatie en het bieden van veilige broedplekken d.m.v. zwaluwwand, plaatsen van eendenkorven en nestkasten. www.fffgrou.nl / info@fffgrou.nl  fffgrou  groustermerke www.fugelwachtgrou.nl info@fugelwachtgrou.nl  fugelwacht 108

GRSV GWS Grouster RoeiSloepen Vereniging Sinds april 1997 is de Grouster RoeiSloepen vereniging actief op en rondom de Grouster meren. De GRSV doet al jaren mee aan de wedstrijden om het Nederlands Kampioenschap Sloeproeien. Per jaar roeien we zo’n 20 wedstrijden, zoals de legendarische HarlingenTerschelling Race, de Kameleonrace rond Terherne of onze eigen uitdagende Grouster Roeirace. Grouwster WaterSport Vereniging GWS – de Grouwster Watersport Vereniging is opgericht in 1935. De GWS biedt in haar in 2017 gerenoveerde haven naast het Theehuis betaalbare ligplaatsen aan leden, helpt met de ontvangst van passanten en organiseert een aantal zeilwedstrijden, o.a. voor de traditionele ijzeren GWS-schouw, waarvoor de GWS de klasse-organisatie is. Daarmee houdt de GWS het actieve zeilen met de schouwen in stand. www.grsv.nl info@grsv.nl  grsvroeivereniging www.grouwsterwatersport.nl info@grouwsterwatersport.nl  klassecommissiegws  gws schouw Gymnastiekvereniging SSS Grou Dat bewegen gezond is voor jong en oud is bij de meeste mensen wel bekend. Gymnastiekvereniging SSS Grou biedt gymnastiek vanaf 2 jaar oud (nijntje beweegdiploma), freerunnen, rhönradturnen en bewegen voor ouderen en heeft een selectiegroep voor turnsters. Iedereen kan zich via onze e-mail of website aanmelden voor twee proeflessen. HSF de Pikmarruters HSF de Pikmarruters is een actieve en gezellige rijvereniging voor ruiters en amazones van alle leeftijden. Zowel met paard als met pony ben je van harte welkom om lid van onze vereniging te worden. Op zondagochtend zijn onze wekelijkse clublessen. De lessen zijn voornamelijk gericht op dressuur en af en toe wordt er een hindernis in de rijbak gezet. Daarnaast organiseren we diverse activiteiten zoals clinics, onderlinge wedstrijden en onze jaarlijkse buitenrit. We hebben een eigen rijbak op de ‘Idaederhoek’, tussen Grou en Idaerd. Kom gerust eens langs! www.sss-grou.nl info@sss-grou www.pikmarruters.nl hsfdepikmarruters@gmail.com  pikmarruters 109 verenigingen

HSV Idaarderaadeel It Gild ‘Eenieder mag graag vissen’. Geen betere plek dan Grou en omgeving om deze oude Friese spreuk in praktijk te brengen. Overal waar je kijkt is open water; het huis van de vis. Van de open ruime meren zoals het Pikmeer en de Ee tot de mooie polder ‘de Bird’. Maar ook in binnen de bebouwde kom zijn vele fraaie plekken om een hengeltje uit te gooien. Vissen is een leuke hobby voor jong en oud en dat al generaties lang. het oudste ziekenfonds van Nederland It Gild is opgericht op 5 mei 1776. De doelstelling is eerst geweest het uitkeren van Geld bij ziekte, invaliditeit en bij sterfte (kistjejild) en bovendien een ouderdomsuitkering. Na verloop van tijd bleek dat de eerdergenoemde doelstelling niet te handhaven was en werd in 1911 besloten dat vanaf die tijd ‘It Gild’ een ziekenfonds zou zijn.Inmiddels is het ledental gegroeid naar 450 en wij gaan met de partners het 250-jarig jubileum dan ook groots vieren in de periode van 5 t/m 13 juni. www.visseningrou.nl info@visseningrou.nl   hsvidaarderadeel Kaatsvereniging It Wetterlân Kaatsen bij KV it Wetterlân is voor iedereen. Jong en oud zijn, in het voorjaar en zomer, welkom op het kaatsveld voor een training of wedstrijd. Voor kinderen vanaf 4 tot 6 jaar is er kabouterkeatsen, er worden jeugdtrainingen gegeven aan jeugd van 6 tot 18 jaar. Voor de senioren is er zowel ‘it Fryske spul’ als ‘sachte bal’ waarbij er met een ander bal wordt gekaatst. Korfbalvereniging Mid-Fryslân K.V. Mid-Fryslân/ReduRisk is dé plek voor sport, plezier en teamspirit! Met een bloeiende jeugdafdeling, een eerste team dat op het veld op het hoogste niveau speelt, in de zaal uitkomt in de Korfbal League 2 én een sterke breedtesport, is er plek voor iedereen die van korfbal houdt. Wij trainen en spelen in Grou, Reduzum, Warten en Akkrum. Korfbal is een gezellige teamsport waarin jongens en meisjes samen spelen. Wil je een keer vrijblijvend meetrainen? Dat kan altijd! www.wetterlan.nl wetterlan@gmail.com   kvitwetterlan www.kvmidfryslan.nl   kvmidfryslan 110

Krite Grou KWV Frisia Krite Grou bestond in 2025 al 150 jaar! Wie Krite Grou zegt, denkt aan toneel, jeugdtoneel, kulturele avonden en gezelligheid. Cultuur in eigen dorp, je hoeft er niet voor naar de stad. Krite Grou, al generaties lang een begrip, waar een kleine mienskip groot in kan zijn. De Koninklijke Watersport Vereniging Frisia is een vereniging waar de watersport in volle breedte wordt beoefend. KWV Frisia organiseert activiteiten, trainingen en wedstrijden op en rond het water voor jong tot oud. Ook watersporters met een beperking zijn welkom. Kijk voor al onze activiteiten of om lid te worden op onze website. www.kritegrou.nl info@kritegrou.nl  kritegrou  @kritegrou190 www.kwvfrisia.nl   kwvfrisia STG De Pinguins STG De Pinguins is een schaatstrainingsgroep met de voormalige gemeente Boarnsterhim als basis. Bij ons staat het plezier in de schaatssport voorop, maar dat je hier soms ver mee kunt komen bewijst ons lid Jorrit Bergsma. We schaatsen zowel op Thialf in Heerenveen als in de Elfstedenhal in Leeuwarden. In de zomer zijn er droogtrainingen op het veld van Meinga in Grou en daarnaast bieden we in de zomer ook skeelertrainingen aan op Play Skate Court Grou. Graag tot ziens, bij de Pinguins! Stichting Inline Skate Hockey Grou De Play Skate Court in Grou wordt met groot enthou siasme gebruikt door beoefenaars van inline hockey van jong tot oud. De volgende groepen maken op vaste tijden gebruik van het binnenterrein van de Play Skate Court: Jeugdtraining Inline Hockey — maandag 17.00 - 19.00 uur. Mixed Inline Hockey — dinsdag 19.00 - 21.00 uur. Mixed Inline Hockey — donderdag 19.00 - 21.00 uur. Jeugdtraining Inline Hockey — vrijdag 17.00 - 19.00 uur. www.depinguins.nl bestuur.secretariaat@depinguins.nl Jeugdtraining: Andries Andringa: 06 1230 2407 Mixed Inline hockey: Theo de Vries: 06 5363 6985 of Jeroen Kattouw: 06 5321 6903 111 verenigingen

Stifting Grou Tennisvereniging Grouw It doel fan de Stifting is om it doarpseigene fan Grou en de bân tusken Grousters yn stân te hâlden en te stypjen. De Stifting bestribbet har doel ûnderoaren troch : it hâlden fan gearkomsten en útstallingen. It útjaan of stypjen fan publikaasjes dy’t strike mei it doel fan de Stifting. Der wurde fjouwer jûnen mei gastsprekkers organisearre yn it winterskoft. Lokaasje: Hotel Oostergoo, alle jûnen begjinne om healwei achten. Aan de Burstumerdijk is er een mooi tennispark met 4 banen en een minibaan die dagelijks actief worden gebruikt. Op dinsdag en woensdag zijn er tennistrainingen door gekwalificeerde tennistrainers. Een aantal keren per jaar worden er activiteiten georganiseerd zoals een openingstoernooi, een toss toernooi en verder wordt er natuurlijk meegedaan aan de landelijke competitie. 06 5112 3621 www.tvgrouw.nl info@tvgrouw.nl Voetbalvereniging GAVC Met ongeveer 400 spelende leden is GAVC al ruim honderd jaar een bloeiende voetbalvereniging. Het sportcomplex, prachtig uitkijkend op het aquaduct en de spoorbrug over het Prinses Margrietkanaal, bestaat uit een pannakooi, een tweetal grasvelden en een hoofdveld van kunstgras. Vanuit de ruime kantine en het aangelegen terras zijn de wedstrijden uitstekend te volgen. Heb jij al zin gekregen om bij GAVC te komen voetballen? Zowel eerst aanmelden voor een proeftraining als direct lid worden is mogelijk via onze website! Vereniging IJsZeilen Grou De Vereniging IJsZeilen Grou is er voor iedereen met een passie voor ijszeilen. Binnen de club zijn zowel leden met een eigen ijszeiler als liefhebbers zonder eigen boot welkom. Wanneer de omstandigheden het toelaten en er voldoende ijs ligt, organiseren we onderlinge wedstrijden. Kan het in Nederland niet, dan kijken we naar alternatieve locaties in het buitenland waar het ijs wél goed genoeg is. Lijkt het je leuk om lid te worden van onze vereniging stuur dan een bericht. www.gavc.nl  vv_GAVC  vvgavc www.ijszeilengrou.nl secretaris@ijszeilengrou.nl 06 23 82 15 88   IJsZeilenGou 112

Volleybalvereniging Grouw ’64 Volkstuinvereniging Grou Grouw ’64 is de Grouster volleybalvereniging. Een actieve, sportieve en gezellige vereniging met teams actief in de recreatieklasse en (jeugd-)Nevobo competitie. Kom vrij blijvend eens meetrainen! De volkstuinvereniging is opgericht op 27 januari 1976. De vereniging heeft de tuinen op een stuk eigen grond aan de Molesingel in Grou. De vereniging heeft ten doel het uitoefenen en bevorderen van het tuinieren als amateur in de ruimste zin des woords. Het natuurlijk tuinieren wordt zoveel mogelijk gestimuleerd. www.meetrainen@grouw64 grouw64@hotmail.com www.vtvgrouw.nl info@vtvgrouw.nl 113

