sstromen Meer leven tussen land en water Verder: In actie bij een schadevaring Minder vangsten, meer inzicht muskusratten opsporen met eDNA 930 nieuwe bomen 400 km nette struiken 64 | lente 2026 tijdschrift van waterschap Scheldestromen Postbus 1000 • 4330 ZW Middelburg
Het werk van het waterschap staat nooit stil. Dag in, dag uit houden we watergangen, oevers, dijken en wegen op orde en vernieuwen we installaties en systemen. Veel werkzaamheden keren elk jaar terug en vragen steeds opnieuw om aandacht en vakmanschap met een vooruitziende blik. En wanneer u dit voorjaar weer meer buiten bent, ziet u ook meer van dat werk. Om u veilig te laten wonen, werken en recreëren, blijven we alert. In deze editie vertellen Dick Varkevisser en Raymond Derksen hoe herstel van een waterkering na schadevaringen wordt opgepakt. Pascal Duerinck laat zien hoe eDNA, watermonsters die we checken op DNA‑sporen, helpt bij het opsporen van muskusratten. Vincent van Ende en Gilliam de Nijs leggen uit hoe natuurvriendelijke oevers bijdragen aan schoner water en meer leven. U leest het al: vooruitkijken hoort bij ons werk. We blijven Zeeland beschermen door slim samen te werken, te vernieuwen en steeds opnieuw te investeren in sterke dijken en schoon water, voor nu en voor later. Ik wens u veel leesplezier en een mooie lente. Toine Poppelaars, dijkgraaf 2 Scheldestromen | lente 2026 welkom
Vrijwilligers werken in de loods in Vlissingen aan het vaarklaar maken van de historische peilboot. foto: Jeffrey Cats Scheldestromen | lente 2026 3
inhoud 15 19 6 8 16 12 19 20 16 20 23 24 Op de cover: Vincent van Ende inspecteert oevers in het waterschap. sstromen Meer leven tussen land en water Postbus 1000 • 4330 ZW Middelburg Verder: In actie bij een schadevaring Minder vangsten, meer inzicht muskusratten opsporen met eDNA 930 nieuwe bomen 400 km nette struiken 12 Raymond Derksen en Dick Varkevisser: “We stoppen pas als de dijk weer veilig is.” Scheldestromen is het tijdschrift van waterschap Scheldestromen. Iedereen die interesse heeft, kan een gratis abonnement aanvragen. Het blad verschijnt vier keer per jaar. Het volgende nummer verschijnt half juni. www.scheldestromen.nl/tijdschrift Opmaak: Goddard Agency Druk: Zalsman Oplage: 21.000 4 Scheldestromen | lente 2026 PostNL bezorgt onze tijdschriften verspreid over vier dagen. Daardoor kan iemand anders het blad eerder of later ontvangen dan u. Redactie: Hans Adriaanse, Jan Bij de Vaate, Bas Dingenouts, Hendrik Meuwese, Chantal de Putter, Laura de Jongh, Jasmijn Funk, Karlijn Borm en Jakolien Schreijenberg. 64 | lente 2026 tijdschrift van waterschap Scheldestromen 24 15 Gladheidsbestrijding in cijfers Hoe is het om… muskusrattenbestrijder te zijn? Waarom we mollen vangen voor veilige dijken Waterschapsprojecten langs parcours Marathon ZeeuwsVlaanderen Bijzonder gevonden: de oude peilboot Luctor et Emergo Interview met Jorian Bijnagte – afdeling watersystemen 23 12 6 8 Werk aan de wegen in 2026 Natuurvriendelijke oevers: Leven tussen land en water Schip vastgelopen? Waterschap in actie! 16 Speuren langs sloten en slimme eDNA‑techniek. Geen dag is hetzelfde bij muskusrattenvanger Pascal Duerinck. Reacties, vragen of suggesties? Ons redactieadres: Team Communicatie, Antwoordnummer 700, 4330 WB Middelburg (geen postzegel nodig) communicatie@scheldestromen.nl 088-2461000 (lokaal tarief). colofon
“ Langs veel Zeeuwse sloten gebeurt iets bijzonders.” 8 Vincent van Ende over oevers met ruimte voor planten, dieren én schoon water. 20 Waterschapsprojecten langs het marathonparcours van Hulst tot Terneuzen. 23 Bijzonder gevonden: de oude peilboot Luctor et Emergo. facebook.com/scheldestromen instagram.com/waterschap_ scheldestromen linkedin.com/company/ waterschap‑scheldestromen 6 Nieuwsberichten 11 Scheldestromen online Scheldestromen | lente 2026 5 verder
