RECREACTIE 1 | februari 2026 magazine over recreatie en toerisme Next-gen ondernemers Nieuwe generatie zoekt haar eigen weg Wet meer zekerheid fl exwerkers zet de fl exibele schil onder druk De Steenuil: een authentiek en creatief bedrijf in Brabant Cursus besturen: op de bres voor de sector en je eigen bedrijf
Dé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie
WIJ SHEID KOMT MET DE JAREN Met 50+ jaar ervaring, deskundige begeleiding en een sterk netwerk brengen wij uw project tot het beste resultaat! Wij kijken ook graag met u vooruit. Benieuwd? vandeloosdrechtrbm.nl Verblijfsrecreatie Watersport Dagrecreatie Sport en Wellness DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR F.A. Molijnlaan 28, 8071 AG Nunspeet Tel: 0341 - 25 23 63 r i Al meer dan 50 jaar r G v r o t e n a a g e n a a n b o d
colofon voorwoord Hoofdredactie: HISWA-RECRON, Marike Rosier, communicatie@hiswarecron.nl Eindredactie: Maarten Bokslag, www.bokslag.com Redactiecommissie: Charlotte de Baat, Jeff rey Belt, Arthur van Disseldorp, Wanda van Eck Aan dit nummer werkten mee: Jaap van Sandijk, Henry Meijdam, Irma Diepenmaat Opmaak: Dock35 Media Coverfoto: Eurocamping Vessem Bladmanagement: Dock35 Media, Sjoerd Franssen Advertenties: Dock35 Media, Martijn Penning, (0314) 355 826, martijn@dock35media.nl Druk: Senefelder Misset Doetinchem B.V. Abonnementen: HISWA-RECRON, Storkstraat 24, 3833 LB Leusden, communicatie@hiswarecron.nl, (033) 303 9700, 75,- euro per jaar, 37,50 euro voor studenten en medewerkers van recreatiebedrijven. Gratis voor HISWA-RECRON-leden, overheden en pers. Als vakblad hanteren wij de opzegregels uit het verbintenissenrecht. Wij gaan er vanuit dat u het blad ontvangt uit hoofde van uw beroep. Hierdoor wordt uw abonnement steeds stilzwijgend met een jaar verlengd. Oplage: 4.400 exemplaren. De samenstellers hebben de grootst mogelijk zorgvuldigheid betracht. Noch HISWA-RECRON, noch redactie, noch auteurs aanvaarden enige aansprakelijkheid bij eventueel voorkomende fouten. Marike Rosier Manager Communicatie Nieuwe energie Een nieuw jaar begint voor mij altijd met een zekere belofte. Het voelt als een frisse start. Nieuwe plannen, nieuwe ideeën, nieuwe energie. Dat gevoel past goed bij dit nummer van Recreactie. Ondernemen is vooruitkijken, keuzes maken en soms ook loslaten. Dat zijn thema’s die je in deze editie op verschillende manieren terugziet. We starten dit jaar met nieuwe energie in onze vaste columnrubriek ‘RecreAnders’. Met plezier heet ik Henry Meijdam (voorzitter HISWA-RECRON), Herma Brinkhuis (aaff), Arda Riedijk (camping ’t Weergors) en Miriam van Riel (Libema) welkom. Zij kijken ieder vanuit hun eigen invalshoek naar wat er speelt in de recreatiesector. Tegelijkertijd neem ik afscheid van Rutger van de Maat, Johan en Bob van Facet, Jos van der Sterren en Janine Messelink. Met hun PARTNERS IN BUSINESS: KENNISPARTNERS: scherpe observaties en betrokken columns hebben zij Recreactie de afgelopen jaren verrijkt. Daar ben ik hen oprecht dankbaar voor. Ook starten we met een nieuwe column van Arthur van Disseldorp, over de invloed van ‘Europa’ op onze sector. Loslaten en vernieuwen vormen ook de kern van de coverstory. De oudere generatie moet loslaten. De nieuwe generatie recreatieondernemers zoekt haar eigen weg. Niet door het verleden los te laten, maar door erop voort te bouwen. Met andere keuzes, nieuwe accenten en meer aandacht voor balans. Bedrijfsopvolging blijkt zelden alleen een zakelijke kwestie. Het is een proces waarin emoties, verwachtingen en toekomstbeelden samenkomen. De verhalen in dit nummer laten zien hoe belangrijk het is om daar op tijd en open over in gesprek te gaan. Ook voor HISWA-RECRON zie ik hier een duidelijke opdracht. Ruimte geven aan vernieuwing, jonge ondernemers ondersteunen en generaties met elkaar verbinden. Het maakt me heel benieuwd naar het jaar dat voor ons ligt. ADVOC AT UUR Veel leesplezier met deze eerste Recreactie van 2026! 01-2026 | Recreactie 5
Al klaar om uw gasten buiten te laten genieten? www.madino.nl 0488 440138 www.madino.nl 0488 440138 info@madino.nl info@madino.nl
inhoud Informatief 8 14 24 31 32 33 Onder de aandacht Kort nieuws uit de branche Coverstory Begin op tijd met bedrijfsovername Cursus besturen Op de bres voor sector en eigen bedrijf Kennis delen Wet meer zekerheid fl exwerkers Vakinfo Keurmerken en certifi ceringen Productnieuws Een overzicht van de laatste innovaties 11 13 26 20 Mens & bedrijf De bezieling De Steenuil: authentiek en creatief ondernemen leidt tot een uniek bedrijf Ondernemen Regio in beeld Kustpact maakt nieuwe ontwikkelingen in Zeeland mogelijk (met behoud van karakter) Columns Over de grens RecreAnders 01-2026 | Recreactie 7
onder de aandacht Winterkamperen in de lift Ooit begonnen als kleinschalig ‘maf idee’ doen volgens cijfers van ACSI nu al meer dan 325 campings in Nederland mee aan de trend. Het gaat daarbij maar zelden om tenten: in de meeste gevallen zijn de kampeerders voorzien van winterharde caravans en campers: goed geïsoleerd en met een prima kachel. Dit jaar kreeg het winterkamperen wel een heel winters tintje, met de sneeuw in januari. Sjoerd Snoeren, eigenaar van camping De Kleine Abtshoeve in Oosterhout (NB) meldde dat het bedrijf twee weken vol zat, en dat veel mensen daarna wegens de sneeuw nog langer bleven. Dat was dan helaas wel, omdat ze met al die gladheid niet naar huis durfden te rijden. Toeristische ontmoetingsdag Zeeland 50 jaar NKC De Nederlandse Kampeerauto Club (NKC) groeit als kool: de club viert dit jaar het 50-jarig bestaan en telt inmiddels ruim 65.000 leden. Geen wonder, want ook de verkoop van campers (zowel nieuw als gebruikte import) blijft jaarlijks groeien. Vorig jaar werden bijna 2.900 nieuwe campers geregistreerd en dat zijn er 14% meer dan in het jaar ervoor. Er werden er nog veel meer ‘jong gebruikt’ uit het buitenland geïmporteerd. Ook de caravanverkoop zit trouwens nog licht in de plus, melden Bovag en KCI, de Kampeer- en Caravan Industrie. Afgelopen jaar werden ruim 7.200 nieuwe caravans verkocht en dat zijn er honderd meer dan in 2024. Op 1 december vorig jaar stond een recordaantal van 634.660 caravans en campers geregistreerd. Tijdens de Toeristische Ontmoetingsdag 2025, op 13 november in de Lasloods in Vlissingen, kwamen bijna 200 ondernemers, beleidsmakers en professionals uit de Zeeuwse vrijetijdssector samen. De bijeenkomst werd onder meer georganiseerd door TOZ: Toeristisch Ondernemend Zeeland, waar ook HISWA-RECRON in participeert. Zes personen die zich al jarenlang inzetten voor de sector werden in het zonnetje gezet. Onder hen ook bekende leden van HISWA-RECRON: Ab Pouwer, Arjen Brinkman, Marieke Braber en Co Schot. Gedeputeerde Dick van der Velde sprak daarbij waarderende woorden over hun inzet voor de toeristisch-recreatieve ontwikkeling van Zeeland. 8 Recreactie | 01-2026 Foto: Maarten Bokslag Foto: Shutterstock