• Het Sint Piterfeest • Sint Piterfroulju • Het Sint Pitermearke • Merenloop Grou • Vrolijke Vrijmarkt Grou • RoeiSloepenrace Grou • Dodenherdenking Grou • Sleepbootdagen Grou • Opening Watersportseizoen • Splashtival • Foodfestival PrikMar • Skûtsjewike • SKS Skûtsjesilen • Wandel 4-daagse • Grouster Merke • Halloween Grou • Kerst Sing In activiteiten / festiviteiten

activiteiten / festiviteiten Het Sint Piterfeest In februari vieren de Grousters het Sint Piterfeest. Dit is een feest voor kinderen, volwassenen, Grousters en oud-Grousters. Sint Piter komt samen met zijn vriend Aldemar naar Grou ter ere van zijn verjaardag op 21 februari. Ze komen aan met de boot bij de Kade bij Hotel Oostergoo. Ieder jaar is dit twee zaterdagen voor zijn verjaardag. ‘ It is hjoed feest yn Grou, dat kin jo sa wol sjen. Sint Piter komt werom, út Spanje foar de bern’. Sint Piter wordt ontvangen op de Kade en loopt vervolgens, door de mensenmassa, naar it Grien (het plein in het dorp). Hier wordt hij verwelkomd door alle mensen en de burgemeester van de gemeente Leeuwarden. Nadat Sint Piter en Aldemar zijn toegezongen door het Sint Piterkoor én het publiek, stapt de goedheiligman op zijn paard voor een rondrit door Grou. De rest van de dagen worden gevuld met activiteiten rondom het duo. Op 21 februari, pakjesavond, neemt Grou weer afscheid van Sint Piter en Aldemar. De Kade loopt weer vol zodat iedereen ze kan uitzwaaien. Hoe ze vertrekken is ieder jaar weer een verrassing. Er gaan veel verhalen over Sint Piter. Logisch, want niemand weet precies wat de geschiedenis van Sint Piter is. Op pagina 28 & 29 kun je hier meer overlezen. Wat we wel weten is dat Sint Piter ieder jaar in februari naar Grou komt, samen met zijn trouwe vriend Aldemar. Vroeger was de heilige Sint Petrus beschermheilige van de Grouster vissers. Hij had een aandeel in de Lentefeesten en gaf fruit en snoep aan de kinderen. Misschien is daarom de Sint Piterkerk in Grou gebouwd en vieren de kinderen, volwassenen, Grousters en oudGrousters daarom op 21 februari Sint Piterdag. 7-21 februari 2027 Sint Piterfeest in Grou is bijgeschreven in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland Meer informatie www.sintpiter.nl info@sintpiter.nl  sint piter sintpiter  sintpiterfeestgrou  sintpiterkomitee 115

Het Sint Pitermearke Sint Piterfroulju De traditie van de Sint Piterfroulju is een bekend begrip in Grou! Al sinds jaar en dag wordt de Sint Piterbeurs georganiseerd door de Sint Piterfroulju. Na de tweede wereldoorlog was de beurs een initiatief van de Nederlandse Vrouwen Elektriciteits Vereniging (NVEV). Door tijdens een beurs zelfgemaakte handwerkjes en andere cadeaus te verkopen, werden de kosten voor het Sint Pitermearke gedekt. Nu organiseren de Sint Piterfroulju nog steeds de Sint Piterbeurs. Het is een dag waar jong en oud samenkomen en genieten van de gezelligheid, de zelfgemaakte spelletjes, het draaiend rad en versgebakken appeltaart. Zet vast in je agenda in 2027 vindt de Sint Piterbeurs plaats op vrijdag 5 februari 2027. Later begonnen de Sint Piterfroulju ook met de Sint Piterbingo waarbij mooie prijzen te winnen zijn en organiseren ze ook de Opsetaksje, Op Besite bij Sint Piter, de Strúntocht en Sint Piter syn Sliepkeamer. De opbrengsten van de activiteiten van de Sint Piterfroulju zijn belangrijk voor het hele Sint Piterfeest. Door de steun van de Grouster ondernemers en vrijwilligers is het een feest voor en door Grousters. Daar zijn we elk jaar weer ontzettend dankbaar voor! 7-21 februari 2027 Meer informatie www.sintpiter.nl info@sintpiter.nl  sint piter sintpiter  sintpiterfeestgrou  sintpiterkomitee Direct na de oorlog, in 1946, gingen de leerlingen van de hoogste klassen van de openbare school in december naar het Sinterklaassprookje in Leeuwarden. In 1950 vonden drie nieuwe leerkrachten dat het wel anders kon: ‘We kunnen het zelf wel doen met Sint Piter!’ En zo geschiedde. In 1951 werd het eerste Sint Pitermearke opgevoerd: Ali Ben Hassan. Dit mearke was nog Nederlandstalig. Vanaf 1959 werd het mearke voor het eerst in het Fries opgevoerd: ‘Piterke en de Marwiven’, geschreven door de Grouster leerkracht Geert Vledder. Tot 2000 werden alle mearkes geschreven door (oud) Grousters. In 2026 werd het 74e Sint Pitermearke opgevoerd. Tijdens dit uitverkochte mearke speelden de spelers ‘Ja Suster, Nee Suster’. Een familievoorstelling naar de tv-serie met dezelfde titel van Annie MG Schmidt en Harry Bannink. De regie was in handen van Jitze Grijpstra. Samen met een groep van ongeveer 20 vrijwilligers worden in totaal 10 voorstellingen opgevoerd. Van spelers, tot het licht en geluid, van grime, decor en kleding. Alles wordt met veel passie en enthousiasme gedaan. Zo is ook het mearke een vast onderdeel van het prachtige en unieke Sint Piterfeest. 7-21 februari 2027 116

activiteiten / festiviteiten Merenloop Grou een sportieve traditie Op zondag 14 maart 2027 komt Grou weer in beweging tijdens de Merenloop. Dit sportieve evenement is er voor iedereen: hardlopers, wandelaars en kinderen. Er zijn routes in verschillende lengtes, over verharde en onverharde paden. Zo kan iedereen meedoen op zijn of haar eigen manier. Wat de Merenloop extra bijzonder maakt: je komt door mooie natuurgebieden waar je normaal niet zomaar kunt komen. Het hele dorp komt samen op deze dag. Van fanatieke hardlopers op de lange afstanden tot trotse kinderen bij de Kidsrun. Overal langs het parcours moedigt het publiek de deelnemers aan en op het Halbertsma’s plein is het de hele middag gezellig. Dankzij de inzet van vele vrijwilligers verloopt alles soepel. Dat maakt de Merenloop elk jaar weer bijzonder. Doe mee en beleef een sportieve dag met elkaar! 14 maart 2027 Vrolijke Vrijmarkt Grou Jaarlijks vindt op Koningsdag de Vrolijke Vrijmarkt Grou plaats rondom de 12de eeuwse Sint Piterkerk en in 2027 alweer voor de 16e van onze koning. keer, ter gelegenheid van de verjaardag Een feestje voor jong en oud in Grou is goud! Gezellig rondwandelen in het oudste gedeelte van Grou, waar kinderen hun spulletjes, kunstjes, knutsels en baksels verkopen. De merel die zingt en de vlag staat hoog op de toren. Een kleine versnapering met koffie of thee wordt door buurtvereniging Om ’e Toer met veel liefde en plezier verzorgd. Het kleinschalige en de ongedwongen sfeer dragen bij tot weer een gezellige dag in Grou van 10.00 - 15.00 uur.  VrolijkeVrijmarktGrou Meer informatie www.merenloop.nl info@merenloop.nl  merenloopgrou  merenloop 117

25 april 2026 Roeisloepenrace Grou de 25e editie - een sportieve traditie op het Friese water Een sportieve traditie op het Friese water In 2026 beleeft Grou een bijzondere mijlpaal: de 25e wordt gezien als belangrijke training voor de zware Harlingen-Terschelling-race. editie van de Roeisloepenrace Grou. Wat begon als een enthousiast initiatief groeide in een kwart eeuw uit tot een van de grootste en bekendste roeisloepenwedstrijden van Nederland. Jaarlijks komen teams uit het hele land naar Grou om deel te nemen aan deze sportieve uitdaging op het Friese water. De eerste race werd in 1998 georganiseerd. Het enthousiasme onder roeiers en publiek was zo groot dat niet veel later de Stichting Roeisloepenrace Grou werd opgericht. Initiatiefnemers Sierk Biegel en Joop Miedema, twee echte Grousters met een groot hart voor het roeien, legden daarmee de basis voor een evenement dat inmiddels een vaste plek heeft in het watersportseizoen. Spectaculaire start in het hart van Grou De wedstrijddag begint bij de Nieuwe Kade bij Hotel Restaurant Oostergoo. Daar verzamelen zich tientallen sloepen voor de start. Zodra het startschot klinkt, vertrekken de boten per twee voor een race die kracht, uithoudingsvermogen en teamwork vraagt. Deze race 118 Met ongeveer 80 sloepen en meer dan 600 roeiers is het een indrukwekkend deelnemersveld. Voor het publiek langs de kade en op het water is de start ieder jaar weer een spectaculair moment.

activiteiten / festiviteiten Roeien door Nationaal Park De Alde Feanen Wat de Roeisloepenrace Grou zo bijzonder maakt, is het prachtige parcours. De route voert over en rond de wateren van Grou en door Nationaal Park De Alde Feanen, een van de mooiste natuurgebieden van Friesland. Het parcours van ongeveer 22,5 kilometer is een echte uitdaging voor de teams. Smalle vaarten, open water en bochtige trajecten wisselen elkaar af. Dat maakt de race niet alleen fysiek zwaar, maar vraagt ook om tactisch inzicht en goede samenwerking tussen roeiers en stuurman. Voor veel deelnemers is dit juist de charme van de race in Grou: Roeien door een uniek landschap waar natuur en sport samenkomen. De kracht van vrijwilligers Een evenement van deze omvang kan alleen bestaan dankzij de inzet van vele vrijwilligers. Elk jaar staan tientallen mensen klaar om de race mogelijk te maken. Zij begeleiden het parcours op het water, helpen bij het takelen van de sloepen, verzorgen de tijdwaarneming en zorgen voor een veilige en goed georganiseerde wedstrijd. Veel vrijwilligers zijn al jarenlang betrokken bij het evenement en vormen een onmisbare schakel in de organisatie. Roeien in Grou Naast de jaarlijkse wedstrijd heeft Grou ook een actieve roeisloepvereniging. Binnen de vereniging trainen roeiers uit het dorp en de regio regelmatig op het water. De sloepen zijn een vertrouwd gezicht op het Pikmeer en in de omliggende wateren. Voor veel leden is de wedstrijd in eigen dorp natuurlijk een hoogtepunt van het seizoen. Maar de vereniging staat vooral voor sportiviteit, plezier en het samen beleven van de roeisport. Meer info op www.grsv.nl Een evenement voor het hele dorp De Roeisloepenrace is meer dan alleen een sportwedstrijd. Op de dag van de race bruist Grou van de activiteit. De terrassen zitten vol, langs de kades staan toeschouwers en op het water volgen vele bootjes de wedstrijd. Voor deelnemers is het een uitdagende sportieve strijd. Voor bezoekers is het een prachtige dag vol sfeer, sport en gezelligheid. Meer informatie www.roeiracegrou.nl info@roeiracegrou.nl  roeiracegrou 119