nieuws We vernieuwen de zuivering en rioolgemalen in Hulst en Clinge Waterschap Scheldestromen werkt de komende maanden aan een toekomstbestendige afvalwaterketen in Oost‑Zeeuws‑Vlaanderen. Van februari tot april/mei 2026 voeren we groot onderhoud uit aan de rioolgemalen in Hulst en Clinge en aan de rioolleiding langs de Clingeweg. De renovatie van de rioolwaterzuivering in Hulst loopt tot juli 2027. Deze vernieuwingen verbeteren de betrouwbaarheid van onze installaties en verkleinen de kans op storingen. Natuurlijk zorgen we ervoor dat ook tijdens de werkzaamheden uw afvalwater gewoon wordt afgevoerd en gezuiverd. Bij mogelijke hinder informeren we omwonenden en weggebruikers. tekst: JS | foto: Communicatie Slim watermanagement over de grens Rond het Kanaal Gent–Terneuzen werken we samen met Vlaamse partners aan klimaatrobuust watermanagement. Het project verbetert zowel de waterafvoer als de beschikbaarheid van zoet water en helpt wateroverlast en droogte beter op te vangen. Dankzij Interreg‑subsidie konden de plannen versneld worden uitgevoerd. De nauwe samenwerking levert veel op: van gedeelde kennis over waterpeilen en neerslagsituaties tot het gezamenlijk voorbereiden van vergunningen en werkzaamheden. Door maatregelen aan beide zijden van de grens goed op elkaar af te stemmen, ontstaat één samenhangend en toekomstbestendig watersysteem. tekst: JS | foto: Communicatie 6 Scheldestromen | lente 2026
Werk aan de wegen in 2026 Ook dit jaar voeren we weer groot onderhoud uit aan diverse waterschapswegen. Het werk kan variëren van plaatselijke reparaties, het aanbrengen van een nieuwe toplaag of het compleet vernieuwen van een weg. Een aantal wegen die dit jaar op de planning staan zijn de Elkerzeeseweg bij Scharendijke, de Prelaatweg bij Westkapelle en de Kanaalweg bij Hansweert. In Zeeuws‑Vlaanderen zijn dit de Tiendhonderdsedijk bij CadzandBad en de Lange Nieuwstraat bij Kloosterzande. Groot groenonderhoud winterperiode zit er weer op Ieder seizoen, vanaf november tot en met maart, verzorgen we op diverse locaties het groot onderhoud aan onze bomen en struiken. We verwijderen zieke en oude bomen en planten weer nieuwe bomen aan. Dit seizoen hebben we zo’n 930 nieuwe bomen aangeplant met een mix van soorten zoals eik, iep en lindebomen. We hebben zo’n 125.000 bomen en 400 kilometer aan struiken in beheer. Jaarlijks is de officiële start van het groenonderhoud tijdens de Nationale Boomfeestdag in november. Dit seizoen hebben we de start gevierd met de bovenbouwleerlingen van basisschool Laureyn uit Philippine en samen bomen geplant op de dijk langs de Laureynestraat. tekst: CdP | foto: Chantal de Putter We proberen de overlast zo veel mogelijk te beperken. Wilt u weten aan welke wegen we nog meer groot onderhoud uitvoeren? Kijk op onze website voor meer informatie www.scheldestromen. nl/werkaandeweg tekst: CdP | foto: Jeffrey Cats Je zou het niet zeggen maar onze Zeeuwse polderwateren zijn een populaire reisbestemming voor vis. Veel trekvissen zoals paling en bot zwemmen in het najaar naar zout water om zich voort te planten. In het voorjaar trekken ze juist naar onze binnenwateren. Deze trek wordt steeds moelijker door zogenoemde waterkunstwerken als dijken, stuwen en gemalen die we gebruiken om de waterstand in onze polders te regelen. Voor ons houden de kunstwerken het water buiten. Aan de andere kant blokkeren ze de weg voor vis. Om de vispopulatie in de polders toch op peil te houden, leggen we vispassages aan. In Zeeland hebben we zo’n zestig voorzieningen voor vis in ons beheer. Dit jaar komen daar nog eens vier vispassages aan bij Borsele, Breskens, Sint‑Philipsland en Zuiddorpe. tekst: JLG | foto: Communicatie Scheldestromen | lente 2026 7 In trek
Langs veel Zeeuwse sloten gebeurt iets bijzonders. Waar vroeger strakke, steile oevers het water strak in toom hielden, ontstaat nu steeds vaker een zachte, geleidelijke overgang van land naar water. Waterschap Scheldestromen legt hier natuurvriendelijke oevers aan: brede, flauw aflopende oevers die ruimte geven aan planten, dieren én schoon water. In die overgangszone – de plas-dras of moerasstrook – vinden waterplanten en kleine dieren hun plek. Zo ontstaan kleine stukjes nieuwe natuur midden in het agrarische landschap, neemt de biodiversiteit toe en verbetert de waterkwaliteit zichtbaar. tekst: Jan Bij de Vaate beeld: Klaas van de Ketterij Domburgse Watergang nabij Poppendamme. 8 Scheldestromen | lente 2026
