MONITOR DISCRIMINATIE Download hier de tekst 2025 REGIO NOORD-HOLLAND HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
Het jaar 2025 werd gekenmerkt door scherpe maatschappelijke tegenstellingen. De landelijke meldwebsite Discriminatie.nl maakte antidiscriminatiebureaus beter vindbaar, wat leidde tot meer meldingen. Daarnaast zorgde een massale reactie op een uiting van Geert Wilders op sociale media voor een piek in het aantal meldingen. Opnieuw stijging klachten bij ADV’s De drie antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) in de regio Noord-Holland behandelden in 2025 in totaal 2.070 discriminatieklachten op basis van woonplaats melder, tegenover 1.332 in 2024. Dat is een stijging van 55%. Landelijk zien de ADV’s een stijging van 71% in het aantal discriminatieklachten: van 14.796 in 2024 naar 25.356 in 2025. De sterke stijging komt grotendeels door de clustermelding over de uiting van Geert Wilders waarbij de keuze moet worden gemaakt tussen een oude moslimvrouw (PvdA) en een jonge, blonde vrouw (PVV). Dit riep veel verontwaardiging op en werd 1.351 keer gemeld bij de ADV’s in regio Noord-Holland. Hoewel de omvang van de clustermelding de werkdruk bij Discriminatie.nl flink verhoogde, konden melders inhoudelijk weinig worden geholpen omdat het om één landelijk incident ging. Door de website discriminatie.nl is melden eenvoudiger geworden. De grote hoeveelheid meldingen is wél zichtbaar in het totaal op basis van woonplaats melder, maar niet in de verdeling naar gronden en terreinen op pagina 4 en 5. De reden hiervan is: • Woonplaats melder: waar de melder woont • Plaats voorval: waar het incident heeft plaatsgevonden Bij landelijke incidenten zoals clustermeldingen is er geen specifieke plaats voorval. Daarom wordt in die gevallen bij plaats voorval ‘niet van
Veel inwoners ervaren een groeiend wij‑zij denken, versterkt door internationale conflicten en verhitte mediadebatten. Er is beweging ‘Het gaat misschien wat toepassing’ geregistreerd. Daardoor vallen clustermeldingen buiten de gedetailleerde specificaties. Op basis van plaats voorval zijn er in 2025 bij de drie ADV’s in regio Noord-Holland 529 klachten ingediend, tegenover 615 in 2024. Voor specifieke informatie per gemeente verwijzen wij naar de jaarverslagen van de ADV’s. Het landelijke rapport Discriminatiecijfers in 2025 is te raadplegen op www.discriminatie.nl. Lichte stijging registraties bij politie In 2025 registreerde de politie in de eenheid Noord-Holland 818 discriminatie incidenten, een stijging van 7% ten opzichte van 2024 (+56 incidenten). Ook op landelijk niveau is sprake van een toename, namelijk 12%. Stijging bij College Bij het College voor de Rechten van de Mens is het aantal verzoeken om een oordeel van inwoners uit de regio NoordHolland in 2025 gestegen van 40 naar 68. Ook landelijk ontvangt het College meer verzoeken dan in 2024. HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN traag, maar er is beweging’, zegt Rabin Baldewsingh (NCDR). Dat stemt me hoopvol: met volharding, samenwerking en het blijven voeren van gesprekken kunnen we discriminatie steeds beter bespreekbaar maken en onze samenleving rechtvaardiger en inclusiever maken.’