prijslijst Dames-, heren- of kinder ets Per dag .............................................. 10,Per week ........................................... 50,E-bike Per dag ………………………….………….. Elektrische bak ets Per dag ………………………….………….. Per week …….………………….…………. 175,In overleg brengen wij uw etsen naar de gewenste locatie! d 120 d 25,Per week …….………………….…………. 100,7 dagen huren, 5 dagen betalen openingstijden 37,50 Zondag & maandag gesloten Dinsdag t/m vrijdag 8.30 - 18.00 Zaterdag 9.00 - 17.00 Joop Zandberg Rijwielen Oedsmawei 14 9001 ZJ, Grou 0566 624 123 verhuur@joopzandberg.nl

activiteiten / festiviteiten Evenals voorgaande jaren zullen op de avond van de 4e Dodenherdenking mei de voor onze vrijheid gevallenen en slachtoffers van concentratiekampen worden herdacht, met kransen en bloemen bij het monument aan de Stationsweg, bloem leggingen bij de graven van Grouster verzetsmensen en een herdenkingsdienst in de Sint Pitertsjerke. Het ‘4 Maaie Komitee Grou’ nodigt u uit aan deze herdenking deel te nemen. Verzamelen vanaf 19.10 uur bij het oude gemeentehuis (Ried Hûs). Hier worden kransen en bloemen gelegd door de gemeente en diverse Grouster verenigingen en instellingen. Daarna is er een stille tocht naar de begraafplaats. Hier worden door schoolkinderen bloemen bij graven van slachtoffers van de Duitse bezetting gelegd. Bij het verlaten van de begraafplaats zal ‘The Last Post’ worden gespeeld, waarna de stille tocht wordt vervolgd naar de Sint Pitertsjerke, waar de herdenkingsdienst plaats zal vinden. Het programma is in grote lijnen: Twee minuten stilte, opening, gedichten geschreven en voorgelezen door kinderen van de lagere school groep 7 en 8, liederen gezongen door het koor ‘De Jan de Roas sjongers’, een lezing en samenzang. De toegang is gratis maar bij de uitgang is een collecte ter bestrijding van de kosten. 4 mei 2026 23,24 & 25 mei 2026 Sleepbootdagen Grou Laat u meeslepen tijdens deze bijzondere dagen. De sleepboten liggen op 23 mei vanaf 12.00 uur tot 25 mei tot 12.00 uur afgemeerd aan de Nieuwe Kade Grou. Na jaren van afwezigheid keert dit prachtige evenement alweer voor de 2e keer op rij terug naar het hart van ons Watersportdorp. Geniet van de nostalgische sleepboten, gezelligheid aan de Nieuwe Kade en de maritieme sfeer voor jong en oud. De Sleepbootdagen zijn ontstaan op initiatief van een aantal sleepbooteigenaren. Deze liefhebbers wilden voorkomen dat deze schepen in de vergetelheid zouden raken. Tijdens deze dagen bestaat de mogelijkheid de sleep boten te bezichtigen en een kijkje te nemen in de machine kamer. Kom genieten, kijken en beleef de buiten- en binnenkant van deze prachtige en indrukwekkende schepen. 121

8-10 mei 2026 Opening Watersportseizoen Welkom in Gastvrij Grou! Ieder jaar viert het gezellige watersportdorp Grou de Opening van het Watersportseizoen. Het hele weekend vinden er in het centrum, op de Nieuwe kade en op het water diverse activiteiten plaats voor jong en oud. Dit feestelijke weekend kent een aantal vaste tradities, aangevuld met verrassende nieuwe activiteiten. Onmisbaar in dit weekend is de Voorjaarskermis met fantastische attracties. Ook de aankomst van de nieuwe Sylkeninginne (zeilkoningin) en haar hofdame is een ware traditie. Op vrijdagavond meren zij aan bij Hotel Oostergoo, waar ze samen met de wethouder het watersportseizoen officieel openen. Wie deze rollen dit jaar mogen vervullen? Dat blijft een verrassing tot het laatste moment! De Sylkeninginne en haar hofdame vertegenwoordigen Grou tijdens het watersportseizoen bij verschillende activiteiten en evenementen. Zij worden muzikaal onthaald door het koor Sjonge Jonge. Na de opening barst het openingsfeest los op de Kade. Partyband Sunshine zorgt voor een feestelijk spektakel. Zien we jullie daar? 122 Voor de allerkleinsten is er op zaterdag het skipkesilen. Welk skipke komt als eerste over de finish? Een prachtig schouwspel om vanaf de kant te bewonderen. Naast alle watersportactiviteiten op en rond het water is er zaterdagmiddag volop gezelligheid in het dorp. Doe mee aan leuke spelletjes, ga het water op, zeil mee met de Frisia en maak vooral heel veel plezier. Heb jij je familiedagstempelkaart vol? Dan wacht er een leuke verrassing! De zaterdag wordt afgesloten met livemuziek in het centrum en het wordt één groot feest. Op zondag kun je heerlijk struinen over de Lentefair in het centrum en op de Nieuwe Kade. Ontdek de vele leuke kramen met mooie (handgemaakte) producten en ambachten uit Grou en omgeving. Daarnaast wordt er muziek gemaakt, zijn de winkels open, kun je de kerk bezichtigen en kun je aanboord stappen van de MS Markol. Natuurlijk kun je ook weer volop genieten van de vele horecagelegenheden die Grou rijk is. Strijk neer op een van de gezellige terrassen en laat je verwennen met heerlijk eten en drinken. Opening WatersportseiZoen 8 t/m 10 mei Meer informatie Opening Watersportseizoen www.grouaktief.nl info@grouaktief.nl   openingwatersportseizoengrou

activiteiten / festiviteiten Splashtival Het Splashtival is dé plek om de zomer te vieren. Het outdoor festival van Grou! Zomers, strand, livemuziek, dj’s, food, drinks, sport en plezier. Tijdens de Skûtsjewike in Grou dans je bij Splashtival op zomerse beats, met je voeten in het zand en een drankje in je hand. Op het strand van Grou met uitzicht over het Pikmeer, zorgen knallende dj’s voor de juiste zomerse sferen. Let op! Toegang enkel vanaf 18 jaar 12 juli 2026 “het Splashtival is dé plek om de Zomer te vieren” 11 juli 2026 Foodfestival PrikMar Foodfestival PrikMar Grou is een festival waar verschillende keukens en foodtrucks hun specialiteiten verkopen aan de bezoekers. Tijdens PrikMar spelen er toffe bands en dj’s terwijl de bezoekers lekker genieten van een hapje en een drankje. Naast entertainment en muzikaal vermaak, is er een kinderhoek gecreëerd. Meer informatie www.splashtival.nl Meer informatie www.paviljoenprikmar.nl  splashtival  splashtivalgrou  PrikMarGrou  foodfestivalprikmargrou 123

10-19 juli 2026 Skûtsjewike Beleef het in Grou van 10 juli t/m 19 juli 2026! Op het gebied van iconische evenementen is Friesland misschien wel de beroemdste provincie van Nederland. Zo krijgen schaatsliefhebbers van over de hele wereld ieder jaar weer de kriebels als de eerste vorst in de lucht hangt. Zou het er dit jaar dan van komen? De tocht der tochten, over natuurijs, langs de elf Friese steden? De zomer is traditiegetrouw het seizoen van het indrukwekkende Skûtsjesilen. Jaarlijks strijden de skûtsjeschippers en hun bemanningen op de Friese meren voor de felbegeerde eer tijdens de kampioenschappen skûtsjesilen in verschillende klassen. 124

activiteiten / festiviteiten De traditie vond zijn oorsprong in de tijd dat Skûtsjesilers in de rustigere zomermaanden wel een extra zakcentje konden gebruiken. In de lokale kroeg werden weddenschappen afgelegd over welke schipper het snelste Skûtsje had. Inmiddels zijn de Skûtsjes als transportmiddel ingeruild voor andere vervoermiddelen, maar de traditie van de Skûtsje en leeft nog altijd voort. Vanaf de eerste wedstrijd vinden de SKS loting voor startposities en de eerste wedstrijd plaats in Grou. Sinds 2011 ontwikkelen inwoners en ondernemers in de week voorafgaand aan de loting en eerste tal van sportieve, recreatieve en culturele activiteiten. Het brede aanbod aan evenementen tijdens de Skûtsjewike spreekt dan ook tot de verbeelding van jong tot oud en van sportievelingen tot cultuurliefhebbers tot ver buiten de regio. Bij het uitkomen van het Grou Magazine zijn de voorbereidingen voor alle evenementen alweer in volle gang. De organisatoren kijken ernaar uit om samen met jou nieuwe herinneringen te maken tijdens een of misschien wel alle activiteiten van Skûtsjewike 2026. Voor het actuele programma, deelname of aanmelding om als vrijwilliger een bijdrage te leveren, nodigen zij je uit op www.skutsjewike.nl. Wij kunnen je vast verklappen dat ook dit jaar het beachvolleybaltoernooi weer op het programma staat, waarbij teams van vrienden, collega’s, clubgenoten en families elkaar sportief uitdagen. Splashtival en Prikmar, het muziek- en foodfestival op het strandje zijn geliefde evenementen waar bekenden elkaar treffen voor een dansje en culinaire lekkernijen. De avond vol culturele gezelligheid op en aan het water is gegarandeerd tijdens de inmiddels beroemde sloepentocht. En wat te denken van de fiets- en vaartocht, de kindermiddag, de terrassenavond, het straatzeilen, het Skûtsje beachfestival en het bernefestival. Activiteiten die zeker niet mogen ontbreken. Net als natuurlijk de evenementen waar de Skûtsjewike om draait; de loting met het aansluitende Skûtsjefeest en de eerste wedstrijddag. Kortom, ook in 2026 staat Skûtsjewike bol van de aantrekkelijke activiteiten die je wil meemaken. Volg de laatste ontwikkelingen van de Skûtsjewike op sociale media en bezoek het complete programma op www. skutsjewike.nl. Graag tot in Grou tijdens de Skûtsjewike. Meer informatie www.skutsjewike.nl info@skutsjewike.nl  skutsjewikegrou  skutsjewike 125