Natuurvriendelijke oevers: Leven tussen land en water Het waterschap beheert nu zo’n 600 kilometer aan natuurvriendelijke oevers. Vincent van Ende, beleidsmedewerker bij watersystemen, houdt zich bezig met het beheer en onderhoud ervan. Vincent: “Deze oevers zijn goed voor vissen, die er kunnen paaien, en voor waterplanten, die er beter kunnen groeien. Ze helpen ook om het water schoner te maken. En als het heel nat of juist heel droog is, kan een bredere sloot meer water opvangen. Dat helpt bij extreme weersomstandigheden.” Hoe ziet zo’n oever eruit? “Natuurvriendelijke oevers hebben meestal een flauwe helling en soms een natte strook, de plas‑drasberm, langs de kant. Bij een gewone sloot loopt de oever vaak steil en bijna recht naar beneden, maar bij natuurvriendelijke oevers maken we die veel flauwer en breder. Daar is meer ruimte voor nodig, dus meestal moeten we grond aankopen van boeren of andere eigenaren. Er zijn verschillende soorten natuurvriendelijke oevers. Soms is het alleen een flauwe helling, soms een natte plas‑drasstrook, eventueel met eilandjes ervoor. Op andere plekken ontstaat een natuurvriendelijke oever vanzelf, bijvoorbeeld door erosie, afkalving of natuurlijke plantengroei.” Is het klaar na de aanleg? “Nee, dat zou ideaal zijn. Ook natuurvriendelijke oevers hebben onderhoud nodig. We proberen zo min mogelijk te maaien of te snoeien, maar eens in de acht jaar moeten we de sloot baggeren. Omdat we dit steeds wisselend van een andere kant doen, komen we eens in de zestien jaar langs een oever voor groot onderhoud. We maaien dan het volledige Eens per acht jaar worden natuurvriendelijke oevers uitgebaggerd. Scheldestromen | lente 2026 9 traject, krabben de oever uit waar nodig en voeren eventuele herstelwerkzaamheden uit. Daarnaast maaien we elk traject om de twee jaar voor een kwart. Zo blijft de natuur in balans en blijft de oever goed werken.” Kaderrichtlijn Water De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese richtlijn die sinds 2000 van kracht is. Het doel van de KRW is dat uiterlijk in 2027 al het oppervlaktewater en grondwater in Europa schoon en gezond is. >
Vincent van Ende, beleidsmedewerker Beleidsregisseur Gilliam de Nijs Iedereen heeft daarin een verantwoordelijkheid. Voor ons helpen natuurvriendelijke oevers om dat doel te halen, net als de aanleg van vispassages en maatregelen om negatieve stoffen die bij het zuiveren van rioolwater vrijkomen, te verminderen. Ongeveer de helft van de natuurvriendelijke oevers, zo’n 300 kilometer, telt mee voor het behalen van de doelstellingen van de KRW. Deze liggen in of nabij de bredere sloten die het water naar het gemaal afvoeren. De komende twee jaar komen daar nog meer kilometers bij. Beleidsregisseur Gilliam de Nijs vertelt: “In 2026 leggen we 9 kilometer nieuwe natuurvriendelijke oevers aan, 10 Scheldestromen | lente 2026 in 2027 nog eens 10 kilometer. In de huidige planperiode, van 2023 tot 2027, verwachten we in totaal 38 kilometer aan te leggen.” Zijn we klaar na 2027? “Nee, na 2027 zijn we niet klaar. Zoals Vincent al aangaf, blijven we de natuurvriendelijke oevers onderhouden. Daarnaast plannen we in de KRW‑periode 2028–2033 weer nieuwe locaties waar we natuurvriendelijke oevers aanleggen. Ons doel is niet alleen voldoen aan de wettelijke verplichtingen, maar vooral om de waterkwaliteit en ecologie verder te verbeteren.” Slim gevlochten, sterk tegen erosie: vernieuwende wiepenbeschoeiing voor natuurvriendelijke oevers Wiepenbeschoeiing is een soort natuurlijke beschermer voor de oever, gemaakt van stevig vlechtwerk van wilgentenen. Het werkt een beetje als een schokdemper: het vangt de kracht van golven en stroming op, waardoor de oever niet wegspoelt. Zo blijft de oever stabiel, terwijl het er ook nog eens natuurlijk uitziet. Deze nieuwe vorm van bescherming is onlangs toegepast bij de aanleg van de natuurvriendelijke oevers langs de Domburgse Watergang.