CIJFERS DISCRIMINATIE.NL NOORD-HOLLAND Totaal meldingen: 529 405 keer vijandige bejegening TOP 5 Discriminatiegrond ADV’s 1 Herkomst, huidskleur 2 Handicap/chronische ziekte 3 Geslacht 4 Seksuele gerichtheid 5 Godsdienst Antisemitisme Herkomst, huidskleur Seksuele gerichtheid +9 -49 -17 TOP 5 Discriminatieterrein ADV’s 1 Arbeidsmarkt 2 Openbare ruimte 3 Collectieve voorzieningen 4 Buurt/wijk 5 Commerciële dienstverlening Commerciële dienstverlening -33 Sport en recreatie Openbare ruimte -25 +16
Download hier alle cijfers POLITIE Totaal incidenten: 818 COLLEGE Verzoeken om een oordeel: 68 559 keer uitlating TOP 5 Discriminatiegrond Politie 1 Herkomst, huidskleur 2 Seksuele gerichtheid 3 Onbekend/overig 4 Antisemitisme 5 Godsdienst Seksuele gerichtheid Herkomst, huidskleur Antisemitisme +36 +10 -10 Stijging of daling Hiermee wordt bedoeld een stijging of daling van het aantal discriminatiemeldingen ten opzichte van het jaar ervoor (2024). VERVOLG HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
27 26 Download hier alle cijfers CIJFERS 1 Alkmaar A 69 *123 B 59 C 91 en 2 Bergen A 10 *41 B 6 C 11 en 3 Beverwijk A 22 *32 B 16 C 31 en 4 Bloemendaal A 8 *29 B 8 C 8 en 5 Castricum A 12 *44 B 6 C 12 en 6 Den Helder A 16 *18 B 12 C 41 en 7 Dijk en Waard A 27 *54 B 12 C 35 en 8 Drechterland A 6 *13 B 3 C 6 en 9 Edam-Volendam A 18 *25 B 7 C 12 en 10 Enkhuizen A 6 *16 B 3 C 9 en 11 Haarlem A 123 *246 B 93 C 126 en 12 Haarlemmermeer A 63 *125 B 74 C 72 en 13 Heemskerk A 12 *20 B 7 C 15 en 14 Heemstede A 14 *38 B 10 C 7 en 15 Heiloo A 4 *25 B 1 C 12 en 16 Hollands Kroon A 9 *13 B 6 C 14 en 17 Hoorn A 31 *68 B 24 C 65 en 18 Koggenland A 4 *9 B 3 C 3 en 19 Landsmeer A 5 *15 B 1 C 4 en 20 Medemblik A 15 *20 B 8 C 15 en 21 Oostzaan A 3 *6 B 3 C 2 en VERVOLG 7 6 22 Opmeer A 0 *6 B 1 C 5 en 29 Waterland A 11 *18 B 9 C 4 en 23 Purmerend A 48 *62 B 36 C 59 en 24 Schagen A 15 *22 B 13 C 8 en 25 Stede Broec A 2 *16 B 1 C 4 en 26 Texel A 4 *4 B 4 C 4 27 Uitgeest A 3 *8 B 0 C 1 en 28 Velsen A 36 *57 B 19 C 32 en 4 11 A Meldingen door inwoner van de gemeente bij ADV llen in d gemeente B Meldingen over voorval in de gemeente bij een van de ADV’s C Geregistreerde discriminatie-incidenten bij de politie s van de gemeente 32 14 12 30 Wormerland A 8 *17 B 4 C 6 en 31 Zaanstad A 77 *143 B 69 C 87 en 32 Zandvoort A 7 *7 B 5 C 17 * De rode cijfers geven het aantal klachten weer over de uiting op sociale media van PVVpartijleider Wilders. 5 27 13 3 31 28 24 15 2 15
LANDELIJKE CIJFERS discriminatie.nl MEER INFORMATIE discriminatie.nl/kennemerland discriminatie.nl/noordhollandnoord discriminatie.nl/zaanstreek-waterland politie.nl 16 22 20 10 25 7 17 18 1 8 23 30 HET JAAR 2025 1 21 19 29 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN 9
ANALYSE Bij de ADV’s in de regio Noord‑Holland wordt het meest gemeld over herkomst, handicap/chronische ziekte, geslacht en seksuele gerichtheid. In de registraties van de politie zijn herkomst en seksuele gerichtheid de meest voorkomende discriminatiegronden. Herkomst en huidskleur Zowel bij de ADV’s als de politie is herkomst (inclusief huidskleur) de meest gemelde discriminatiegrond: circa de helft van de klachten. Racisme is wijdverbreid en komt op alle maatschappelijke terreinen voor. In regio Noord-Holland daalde het aantal meldingen op grond van herkomst in 2025 met 15% bij de ADV’s en steeg het bij de politie met 3%. Handicap en chronische ziekte Het aantal klachten hierover bleef met 70 vrijwel gelijk bij de ADV’s. De meeste meldingen gaan over situaties op het terrein van collectieve voorzieningen (vooral gezondheidszorg). Opvallend is dat dit (naast nationaliteit) de enige grond is waarop geen daling wordt vastgesteld. De politie ontving 20 meldingen, soms over scheldpartijen met het woord ‘mongool’ erin. Het College ontving 17 verzoeken om een oordeel op grond van handicap tegenover 7 in 2024. Geslacht In 2025 behandelden de ADV’s 44 klachten over geslacht, een daling van 28%. Hiervan hadden er 11 betrekking op non-binaire en transgenderpersonen. Het betrof 4 keer zwangerschapsdiscriminatie. Seksuele gerichtheid In 2025 kwamen bij de ADV’s in Noord-Holland 43 klachten binnen op grond van seksuele gerichtheid, een daling van 28%. Het zijn vooral homoseksuele mannen en queer jongeren die