18 juli 2026 Skûtsjesilen Het SKS-kampioenschap skûtsjesilen wordt traditiegetrouw tijdens de noordelijke bouwvakvakantie gehouden. Onze veertien SKS-skûtsjes zeilen in 2026 van 18 tot en met 31 juli elf wedstrijden op tien verschillende plaatsen in Fryslân. De veertien schippers strijden tijdens het kampioenschap om het Sulveren Skûtsje en de eeuwige roem. Loting Grou Het SKS-kampioenschap wordt op vrijdagavond voor aanvang van het kampioenschap in de tent op het Halbertsma’s Plein in Grou geopend met de traditionele loting. Schippers trekken lootjes uit de pet van Fokke Wijkstra en zo wordt de startvolgorde van de (wal)starts bij De Veenhoop en Earnewâld bepaald. Sleep Nog een prachtige traditie: sleepboot Argus brengt de veertien skûtsjes voor aanvang van de eerste wedstrijd bij Grou in een lange sleep naar de Pikmar. De finale is twee weken later bij Sneek op de Snitser Mar, waar de winnaars worden gehuldigd op het Starteiland en de kampioen het Sulveren Skûtsje krijgt uitgereikt. Feest! In de plaatsen waar de SKS-skûtsjes zeilen, komen schippers ’s morgens om 11.00 uur bijeen voor de rûtebesprekking. Na afloop van de wedstrijd wonen ze samen met bemanningen en familie de prijsuitreiking bij. Overal waar de skûtsjevloot aanmeert, is het feest! In alle plaatsen hebben lokale organisaties festiviteiten rond het skûtsjesilen georganiseerd. Oranje wimpel De SKS-wedstrijden trekken jaarlijks duizenden bezoekers. Het publiek kan vanaf de wal of in een boot(je) vanachter de rode boeien op het water de silerij goed volgen. De veertien platbodems zijn te herkennen aan een merkteken in het zeil. Het teken verwijst naar de plaats waar het skûtsje vandaan komt of naar de eigenaar van het schip. De leider in het klassement voert een oranje wimpel aan de opsteker. Vrachtschepen De meeste skûtsjes in de vloot zijn zo’n 100 jaar oud. Met de platbodems werd onder meer turf en terpaarde vervoerd. De schippers woonden met hun gezinnen aan boord van 126 de schepen. Zomerdag schreven kasteleins zeilwedstrijden uit waar de skûtsjeschippers aan deelnamen om wat extra inkomsten te verdienen. De huidige SKS-schippers stammen af van de Friese schippersgeslachten. Zij zetten zich, evenals hun voorouders, met veel passie in voor het skûtsjesilen. Dat doen zij samen met bemanningen, hun familie en talloze vrijwilligers. Daar zijn we als vereniging dan ook grutsk (trots) op! Immaterieel erfgoed Sinds april 2021 staat het ‘SKSKampioenschap Skûtsjesilen’ bij geschreven in de Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland. Een bekroning op het werk van schippers, bemanningen, vrijwilligers en liefhebbers van de oude platbodems die bergen werk verzetten om het SKSKampioenschap Skûtsjesilen in stand te houden! Meer informatie www.skutsjesilen.nl info@skutsjesilen.nl

activiteiten / festiviteiten Skûtsjesilen It SKS-kampioenskip skûtsjesilen wurdt tradysjegetrou yn de noardlike boufakfakânsje hâlden. Us fjirtjin SKS-skûtsjes sile yn 2026 fan 18 oant en mei 31 july alve wedstriden op tsien ferskillende plakken yn Fryslân. De fjirtjin skippers stride ûnder it kampioenskip om it Sulveren Skûtsje en de ivige rom. It SKS-kampioenskip wurdt op freedtejûn foar oanfang fan it kampioenskip yn de tinte op it Halbertsma ’s Plein yn Grou iepene mei de tradisjonele lotting. Skippers lûke lotsjes út de pet fan Fokke Wijkstra en sa wurdt de startfolchoarder fan de (wâl)starts by De Feanhoop en Earnewâld bepaald. Noch in prachtige tradysje: sleepboat Argus bringt de fjirtjin skûtsjes foar oanfang fan de earste wedstriid by Grou yn in lange sleep nei de Pikmar. De finale is twa wiken letter by Snits op de Snitser Mar, dêr ’t de winners huldige wurde op it Starteilân en de kampioen it Sulveren Skûtsje útrikt krijt. Op de plakken dêr ’t de SKS-skûtsjes sile, komme skippers moarns om 11.00 oere byinoar foar de rûtebesprekking. Nei ôfrin fan de wedstriid wenje se tegearre mei bemanningen en famylje de priisútrikking by. Oeral dêr ’t de skûtsjefloat oan leit, is it feest! Op alle plakken hawwe lokale organisaasjes festiviteiten om it skûtsjesilen hinne organisearre. Oranje wimpel De SKS-wedstriden lûke jierliks tûzenen besikers. It publyk kin fan de wâl ôf of yn in boat(sje) efter de reade boeien op it wetter de silerij goed folgje. De fjirtjin platboaiems binne te werkennen oan in merkteken yn it seil. It teken ferwiist nei it plak dêr ’t it skûtsje weikomt of nei de eigener fan it skip. De lieder yn it klassemint fiert in oranje wimpel oan de opstekker. De measte skûtsjes yn de float binne sa’n 100 jier âld. Mei de platboaiems waard ûnder oaren turf en terpierde ferfierd. De skippers wennen mei harren gesinnen oan board fan de skippen. Simmerdeis skreaune kastleins sylwedstriden út wêr ’t de skûtsjeskippers oan meidiene om wat ekstra ynkomsten te fertsjinjen. De hjoeddeiske SKS-skippers stamme ôf fan it Fryske skipperslaach. Sy sette harren, lykas harren foarâlden, mei in soad passy yn foar it skûtsjesilen. Dat dogge se tegearre mei bemanningen, harren famylje en tal fan frijwilligers. Dêr binne we as feriening dan ek grutsk op! Ymmaterieel erfguod Sûnt april 2021 stiet it ‘SKSkampioen skip Skûtsjesilen’ byskreaun yn de ‘Inventaris Immaterieel Erfgoed Nederland’. In bekroaning op it wurk fan skippers, bemanningen, frijwilligers en leafhawwers fan de âlde platboaiems dy ’t bergen wurk fersette om it ‘SKS-kampioenskip Skûtsjesilen’ yn stân te hâlden! SKS Skûtsje app De Skûtsje app jout ynformaasje oer de wedstriden fan de SKS en befettet ynformaasje oer alle dielnimmende skûtsjes. It skûtsjesilen binne Fryske sylwedstriden mei skûtsjes (histoaryske frachtsylskippen). Elk skûtsje hat in unyk sylteken, hjiroan kinne jo it skip fan de wâl ôf werkenne. Jo kinne de SKS Skûtsje app downloade op www.skutsjeapp.nl. 127

Skûtsjesilen The SKS championship skûtsjesilen is traditionally held during the northern construction holiday. Our fourteen SKS skûtsjes will be sailing 11 races at 10 different locations in Friesland in 2026 from 18th till the 31st of July. The 14 skippers compete during the championship for the Sulveren Skûtsje and everlasting glory. The SKS championship will kick off on Friday evening before the start of the championship in the tent on the Halbertsma’s Plein in Grou with the traditional draw. Skippers draw lots from Fokke Wijkstra’s cap to determine the starting order of the (shore) starts at De Veenhoop and Earnewâld. Another wonderful tradition: the tug Argus brings the 14 skûtsjes in a long tow to the Pikmar before the start of the first race at Grou. The finale is two weeks later at Sneek on the Snitser Mar, where the winners will be honoured on the Starteiland and the champion will be awarded the Sulveren Skûtsje. In the towns where the SKS skûtsjes sail, skippers meet at 11:00 AM for the rûte meeting. After the race, they attend the winners’ ceremony together with crews and family. Everywhere the skûtsje fleet berths, it’s party time! In each of the towns, local organisations organise festivities around skûtsjesilen. The SKS races attract thousands of visitors every year. The public can easily follow the silery from the shore or in boats from behind the red buoys on the water. The 14 flat-bottomed boats can be recognised by a mark in the sail. The sign refers to the skûtsje’s place of origin or the ship’s owner. The leader in the standings carries an orange banner to the upright. Most of the skûtsjes in the fleet are around 100 years old. The flat-bottomed boats were used to transport peat and turpentine, among other things. The skippers lived aboard the ships with their families. In summer day, innkeepers wrote out sailing races in which skûtsje skippers took part to earn some extra income. The current SKS skippers descend from the Frisian skippers’ families. Like their ancestors, they are passionately committed to skûtsje sailing. This is something they do together with crews, their families and the numerous volunteers. So we as an association are grutsk (proud) of that! Since April 2021, the ‘SKS Skûtsjesilen Championship’ has been credited in the Inventory of Immaterial Heritage of the Netherlands. A crowning glory to the work of skippers, crews, volunteers and lovers of the old flatbottomed boats who put in mountains of work to keep the SKS Skûtsjesilen Championship alive! The Skûtsje app provides information on the SKS races and includes information on all participating skûtsjes. Skûtsjesilen are Frisian sailing competitions with skûtsjes (historic cargo sailing ships). Each skûtsje has a unique sail marking, which allows you to recognise the vessel from the shore. You can use the SKS Skûtsje app download it at www.skutsjeapp.nl. 128