Recreatie Verkiezingen Tijdens de Dag van de Recreatie, die op 10 december plaatsvond bij Corpus in Oegstgeest, werden ook de winnaars van de Recreatie Verkiezingen 2025 bekendgemaakt. Beerze Bulten werd uitgeroepen tot Beste Leerbedrijf Recreatie. De jury is zeer lovend: “Beerze Bulten biedt een veilig en plezierig leerklimaat waar experimenteren en fouten maken onderdeel zijn van het proces. De intensieve samenwerking met onderwijsinstellingen, met gastlessen en bedrijfsbezoeken, draagt bij aan de opleiding van nieuw talent in de sector. Eugénie Touwen, housekeeping support medewerker bij Center Parcs De Huttenheugte kreeg de trofee voor Medewerker van het Jaar. Nienke Knuppe werd uitgeroepen tot Beste Praktijkopleider van het Jaar. De vrijetijdstrends voor 2026 Zowel Goof Lukken (vrijetijdskennis.nl) als het NBTC publiceerden de vrijetijdstrends voor 2026. Lukken wijst onder meer op de weloverwogen balans tussen werk en vrije tijd, die steeds belangrijker voor mensen is. Een hoge prijs is aanvaardbaar, maar daarvoor willen consumenten persoonlijke aandacht en topproducten. Wellness, baden in het bos, wandelen en fietsen passen hier naadloos bij. Dagjes uit die mensen echt onderdompelen in een andere wereld blijven populair. Andere trends zijn de comeback van het kamperen, slow travel (meer diepgang, authentieke ervaring, rustiger reizen) en hyperpersonalisatie door het gebruik van AI en chatbots. Die trends hebben raakvlakken met de tien reistrends die het NBTC in een omvangrijk rapport presenteert. De NBTC legt de focus meer op het internationale reizen. Een paar voorbeelden zijn klimaatbewuste vakanties, het door Lukken ook genoemde off-grid verblijf (digitale detox) en instant travel – de trend om zonder voorbereiding en planning gewoon op pad te gaan, uiteraard ondersteund door internet en AI. Ook het zoeken naar groepservaringen en een veilige plek zoeken met mensen die je vertrouwt, zijn trends. www.nbtc.nl (zoekterm: trends) Beerze Bulten werd Leerbedrijf van het Jaar Training werken met AI Als je werkt op een vakantiepark, camping, buitensportbedrijf of attractiepark, wil je je gasten telkens een bijzondere activiteit of beleving bieden. Dan kun je Artificial Intelligence (AI) inzetten voor allerlei tijdrovende werkzaamheden, zoals voor het schrijven van een pakkende tekst, het beantwoorden van allerlei vragen van klanten en of het maken van een activiteitenprogramma. Het gaat om een training van één dag voor medewerkers van recreatiebedrijven. Verblijfsrecreatieve bedrijven die premie afdragen aan het Sociaal Fonds Recreatie krijgen de kosten vergoed. De training vindt periodiek plaats, of kan op locatie verzorgd worden. https://kikk-recreatie.nl 01-2026 | Recreactie 9
onder de aandacht Klimaatadaptatie in de recreatiesector De gastvrijheidssector moet versneld inspelen op klimaatverandering, stelt kenniscentrum Celth in een onderzoeksrapport naar klimaatadaptatie in de recreatiesector. De Nederlandse gastvrijheidssector staat voor grote uitdagingen door het veranderende klimaat. Volgens Celth zijn ondernemers zich wel bewust van de impact, maar ontbreken concrete maatregelen vaak nog. Ze hebben behoefte aan een toeristische doorvertaling van de klimaatscenario’s van het KNMI, voor de periode tot 2100. Celth doet een voorzet met drie ‘snapshots’ van hoe toeristisch Nederland eruit komt te zien in 2030/2050. Het rapport – vooral voor beleidsmakers verplichte kost – is gratis te downloaden. www.celth.nl Nieuwe leden Tussen 15 november en 1 januari zijn de volgende bedrijven lid geworden van HISWA-RECRON. Welkom! Vodatent, Oud-Beijerland, www.vodatent.com Ecolodges ‘t Lennepserf, Veessen, www.lennepserf.nl Groepsaccommodatie en Camping De Meene, Haaksbergen, www.demeene.nl Residence Winterswijk, Winterswijk, www.residencewinterswijk.nl Groepsaccommodatie de Waker, Kuinre, www.dewaker.nl Sandberghe, Uden, www.sandberghe.nl Bedrijfsopvolging Van de Loosdrecht Op Oudjaarsdag mochten Rianne Jansen en Yvette Mijnheer naar de notaris om het stokje van Adri Mijnheer over te nemen. Daarmee is een nieuwe fase ingeluid voor HISWARECRON Kennispartner Van de Loosdrecht Recreatie Bedrijfsmakelaardij. “Wij zijn enorm trots dat wij dit mooie bedrijf mogen voortzetten, een kantoor dat al meer dan 50 jaar een vertrouwde naam en begrip is binnen de recreatie sector”, schrijven Rianne Jansen en Yvette Mijnheer op LinkedIn. “Adri blijft uiteraard betrokken bij ons kantoor en zal zijn kennis en ervaring blijven delen, zodat de continuïteit en kwaliteit die onze klanten en opdrachtgevers gewend zijn gewaarborgd blijft.” 10 Recreactie | 01-2026 Foto: Residence Winterswijk Foto: Shutterstock
