Nog nooit gezien hoe een koe een haas vangt? Moet u toch wat vaker in politiek Den Haag komen. Daar gebeuren soms de wonderbaarlijkste dingen, ontdaan van elke logica. Volg maar het spoor van Wet toekomst pensioenen. Na vele jaren van discussiëren en traineren leek na het aanbieden van het wetsvoorstel aan de Tweede Kamer de weg vrij voor het probleemloos behandelen van de wet. Totdat Kamerleden zich ineens leken te realiseren hoe complex en verdragend de grootste wijziging van ons pensioenstelsel eigenlijk was. Talrijke hoorzittingen volgden, vele schriftelijke vragenrondes en ellenlange debatten. De Tweede Kamer was niet in staat om uit de impasse te geraken. Dat lukte uiteindelijk wel dankzij de brille van Pieter omtzigt. omtzigt, fel tegenstander van de nieuwe Het staat kwart voor 12 En nu? Nu ligt het wetsvoorstel al weer een fiks aantal maanden bij de Eerste Kamer. Voor wie van afstand kijkt is dit best lang. Met het ja-woord van GroenLinks en de PvdA op zak lijken voor de coalitiepartijen de stemmen geteld. Wie dichterbij komt ziet in de Eerste Kamer echter 75 wijze maar bedachtzame mannen en vrouwen die heel graag hun eigen koers varen. Het wetsvoorstel nog eens dunnetjes overdoen mogen ze niet. De Eerste Kamer heeft ook geen recht van amendement en is formeel niet gerechtigd om een wetsvoorstel ingrijpend te wijzigingen. Tenminste op papier dan want ook de Eerste Kamer heeft haar eigen paardenmiddel: de novelle. De novelle is ooit in het leven geroepen om op eenvoudige wijze een fout in een nog niet aangenomen wetsvoorstel te herstellen. Onder het kabinet Rutte III en IV heeft de novelle steeds vaker een politieke lading gekregen en wordt het ook gebruikt om een wezenlijke aanpassing van een wetsvoorstel af te dwingen. Een soort verkapt recht van amendement dus. De Eerste Kamer stelt de regering dan voor de keuze: wij verwerpen het wetsvoorstel, tenzij het alsnog wordt gewijzigd. Of het verstandig is om de novelle in dit geval in te zetten? Waarschijnlijk niet. Meer dan bij elk ander instrument ligt bij de novelle de zogeheten Gedragscode van de Eerste Kamer onder een vergrootglas. Die code schrijft voor dat er bij de Senaatsleden geen sprake mag zijn van belangenverstrengeling. Maar is een Eerste Kamerlid die commissaris is bij de raad van toezicht van een pensioenfonds eigenlijk wel onafhankelijk? Formeel juridisch in elk geval niet. En een Kamerlid dat ooit als gastspreker heeft opgetreden tijdens een congres van een pensioenfonds? Formeel juridisch waarschijnlijk wel. Zeker bij een wetsvoorstel waar zo veel kritiek is geweest over het wegstrepen van het individueel bezwaarrecht tijdens het invaren zal de Eerste Kamer zich niet in het mistige veld van dit soort discussies moeten begeven. Nog veel moeilijker worden de afwegingen die de Eerste Kamer moet maken nu de coalitiepartijen bij de Provinciale Verkiezingen een flinke draai om hun oren hebben gekregen en de BBB voor een politieke aardverschuiving heeft gezorgd. Voor de zittende Eerste Kamer staat het daarmee kwart voor 12. Want kan de zittende Eerste Kamer in haar nadagen nog wel vergaande beslissingen nemen op het gebied van de nieuwe pensioenwet? Gevoelsmatig in elk geval niet. Bovendien zijn nog vele honderden vragen van de fracties door minister Schouten en het kabinet pensioenwet, haalde een oud paardenmiddel van stal, de artikelsgewijze behandeling. Bijna dertig jaar nadat het voor het laatst was gebruikt bleek deze aanpak het glijmiddel om het voorstel door de Tweede Kamer te loodsen. niet beantwoord. Een fiks aantal van die vragen zijn zeer gedetailleerd en schreeuwen om een antwoord maar op dinsdag 6 juni is de laatste vergadering van de huidige Eerste Kamer. De nieuwe Eerste Kamer wordt op 30 mei gekozen waarna de Senaat op 13 juni in de nieuwe samenstelling voor het eerst bijeenkomt. Is het echt zo ramp om een majeure operatie van 1.500 miljard euro te verschuiven naar de komende zittingsperiode? Voor het uiteindelijk besluit heeft het gezien de stemverhouding in de nieuwe Eerste Kamer maar beperkte betekenis. Voor het herstel van de vertrouwenscrisis in de politiek is het echter van groot belang. Geurt Bos Voor de Eerste Kamer staat de klok kwart voor 12. Foto Cees Mooij 11
12 Online Touch Home