Uit gesprekken met verschillende doelgroepen blijkt dat vooral inwoners met een migratieachtergrond, LHBTIQ+ personen, moslims en Joodse inwoners een toename van vijandigheid ervaren. aangifte doen bij de politie als ze worden uitgescholden of lastiggevallen. De politie registreerde 211 incidenten, inclusief ongericht schelden met het woord ‘homo’: een toename van 21%. Moslimdiscriminatie Over deze discriminatiegrond is in 2025 bij de ADV’s 32 keer gemeld. De laatste jaren zien we een toename. Bij de politie is niet te achterhalen om hoeveel aangiften van moslimdiscriminatie het gaat. De politie registreerde 33 discriminatiezaken op grond van godsdienst, vermoedelijk is circa 70% moslimdiscriminatie. Niet‑wettelijke gronden In 2025 hadden 32 discriminatieklachten bij de ADV’s een nietwettelijke grond. De niet-wettelijke klachten zijn heel divers en gaan over incidenten waar geen wettelijke bescherming voor geldt. Zoals gepest worden vanwege een ‘alternatief uiterlijk’ of online korting mislopen omdat melder geen smartphone heeft. De daling ten opzichte van 2024 laat zich niet precies verklaren. In dat jaar voelden veel mensen zich eveneens om diverse, niet-wettelijk beschermde redenen benadeeld. Klachten over SGP De 29 klachten op grond van geslacht over het standpunt van de SGP over de rol van vrouwen in politiek en bestuur zijn geregistreerd met als plaats voorval: ‘niet van toepassing’, omdat het een landelijke politieke kwestie betreft. Daarom zijn deze klachten niet opgenomen in het totaal van 44 klachten over geslacht. VERVOLG HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
ANALYSE Terreinen In 2025 kwamen bij de ADV’s in Noord-Holland de meeste klachten binnen over de arbeidsmarkt (88). Het betreft vooral discriminatie op de werkvloer. Melders geven aan dat zij regelmatig negatieve of racistische opmerkingen op basis van herkomst of taalvaardigheid ontvangen van collega’s of leidinggevenden. Ook kwamen er veel klachten binnen over collectieve voorzieningen (81), vooral over de zorg of benadeling door gemeenten, en over de openbare ruimte (82). Een opvallende stijger is sport en recreatie. Veel situaties spelen zich af bij voetbalverenigingen, zwembaden en sportscholen, waarbij melders aangeven dat VERVOLG In 2025 vonden de meeste discriminatieklachten plaats op de arbeidsmarkt, in de openbare ruimte en bij collectieve voorzieningen. Regionaal gezien werden de meeste meldingen gedaan in Haarlem, gevolgd door Haarlemmermeer, Zaanstad en Alkmaar. zijzelf of hun kinderen op grond van herkomst, huidskleur of religieuze kenmerken anders worden behandeld, beledigd, geweigerd of uitgescholden. Ook al registreert de politie niet op terrein, toch weten we dat de meeste discriminatieincidenten die de politie registreert, zich afspelen in de directe woonomgeving van mensen en in de openbare ruimte. College voor de Rechten van de Mens In 2025 ontving het College voor de Rechten van de Mens (College) 68 verzoeken om een oordeel van inwoners uit de politie-eenheid Noord-Holland. De verzoeken om een oordeel betroffen voornamelijk incidenten op de arbeidsmarkt of gingen over de levering van goederen en diensten.