Scheldestromen online Bij waterschap Scheldestromen delen we online wat we doen om Zeeland veilig en toekomstbestendig te houden. Van stevige dijken tot slimme wateroplossingen: op onze socialmediakanalen ziet u hoe we werken aan de leefomgeving waar u woont, werkt of recreëert. Een greep uit onze recente posts: Volg ons Praat mee facebook.com/scheldestromen instagram.com/waterschap_ scheldestromen linkedin.com/company/ waterschap‑scheldestromen Heeft u vragen, ideeën of wilt u ons iets laten weten? Laat u horen op onze socialmediakanalen.
Schip vastgelopen? Waterschap in actie! ‘Schip vastgelopen op de Westerschelde’. Op het moment dat u dit in het nieuws hoort, zijn Waterschappers al actief. Een gestrand schip kan gevaar vormen voor de dijk. Ons werk stopt niet als het schip loskomt. We stoppen pas als de schade is hersteld. tekst: Hendrik Meuwese foto’s: Jeffrey Cats 12 Scheldestromen | lente 2026 Dick Varkevisser, beheerder (links) en Raymond Derksen, specialist Waterkeringen (rechts) met een stuk rijshout dat aanspoelde na de schadevaring bij Ritthem.
Een veilige waterkering is meer dan een dijk Waarom moet het waterschap in actie komen bij het vastlopen van een schip? “Een veilige waterkering is meer dan een dijk die hoog genoeg is”, vertelt Raymond Derksen, specialist Waterkeringen. ‘‘Bij Ritthem bijvoorbeeld ligt een diepe geul voor de dijk: de vooroever. Door getijdestroming kan deze instabiel worden. Dit meten we met de peilboot. Is de oever te steil of zit de geul te dicht langs de dijk, dan wordt een bestorting aangebracht. Zo blijft de waterkering veilig.’’ Bodem van de Westerschelde bij Ritthem met verloop van ondiep (rood) naar diep (geel). In de witte cirkel is in 2024 het schip vastgelopen. Gestrande schepen: van zeilboot tot containerreus “Gemiddeld loopt er ieder jaar wel een schip vast bij onze dijken”, vertelt Raymond, “Van zeilboten die een havendam raken tot het vastlopen van een gigantische containerreus. Weet je nog die dijk vol publiek toen het containerschip de CSCL Jupiter vastliep bij Bath in 2017?” Hoe beoordeelt het waterschap de schade? Een vastgelopen schip noemen we een schadevaring. Rijkswaterstaat meldt dit bij de piketdienst van het waterschap, die met de crisisorganisatie overlegt welke actie nodig is. Raymond: “De grootte van het schip, de impact van de schadevaring en de locatie bepalen welke maatregelen we nemen.” Schade aan de vooroever kan waterveiligheid beïnvloeden Wanneer een schip strandt in een vooroever met bestorting, kan het die bestorting beschadigen. Dat beïnvloedt de waterveiligheid. Daarom is er altijd een technisch specialist betrokken. Raymond: “Ik beoordeel de impact van de schadevaring op de waterveiligheid.” De rol van dieptemetingen De belangrijkste informatiebron is een dieptemeting door de peilboot van het waterschap. Raymond: “We vergelijken de gepeilde diepte ná Een aangespoeld stuk rijshout, afkomstig uit een zinkstuk of ‘onderwatermat’ die oevers beschermt tegen erosie. de schadevaring met de situatie van ervoor. Bij de schadevaring bij Ritthem in 2024 was de vooroever beschadigd; het schip was zo’n 30 meter de vooroever ingevaren. Ook boven water was de strekdam beschadigd. Dat moest hersteld worden om de waterkering veilig te houden.” Herstelwerkzaamheden: direct of gepland? Het herstel is één van de taken van Dick Varkevisser, beheerder bij het waterschap. Dick: “Als direct herstel nodig is, spreken we van een calamiteit en schakelen we meteen een aannemer in om schade te herstellen of een noodmaatregel Het vastgelopen vrachtschip ‘Grande Atlantico’ bij de kust van Ritthem in 2024. te treffen. Dit was geen calamiteit. De werkzaamheden zijn in enkele maanden uitgevoerd en de kosten zijn door de rederij betaald. Dat vraagt veel afstemming, bijvoorbeeld met de verzekeraar.” Altijd paraat voor Zeeland Een schadevaring is maar een kort bericht in het nieuws, maar voor het waterschap reden om direct in actie te komen en de impact op onze veiligheid te beoordelen. Dag en nacht. Is er actie nodig, dan voeren we die uit. Daar kan Zeeland op rekenen. Scheldestromen | lente 2026 13