activiteiten / festiviteiten De Skûtsjekommisje Skûtsjesilen Die SKS Skûtsjesilen-Meisterschaft, eine Skûtsjes-Regatta, findet gemäß Tradition während der nördlichen Bauferien statt. Unsere vierzehn SKS-Skûtsjes werden vom 18 bis 31 Juli 2026 elf Segelrennen an zehn verschiedenen Orten in Fryslân (Friesland) austragen. Die vierzehn Skipper kämpfen während der Meisterschaft um die Sulveren Skûtsje und um ewigen Ruhm. Eröffnet wird die SKS-Meisterschaft mit der traditionellen Auslosung am Freitagabend vor Beginn der Meisterschaft im Zelt am Halbertsma’s Plein in Grou. Die Skipper ziehen Namen aus der Mütze von Fokke Wijkstra, um die Startreihenfolge der (Ufer-)Starts bei De Veenhoop und Earnewâld zu ermitteln. Eine weitere tolle Tradition ist die des Schleppers Argus, der vierzehn Skipper vor dem Start der ersten Regatta in Grou in einem langen Schlepp nach Pikmar bringt. Das Finale findet zwei Wochen später in Sneek am Snitser Mar statt, wo die Sieger auf dem Starteiland geehrt werden und das Sulveren Skûtsje an den Gewinner überreicht wird. An den Austragungsorten treffen sich die SKS-Skipper morgens um 11:00 Uhr zur Routenbesprechung. Nach der Meisterschaft nehmen sie mit ihren Crews und ihren Familien an der Siegerehrung teil. Überall dort, wo die Skipper-Flotte anlegt, wird gefeiert! An allen Orten veranstalten örtliche Organisationen festliche Events rund um die Skûtsjesilen. Die SKS-Wettkämpfe ziehen jedes Jahr tausende Besucher an. Das Publikum kann die Silery vom Ufer oder in einem (kleinen) Boot hinter den roten Bojen auf dem Wasser verfolgen. Die vierzehn Plattbodenboote erkennt man an einer Markierung im Segel. Die Markierung bezieht sich auf den Ort, von dem das Skûtsje stammt, oder auf den Eigentümer des Schiffes. Der Erstplatzierte ist mit einem orangefarbenen Wimpel gekennzeichnet. Die meisten Skûtsjes der Flotte sind etwa 100 Jahre alt. Die Flachbodenboote transportierten unter anderem Torf und Warfterde. Die Skipper lebten mit ihren Familien an Bord der Schiffe. An Sommertagen organisierten die Gastwirte Segelwettbewerbe, an denen die Skûtsjeschippers teilnahmen, um sich so etwas hinzuzuverdienen. Die heutigen SKS-Skipper sind Nachfahren der friesischen Skipperfamilien. Wie ihre Vorfahren haben sie eine Leidenschaft für Skûtsjesilen, zusammen mit ihren Crews, ihren Familien und unzähligen Freiwilligen. Darauf sind wir als Verein sehr stolz! SKS Championship Skûtsjesilen Im April 2021 wurden die ‘SKS Championship Skûtsjesilen’ zu einem Teil des Kulturerbes der Niederlande erklärt – eine Belohnung für die Bemühungen von Skippern, Crews, Freiwilligen und Fans der alten Plattbodenboote, die gute Arbeit geleistet haben, um die Tradition der SKS Skûtsjesilen-Meisterschaft aufrechtzuerhalten! Die Skûtsje-App informiert über die SKS-Regatten und enthält Informationen zu allen teilnehmenden Skûtsjes. Die Skûtsjesilen sind friesische Segelregatten, die mit Skûtsjes (historischen Frachtseglern) ausgetragen werden. Jedes Skûtsje-Boot hat ein einzigartiges Segelzeichen, das Sie vom Ufer aus erkennen können. Sie können die SKS Skûtsje-Appauf der Webseite www.skutsjeapp.nl herunterladen. 129

Skûtsjesilen 2026 Skûtsje OVERZICHT DEELNEMERS SKS KAMPIOENSCHAPPEN Plaats Eildert Sietez - Akkrum Twee Gebroeders - Drachten d’Halve Maen - Drachten Twee Gebroeders - Earnewâld Doarp Grou - Grou Gerben van Manen - Heerenveen It Doarp Huzum - Huizum Oeral Thús - Joure De Jonge Jan - Langweer Rienk Ulbesz - Leeuwarden Lemster Skûtsje - Lemmer De Sneker Pan - Sneek Súdwesthoek - Stavoren Akkrum Drachten Drachten Earnewâld Grou Heerenveen Huizum Joure Langweer Leeuwarden Lemmer Sneek Stavoren Klaas van der Meulen - Woudsend Woudsend Pieter Ezn. Meeter Hattum Hoekstra Lodewijk Jzn Meeter Sieberen van Terwisga Douwe Azn. Visser Sytze Pzn Brouwer Sander Jzn. Meeter Rinus de Jong Andries Brouwer Willem Uzn Zwaga Jasper Azn Visser Jappie Dzn. Visser Auke de Groot Klaas van der Meulen Klaas van der Meulen Teken AGENDA Datum Za 18-07-2026 Ma 20-07-2026 Di 21-07-2026 Wo 22-07-2026 Do 23-07-2026 24-07-2026 Vr Za 25-07-2026 Ma 27-07-2026 Di Vr 28-07-2026 Wo 29-07-2026 Do 30-07-2026 31-07-2026 130 Wedstrijdplaats Grou De Veenhoop Earnewâld Terherne Langweer Inhaal-/rustdag Stavoren Woudsend Elahuizen Lemmer 1 Lemmer 2 Sneek Waar het beste te volgen? Op de pier of bij De Tynje Grytmansrak, Wide Ie Lange Sleatten, Sânemar, Folkertssleat Snitser Mar Langwarder Wielen IJsselmeer Hegemer Mar De Fluezen Lemster baai Lemster baai Snitser Mar

activiteiten / festiviteiten Wandel 4-daagse Van 09 t/m 12 juni 2026 is het weer zover: de Grouster Wandel 4-Daagse! Vier avonden lang samen wandelen door en rondom het prachtige Grou. Een evenement waar plezier, bewegen en gezelligheid centraal staan. Of je nu een korte wandeling wilt maken of liever een wat langere route loopt iedereen kan meedoen. De routes zijn geschikt voor jong en oud en je bepaalt zelf je tempo. Alleen lopen mag natuurlijk, maar samen met vrienden, familie of buren is het misschien nog wel gezelliger. “Wandelen met een glimlach!” Wat de Grouster 4-Daagse zo bijzonder maakt, is de sfeer. Het is geen wedstrijd, maar een moment om elkaar te ontmoeten, samen te bewegen en te genieten van de mooie omgeving. Onderweg kom je andere deelnemers tegen, maak je een praatje en moedig je elkaar aan. Vorig jaar deden er 300 deelnemers mee, van jonge kinderen tot enthousiaste wandelaars. Dit jaar mogen we nog meer inwoners uit Grou verwelkomen. Doe mee? Lijkt het je leuk om mee te wandelen? Schrijf je dan in via de website. Inschrijven kan vanaf 1 mei. 9 juni 2026 Grouster Merke Een Sprookje Dit jaar staat de Grouster Merke, georganiseerd door FFF Grou, volledig in het teken van sprookjes. Van donderdag 10 tot en met zondag 13 september barst het feest los met een bomvol programma. Donderdagavond trappen we af met een pubquiz, voor en door Grousters. Vrijdagavond pakken we uit met de Stappersparade, helemaal in sprookjesstijl. Zaterdag belooft het een dag vol gezelligheid te worden. Overdag is er een familiedag in het dorp waar jong en oud kan genieten en overdag en in de avonden zorgen diverse artiesten voor een groot feest tijdens het matinee en het avondprogramma. Zondag sluiten we de Merke ontspannen af met een heerlijk diner en muziek. De kermis is gedurende alle dagen geopend en zorgt voor extra sfeer en vermaak. Wil jij erbij zijn? Houd Facebook, Instagram en de website Groustermerke.nl in de gaten voor updates, de bekendmaking van de artiesten en het volledige programma. De online kaartverkoop start in augustus, inclusief de passe-partout voor het hele weekend. En vergeet niet; As jim it nei it sin hawwe, dan ha wy it ek. Programma volgt, zie Grou Agenda. 10-13 september 2026 Meer informatie www.fffgrou.nl info@fffgrou.nl Meer informatie www.sportjufluci.nl/grouster4daagse  fffgrou  groustermerke 131

Met hart voor dieren, in het hart van Fryslân Alle dieren zijn welkom in onze zelfstandige praktijk! Voor spoedgevallen 24 uur / 7 dagen bereikbaar Oedsmawei 13, 9001 ZJ Grou, 0566 - 601 464 info@dierenartsgrou.nl | www.dierenartsgrou.nl Geopend: ma t/m vr 8.00 - 18.00 en zaterdag 8.00 - 9.30 Spreekuur gezelschapsdieren uitsluitend op afspraak! WATERSPORTWINKEL • JACHTBOUW • ACCUHANDEL Oedsmawei 16 Grou cornelderscheepstechniek.nl InformatiePunt Grou Halbertsma’s Plein 12, 9001 AH Grou info@grou.nl | www.grou.nl Frysk Black Angus Black Angus-boerderij aan de Leppedyk! Puur vlees, rechtstreeks van de Levering aan particulieren en horeca. Op afspraak geopend. Familie Kerkhof | Leppedyk 56, Akkrum | www.fryskblackangus.nl 132 Openingstijden 1 April - augustus ma t/m zat van 10.00 - 16.00 uur 1 Sept. - nov. & maart wo t/m za van 10.00 - 15.00 uur december t/m februari gesloten

activiteiten / festiviteiten Kerst Sing In Samen op 23 december zingen we weer uit volle borst kerstliederen mee met het grouster vrouwenkoor ‘Damesakkoord’ in de Sint Piterkerk Grou. 30/31 oktober 2026 Halloween In het weekend van 30 en 31 oktober 2026 veranderd Grou weer in één van de griezeligste dorpen van het noorden. Zodra de schemering valt duiken er uit alle hoeken en gaten van Grou enge wezens op. Zombies, mummies, killerclowns maar ook complete acts worden ten tonele gesteld. Het is onmogelijk om zonder kippenvel door het dorp te gaan en een voortdurend ijzig gegil klinkt op die avond door de straten en stegen. De Halloween avond-route in Grou is dankzij heel veel vrijwilligers, Business Club Grou, Lof en heel veel sponsoren mogelijk. Door de grote getalen aan lopers op de route is de tocht al jaren een groot succes. Wil je graag een act verzorgen, helpen bij het begeleiden op de route of ondersteunen in het op en afbouwen meld je dan bij info@businessclubgrou.nl (contactpersonen; Yvonne Wagenaar-Boersma, Fenna Brouwer en Suzanne Wegman). Hou ook de Facebook groepen: Winkelen in Grou, Businessclub Grou en Halloween Grou in de gaten voor alle laatste informatie. Tot ziens… als je durft! Het enthousiasme van ‘Damesakkoord’, de in kerstsfeer versierde Sint Piterkerk en de boekjes met de teksten van de liedjes nodigen jong en oud uit tot meezingen en af en toe te luisteren naar een prachtig gezongen bekend of minder bekend kerstlied. Tussen 19.00 en 21.30 uur zijn drie meezingsessies, waarbij de eerste sessie speciaal voor en met de kinderen is! En in het Catechisatielokaal wordt er warme chocomelk en glühwein geschonken en worden lootjes verkocht. Altijd prijs! Heb je nog iets te doneren? Stuur ons een bericht via onze facebook of instagram pagina. De opbrengst is ook dit jaar weer voor het goede doel: ‘De Sint Piter-kinderen’. Een werkgroep, binnen de Diaconie, zorgt ervoor dat ook de kinderen van ouders in financiële problemen met het Sint Piterfeest op 21 februari niet worden overgeslagen en goed gevulde cadeau-zak krijgen. Ieder jaar worden weer vele kinderen verrast mede door de opbrengst van de Kerst Sing In. Beleef deze ‘smûke’ avond in kerstsfeer rond en in de Sint Piterkerk mee op zaterdag 23 december van 19.00 – 21.30 uur. De toegang is gratis en gezellig voor jong en oud! De eerste meezingsessie is voornamelijk voor en met de kinderen 23 december 2026  KerstSingIn  Kerstsingingrou 133