Over de grens Ook in 2026 nog geen zzp-boetes De Tweede Kamer heeft succesvol gepleit voor een ‘zachte landing’ bij de handhaving van schijnzelfstandigheid in 2026, waardoor werkgevers die zzp’ers als ‘schijnzelfstandigen’ inzetten, ook dit jaar geen boetes krijgen. Ze krijgen, net als vorig jaar, in ernstige gevallen wel naheffi ngen en een verhoogd toezicht. Het kabinet wil dat er echt een eind komt aan de praktijk dat zzp’ers in verkapte loondienst werken. Aan welke eisen zzp’ers moeten voldoen staat nader beschreven in de online publicatie ‘zzp – ja of nee’. www.hiswarecron.nl ‘Europa, Best belangrijk’ ‘Europa, Best belangrijk’: een dikke twintig jaar geleden was dat de publiekscampagne van de overheid om onze Nederlandse blik wat grensoverschrijdend te verruimen. Nou, laat dat ‘Best’ maar weg! Zeker gezien de mondiale ontwikkelingen kunnen we niet meer zonder Europese samenwerking in de EU. Ook op toeristisch recreatief gebied wordt de EU steeds belangrijker; niet alleen voor abstracte strategische zaken maar ook concreet voor leden van HISWA-RECRON. Voor ondernemers zijn er onderwerpen die rechtstreeks effect hebben. Denk aan het arbeidsrecht, milieu, regels rond bouwvoorschriften of producteisen, ICT, keurmerken etc. Met de huidige militaire dreiging is de buitenruimte nog schaarser geworden. Want defensieterreinen liggen opvallend vaak in de buurt van recreatiegebieden. Ook de toeristenstromen worden mede door de internationale politiek beïnvloed: zonder visa-beperkingen, de euro en goede douane-afspraken (zie Brexit) zouden deze toeristenstromen heel anders lopen. Samen op Instagram Vorig jaar is RECRON een op consumenten gericht Instagramkanaal gestart, vol met inspiratie voor vakanties en dagjes uit in Nederland. Hierop plaatsen we momenteel wekelijks twee berichten waarin we steeds een ander RECRON-bedrijf uitlichten en promoten. Af en toe doen we ook winacties waarmee we het bereik aanzienlijk vergroten. Het aantal volgers groeit: we zitten nu over de duizend. Maar dat kunnen we alleen met de ondernemers samen. Beeldmateriaal van jouw bedrijf is van harte welkom, zodat we nog betere content kunnen plaatsen en de bedrijven in de spotlight staan. Ook ideeën voor winacties zijn van harte welkom! Meer informatie bij Candice Ramboarison van HISWA-RECRON c.ramboarison@hiswarecron.nl www.instagram.com/recron.nl Ruim 45 jaar geleden stond RECRON aan de wieg van de Europese koepel van brancheorganisaties van campings: EFCO & HPA. Het begon met zes landen en inmiddels zijn het er 24. Ik kan me goed voorstellen dat Brussel ver weg is voor vele recreatieondernemers, maar die afstand wordt ieder jaar kleiner. Daarom mag ik dit jaar vier columns schrijven over de belangrijkste ontwikkelingen binnen de EU en EFCO. Ieder voor- en najaar komen de leden van EFCO bij elkaar voor de General Assembly, de ledenvergadering. Natuurlijk stond eind 2025 de btw op de agenda. HISWA-RECRON kon de internationale ervaringen en informatie inzetten voor de nationale lobby. Ieder Europees land heeft hierin ander beleid en de btw-tarieven variëren van 3% (Luxemburg) tot 25% (Denemarken). In de meeste Europese landen is er wél een ministerie van Toerisme. Anders dan in Nederland is daar meer kennis over de effecten voor de sector wanneer fi scale maatregelen, zoals 12% meer btw, worden overwogen. Men denkt na over de vitaliteit van ondernemingen, zeker in de grensregio’s en als het gaat om de betaalbaarheid van vakantie. Die gevolgen zijn namelijk ‘best wel’ fors. Het is een extra reden om ons actief in te zetten voor EFCO en Europa. Arthur van Disseldorp President EFCO & HPA / Regiomanager Limburg en Brabant a.vandisseldorp@hiswarecron.nl 01-2026 | Recreactie 11
Bedrijfsoverdracht DEN OTTER VAN VLIET BEDRIJF S OPVOLGING | TAXATIE | COACHING Bent u bezig met de toekomst? Lijkt het nog ver weg, of is het juist dichtbij? Samen met u kijken we naar de mogelijkheden en maken we een plan. www.denottervanvliet.nl info@denottervanvliet.nl Tel. 0412 47 42 82 Broekhoek 28 5384 VR Heesch
RecreAnders Ook Belgische btw omhoog Ook in België gaat de btw omhoog, al blijft het een veel lager tarief dan de 21% die sinds 1 januari in Nederland geldt voor bezoek aan dagattracties en verblijfsrecreatie. De Belgische regering kwam in november met het voorstel om de btw op onder meer hotels, vakantieparken, campings, attractieparken en theaters te verhogen van 6 naar 12%. Een storm van protesten brak los, aangezien veel hotels en parken al lang reserveringen voor 2026 hadden aanvaard tegen het tarief van 6%. Als concessie heeft de regering de verhoging twee maanden uitgesteld, tot 1 maart 2026. In Nederland werd het tarief van 9% per 1 januari verhoogd naar 21%. Experts vrezen grote verliezen voor de sector, met name in de grensstreek. Het verschil met België blijft ook na 1 maart maar liefst 9%. Henry Meijdam Voorzitter HISWA-RECRON Uit de hoge hoed Op 10 juni werd ik tot voorzitter benoemd van HISWA-RECRON. Omdat dit plaatsvond op ons jubileumfeest, met de bekende magiër Hans Kazan als optredend artiest, had ik mij op van alles voorbereid. Doorgezaagd worden, uit een hoge hoed getoverd worden (wat geen sinecure is, wanneer je mijn postuur hebt), etc. Maar ik had buiten het nuchtere ondernemerschap van onze leden gerekend. Ik kreeg gewoon een plek in de zaal en kwam op via het trappetje naast het podium. Terug met de beentjes op aarde. En zo moet het ook. Nuchter, zonder al te veel poespas, maar met gevoel voor situatie en sfeer. Het feest was zelf al groots genoeg. Inmiddels ben ik zeven maanden in functie en dat bevalt geweldig. HISWARECRON is een bruisende club met hoge professionaliteit, gedreven medewerkers en een enorme drive om meerwaarde aan onze leden te leveren. Dat doen wij door onze reguliere dienstverlening, maar ook door op de bres te staan voor onze leden, wanneer het stormachtig wordt. Maximaal € 3.000 contant er 1 januari dit jaar geldt een nieuwe clausule uit de Wet ter voorkoming van witwassen en fi nanciering van terrorisme. Het accepteren van contant geld voor zakelijke er 1 ja clau va transacties is nu verboden boven de € 3.000. Daarmee vervalt voor de meeste sectoren de bestaande de meldplicht van contante betalingen oven de €10.000. De regels zijn in onze sector onder meer van belang bij de verkoop me oven sector onde van boten en chalets. Betalingen tussen particulieren mogen nog wel met contant geld worden gedaan. www.belastingdienst.nl Dat is ook nodig, want de tijden zijn zwaar voor onze sector. Wij zijn dan wel de spreekwoordelijke zuurstofkraan van Nederland, maar we moeten er tegenwoordig voortdurend alert op zijn dat anderen die niet dichtdraaien. De kosten voor onze ondernemingen zijn onwaarschijnlijk gestegen, de rendementen vertonen op veel plekken een neerwaartse tendens, en de eisen van de overheid nemen hand over hand toe. Zorgen genoeg dus. Wat mij daarbij opvalt is dat onze leden ondanks alle tegenslag een onwaarschijnlijk groot vooruitgangsoptimisme behouden. Wat er ook gebeurt, onze leden willen vooruit. Op weg naar nieuwe kansen en nieuwe uitdagingen. Bovendien zijn ze voorzien van de creativiteit die nodig is om de problemen op te lossen. HISWA-RECRON is daarbij praatpaal, reddingsboei en kennisalmanak, met onze leden als episch centrum. Ik verheug mij erop, daar als voorzitter een bijdrage aan te leveren. Ik weet me gesteund door een sterk bestuur en super-gemotiveerde deskundige medewerkers. We gaan er een bruisend watersport- en recreatiejaar van maken op weg naar nog meer leden, voor nog meer slagkracht. 01-2026 | Recreactie 13 Foto: Shutterstock