Een kwart van de verzoeken van het College had betrekking op handicap/chronische ziekte, terwijl 16% ging over de herkomst en 15% over geslacht. Het College voor de Rechten van de Mens is in Nederland toezichthouder op de uitvoering van het VN-Verdrag Handicap, dat in 2016 is geratificeerd. Ondanks de ratificatie is er blijvend aandacht nodig voor problematiek rondom toegankelijkheid. De zeven oordelen van het College over zaken in 2025 in de regio Noord-Holland met de uitspraak ‘verboden onderscheid’ zijn na te lezen op www.mensenrechten.nl. Zaaknummers: 2025-32, 202533, 2025-34, 2025-35, 2025-41, 2025-79, 2025-119. Het gaat om 3 zaken over handicap/chronische ziekte op het terrein goederen en diensten, 3 over geslacht op de arbeidsmarkt en 1 over godsdienst op de arbeidsmarkt. Lokale verschillen De ADV’s en de politie ontvingen in 2025 de meeste discriminatieklachten over voorvallen in de gemeente Haarlem (93 respectievelijk 126). Daarna kwam het grootste aantal meldingen binnen over incidenten in Haarlemmermeer (74/72), Zaanstad (69/87) en Alkmaar (59/91). Het aantal meldingen per 1.000 inwoners maakt inzichtelijk in welke gemeenten zich relatief veel van de gemelde voorvallen voordeden. Zie de gemeentecijfers voor meer informatie. Lage meldingsbereidheid Ongeveer 3% van de mensen die discriminatie ervaren, meldt dit bij instanties zoals de politie of een ADV. Redenen om niet te melden zijn onder andere het willen vermijden van negatieve ervaringen, het idee dat melden geen zin heeft of onbekendheid met ADV’s. HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
PREVENTIE Naast klachtbehandeling verzorgen ADV’s voorlichtingen en trainingen die bewustwording over discriminatie vergroten, helpen bij het verminderen van vooroordelen en die organisaties ondersteunen bij het bevorderen van een inclusieve cultuur. Investeren in preventie en educatie zijn essentieel om discriminatie tegen te gaan. Het creëren van bewustzijn over (vaak onbewuste) vooroordelen is van belang. Dit gebeurt met voorlichting en educatie, bij alle leeftijdsgroepen. Bij het aanbieden van preventie wordt gebruik gemaakt van verschillende werkvormen en materialen en vaak wordt een gastles of voorlichting op maat gemaakt. De drie ADV’s in de regio NoordHolland geven jaarlijks honderden workshops, voorlichtingen, interventies en presentaties om dit te bereiken. Een overzicht hiervan is terug te vinden in de jaarverslagen van Discriminatie.nl Kennemerland, Discriminatie.nl Noord-Holland Noord en Discriminatie.nl Zaanstreek/Waterland. Gastlessen op scholen De drie ADV’s bieden diverse interactieve gastlessen aan voor scholen, waarin leerlingen leren hoe discriminatie in het dagelijks leven voorkomt en hoe ze hierop kunnen reageren. Een voorbeeld is de les Wie ben jij, wie ben ik, waarin jongeren uitgedaagd worden om na te denken over identiteit en hoe dat invloed heeft op hun gedrag en beeldvorming over een ander. Lessen hebben soms ook een thema zoals slavernij, vooroordelen of de Tweede Wereldoorlog. Trainingen voor professionals Daarnaast verzorgen de ADV’s trainingen voor professionals,
Microagressies zijn dagelijkse en ogenschijnlijk onschuldige opmerkingen die in werkelijkheid een schadelijke en discriminerende uitwerking hebben. zoals docenten, de politie of sociale wijkteams. In de training Microagressies krijgen deelnemers inzicht in het herkennen van dagelijkse opmerkingen die een discriminerende uitwerking kunnen hebben en hoe zij hierop effectief kunnen reageren. Bij de training Impliciete associaties komen stereotyperingen, vooroordelen en aannames aan bod met het doel deze te doorbreken en bewustwording te creëren. Door het organiseren van publieksbijeenkomsten met lezingen en films, verbinden de ADV’s mensen van diverse achtergronden, bevorderen ze begrip en leveren op die manier een bijdrage aan een open en verdraagzame samenleving. Soms komt voorlichting voort uit een discriminatiemelding. Het aanbod wordt vaak in overleg met de aanvrager bepaald op basis van behoeften en doelstellingen. Ook op het gebied van beleidsontwikkeling spelen de ADV’s een rol. Zij ondersteunen gemeenten en organisaties bij het opstellen van inclusiebeleid. Dit gebeurt ook door advisering over hoe discriminatie te voorkomen of hoe een inclusieve werkomgeving gerealiseerd kan worden. ADV’s ondersteunen eveneens actief bij de uitvoering van projecten en de organisatie van bijeenkomsten. Wie ben jij, wie ben ik Leerlingen hadden deze voorlichtingsles eerder in het schooljaar willen krijgen omdat ze zoveel over hun klasgenoten leerden, en over zichzelf. HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