• AED’s Grou • Nuttige Adressen • Openbaar vervoer • Watersportvoorzieningen • Bootverhuur • Rondvaarten met schipper • Zeillessen • Zeilmakerijen • Watersportservice • Overnachten • Eten & drinken • Winkels • Plattegrond Grou Praktische info

Praktische informatie nuttige adressen ALARM 112 National Alarm BRANDWEER FIREBRIGADE, FEUERWEHR 112 National Alarm Geen spoed, wel brandweer: 0900 0904 POLITIE POLICE, POLIZEI 112 National Alarm Holstmeerweg 3 8934 AS Leeuwarden +31 (0)900 8844 WIJKAGENT DISTRICT AGENT, BEZIRKSVERTRETER +31 (0)900 8844 Iedere dinsdagmiddag van 13.00 - 16.00 uur. Spreekuur: Vrije inloop aan de Muldyk 1, Grou useful addresses • nütZliche adressen SPOEDLIJN ARTS EMERGENCY NUMBER, NOTLINIE +31(0)566 621 122 DOKTERSWACHT DOCTORSWATCH, ARZTWARTE +31(0)900 112 7112 HUISARTS FAMILYDOCTOR, HAUSARZT Oostergoostraat 53, Grou +31(0)566 621 310 www.huisartsenpraktijkgrou.nl EHBO GROU +31(0)566 621 757 www.ehbo-grou.nl ZIEKENHUIZEN HOSPITALS, KRANKENHÄUSER Frisius MC Leeuwarden Henri Dunantweg 2, 8934 AD Leeuwarden +31(0)58 2866 969 www.mcl.nl Frisius MC Heerenveen Thialfweg 44, 8441 PW Heerenveen +31(0)513 685 685 www.tjongerschans.nl Antonius Ziekenhuis Sneek Bolswarderbaan 1, 8601 ZK Sneek +31 (0)515 488 888 www.mijnantonius.nl OOGKLINIEK EYE CLINIC, AUGENKLINIK Oog en Welzijn It Molelân 8a, Grou +31(0)566 226 600 www.oogenwelzijn.nl AED’s Grou 24/7 Grou een hartveilig dorp Bel 112 In 2019 is Pleatslik Belang Grou gestart met het project ‘Grou Hartveilig’. Inmiddels zijn door het hele dorp meer dan 12 AED’s geplaatst. Een AED redt levens. De remedie bij een acute hartstilstand is reanimatie en zonodig een shock van een AED, waarbij er een overlevingskans van maar liefst 70% is als dit binnen 6 minuten wordt ingezet. Bel direct 112, binnen enkele minuten staan burgerhulpverleners met de dichtstbijzijnde AED bij u en starten deze met reanimeren tot de ambulance er is. APOTHEEK PHARMACY, APOTHEKE Oostergoostraat 53, Grou +31(0)566 622 695 www.serviceapotheek.nl/midfryslan TANDARTSEN DENTISTS, ZAHNÄRTZE De HuysTandarts Mr. P.J. Troelstrawei 6, Grou Spoeddienst +31(0)900 215 3111 +31(0)566 745 050 www.dehuystandarts.nl Omnimed kaakchirugie en implantologie Oedsmawei 24, Grou +31(0)566 820 020 www.omnimed.nl 135 PRaKTISCHE INFO

Tandartsenpraktijk Grou Allingawier 39, Grou +31(0)566 624 850 www.tandartsengrou.nl Tilon Tandartsen Biensma 31a, Grou +31(0)566 620 494 www.tandartsenpraktijktilon.nl DIERENARTS VETERINARIAN, TIERARZT Dierenartsenpraktijk Grou Oedsmawei 13, Grou +31(0)566 601 464 www.dierenartsgrou.nl SCHOLEN SCHOOLS, SCHULEN CBS Nijdjip Jongema 4, Grou +31(0)566 622 267 www.nijdjip-grou.nl OBS De Twa Fisken Jongema 6, Grou +31 (0)566 623 000 www.obsdetwafisken.nl OSG Sevenwolden Burstumerdyk 5, Grou +31(0)566 625 144 www.sevenwolden.nl/locaties/grou BANKEN BANKS, BANKEN Brunawinkel -geldautomaatHoofdstraat 5 Grou | +31(0)566 621 316 Jumbo -geldautomaat- | Stationsweg 38f Grou | +31(0)566 625 760 Poiesz -geldautomaatParkstraat 3 Grou | +31(0)566 622 012 BIBLIOTHEEK LIBRARY, BIBLIOTHEK Burstumerdyk 6 Grou | 0566 621 493 GAS Gascentrum Noord Nederland BV Stationsweg 92 Grou +31(0)566 625 800 www.gascentrumgrou.nl INFORMATIEPUNT GROU INFORMATION POINT GROU, INFORMATIONSPUNKT GROU Halbertsma’s Plein 12 Grou | +31(0)566 659 933 | www.grou.nl KERKEN CHURCHES, KIRCHE Doopsgezinde gemeente Mid-Fryslân | Hoofdstraat 44 Grou Elke zondag kerkdienst om 10.00 uur www.dgmidfryslan.doopsgezind.nl Sint Piterkerk (PKN-gemeente) Kerkstraat Grou | Elke zondag kerkdienst om 09.30 uur www.pkngroujirnsum.nl MUSEA MUSEUMS, MUSEEN Commandopost Grou (De Bunker) | Burstumerdyk 1 Grou +31(0)6 5341 9233 | www.museumbeschermingbevolking.nl Museum Hert fan Fryslan Stationsweg 1 Grou +31 (0)566 623 911 www.museumhertfanfryslan.nl Dorpsarchief Grou +31(0)6 2228 1175 www.dorpsarchiefgrou.nl Mineralogisch Museum Grou Leechlân 22 Grou | +31(0)566 623 636 www.mineralengrou.nl POSTKANTOOR POST OFFICE, POSTAMT Brunawinkel | Hoofdstraat 5 Grou +31(0)566 621 316 PostNL Pakketautomaat Grou Parkstraat 3PBA Grou DHL Pakketautomaat Molenpad 6 Grou OPLAADPUNTEN AUTO’S CAR CHARGING STATION, AUTO LADEPUNKTE Allego Laadstation Parkstraat 19 Grou Poiesz supermarkt Parkstraat 3 Grou Allego Zeilcentrum Grou Pr. Wilhelminastraat 2 Grou Allego Laadstation Súdfinne 18, Skaverij 24 en De Tsjalk 15 Grou Openbaar vervoer Grou heeft een ‘eigen’ treinstation Grou-Jirnsum aan de spoorlijn Leeuwarden – Zwolle. Het station ligt ongeveer op 1,5 km van het centrum Grou. Ga je liever met de bus, dan kun je vanuit Grou met lijn 28 naar o.a. Heerenveen of Leeuwarden. In Grou zijn meerdere haltes op directe loopafstand van het centrum. Kijk voor de trein- en bustijden op de website: 9292.nl 136

WaTERSPORTVOORZIENINGEN WaTERSPORT SUPPLIES • WaSSERSPORTEINRICHTUNGEN HAVENKANTOOR HARBOUR OFFICE, HÄFENBÜRO Havenhûs | Meersweg 9a Grou +31(0)6 5315 1298 | havenmeestergrou@outlook.com TANKSTATIONS GASSTATIONS, TANKSTELLEN Esso | ’t Molelân 2 Grou WSB Anja | Meersweg 9a Grou (steiger voor de boten) Esso de haan | Stationsweg 86 Grou TRAILERHELLINGEN SLOPE FOR BOAT LAUNCH, SLIPANLAGE Pr. Wilhelminastraat 3 Garde Jagerswei 1 VUILWATERAFVOER DRAINAGE OF DIRTY WATER, ABWASSERABFLUSS FRO-kade in de Hellingshaven Steiger C in de Pikmeerhaven RECREATIEAFVAL CONTAINERS RECREATIONAL WASTE CONTAINERS FREIZEITABFALLBEHÄLTER Garde Jagerswei 1 Hellingshaven Meersweg Nieuwe Kade Omrin Mileustraat, Oedsmawei 9 Pr. Wilhelminastraat t.h.v. het strandje Suderkade – Brêgepaad Garde Jagerswei 1 TOILETVOORZIENINGEN TOILET FACILITY, TOILETTEN Onder in de muziektent, Halbertsma’s Plein Havenhúske, in de Hellingshaven Havenkantoor, aan de Meersweg Marit Bouwmeester Zeilcentrum, Pr. Wilhelminastraat HAVENS GROU MARINAS OF GROU, JACHTHÄFEN GROU Bert de Jong | Garde Jagerswei 14 Grou | 0566 623 234 | www.tssbertdejong.nl Bootkompas | De Seize 15 Grou | 06 3041 9070 | www.bootkompas.nl De Blieken | Garde Jagerswei 4-5 Grou | 0566 621 335 | www.jachtwerfdeblieken.nl De Oerhaal | Garde Jagerswei 10 Grou | 06 5149 4189 | www.jachthavendeoerhaal.nl Gemeente Havens Grou | Meersweg 9a Grou | 06 5315 1298 GWS | Meersweg 2a Grou | www.grouwsterwatersport.nl Goos Watersport | Singel 24 Grou | 0566 621 084 | www.gooswatersport.nl Jachtwerf Leechlan | Leechlân 4 Grou | 0566 622 940 | www.jachtwerfleechlan.nl S.T. Molenaar | Garde Jagerswei 50 Grou | 06 2876 3951 | www.stmolenaar.nl Watersportservice Berend Mink | Muldyk 12 Grou BOOTVERHUUR BOaT RENTaL • BOOT VERLEIH 1. HW Yachtcharter | Jister 13a Grou | 0566 624 062 | www.hwyachtcharter.nl 2. Jachtverhuur Hofstra | Biensma 3 Grou | 06 3196 0238 | www.jachtverhuurhofstra.nl 3. Jachtwerf Leechlân | Leechlân 4 Grou | 0566 622 940 | www.jachtwerfleechlan.nl 4. WaterSportBedrijf (WSB) Anja | Meersweg 9a Grou | 0566 621 373 | www.wsbanja.nl 5. Waterpark Yn’e Lijte | Yn’e Lijte 1 Grou | 0566 621 487 | www.ynelijte.nl 6. Sloep Huren Grou | Yn’e Lijte 1 Grou | 0566 744 044 | www.sloephurengrou.nl 137 PRaKTISCHE INFO