coverstory Nieuwe generatie zoekt haar eigen weg Bedrijfsopvolging: begin op tijd Bedrijfsopvolging is een van de belangrijkste thema’s die spelen bij familiebedrijven. Vaak gaan bedrijven al meerdere generaties mee: derde generatie-ondernemers zijn in de recreatiesector geen uitzondering. Maar ondertussen lopen de kosten van een bedrijfsovername op en loeren binnen- en buitenlandse ontwikkelaars, gesteund door veel extern kapitaal, op de betere bedrijven en locaties. Hoe ga je verantwoord om met bedrijfsovernames? En hoe krijgt de next generation écht een kans? Tekst: Maarten Bokslag Foto’s: De Kleine Wolf, Eurocamping Vessem, Camping Roland “Het gaat niet altijd goed”, is een van de conclusies als we praten met Sascha van Vliet en William den Otter, de twee partners van Den Otter van Vliet. Zij zijn als makelaars-taxateurs regelmatig 14 Recreactie | 01-2026 betrokken bij overnames, binnen en buiten de familie. “Meestal komen we er wel uit hoor”, benadrukt Den Otter. “Als iedereen dat écht wil, lukt het. Maar dan is het nodig dat alle betrokkenen ook bereid zijn om de eigen belangen deels opzij te zetten. En vooral om tijdig te beginnen.” Dat is ook de ervaring van Anne-Sophie Kamphuis, sinds 2019
Broers en zussen en het pensioen van de ouders spelen een rol met haar man Peter eigenaar van Camping De Kleine Wolf in Stegeren. “Mijn opa is hier in 1963 begonnen. Mijn ouders hebben het overgenomen en op zeker moment was hun vraag ook weer: wil een van de drie dochters het bedrijf overnemen. Mijn twee zussen hadden geen belangstelling, maar mijn man Peter en ik wilden heel graag. Om de overname voor te bereiden, hebben we met een vertrouwenspersoon individuele g esprekken gevoerd. Daarin konden we alles zeggen, over onderlinge verhoudingen, onze positie ten opzichte van het bedrijf en onze dromen voor de toekomst”, vertelt Kamphuis. “Het was heel fijn om die gesprekken los van elkaar te voeren. Anders blijf je toch ook gevoelig voor andere meningen. Binnen families kunnen bepaalde zaken heel gevoelig liggen. Naar ouders toe, maar zeker ook tussen kinderen onderling. Er werd bijvoorbeeld ook gevraagd of we het eventueel met een van mijn zussen samen zouden willen doen. Het is goed om dat eens uit te spreken, om je er bewust van te worden.” Accountant en de bank Anne-Sophie en Peter Kamphuis bleken de enigen die het bedrijf graag wilden overnemen. De volgende stap bestond uit gesprekken met de accountant, waarbij onder meer de BOR, de Bedrijfs Overname Regeling van toepassing bleek. Deze voorziet onder meer in een vrijstelling in de schenk- of erfbelasting 01-2026 | Recreactie 15 >
coverstory tot 1,5 miljoen euro, en eventueel uitstel van betaling voor de inkomstenbelasting (zie kader pagina 19). “Er zijn allerlei scenario’s aan de orde gekomen. We hebben ook overwogen om het bedrijf in de stille verkoop te zetten. Maar mijn ouders wilden absoluut niet dat het bedrijf bij een internationale keten terecht zou komen.” Ook het bezoek aan de bank bleek positief uit te pakken: De Kleine Wolf draait al jaren goede cijfers en de bank kwam met een aantrekkelijk financieringsvoorstel.Zo werd uiteindelijk iedereen het eens: Anne-Sophie en Peter konden het bedrijf overnemen. “In feite neem je dan, met de bedrijfsoverdracht, een voorschot op de erfenis”, legt Kamphuis uit. “Mijn zussen zullen uiteindelijk eenzelfde bedrag ontvangen, om het eerlijk te houden.” Ruimte voor vrije tijd Bij de overdracht ging het ook al over de manier van werken die Kamphuis voor ogen had. “We wilden echt de koers van mijn ouders voortzetten, maar wél met ruimte voor vrije tijd. Mijn ouders waren dag en nacht aan het werk. Maar wij hebben nu een dochter van vijf maanden oud en hechten ook waarde aan ons eigen sociale leven, los van het bedrijf. Afgelopen jaar hebben we een nieuw huis betrokken, dat we speciaal náást de camping – dus niet erop – hebben laten bouwen. Zo staan we op enige afstand maar zijn we er toch heel snel, als dat nodig is. Ook organisatorisch hebben we veel verbeteringen doorgevoerd. We hebben nu een managementteam, dat de dagelijkse aansturing op zich neemt. Dat kan natuurlijk alleen maar dankzij onze schaalgrootte. Als wij er even niet zijn, moet het bedrijf gewoon kunnen doordraaien. Daardoor kunnen wij ons veel meer richten op innovatie en verbetering van het bedrijf. We staan aan de top van de Nederlandse kampeersector en dat willen we echt zo houden.” Zeven tot tien jaar “De grootste valkuil bij een bedrijfsovername is dat er niet genoeg tijd voor wordt genomen”, vertelt Sascha van Vliet. “Er staat zeven tot tien jaar voor. Die tijd heb je nodig om alles fiscaal, maar ook persoonlijk te regelen. Kinderen zitten vaak met een dilemma. Aan de ene kant zeggen ouders wel dat ze helemaal vrij zijn om hun keuze te maken, maar aan de andere kant liggen er ook hoge verwachtingen. Het is natuurlijk wel het familiebedrijf! Je wilt je ouders ook niet teleurstellen. En vergis je niet: onbewust leggen ouders vaak enorme druk op kinderen. Dat bedrijf behouden, met alle energie en liefde die ze erin hebben gestoken, is vaak heel heel belangrijk voor ze. Het is echt een levenswerk. Bij bedrijfsopvolging willen wij ook die zaken die nooit worden uitgesproken naar boven te halen. Dat moet echt. Want anders gaan al die verwachtingen zich uiteindelijk wreken. Er zijn echt families uit elkaar gevallen na een gelukte of mislukte overdacht.” De rol en gevoelens van kinderen zijn belangrijk, maar ook die van de ouders, benadrukt William den Otter. “De ouders hebben tijd nodig om het bedrijf los te laten. Daarbij komen allerlei 16 Recreactie | 01-2026