buitenbuiten 2, 5, 9-10 en 29-31 mei Zeeuwse festivals in mei In mei zijn er weer diverse festivals in Zeeland om uit te kiezen. Wat dacht u van Hrieps in Grijpskerke op 2 mei, het Bevrijdingsfestival in Vlissingen op 5 mei, het bluesfestival in Kwadendamme op 9 en 10 mei, of Vestrock in Hulst van 29 ‑31 mei? Genoeg keuze! Waar gaat u als eerste naartoe? 9 - 20 april 10 dagen drukkere waterschapswegen door gesloten Vlaketunnel Vlaketunnel 5 & 6 juni Haven- en vestingdagen 2026, Tholen Op vrijdag 5 juni en zaterdag 6 juni zijn de Haven‑ en Vestingdagen in Tholen. Dit jaar viert Tholen dat het al 660 jaar stadsrechten heeft. Het programma is een mix van liveoptredens, shantykoren, braderie, kermis, watersport en historische demonstraties. 14 Scheldestromen | lente 2026 Rijkswaterstaat gaat groot onderhoud uitvoeren aan Vlaketunnel op de A58 van donderdagavond 9 april tot maandagochtend 20 april. Dit onderhoud is nodig om te kunnen voldoen aan de actuele veiligheidseisen. Aannemer KWS werkt in beide tunnelbuizen tegelijkertijd gedurende 10 dagen; de tunnel is dan afgesloten voor alle verkeer. Dat betekent dat verkeer wordt omgeleid en we op onze wegen meer verkeer verwachten. Houd rekening met elkaar, de snelheid en de staat van de wegen en bermen. Fijne reis! tekst: Chantal de Putter beeld: Communicatie Koningsdagmocktail Op maandag 27 april vieren we Koningsdag. Op zoek naar een frisse dorstlesser om te proosten tijdens deze gezellige dag? Maak deze makkelijke koningsdagmocktail met sinaasappel en munt. Benodigdheden: - Een scheutje sinaasappelsiroop 200 ml (bruisend) - Mineraalwater - 2 schijfjes sinaasappel - 1 schijfje citroen - 1 takje munt - IJsklontjes Giet een laagje sinaasappelsiroop in het glas. Doe in elk glas 2 schijfjes sinaasappel, 1 schijfje citroen en 1 takje munt. Vul de rest van het glas met ijs en giet het mineraalwater tot aan de rand. Maak af met een rietje. Proost!
Gladheidsbestrijding winter 2025/2026 in cijfers *tot 1 februari 2026 Aantal steunpunten in Zeeland waar strooizout ligt: 12 Aantal ingezette strooiauto’s/ tractoren: 180 Samenwerkingsverband Gladheidsbestrijding: • Alle Zeeuwse gemeentes • Rijkswaterstaat • North Seaport • N.V. Westerscheldetunnel • Provincie Zeeland • waterschap Scheldestromen Aantal kg zout gestrooid: 7.500 Aantal strooiroutes in Zeeland: 107 Aantal gestrooide/ gereden kilometers: 188.000 Maak een leuk lentekiekje! Heeft u een mooie lentefoto van een waterschapsobject in ons werkgebied? Deel het met ons! Stuur uw foto naar communicatie@scheldestromen.nl. In de volgende uitgave plaatsen we de mooiste foto's. Scheldestromen | lente 2026 15
Hoe is het om... muskusrattenbestrijder te zijn? Pascal Duerinck plaatst een val bij een ‘bouw’ onder de waterlijn. 16 Scheldestromen | lente 2026
eDNA maakt het werk nauwkeuriger en toekomst bestendiger. Sinds 2017 staat de muskusrat op de Europese Unielijst van zorgwekkende invasieve exoten. In Nederland bestrijden we daarom actief de muskusratten, bij waterschap Scheldestromen werken er twintig muskusrattenbestrijders. Pascal Duerinck (50 jaar) is er daar één van en vertelt er graag meer over. tekst: Laura de Jongh | foto’s: Jeffrey Cats “Een muskusrat verzet jaarlijks ongeveer dertien kruiwagens grond. Als je dat laat gebeuren, kunnen oevers en dijken instabiel worden en zelfs instorten. Dan krijg je letterlijk natte voeten. We hebben daarom als waterschappen de doelstelling om in 2034 geen levensvatbare populatie meer te hebben, en daar werken we elke dag aan”, legt Pascal uit. Gemiddelde werkdag Een gemiddelde werkdag bestaat niet. “Ons werk hangt helemaal af van het weer, de seizoenen en het gedrag van de muskusrat”, begint Pascal. “Elke ochtend begin ik met beoordelen wat mogelijk is: staat er veel wind, is het extreem nat, groeit alles dicht, of is er juist ijs? Dat bepaalt of we het water op gaan met de boot, langs sloten gaan speuren, of kooien en fuiken controleren die we in duikers hebben geplaatst.” Op dagen dat speurwerk wel kan, lopen ze gebieden vlakdekkend af. Dat betekent soms tien tot twintig kilometer lopen. Pascal: “De ingangen van een bouw (hol) van muskusratten zitten altijd onder de waterlijn, dus we plaatsen onze klemmen en ander vangmateriaal onder water.” Soms is