RONDVaaRTEN MET SCHIPPER BOaT TRIPS WITH SKIPPER • RUNDFaHRTEN MIT Schiffer 1. Grutte Grize | Meersweg 9a Grou | 06 2292 8937 | www.gruttegrize.nl 2. Moai Fuort -Sloeprondvaarten- | Oerhaelspaed 5 Grou | 0566 623 420 | www.moaifuortgrou.nl 3. MS Markol -voor mensen met een beperking- | Oosterhoutstraat 33 Grou | 06 3814 3728 | www.msmarkol.nl 4. Watersportbedrijf ANJA | Meersweg 9a Grou | 0566 621 373 | www.wsbanja.nl Zeillessen Sailing lessons • Segelunterricht 1. KWV Frisia -lidmaatschap- | www.kwvfrisia.nl 2. WaterSportBedrijf (WSB) Anja | Meersweg 9a Grou | 0566 621 373 | www.wsbanja.nl 3. Grou leert Grou zeilen | 06 2292 8937 | www.zeilengrou.nl ZEILMaKERIJen 1. Saillofts • SEGELMaCHER Indu-Con Grou | Jister 11 Grou | 0566 629 900 | www.indu-con.com 2. KTSO | Gedempte Haven 24 Grou | 06 2864 8522 | www.ktso.nl 3. Rolf de Jong Zeilmakerij | Singel 16d Grou | 06 8113 3883 | www.rolfzeilmakerij.nl 4. Rolf Jeurissen | De Koffe Grou | 06 3318 9388 | www.rolphjeurissen.nl 5. Zeilmakerij AZEZ | De Seize 4 Grou 6. Zeilmakerij Bergsma | Gedempte Haven 26 Grou | 06 4850 4143 | www.zeilmakerijbergsma.nl 7. Zeilmakerij Dijkstra | Jister 6 Gru | 0566 623 434 | www.zeilmakerijdijkstra.nl 8. Zeilmakerij Molenaar | Kerkstraat 31 Grou | 0566 621 313 | www.zeilmakerijmolenaar.nl 9. Zeilmakerij Yntema | Singel 24 Grou | 06 5352 9515 | www.zeilmakerijyntema.nl

Watersportservice WaTER SPORTS SERVICE • WaSSER-SPORT-SERVICE 1. Alucom | Dobbe 6 Grou | 06 1013 5791 | www.alucom.nl 2. Blackfish Marine Aluminium Jachtbouw | Singel 52 Grou | 06 3851 6783 | www.aluminiumboten-sloepen.nl 3. BMarine Yacht Makelaar | Singel 12 Grou | 0566 688 816 | www.bmarine.nl 4. Bootcentrum Geertsma | Jister 5d Grou | 0566 623 850 | www.bootcentrum-geertsma.nl 5. BootKompas | De Seize 15 Grou | 06 3041 9070 | www.bootkompas.nl 6. Combi Noord | De Seize 1 Grou | 0566 620 909 | www.combinoord.nl 7. Cornelder Scheepstechniek | Oedsmawei 16 Grou | 0566 653 000 | www.corneldersscheepstechniek.nl 8. De Schiffart Technische Watersportservice | Kerkstraat 30 Grou | 0566 621 388 | www.schiffartgrou.nl 9. Dutchess Yachts | Jister 13 Grou | 0566 624 049 | www.dutchessyachts.nl 10. Exalto Grou | Biensma 41 Grou | 0566 621 133 | www.exalto.com 11. Friesland Watersport | De Finnen 1 Grou | 06 5135 0217 | www.frieslandwatersport.nl 12. Frisian Yachts Piersma | Singel 40a Grou | 06 2329 7446 | www.frisianyachts.nl 13. Goos Watersport & Scheepstechniek | Singel 24 Grou | 0566 621 084 | www.gooswatersport.nl 14. Grouwster Vlet | Oedsmawei 4 Grou | 0566 622 410 | www.grouwstervlet.nl 15. H F Beheer Grou BV | Garde Jagerswei 3a Grou | 0566 621 197 | www.hfbeheer.nl 16. H.J.F. De Koning Scheepsstoffering | Dobbe 5b Grou | 0566 620 576 17. Hoekstra Watersport | Dobbe 17 Grou | 06 1595 3217 | www.hoekstrawatersport.nl 18. H.W. Yachtcharter | Jister 13 Grou | 0566 624 062 | www.hwyachtcharter.nl 19. Jachthaven De Oerhaal | Garde Jagerswei 10 Grou | 06 5149 4189 | www.jachthavendeoerhaal.nl 20. Jachthaven S.T. Molenaar | Garde Jagerswei 50 Grou | 06 2876 3951 | www.stmolenaar.nl 21. Jachtmakelaar Aqua Marina | Drachtsterweg 26 Grou | 0566 623 180 22. Jachtservice Jepma Grou | Jister 31 Grou | 0566 621 061 | www.jachtservicejepma.nl 23. Jachtverhuur Hofstra BV | Biensma 5 Grou | 06 3196 0238 | www.jachtverhuurhofstra.nl 24. Jachtwerf De Blieken | Garde Jagerswei 4-5 Grou | 0566 621 335 | www.jachtwerfdeblieken.nl 25. Jachtwerf De Groot -Pikmeerkruiser- | Oedsmawei 2 Grou | 0566 621 719 | www.pikmeerkruiser.nl 26. Jachtwerf Leechlân | Leechlân 4 Grou | 0566 622 940 | www.jachtwerfleechlan.nl 27. Jurjen Mulder Jacht- en Scheepsbetimmering Grou | De Singel 34 Grou | 06 2088 5835 | www.jurjen-mulder.nl 28. Kneefel Jachtschilder | Oedsmawei 18 Grou | 06 5060 8839 | www.kneefeljachtschilder.nl 29. Mink Jachtmakelaars | De Singel 10L Grou | 06 4183 1670 | www.minkjachtmakelaars.nl 30. Modderman Maritiem | Kerkstraat 31 Grou | 06 2126 0390 | www.moddermanmaritiem.nl 31. MS Markol | Oedsmawei Grou |06 3814 3728 32. Perez Boten | Dobbe 15 Grou | 06 2346 8122 | www.perezboten.nl 33. Robert Watersport | Singel 44 Grou | 06 4245 1418 | www.robertwatersport.nl 34. Sleepdienst H.R. Brouwer | Molenstraat 17 Grou | 06 5342 2663 35. Sloep huren Grou | Yn’e Lijte 1 Grou | 0566 744 044 | www.sloephurengrou.nl 36. TSV Watersport | Leechlân 4 Grou | 06 2380 1839 |www.tsvwatersport.nl 37. Technische Scheepsservice Bert de Jong | Garde Jagerswei 14 Grou | 0566 623 234 | www.tssbertdejong.nl 38. Tienstra Nautische Dienstverlening | 1e Oosterveldstraat 3 Grou | 06 2165 3279 | www.t-n-d.nl 39. Vetus Grou | Singel 10b Grou | 0566 625 420 | www.vetus.com 40. Warber Jachtservice | Singel 10j Grou | 0566 623 370 | www.warberjachtservice.nl 41. Watersportbedrijf ANJA | Meersweg 9a Grou | 0566 621 373 | www.wsbanja.nl 42. Watersportservice Berend Mink | Muldyk 12 Grou | 0566 621 111 | www.berendmink.nl 43. Watersport Roodhof | Dobbe 7 Grou | 06 2982 9989 | www.watersportroodhof.nl 44. Woonkajuit | Oedsmawei 18 Grou | 0566 659 829 | www.dewoonkajuit.nl 45. Wijbrandi Watersport | Biensma 20 Grou | 06 5532 1858 | www.wijbrandi-watersport.nl 46. Wi-Ja | Oedsmawei 10 Grou | 0566 622 454 | www.wi-ja.nl 47. YachtWrapping | De Muldyk 11b Grou | 0566 602 757 139 PRaKTISCHE INFO

overnachten aCCOMMODaTION • ÜBERNaCHTEN 1. De Thuiskamer B&B | Hoofdstraat 31 Grou | 06 2260 8247 | www.dethuiskamer.nl 2. Draugen B&B | J.W. de Visserswei 10 Grou | 06 2165 3279 | www.slapenophetwater.nl 3. Hotel & restaurant Oostergoo | Nieuwe Kade 1 Grou | 0566 621 309 | www.oostergoo.nl 4. Houseboats de Oerhaal | Garde Jagerswei 10, Grou | 06 5149 4189 | www.jachthavendeoerhaal.nl 5. Lodges Grou | Yn’e Lijte 1-20 Grou | 06 2383 5838 | www.lodgesgrou.nl 6. Minicamping De Alde Stjelp | Leechlân 5 Grou | 0566 623 414 | www.minicampingdealdestjelp.nl 7. ’t Gouden Plakje Grou B&B | Parkstraat Grou | www.bedandbreakfastgrou.nl 8. Vakantie Studio Grou | Molenstraat 16 Grou | 06 2204 8102 | www.vakantiestudiogrou.com 9. Waterpark Yn’e Lijte | Yn’e Lijte 1 Grou | 0566 621 487 | www.ynelijte.nl Eten & Drinken EaT & DRINK • ESSEN & TRINKEN • RESTaURaNTS 1. Amicaal, Wijn, Tap & Eethuis | Halbertsma’s Plein 14 Grou | 0566 623 030 | www.amicaalgrou.nl 2. Bistro Pinot | Wijdesteeg 10, Grou | 0566 848 221 | www.bistropinot.nl 3. Brouwerij Bjuster | Raadhuisstraat 9 Grou | 0566 652 345 | www.brouwerijbjuster.nl 4. Chinees Indisch Restaurant Kota Radja | Hoofdstraat 74 Grou | 0566 621 442 | www.kotaradjagrou.nl 5. De Thuiskamer | Hoofdstraat 31 Grou | 06 2260 8247 | www.dethuiskamer.nl 6. Grootcafé Treemter | Doorbraak 1 Grou | 06 4115 0711 | www.treemter.nl 7. Herman Serveert Grilled & Tapas | Gedempte Haven 13 Grou | 06 2460 6838 | www.hermanserveert 8. Hotel & Restaurant Oostergoo | Nieuwe Kade 1 Grou | 0566 621 309 | www.oostergoo.nl 9. It Snackhûs Grou | Doorbraak 5 Grou 10. Paviljoen Prikmar | Pr. Wilhelminastraat 3 Grou | 06 1558 5795 | https://paviljoenprikmar.nl 11. Pizzeria La Copita | Gedempte Haven 24b Grou | 0566 651 698 | www.lacopita.nl 12. Pizzeria & Steakhouse Mio Amore | Wijde Steeg 23 Grou | 0566 624 692 | www.pizzeriagrou.nl 13. Restaurant Het Theehuis | Meersweg 9 Grou | 0566 621 630 | www.hettheehuis.nl 14. Restaurant Oan ‘t Wetter | Yn’e Lijte 2 Grou | 0566 622 305 | www.oantwettergrou.nl 15. Route 32 Diner | Stationsweg 47 Grou, Grou | 058 300 2001 | www.route32diner.nl 16. Sell’s Kitchen Catering | 06 1496 6244 17. Scoop Icecream | Halbertsma’s Plein 9 Grou | 0566 653 715 | www.scoopicecream.nl 18. Snackbar De Roef | Hoofdstraat 29 Grou | 0566 623 135 | www.snackbar-deroef.nl 19. Stube Oostria | Parkstraat 1 Grou | 0566 743 301 | www.oostria.nl 20. Vos Catering | Garde Jagerswei 29 Grou | 0566 623 218 | www.voscatering.nl