‘Vergis je niet: onbewust leggen ouders vaak enorme druk op kinderen’ weten ze dan zeker dat hun pensioen – dat vaak verweven is met het bedrijf – goed geregeld wordt. Maar als er dan een of meerdere kinderen zijn die toch verder willen met het bedrijf, gaan ze graag overstag.” Wel moet het pensioen dan uit de overname geregeld worden. Het brengt Den Otter en Van Vliet, op basis van jarenlange ervaring, tot de tip om je pensioen altijd buiten het bedrijf om te regelen. “Zorg goed voor later. Maar belast het bedrijf daar niet mee.” Bij Eurocamping Vessem speelde de overnameproblematiek tweemaal binnen vijftien jaar tijd, vertelt Ralf Driesen, sinds 1 januari mede-eigenaar van Eurocamping Vessem. “De generatie voor ons had de overname niet goed geregeld. Ofwel, toen mijn opa overleed moest de overdracht alsnog geregeld worden. En nu met spoed, want er zat de druk achter van de erfbelasting.” Die overname is niet goed verlopen, oordeelt Driesen. “De familie is er niet goed uitgekomen. Er was niet genoeg tijd voor overleg. Ze hadden dat toch jaren eerder al moeten regelen.” Zorgvuldig traject emoties los. Dat kan echt niet allemaal binnen een jaar. Soms is het juist noodzakelijk om het gesprek, na een lastige ontboezeming of nadat iemand keihard heeft gezegd waar het op staat, even uit te stellen. Dan kunnen de betrokkenen even nadenken, en weer tot elkaar komen. Maar het proces mag niet stilvallen. Dan kom je in een impasse en schuif je de zaak voor je uit. Uiteindelijk worden problemen daar alleen maar groter van.” Pensioen “Het gebeurt ook dat ouders het bedrijf juist het liefste verkopen”, vult Den Haan aan. “Ze hebben een leven lang keihard gewerkt en wensen hun kinderen wat meer rust toe. Bovendien De ouders van Ralf wilden de opvolging naar hún kinderen vervolgens wél goed regelen. Daarom werd gekozen voor een zeer zorgvuldig traject. Ralf wilde graag overnemen, werkt ook al twintig jaar actief in het bedrijf, maar hij heeft ook twee broers en een zus om rekening mee te houden. “Ten dele werken die ook in het bedrijf – soms voor een beperkt aantal uren. Maar ik ben degene die de exploitatie gaat doen, ik neem dus ook het ondernemersrisico”, legt Driesen uit. Sinds 2000 liepen de overnamegesprekken omtrent het bedrijf. “Iedereen wilde wat anders. Het was een lastig en soms ook pijnlijk proces. Maar we zijn er uitgekomen. Dat heeft tijd gekost. Je gaat erin met bepaalde verwachtingen, en die komen niet uit. Want je zult altijd water bij de wijn moeten doen. Dat geldt echt voor ons allemaal. > Next-gen Group Drenthe en Overijssel: lokaal en laagdrempelig HISWA-RECRON regiomanager Petra Ellens nam vorig jaar het initiatief tot het opzetten van een Next-gen Group voor jonge ondernemers in de recreatiesector. “We zijn nu een paar keer bij elkaar gekomen met een groep van ongeveer tien mensen. Het is heel ongedwongen”, vertelt Ellens. “Natuurlijk heb je Jong RECRON, maar die zijn landelijk georganiseerd en hebben meerdaagse bijeenkomsten. Wij laten jonge ondernemers uit de regio met elkaar kennismaken en de bijeenkomsten zijn niet langer dan een halve dag. Iedereen heeft er ook nog een bedrijf naast, en de meesten een jong gezin. Bij ons is de drempel wat lager.” De bijeenkomsten vinden telkens bij een ander bedrijf plaats. De onderwerpen waarover de groep praat worden aangedragen door de jonge ondernemers zelf, legt Ellens uit. “Uiteraard verzorg ik de regie en bespreken we relevante actuele onderwerpen die spelen in de sector.” Kenmerk van de bijeenkomsten is de praktische insteek en onderlinge kennisuitwisseling. Het initiatief van de HISWA-RECRON Next-gen Group krijgt waarschijnlijk navolging in enkele andere provincies. 01-2026 | Recreactie 17
Partner van Slimme ondenemers regelen hun personeelszaken vóór het misgaat! Je wilt bezig zijn met beleving, niet met loonstroken, ziekmeldingen of caoʼs. Nedflex snapt dat. Wij regelen alles rondom je personeel. Snel, foutloos en volgens de regels. Zo houd jij de rust, zelfs tijdens de drukke seizoensperiode die er weer aan zit te komen. Al meer dan 1.000 ondernemers kozen voor payrolling via Nedflex Gespecialiseerd in recreatie, horeca en seizoenswerk Zekerheid, flexibiliteit en geen omkijken naar administratie of wetgeving Eén vast contactpersoon, geen keuzemenuʼs of wachtrijen Nu regelen = straks rust Maak vrijblijvend kennis met een van onze adviseurs en ontdek hoe eenvoudig jij je personeelszaken kunt regelen. Bel 0229 – 282999 Mail info@nedflex.nl Of laat je gegevens achter op nedflex.nl
coverstory Wijzigingen in de BOR De BOR (Bedrijfsopvolgingsregeling) voorziet in belangrijke fiscale vrijstellingen bij de schenking en vererving van een bedrijf. Een van de voorwaarden was, dat het bedrijf na de eigendomsoverdracht minstens vijf jaar moest worden voortgezet. Per 1 januari 2025 veranderde dat naar drie jaar. Om misbruik te voorkomen is daarnaast per 1 januari dit jaar een nieuwe regel in werking getreden. Die stelt veel strengere eisen aan toepassing van de BOR, als een ondernemer het bedrijf pas twee jaar na de AOW-leeftijd is begonnen. Ook is het nu niet meer mogelijk om de BOR toe passen als de begunstigde al eerder eigenaar is geweest van dat bedrijf. ‘Het was een lastig en soms ook pijnlijk proces, maar we zijn er uitgekomen’ Maar je kunt het niet te ver voor je uitschuiven: wij hebben hier in de familie gezien wat er dan kan gebeuren. Dus zijn we blijven praten: soms individueel, soms met de hele familie. Je moet zorgen dat het goed geregeld is, zodat er niet ná de overname alsnog misverstanden ontstaan.” Bij Eurocamping Vessem gold dat zowel de ouders als de vier kinderen ervan doordrongen waren dat ze eruit moesten komen. “We hebben hier ook bedrijven aan de deur gehad die wilden overnemen. Maar we hebben ze weggestuurd. Het was heel duidelijk: we wilden dat dit een familiebedrijf bleef. Die wil heeft gemaakt dat we eruit kwamen. Maar het was een pijnlijk proces, echt waar. Daarom zeg ik: begin op tijd.” Jong RECRON