het te slecht weer. “Dan werken we binnen aan onderhoud van materiaal: fuiken bouwen, gaas knippen, repareren wat stuk is. Dat hoort er allemaal bij. Het werk blijft daardoor enorm afwisselend. Geen dag is hetzelfde, en juist dat maakt het mooi”, zegt Pascal met een grote lach. eDNA Naast het ouderwetse speuren gebruiken we ook nieuwe technieken, zoals environmental DNA (eDNA). “Voorheen moesten we op basis van sporen, vangkansen en ervaring inschatten of een gebied schoon was, maar met eDNA kunnen we dat bevestigen. We werken met een sampler die om de zoveel meter een watermonster neemt. Die leveren we binnen 24 uur aan bij het laboratorium in Dordrecht. Daar wordt gekeken of er DNA‑sporen van muskusratten in zitten.” “ Afgelopen jaar hadden we 25% minder vangsten. Dat laat zien dat we op de goede weg zijn.” “Daarnaast gebruiken we eDNA ook om te experimenteren. We bouwden bijvoorbeeld vaste opstellingen op plekken met veel stroming om te kijken wat dat doet met de concentratie DNA in het water. Voor mij is eDNA echt een waardevolle aanvulling op ons vak, het maakt ons werk nauwkeuriger, sneller en toekomstbestendiger.” Voldoening Wat het mooiste aan zijn werk is? “Heel simpel: je wilt een schoon gebied opleveren. Je bent de hele dag buiten, je loopt veel, je speurt, je denkt bijna zoals zo’n muskusrat. En als je dan aan het eind ziet dat het gebied echt schoon is, dan weet je dat je goed werk hebt gedaan. Het hoeft voor mij niet om aantallen te gaan, als ik zie dat het beter is dan vorig jaar, dan haal ik daar mijn voldoening uit. Dat is waar je het voor doet.” Scheldestromen | lente 2026 17 Verrassing Soms lijkt een gebied helemaal schoon, maar dan blijkt uit het eDNA‑monster dat er toch een muskusrat zit. Pascal: “Dan gaan we het gebied opknippen in kleinere trajecten. Zo kunnen we steeds preciezer bepalen waar de muskusrat zich ophoudt.”
Maaien van wegbermen Waarom maaien we bermen langs de weg? Voor verkeersveiligheid. Bestuurders en fietsers moeten elkaar goed kunnen zien en veilig kunnen uitwijken. Hoe vaak en wanneer maaien we? 3 2 1 Drukke wegen (voorjaar, zomer, najaar) Minder drukke wegen (voorjaar, najaar) Doodlopend/grind (zomer) Voorjaar: half april - half juli Zomer: 15 juli - 1 augustus Najaar: 1 september - 1 november Voorjaar, zomer en najaar De eerste 1,5 meter, de kruispunten en onoverzichtelijke bochten worden gemaaid met de klepelmaaier (gras wordt fijn verhakseld, het maaisel blijft liggen). Binnen 1,5 meter Najaar Buiten 1,5 meter Beschermde planten en dieren We volgen een gedragscode om rekening te houden met beschermde planten en dieren. Buiten de 1,5 meter bepaalt de aanwezigheid van beschermde planten en dieren hoe er gemaaid wordt. Als er beschermde planten en dieren voorkomen, dan maaien we het gras grover en wordt het maaisel afgevoerd. Komen ze er niet voor dan wordt het gras fijn verhakseld. 18 Scheldestromen | lente 2026 Maairondes per jaar
in de steigers Waarom we mollen vangen voor veilige dijken tekst: Karlijn Borm foto’s: Jeffrey Cats Details • Aannemer: Kik Ongediertebestrijding en Koppert Mollenbestrijding • Planning: van december tot maart Onzichtbare gangen met grote gevolgen voor de dijk Mollen leven ondergronds en maken gangenstelsels die aan de oppervlakte vaak niet zichtbaar zijn. Deze verborgen gangen kunnen zorgen voor scheuren en verzakkingen in de grasbekleding, waardoor de grasmat op de dijk verzwakt raakt. De grasbekleding is een essentieel onderdeel van de waterkering: bij extreme omstandigheden helpt een sterke, gesloten grasmat om de dijk zo lang mogelijk heel te houden. Wanneer er schade is door graverij, vermindert dit de stabiliteit van de dijk en neemt het risico op falen toe. Gericht en zorgvuldig vangwerk We werken hiervoor samen met twee gespecialiseerde aannemers. Zij zetten gericht en op vooraf bepaalde locaties vangmiddelen in om de aanwezige mollen te verwijderen. Deze werkzaamheden worden zorgvuldig en gecontroleerd uitgevoerd. Pachters of gebruikers van de dijk worden vooraf geïnformeerd. We vangen mollen van december tot en met maart, omdat mollen in deze periode actiever zijn en we schade beter kunnen opsporen. In maart volgt nog een korte aanvullende ronde waar nodig. Scheldestromen | winter 2025 Scheldestromen | lente 2 6 19