WINKELS SHOPS • GESCHÄFTE 1. Action Grou | Stationsweg 38 Grou | 0228 565 656 | www.action.com/grou 2. Andreanum Bloembinderij | Parkstraat 6 Grou | 0566 621 391 | www.andreanum.nl 3. Antiek en Brocante It Poartehûs | Hoofdstraat 108 Grou | 06 5339 0889 | www.facebook.com/meikenienhuis 4. Artistic Recordstore | De Doorbraak 4 Grou | 0566 700 212 | www.artistic-recordstore.com 5. Atelier Melkerson | Raadhuisstraat 11 Grou | 0566 623 459 | www.melkerson.nl 6. Bakkerij Marten Boonstra | Hoofdstraat 66 Grou | 0566 652 196 | www.broodbanket.frl 7. Berino Kapsalon & Schoonheidssalon | Biensma 28 Grou | 0566 620 233 | www.berino.nl 8. Beter Wonen | Kleine Buren 18 Grou | 0566 622 722 | www.beterwonengrou.nl 9. Boersma Schoenen | Raadhuisstraat 5 Grou | 0566 621 380 | www.boersmaschoenen.nl 10. Bruna Kantoorboekhandel | Hoofdstraat 5 Grou | 0566 621 316 | www.bruna.nl 11. Cornelder scheepvaartbenodigdheden | Oedsmawei 18 Grou | 0566 653 000 | www.cornelderscheepstechniek.nl 12. D’ Oude Seylmakerij | Nieuwe Kade 3 Grou | 0566 621 305 | www.oudeseylmakerij.nl 13. De Boatte Edelsmidatelier | Kleine Buren 4 Grou | 0566 622 172 | www.deboatte.nl 14. De Mannen van den Berg Mode en Kapsels | Halbertsma’s Plein 10 Grou | 0566 769 001 | www.demannenvdberg.nl 15. De Schiffart Watersportwinkel | Kerkstraat 30 Grou | 0566 621 388 | www.schiffartgrou.nl 16. Hema | Hoofdstraat 1 Grou | 0566 624 847 | www.hema.nl 17. Het Vers Atelier | Gedempte Haven 5 Grou | 06 1439 7592 | www.versatelier.nl 18. Hubo Bouwmarkt | Stationsweg 86 Grou | 0566 623 463 | www.hubo.nl 19. Iris & Fleur | Hoofdstraat 26 Grou | 06 5336 7021 | www.facebook.com/irismodegrou 20. It Beaken Sport- & Modehuis | Hoofdstraat 46-64 Grou | 0566 621 353 | www.itbeaken.nl 21. It Grouster Pakhûs | Hoofdstraat 6 Grou | 0566 622 051 | geen 22. Jan & Japke Dierenspeciaalzaak | Hoofdstraat 40 Grou | 0566 623 140 facebook.com/dierenspeciaalzaak-Jan-en-Japke 23. Joop Zandberg Fietswinkel en fietsverhuur | Oedsmawei 14 Grou | 0566 624 123 | www.joopzandberg.nl 24. Jumbo Supermarkt | Stationsweg 38F Grou | 0566 625 760 | www.jumbo.com 25. Kapsalon Bertina | Halbertsma’s Plein 4 Grou| 0566 620 466| www.kapsalonbertina.nl 26. Kapsalon Mo | De Doorbraak 3 Grou | 06 4038 5481 | https://www.facebook.com/Kapsalon-Mo 27. Kapsalon Studio S | Drachtsterweg 2 Grou | 0566 623 800 | geen 28. Kringloop Grou | De Muldyk 3 Grou | 0566 659 376| www.kringloopgrou.nl 29. Kris Janki Juwelier en Edelsmid | Gedempte Haven 24A Grou | 0566 622 090 | www.krisjanki.nl 30. Kroos Optiek | Raadhuisstraat 7 Grou | 0566 621 668 | www.kroosoptiek.nl 31. Kruidvat | Stationsweg 38C Grou | 0318 798 000 | www.kruidvat.nl 32. Lidl Supermarkt | J.W. de Visserwei 1 Grou | 020 709 5039 | www.lidl.nl 33. Mitra Breeuwsma Drankenspeciaalzaak | Stationsweg 38E Grou | 0566 620 125 | www.mitra.nl 34. Moai Mode | Halbertsma’s Plein 3 Grou | 06 8325 4751 | www.moai-mode.nl 35. ODÉ Fashion | Hoofdstraat 28 Grou | 06 8276 9114 36. Offenga Herenkapper | Halbertsma’s Plein 12 Grou | 0566 624 204 | www.offengaherenkapper.nl 37. Overstag aan de Haven | Waachshaven 4 Grou | 06 1536 8878 | www.overstag-mode.business.site 38. Overstag aan het Plein | Halbertsma’s Plein 13 Grou | 06 1536 8878 | www.overstag-mode.business.site 39. Pieps | Hoofdstraat 11 Grou | 058 7620 737 | www.praderwillihuis.nl 40. Poiesz Supermarkt | Parkstraat 3 Grou | 0566 622 012 | www.poiesz-supermarkten.nl 41. Silersshop Slijterij/Wijnhandel | Hoofdstraat 86 Grou | 0566 842 181 | www.silersshop.nl 42. StepFun | Miniawier 4 Grou | 06 1834 0962 | www.stepfun.nl 43. Theaterwinkel Jongsma | Gedempte Haven 3 Grou | 0566 621 276 | www.detheaterwinkel.nl 44. Toffe Zaken | Gedempte Haven 16a Grou | 06 4186 3486 | www.toffezakenstore.nl 45. Werpsterhoeke | De Seize 2 Grou | 0566 620 540 | www.werpsterhoeke.nl 46. Wolwinkel van Draad | Hoofdstraat 68a Grou | 0566 744 080 | www.wolwinkel.nl 141 PRaKTISCHE INFO

142

143 PRaKTISCHE INFO

Colofon Uitgave Stichting Promotie Grou Redactie Fraukje Bruggink Vormgeving BW H ontwerpers Fotografie Bauke Lageveen, Henk Brinkman, Jacob van Essen, Foppe Hoekstra, Jacob van Huizen, Anke Zijlstra, Jan Zijlstra, Press4All, Linda Foto, Keimpe Jansma, Dorpsarchief Grou, Dennis Visser en uit eigendom van verenigingen, stichtingen en particulieren. Druk Rekladruk Oplage 15.000 exemplaren, gratis verkrijgbaar 24e editie 2026 Het Grou Magazine is mede mogelijk gemaakt door de adverteerders, Grou Marketing en de gemeente Leeuwarden. Adverteren, je verhaal, activiteit of evenement aanmelden voor het Grou Magazine? Mail naar bestuur@grou.nl Het Grou magazine is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. De uitgever/ redactie stelt zich niet aansprakelijk voor foutieve of onvolledige gegevens. Aan deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend. Wijzigingen en drukfouten voorbehouden. Niets uit het Grou Magazine mag worden gekopieerd of overgenomen zonder toestemming. www.grou.nl   zonniggrou Mede mogelijk gemaakt door

Kapsalon Hairextensions Japanese Headspa Haar- en hoofdhuid behandelingen Gratis haar- en hoofdhuidanalyse Haarwerk salon Schoonheidssalon Gratis skin check Huidverbetering Lash Lifting Wimperextensions PMU Powderbrows Wax studio Massagesalon Nagelstudio Pedicure Tandenbleken IPL ontharen Webshop www.berino.nl | www.berino-shop.nl | www.berinocare.nl Berino Sneek, Westereems 10 | Berino Grou, Biensma 28

Het Theehuis is elke dag open vanaf 10.00 uur. Met een prachtig uitzicht over het Niet alleen thee… Ook voor de heerlijkste cocktails of een lekkere gin-tonic kunt u bij ons terecht! Bestel er een Theehuisborrelplank bij en u wilt nooit meer naar huis... Pikmeer is het bij ons heerlijk genieten van uw drankje of hapje! Lunch of diner, koffie of een borrel? U bent van harte welkom mét maar ook zonder (online) reservering!

1 Online Touch

Index

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
5. 5
6. 6
7. 7
8. 8
9. 9
10. 10
11. 11
12. 12
13. 13
14. 14
15. 15
16. 16
17. 17
18. 18
19. 19
20. 20
21. 21
22. 22
23. 23
24. 24
25. 25
26. 26
27. 27
28. 28
29. 29
30. 30
31. 31
32. 32
33. 33
34. 34
35. 35
36. 36
37. 37
38. 38
39. 39
40. 40
41. 41
42. 42
43. 43
44. 44
45. 45
46. 46
47. 47
48. 48
49. 49
50. 50
51. 51
52. 52
53. 53
54. 54
55. 55
56. 56
57. 57
58. 58
59. 59
60. 60
61. 61
62. 62
63. 63
64. 64
65. 65
66. 66
67. 67
68. 68
69. 69
70. 70
71. 71
72. 72
73. 73
74. 74
75. 75
76. 76
77. 77
78. 78
79. 79
80. 80
81. 81
82. 82
83. 83
84. 84
85. 85
86. 86
87. 87
88. 88
89. 89
90. 90
91. 91
92. 92
93. 93
94. 94
95. 95
96. 96
97. 97
98. 98
99. 99
100. 100
101. 101
102. 102
103. 103
104. 104
105. 105
106. 106
107. 107
108. 108
109. 109
110. 110
111. 111
112. 112
113. 113
114. 114
115. 115
116. 116
117. 117
118. 118
119. 119
120. 120
121. 121
122. 122
123. 123
124. 124
125. 125
126. 126
127. 127
128. 128
129. 129
130. 130
131. 131
132. 132
133. 133
134. 134
135. 135
136. 136
137. 137
138. 138
139. 139
140. 140
141. 141
142. 142
143. 143
144. 144
145. 145
146. 146
147. 147
148. 148

Home