Jong RECRON, de vereniging voor mensen van 18 tot 35 jaar die in de recreatiesector werken of gaan werken, heeft in het verleden al veel aandacht besteed aan overnames. “We willen niet dat alle recreatiebedrijven op een gegeven moment zijn opgekocht door investeringsfondsen”, verklaart Jong RECRON-voorzitter Nik Veens. “Dus organiseren we wel eens een themabijeenkomst, of brengen we jonge en stoppende ondernemers bij elkaar. En we delen ervaringen. Want bedrijfsovername is een medaille met heel veel kanten. De financiering, het pensioen van de ouders, de positie van de broers of zussen die niet overnemen. Het telt allemaal mee.” Veens spreekt uit ervaring, want hij is begin 2025 zelf medeeigenaar geworden van Camping Roland in Afferden, het bedrijf waar hij al jaren werkt als parkmanager. Tussen 2017 en 2022 werd het bedrijf overgedragen aan Luuk Jansen, zoon van een van de twee echtparen die het bedrijf groot hadden gemaakt. Maar sinds 2020 was ook Nik Veens op het bedrijf aan de slag gegaan, en hij is schoonzoon van het andere echtpaar dat vroeger eigenaar was. Wederom werden gesprekken met Luuk en de familie gevoerd. De uitkomst is, dat Nik Veens kon toetreden tot de directie. “Iedereen zag wel de voordelen voor het bedrijf”, vertelt Veens. “Met twee sta je sterker aan het hoofd dan alleen. En ook dit was best een lastig proces, vooral op het gebied van de financiering. Maar omdat iedereen er toch echt voorstander van was, hebben we het met behulp van onderlinge financiering voor elkaar gekregen.” In Europees verband Ook in Europees verband is aandacht voor verjonging van de sector, vertelt HISWA-RECRON regiomanager Arthur van Disseldorp, tevens president van EFCO & HPA, de Europese koepel van brancheverenigingen op het gebied van verblijfsrecreatie. “Van de 25 aangesloten landen zijn er maar zes actief bezig met jongeren”, vertelt Van Disseldorp. “Wij worden als Nederland met Jong RECRON wel een beetje als een gidsland beschouwd. Al keken de collega’s uit andere landen wel vreemd op toen ik vertelde dat het een eigen vereniging is, die organisatorisch los staat van HISWA-RECRON.” EFCO pleit voor het opzetten van jongerenorganisaties in alle aangesloten landen. Omdat jong ondernemerschap ‘Wij worden als Nederland met Jong RECRON als gidsland beschouwd’ de ruimte moet krijgen, maar ook omdat de besturen van de brancheverenigingen vergrijzen. “We willen meer jonge mensen in de besturen hebben”, vult Van Disseldorp aan. “Dat geldt ook voor het bestuur van EFCO zelf. Na een aantal oproepen hebben we nu twee jonge afgevaardigden, uit Luxemburg en Portugal. Dat is al een mooi begin.” 01-2026 | Recreactie 19
regio in beeld eigenheid behouden Kustpact maakt nieuwe ontwikkelingen mogelijk Zeeland wil Een unieke delta en een unieke kust. Zeeland is een bijzondere archipel en dat moet vooral zo blijven, zegt Ab Pouwer van Camping Oranjezon. Het Kustpact, dat in 2017 werd gesloten en is verlengd tot 2030, is het fundament onder die eigenheid van de provincie. “Door het Kustpact blijven partijen met elkaar in gesprek.” Tekst: Jaap van Sandijk Foto’s: Camping Oranjezon, Shutterstock, Maarten Bokslag Het Kustpact werd gesloten tussen bij de kust betrokken overheden, natuurorganisaties, recreatieorganisaties en ondernemers. Doel van het pact is om de ontwikkeling van de kustzone hand in hand te laten gaan met het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit. Het angstbeeld van de versteende Belgische kust was een van de redenen om de samenwerking aan te gaan. “Ook aan de Nederlandse kust heerste bouwwoede en daarover was maatschappelijke onrust ontstaan”, vertelt Ab Pouwer, eigenaar van Camping Oranjezon in Vrouwenpolder en voorzitter van HISWA-RECRON Walcheren. Toch gaat er nog iets vooraf aan het Kustpact. In Zeeland werd door ondernemers vanaf 2015 al intensief geparticipeerd in de Zeeuwse Kustvisie. Daarmee liepen ze vooruit op de totstandkoming van het Kustpact, vertelt de ondernemer. “Die groep heeft een vergelijkbare samenstelling als het Kustpact. De club bestaat nog steeds, maar fungeert nu vooral als een netwerk. Waar in het Kustpact landelijke onderwerpen overheersen, praten we in de Kustvisie vooral over lokale en Zeeuwse zaken.” Natuurlijke kustomgeving Oranjezon is een fraai gelegen camping met vierhonderd plaatsen aan het breedste duingebied van Walcheren. Pouwer, die ontvangt met koffi e en Zeeuwse bolussen, is vooral te spreken over de verbinding tussen partijen in het met vijf jaar verlengde 20 Recreactie | 01-2026
Camping Oranjezon pact. “Het Kustpact brengt balans en houd je scherp. We zijn regelmatig met elkaar in gesprek en we hebben begrip voor elkaars standpunten. Over tachtig procent van de zaken zijn we het eens.” Maxine Steketee, regiomanager van HISWA-RECRON in Zeeland, onderstreept de grote waarde van de overeenkomst. “Een aantrekkelijke en natuurlijke kustomgeving is van groot belang voor recreatieondernemers. Maar ook voor de inwoners van de provincie. Zij profi teren van het toeristische product en het hoge voorzieningenniveau. Vaak zelfs op een directe manier, bijvoorbeeld door het verhuren van accommodaties.” De Zeeuwse Kustvisie en het Kustpact hebben ertoe geleid dat grote projecten werden afgeblazen, omdat ze in strijd waren met de kwaliteitsdoelstellingen. De plannen voor Villapark Brouwers eiland in het Grevelingenmeer en voor de Zeeuwse Lagune verdwenen in de prullenbak. Andere projecten werden hierdoor mogelijk niet opgestart. Voorzichtig Maar daarmee is het gevaar niet geweken, waarschuwt Pouwer. “We worden ten onrechte gezien als een achtertuin waar nog wel wat meer bij kan. We zijn geen achtertuin met ruimte over, maar een waardevol gebied in het hart van dichtbevolkt Noordwest-Europa.” Hij licht toe: “Heel vaak wordt gedacht: o, dat kan wel in Zeeland. De marinierskazerne ging gelukkig niet door in Zeeland. De komst van een extra beveiligde gevangenis als troostprijs is op zijn minst omstreden – als dat doorgaat. Denk ook aan de mogelijke komst van nieuwe kerncentrales. Men denkt dat er wel heel veel dingen die elders niet gewenst zijn, naar Zeeland kunnen worden geschoven. Maar dat kan niet