Van Hulst tot Terneuzen: waterschapsprojecten langs het parcours van de Marathon Zeeuws-Vlaanderen uitgelicht Op 11 april vindt de 16e editie van de marathon van Zeeuws-Vlaanderen plaats. Bij deze editie wordt er gelopen van Hulst richting Terneuzen. In de buurt van het parcours zijn verschillende projecten van het waterschap in uitvoering of voorbereiding. We lichten er hier een aantal uit. tekst: Bas Dingenouts | foto’s: Jeffrey Cats 4 3 2 1 1 RWZI Hulst We beginnen onze route in startplaats Hulst op het parcours van de Marathon van Zeeuws‑Vlaanderen. Daar wordt sinds februari gewerkt aan de vernieuwing van de rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Hulst. Na jarenlange trouwe dienst was deze installatie toe aan een algehele opknapbeurt. Het afgelopen jaar hebben verschillende medewerkers onderzocht welke werkzaamheden nodig zijn en hoe deze het beste kunnen worden uitgevoerd. Hieruit bleek dat er een nieuw ontvangwerk gebouwd moest worden. Dat is het deel van de RWZI waar het vuile rioolwater binnenkomt en wordt verzameld voordat het de zuiveringsstappen doorloopt: de ‘voordeur’ van de RWZI. Het nieuwe ontvangwerk zorgt er onder andere voor dat het zand in het rioolwater beter wordt afgevangen. De afronding van dit project staat gepland voor mei 2027, waarna de RWZI weer toekomstbestendig is voor de komende dertig jaar. 20 Scheldestromen | lente 2026
2 Rioolgemaal Clinge Iets verderop langs de route komen we bij een volgend project waar het waterschap momenteel aan werkt. Eigenlijk zijn het er twee. De rioolgemalen van Hulst en Clinge worden tegelijkertijd vernieuwd, omdat dit voordelen oplevert op financieel vlak én minder tijdelijke overlast geeft voor omwonenden. Voor de vernieuwing moet het rioolstelsel tijdelijk droog staan en moeten we verschillende leidingen verleggen. Daarna kan het team starten met de daadwerkelijke aanpassingen aan de rioolgemalen. Zo vernieuwen ze bijvoorbeeld het hekwerk en brengen ze in de kelders nieuwe coating aan die bestand is tegen het meest agressieve rioolwater. De grootste aanpassingen zijn het vervangen van de vijzels en pompen. Dat komt doordat de twee rioolgemalen anders werken. In Hulst wordt het water verplaatst met 9 meter lange vijzels (ook wel ‘wokkels’ genoemd), terwijl in Clinge pompen worden gebruikt. De werkzaamheden worden naar verwachting in mei 2026 afgerond. 3 Fietspad Drieschouwen– Blijpolderseweg Net over de helft van het parcours, bij Axel, passeert de marathon het fietspad tussen bedrijventerrein Drieschouwen en de Blijpolderseweg. Dit pad is te smal, ligt te dicht op de weg en verkeert in slechte staat. Daarom verbreden en verleggen we het fietspad. We verwijderen delen van het huidige pad en bouwen het fietspad verder van de weg opnieuw op. De breedte gaat daarbij van 2 naar 3 meter. Vorig jaar zijn we alvast begonnen met het verbreden van de buitenberm. Die bredere berm is nodig voor het nieuwe fietspad én om kabels en leidingen in te leggen. In de tweede helft van dit jaar worden deze kabels en leidingen verlegd, waarna we verdergaan met de aanleg van het fietspad. De afronding staat gepland in 2027. Scheldestromen | lente 2026 21
4 Gemaal Othene Vlak voor de finish passeert de marathon het gemaal Othene bij Terneuzen. Sinds het voorjaar van 2025 loopt hier een groot project om het gemaal uit te breiden. Gemaal Othene is een bijzonder gemaal, want het ligt op een waterkering bij de Westerschelde. Hierdoor mag er in het stormseizoen (1 oktober tot 1 april) op deze plek niet gewerkt worden. De uitbreiding is belangrijk om het gemaal klaar te maken voor de gevolgen van klimaatverandering. 22 Scheldestromen | lente 2026 Bij hevige buien moet er bijvoorbeeld meer water kunnen worden weggepompt. Wanneer de daadwerkelijke uitbreiding start, is nog niet bekend, maar in de tussentijd wordt er al volop voorbereid. Zo worden de pompen vervangen en de pompkazen vernieuwd. De komende jaren staat er dus nog veel werk op de planning. Waterschap Scheldestromen wenst alle lopers en supporters veel succes en plezier tijdens de Marathon van Zeeuws‑Vlaanderen.