VERHALEN Stageplaats ingetrokken Een derdejaarsstudent werd geweigerd voor een stageplaats in de zorg. De stage werd haar eerst toegewezen, maar nadat ze meldde dat ze autisme heeft, trok de zorginstelling de plaats zonder gesprek weer in. De consulent van Discriminatie.nl hielp de meldster bij de voorbereiding van een gesprek met de instelling, om duidelijk te maken dat de beslissing gebaseerd was op vooroordelen over autisme en dat er eerst gekeken had moeten worden naar de daadwerkelijke invloed van haar beperking op haar functioneren. De student voelde zich gesteund door het gesprek met de consulent en wilde zelf het gesprek met de instelling voeren om haar kansen te vergroten. Ze heeft daarna niets meer laten weten, waarna de klacht werd afgesloten. Discriminatie door buurtgenoot Een meldster geeft aan dat zij door wijkbewoners, waaronder één buurtgenoot in het bijzonder, is gediscrimineerd op grond van haar herkomst. Dit gebeurde niet alleen in de wijk, de negatieve bejegening zette zich ook voort op sociale media. De consulent van Discriminatie.nl ondersteunt haar bij het delen van haar verhaal met de wijkagent. Deze treedt daarna op en gaat in gesprek met de betreffende buurtbewoner, die inziet dat hij een grens heeft overschreden en zijn excuses aanbiedt. Betalen voor hulphond Een meldster bezoekt al jaren een vakantiepark met haar hulphond. Dit jaar wil het park haar huisdierkosten laten betalen. Hoewel zij uitlegde dat eigenaren van hulphonden recht hebben op gelijk verblijf zonder extra kosten, bleef het park bij ‘het beleid’. Ze vroeg daarom advies aan Discriminatie.nl. Het rekenen van extra kosten voor een hulphond is wettelijk verboden op basis van de Wgbh/cz en het VN-Verdrag. Omdat
De wijkagent kan een belangrijke rol spelen bij discriminatie in de wijk door stopgesprekken te voeren, te waarschuwen en waar mogelijk begrip te herstellen, soms met aangeboden excuses van de veroorzakers. Melden helpt! de meldster de relatie met het park goed wilde houden, vroeg ze de consulent om namens haar een brief te sturen. Het park reageerde positief en schrapte de kosten. De meldster was opgelucht en voelde zich gesteund, ook namens andere mensen met hulphonden, zei ze erbij. Transfobe voorzitter Een transgender vrouw wil lid worden van een hobbyvereniging. De voorzitter reageert echter herhaaldelijk respectloos: hij misgendert haar in e-mails, gebruikt haar oude naam en beschuldigt haar van aandachttrekkerij. Dit raakt haar diep. Een vriend meldt de situatie bij Discriminatie.nl. In de wederhoorbrief benadrukt de consulent de impact op de vrouw. Ondanks de houding van de voorzitter lukt het de consulent een gesprek te organiseren met de vrouw, haar vriend en het bestuur. Het bestuur erkent de fouten, biedt excuses aan en neemt maatregelen om herhaling te voorkomen. Dankbare melder Reactie van een melder, beheerder bij een wooncorporatie, die discriminerend werd uitgescholden door een bewoonster: ‘Ik wil u oprecht bedanken voor uw luisterend oor, advies, geboden mogelijkheden en interesse in de afloop. Mijn teamleider heeft de zaak ook goed opgepakt’. HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
COLOFON Monitor Discriminatie 2025 Regio Noord-Holland Tekst: Marjolein van Haaften en Frederique Janss Portretten: Discriminatie.nl Vormgeving: Go Puck UITGAVE April 2026 Deze monitor is een uitgave van ADV’s in Regio Noord-Holland en Politie Eenheid Noord-Holland die hierin hun cijfers publiceren. De Nationale Politie en het College voor de Rechten van de Mens hebben voor deze uitgave gegevens beschikbaar gesteld. De Monitor Discriminatie 2025 Regio Noord-Holland is een van de regionale uitgaven. Het landelijk rapport Discriminatiecijfers in 2025 verschijnt gelijktijdig. De rapporten zijn te vinden via discriminatie.nl/rapportages. WEBSITES discriminatie.nl/kennemerland discriminatie.nl/noordhollandnoord discriminatie.nl/zaanstreek-waterland HET JAAR 2025 CIJFERS ANALYSE PREVENTIE VERHALEN
1 Online Touch