Zeeuwse ondernemers waren al vanaf 2015 betrokken bij de Zeeuwse Kustvisie straffeloos. Daarmee wordt ons toekomstig verdienvermogen aangetast. Wees voorzichtig met het Zeeuwse natuurlijk en landschappelijk kapitaal.” Pouwer wijst voorts op het belang van authenticiteit. Ook die wordt bedreigd. “De haven van Breskens heeft een heel ander aangezicht dan tien jaar geleden. De graansilo’s zijn gesloopt en vervangen door dure appartementencomplexen. Toch weer dat Belgische angstbeeld.” Hij erkent dat dit lastig te voorkomen is. “De visserij heeft het moeilijk, daar kunnen we niets aan doen. Maar we kunnen wél investeren in diversiteit en innovatie. Ondernemers stimuleren als ze echt iets anders willen.” Uitdagingen Gevraagd naar de belangrijkste uitdaging voor Zeeland noemen Steketee en Pouwer het behouden van een goede balans tussen wonen en recreëren en een goede communicatie met bewoners en gasten. “Zeeland heeft 375 duizend inwoners. In de zomer komen daar zo’n 400 duizend gasten bij. Meestal tegelijkertijd, en geconcentreerd in een aantal gebieden.” Dat gaat tot nu toe goed, al wijst de ondernemer wel op de wereldwijde beweging die zegt dat het wel wat minder kan met het toerisme. Tegelijkertijd moeten de Zeeuwen er ook op gewezen worden dat het verhaal twee kanten heeft, zegt Steketee. “Het is een beetje een 01-2026 | Recreactie 21 >
Laat 2025 niet ongemerkt voorbijgaan Aan het eind van het jaar kun je als recreatie- of horecaondernemer fiscaal nog veel bijsturen. Denk aan het moment van investeren in je pand, het benutten van de werkkostenregeling, een (elektrische) auto van de zaak of het wel of niet uitkeren van dividend. Ook box 3 en samenwerken met zzp’ers verdienen nú aandacht. Welke keuzes in jouw situatie slim zijn, hangt af van je plannen. Ons Expertiseteam Recreatie & Horeca denkt graag met je mee. Neem jij contact met ons op? Expertiseteam Recreatie & Horeca recreatie-horeca@countus.nl COUNTUS.NL/RECREATIE Nu nog eenvoudiger beheer op afstand e n w ICY-CC GO is het geheel vernieuwde centrale dashboard van ICY om uw camping of vakantiepark eenvoudig en draadloos te beheren. De software is web-based en daardoor overal en op elk apparaat toegankelijk. Door de koppeling met het reserveringssysteem en het gebruik van bewegingssmelders levert ICY-CC GO gemiddeld 26% besparing op energieverbruik. 8:30 Bungalow 007 Beheer onder andere: THERMOSTAAT Comfortabel Welkom • Warm welkom voor uw gasten • Binnenklimaat van accommodaties • Stroompunten op de camping • Alarm meldingen (bij o.a. rook, brand, vorst, overmatig stroomverbruik en lage cv-druk) www.icy.nl 21˚C Comfort 21˚C Rust 17˚C Antivorst 13˚C GEMETEN TEMPERATUUR 21˚C PARAMETER INSTELLINGEN MAX. TEMP 24˚C RESERVERINGEN 07 okt 9:30 COMFORT 2 uur Wijzigen RUST 16 uur Watersnip w Alarmen Offline Apparaten Reserveringen 9 0 107 e Dashboard Overzicht locaties Terrein overzicht Overzicht devices Alarmen Tickets Rapportages Reserveringen Beheer User Management Help center Overzicht locaties Zoom BUNGALOWPARK LEMSTERBOSCH TECHNISCHE DIENST Toon: alle locaties Bungalow 4 22˚C 10 okt 10:00 10 okt 14:00 14 okt 10:00 14 okt 14:00 16 okt 10:00 ALARMEN ACTUELE ALARMEN Op dit moment zijn er geen alarmen GESCHIEDENIS Op dit moment zijn er geen alarme Meer weten? Scan de QR. Zeer korte terugverdientijd Scholekster Kievit eg g Grutto Tureluur n r B e k k e k e n k e Br weg w B eg n e k Bre k B k er e n weg B r e k Brekken e k n weg k
regio in beeld schizofrene situatie. Niet alleen de plaatselijke loodgieter dankt zijn klandizie aan het toerisme. Er zijn ook veel particulieren die accommodaties verhuren. Op Airbnb en Booking.com zie je een grote verhuurdichtheid in Zeeland. Als HISWA-RECRON pleiten we al heel lang voor registratieplicht, zodat we daar inzicht in krijgen.” Pouwer: “Je ziet dat de eigen inwoners ook meer recreëren in hun eigen provincie. Prima, maar ook dat verhoogt de druk. Sinds corona zie ik steeds meer fietsers en wandelaars Zeeland moet meer innoveren en dynamiek faciliteren uit de buurt voor mijn deur, die allemaal het natuurgebied in willen.” Kijkend naar de toekomst ziet Pouwer graag dat Zeeland meer gaat innoveren en meer dynamiek gaat faciliteren. “Zet de deur open voor innovatie en trek nieuwe doelgroepen aan. Veere was vroeger een dorp voor schilders. Dat kan nu de creatieve sector zijn. Een dynamische samenleving is heel belangrijk. In Zeeland gebeurt wat, in Zeeland moet je geweest zijn! Dat is de beleving die we moeten creëren. Kunst, cultuur en festivals. Kijk naar het succes van Concert at Sea. Dat is een mooi voorbeeld.” Verborgen parel Zeeland is voor veel Nederlanders nog een Verweggistan, vindt de ondernemer. Ook aan die perceptie kan nog wel wat gedaan worden, stelt hij. “Ik las vanmorgen een artikel in de PZC over de nieuwe rechtstreekse treinverbinding tussen Zwolle en Zeeland. Zwollenaren werd gevraagd: ga je nu vaker naar Zeeland? Nou, dat wisten ze nog niet hoor! Zeeland is toch een uithoek? Terwijl het voor ons heel vanzelfsprekend is om naar een andere plaats in Nederland te gaan. Ook daarover is nog communicatie nodig. Uiteindelijk zullen gasten concluderen: Zeeland is een verborgen parel.” 01-2026 | Recreactie 23
HISWA-RECRON Masterclass bestuurlijke impact Leerzaam en praktisch Besturen is iets anders dan ondernemen. Want hoe zet je een effectieve lobby op? En in hoeverre loopt je eigen ondernemersbelang synchroon met het collectieve belang? De masterclass bestuurlijke impact voor ondernemers van HISWA-RECRON helpt bestuurders en commissieleden bij de professionalisering van hun werk. Tekst: Jaap van Sandijk Foto’s: Rianne Hartog Besturen en commissies spelen een belangrijke rol binnen HISWA-RECRON. Ze vertegenwoordigen de belangen van onze sector en bepalen welke onderwerpen prioriteit verdienen. Om bestuurders en commissieleden nog meer in hun kracht te zetten, ontwikkelde HISWA-RECRON de masterclass bestuurlijke impact. Het doel is om de deelnemers meer zelfvertrouwen te geven, de samenwerking binnen de vereniging te verbeteren en nieuwe bestuurders en commissieleden te helpen om snel en goed aan te haken bij hun collega’s. Informatie uitwisselen