Oorlog en bevrijding hebben vele gezichten Nederland viert driekwart eeuw vrijheid. De overwinningen op Moffen en Jappen worden kort na de Bevrijding onstuimig gevierd. Schrale jaren breken aan van niet zeuren en grote woningnood. In de haast van de wederopbouw worden grote prestaties verricht maar ook menig plank mis geslagen. De Bornse verzetsman Jan ten Tusscher is op zijn negentigste na een galoperatie totaal van de kaart en spreekt vier dagen Duits. Opgekropte angst. Oorlog en bevrijding hebben vele gezichten. Je zult maar jood of zigeuner zijn, in een bombardement verzeild raken of in een jappenkamp. Families zijn uiteengerukt of bestaan niet meer. Het Zuid-limburgse Mesch is op 12 september 1944 het eerste in Nederland bevrijde kerkdorp. Enkele dagen later krijgen Sint-Oedenrode en Axel de Brabantse en Zeeuwse primeur. Is het zuiden van Nederland weldra vrij? Ik hoor limburger Jo Veugelers met betraande ogen nog zeggen: “Telkens maar via Radio Oranje: het zuiden is bevrijd. Wij in Venlo woonden in de kelder, hadden bijna niets te eten en vergingen van de kou.” Steden als Roermond en Venlo aan de oostzijde van de Maas zouden pas in maart 1945 vrij zijn. Schiermonnikoog zelfs op 11 juni. Japan capituleert op 15 augustus. Theo leoné “Wat wist ik van vrijheid, pas dertien jaar oud” Hoogeveen 10 april 1945. De slager op de hoek vlagt rood-wit-blauw. Vier kilometer verderop wordt nog stevig gevochten. De Rotterdammer Willem van der Heijden (1932) kijkt zijn ogen uit. Zijn die verkennersjeeps Canadezen? Een periode van onstuimig Vader Nicolaas van der Heijden. Bevrijdingsreacties De oproep van Express om herinneringen aan de Bevrijding door te geven, heeft vele reacties opgeleverd. Allen hartelijk dank. In deze uitgave een selectie van de ontvangen reacties. De redactie 14 feesten breekt aan. Het juk kan af. “Vrijheid. Wat weet een dertienjarige van vrijheid? Ik ben nu 88 en zie de vluchtelingen uit Syrië. Erdogan stuurt de mensen een gebied in tussen Turkije en Griekenland. Dat doet me pijn.” Een paar maanden geleden, februari 2020, lag Van der Heijden tien dagen in het ziekenhuis, dichtgeslibde kransslagader. Zegt: “Vrijheid is als de mens alles achter zich kan laten.” Willem groeit op in Rotterdam-Zuid. Om precies te zijn: in Vreewijk. Zondags wordt een wandeling gemaakt naar de Waalhaven. Vader is steendrukker, een sociaal bewogen man. Een kwart eeuw hanteert hij de voorzittershamer van de stichting Grafische Vakken in Rotterdam en omstreken, de voorloper van het Grafisch Lyceum. Het gezin telt acht zonen en twee dochters. De inval van de Duitsers op 9 mei 1940 zet het leven dat toch al geen vetpot was compleet op de kop. “Ik herinner me het bombardement van Rotterdam, de smeulende stad. In onze tuin lagen stukken verbrand papier. Overleven was troef. Vader zat in het verzet, vervalste documenten. Ging voor ons op zoek naar eten. Hij zou slechts 56 worden, overleed in 1956. De oorlogsjaren hebben te veel van hem gevergd.” De jonge Willem leert snel zijn eigen Vrij, Hoog
15 Online Touch Home