Met een positief advies van de Raad van State is het bezwaarrecht bij het invaren van de Wet toekomst pensioenen buiten spel gezet. Gevreesd werd dat zoveel gepensioneerden protest zouden aantekenen dat én het invoeren van de wet enorm vertraagd zou worden én een pensioenchaos zou ontstaan. In de Wtp is een artikel opgenomen dat bezwaar maken bij de bestuursrechter, de belangrijkste onafhankelijke rechter bij geschillen met de overheid, tijdens de transitie onmogelijk maakt. Maar is daarmee protesteren nog het enige dat we kunnen doen? of zijn er juridische sluiproutes via een civiele procedure, de Nationale ombudsman of het Europees recht? Ombudsman die overheid echter geen millimeter doen kunnen verschuiven. Op het gebied van uitvoering van de pensioenregeling wordt er volgend jaar meer verwacht van de nieuw op te richten Externe Geschilleninstantie.. 3. Europees Recht: op korte termijn kansloos! Europees recht is voor een gepensioneerde een nagenoeg Bezwaar maken? Vergeet het maar! Protesteren bij de Eerste Kamer. Foto ANP/Bart Hoogveld 1. Civiele procedure: kansloos! Bij een civiele procedure kom je meestal bij de kantonrechter terecht maar in dit geval bijna altijd bij de meervoudige kamer. Op het eerste gezicht oogt de route van de individuele bezwaarmaker hoopgevend. Het buiten werking stellen van het bezwaarrecht lijkt immers te botsen met artikel 17 van de Grondwet dat zegt dat niemand tegen zijn wil kan worden afgehouden van de rechten die hem bij de wet wordt toegekend. Een aanklacht tegen de overheid zou dan kunnen worden ingediend op grond van bijvoorbeeld wanprestatie. Van wanprestatie kan sprake zijn als de overheid haar verplichtingen uit pensioenregelingen niet nakomt. Ook zou de gepensioneerde een rechtszaak kunnen aanspannen op grond van schending van het verbintenissenrecht. Pensioenen kunnen immers worden beschouwd als verworven rechten en worden daarmee beschermd door het verbintenissenrecht. Als de Wet toekomst pensioenen leidt tot een vermindering van de pensioenen kan dit worden gezien als een schending van de verplichtingen van de overheid om deze verworven rechten te 12 beschermen. Het recht op toegang tot de rechter van artikel 17 is echter geen absoluut recht hetgeen betekent dat die toegang wel degelijk beperkt kan worden als het bijvoorbeeld een legitiem doel dient. Gezien de complexiteit bij het omzetten van bestaande pensioenrechten op een vaste pensioenuitkering in een variabel pensioenkapitaal zal daar vrijwel zeker sprake van zijn. Daarmee is een juridisch bouwwerk ontstaan dat voor één gepensioneerde niet valt te klieven. Wil de bezwaarmaker toch het gelijk proberen te halen dan zal aansluiting moeten worden gezocht bij gelijkgestemden. De op 1 januari 2020 in werking getreden Wet afwikkeling massaschade in collectieve actie (WAMCA) maakt het voor gedupeerden mogelijk om schadevergoedingen ook in gemeenschappelijkheid te vorderen. Claimstichtingen en commerciële claimbureaus (no cure, no pay) lopen zich al warm. 2. De Nationale Ombudsman: kansloos! Een individueel gepensioneerde kan ook terecht bij de Nationale Ombudsman, het onafhankelijk instituut voor klachten. De Nationale Ombudsman heeft weliswaar geen rechterlijke bevoegdheid en kan ook geen uitspraken doen die de overheid verplicht is te volgen maar zijn invloed op het beleid van de overheid is redelijk groot. In dit geval zal de ontoegankelijke weg. Met flinke juridische bijstand en gesteund door een belangengroepering kan hij aankloppen bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg of bij de Europese Commissie in Brussel en vervolgens het Hof van Justitie in Luxemburg. Het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens heeft het recht op een toegang tot de rechter en een eerlijk proces expliciet neergelegd in artikel 6 van het EVRM , een van de hoekstenen van dit verdrag. Allesbepalend daarbij is of er nietlegitieme voorwaarden zijn gesteld en het conflict de gepensioneerde op een of andere wijze in zijn vermogen treft. De Europese Unie zal een uitspraak van Straatsburg altijd opvolgen. Ook het Europese Unie zelf kent een dergelijke toepassing. Volgens het EU-verdrag is het niet toegestaan om het bezwaarrecht af te schaffen of te beperken tenzij onder bijzonder strenge wettelijke voorwaarden. Of daar in dit geval sprake van is wil Hans van Meerten, bijzonder hoogleraar Europees Pensioenrecht in Utrecht, tot op het bot toe onderzoeken. Volgens Van Meerten, die ook door de Eerste Kamer als deskundige is gehoord, handelt Nederland in strijd met het Europees Recht door werknemers en gepensioneerden niet de optie van het bezwaar maken te bieden en hen verplicht zich te laten aansluiten bij pensioenfondsen. Naar aanleiding van zijn klacht heeft de Europese Commissie een nader onderzoek gelast. Een procedure van veel geduld en lange adem lijkt daarmee begonnen. Geurt Bos
13 Online Touch Home