bijzonder gevonden De oude peilboot Luctor et Emergo In deze Bijzonder Gevonden blijven we dicht bij de bron. We nemen een kijkje bij de historische peilboot Luctor et Emergo. Deze houten schouw (bouwjaar 1902) heeft een behoorlijk bewogen vaargeschiedenis achter de rug. tekst: Hans Adriaanse | foto: Jeffrey Cats Tot 1947 heeft hij, bij weer en wind, trouw dienst gedaan voor ons toenmalig waterschap Schouwen. De peilboot bracht de vooroever in kaart, het stukje dijk onder water. Belangrijk werk voor onze veiligheid. Tegenwoordig wordt dit uitgevoerd door twee collega’s, vroeger gebeurde dit zware werk door zeker zeven personen. Men ging op pad met roeiers, haspelbedieners, iemand die bepaalde waar het peillood in het water moest, er was een meetpunt medewerker en de dijkbaas. In 1949 kwam de peilboot in bezit van de familie Priester, die de boot nog tijdens de Watersnoodramp gebruikte om mensen te verplaatsen naar drogere, veiliger plekken. Na een aantal ligplaatsen in Zeeland en zelfs enige tijd in Canada is deze historische peilboot sinds 2012 in bezit van de Stichting Behoud Hoogaars. Momenteel wordt de boot opnieuw, vaarklaar gemaakt. De restauratiewerkzaamheden vinden plaats in een loods van de Stichting te Vlissingen. Hier wordt, door vrijwilligers, hard gewerkt om dit stukje unieke waterschapshistorie binnenkort weer in volle glorie op de Zeeuwse wateren terug te brengen. Enkele feitjes op een rij: Naam: Lengte: Breedte: 2,28 meter Materiaal: eikenhout Masthoogte: 6,05 meter Bouwjaar: 1902 Werf: TD van Wezel Bruinisse Luctor et Emergo 6,14 meter Scheldestromen | lente 2026 23
“ Als het werk gewoon gebeurt en fijn loopt, dat is het mooiste.” Jorian Bijnagte Jorian Bijnagte werkt bij het waterschap op de afdeling watersystemen. In zijn functie is hij veel buiten te vinden en zorgt hij voor het onderhoud van watergangen. “Onderhoud is de hoofdmoot. Baggeren, bijhouden en controleren hoe het erbij ligt. Daarnaast inventariseren we de baggergebieden voor dit jaar en volgend jaar. Binnen de bebouwde kom pakken we dat samen met de gemeente op. Voor grotere klussen start de aannemer meestal in augustus. Dat is altijd inspelen op of het land leeg is en of er tijd beschikbaar is.” “Een dag is weersafhankelijk. Met sneeuw kun je weinig doen, maar bij dooi moet je tekst: Jasmijn Funk | foto: Jeffrey Cats scherp zijn. Dan controleer je op verstoppingen of wateroverlast. Je rijdt je rondes en bent veel buiten. In de zomer verschuift de focus weer naar andere klussen.” “Het mooiste is als het werk gewoon gebeurt en fijn loopt. Dan is het ‘lukt het vandaag niet, dan komt het morgen.’ Maar er mag wel een beetje druk op staan natuurlijk, dan blijf je ook actief.” n Kijk op: scheldestromen.nl/ werken‑bij W r e o p r p d h n c e r t a t l a s w J o n r e i a e e s a !
1 Online Touch