De eerste masterclass zat snel vol en werd positief beoordeeld. Vooral de praktische toepasbaarheid werd hoog gewaardeerd. “Deelnemers gaven de masterclass een acht”, vertelt Rianne Hartog, manager communicatie van de branchevereniging. Zij heeft de masterclass samen met adjunct-directeur Jeffrey Belt opgezet. “Met name het uitDe lobbywereld staat ver weg van de gemiddelde recreatieondernemer wisselen van ervaringen en het inzichtelijk maken van eigenbelang versus HISWA-RECRON-belang vonden deelnemers heel leerzaam. Ook het onderdeel over hoe je succesvol kunt lobbyen werd positief ontvangen.” De masterclass bestaat uit twee dagen. De eerste dag staat onder leiding van verenigingsadviseur Marike Kuperus. Deelnemers verdiepen zich in hoe een vereniging werkt en welke dynamiek daarbij hoort. Natuurlijk wordt ingezoomd op de structuur van HISWA-RECRON: hoe zit de branchevereniging in elkaar en wat is de rol van besturen en commissies precies? Samenwerken, effectief vergaderen en 24 Recreactie | 01-2026
besluitvorming zijn op deze dag belangrijke thema’s. Ook het maken van de juiste afweging tussen eigenbelang en sectorbelang komt aan de orde. Dag twee staat volledig in het teken van de lobby. Milos Labovic, expert op het gebied van lobby en public affairs, leert deelnemers hoe lobbyen werkt – zowel op lokaal, provinciaal als landelijk niveau. “Hoe werkt besluitvorming, bij wie moet je zijn voor welke onderwerpen, welke strategieën zijn effectief en hoe kunnen timing en positionering je kans op succes vergroten”, vat Hartog samen. Effectief lobbyen Angelique Joosten, directeur/bestuurder van Recreatiepark de Leistert in het Limburgse Roggel, heeft veel ervaring op bestuurlijk gebied. Ze is actief in diverse besturen en commissies, waaronder de cao-commissie van HISWARECRON en de raad van toezicht van Limburg Marketing. Ondanks die ruime ervaring stak zij veel op tijdens de masterclass. “Inmiddels weet ik natuurlijk wel hoe je moet besturen”, blikt zij terug. “Maar ik praat met zoveel organisaties en collega-ondernemers dat ik alert en scherp moet blijven op welke pet ik op heb: namens wie praat ik? In de onderhandelingsdelegatie van de cao-commissie dien ik een ander belang dan als voorzitter van een toeristisch netwerk. Daar ben ik me voortdurend van bewust. De masterclass heeft me daar zeker bij geholpen.” Voor Joosten was vooral het onderwerp lobby heel waardevol. “De lobbywereld staat ver weg van die van de gemiddelde recreatieondernemer. Over dat onderwerp heb ik op een toegankelijke manier mijn kennis kunnen vergroten. Wij werken momenteel met een lobbyclub in verband met de realisatie van een nieuw zwembad. Dankzij mijn opgedane kennis kan ik op eenvoudiger onderwerpen nu zelf een goed lobbyplan opzetten, maar ook kan ik hun werk beter beoordelen.” Joosten wijst erop dat we in een steeds complexere wereld leven. “Daarin moet je meegroeien en jezelf blijven ontwikkelen. Met alleen goede ingangen bij je gemeente kom je er niet meer. Steeds meer besluiten over onze sector worden genomen door de provincie. Het is belangrijk om je te bekwamen in effectief lobbyen in verschillende kanalen.” Structuur Bianca Veneklaas, mede-eigenaar van Camping de Holterberg in Holten, zit namens HISWA-RECRON in de Sociaal Economische Raad (SER) van Overijssel. Ook maakt ze namens werkgevers deel uit van het verantwoordingsorgaan van het Pensioenfonds Recreatie. “Wat ik erg goed vind is dat tijdens beide dagen van de masterclass de onderwerpen heel concreet werden gemaakt”, blikt ze terug. “Wat heb je nodig voor een succesvolle lobby en hoe zet je een netwerk op? Dat kan al heel eenvoudig door het bouwen van een LinkedIn-groep. Ik vond het heel nuttig en toepasbaar in de praktijk.” Adriaan van der Linden, manager ontwikkeling van recreatieonderneming Leisurelands, is lid van de regiocommissie Gelderland van HISWA-RECRON. Hij onderschrijft de woorden van Veneklaas. “Je krijgt gereedschappen en denkkaders aangereikt die je meteen kunt toepassen in de praktijk. Hierdoor kun je gestructureerd en planmatig te werk gaan. Dat maakt je werk veel effectiever.” Veneklaas benadrukt het tweezijdige belang van de masterclass. Want niet alleen de deelnemer wordt er beter van – de hele branchevereniging profiteert mee. “Als bestuurder en commissielid komt er heel wat op je af. Mensen die je tegenover je krijgt, verwachten een bepaald niveau van je. En terecht, want zo word je ook als branchevereniging serieuzer genomen. Daarmee verhogen we onze kwaliteit.” In de loop van dit jaar worden de data van de nieuwe masterclasses bekend gemaakt. 01-2026 | Recreactie 25
de bezieling Speelboerderij en camping De Steenuil Creatief en persoonlijk Speelboerderij en camping De Steenuil in Oirschot is niet zo heel groot, maar wel veelzijdig. Met Kerst wordt er een mooie speurtocht uitgezet. Er is het ravotters-veld, met vies worden garantie. Maar je kunt er ook yoga doen en mediteren, lekker rijden op de skelter of de koeien melken. En natuurlijk kun je er ook nog kamperen. Willem en Hanne van de Schoot, broer en zus, maken het mogelijk. Tekst: Maarten Bokslag Foto’s: De Steenuil alles rond was. Direct daarna kwam de kredietcrisis. Het waren uitdagende tijden voor de ondernemers, privé en zakelijk. Ook fi nancieel lag er een uitdaging. De familie Van de Schoot moest aan de bank bewijzen dat het concept zou werken. Daarom begonnen Hanne en Willem samen met wat ingehuurde krachten met regelmatig terugkerende ‘speeldagen’ op het bedrijf, die massaal bezocht werden. Bij regen werden de speeldagen geannuleerd, wat natuurlijk verre van ideaal was. Maar het initiatief bracht wel veel lokale bekendheid en omzet. En, minstens zo belangrijk, het overtuigde de bank ervan dat de familie Van de Schoot wel degelijk ook in de dagrecreatie kon ondernemen. Er was al een grote schuur ontworpen van 20 x 30 meter, die overdekt ‘spelen zonder stekker’ mogelijk zou maken. Dat wil zeggen: eerlijk en samen spelen, met de materialen die er zijn. Dus geen plastic ballenbak, maar wel een grote zandbak. Willem en Hanne van de Schoot De Steenuil is een echt familiebedrijf. Van oudsher boerderij, begonnen Wim en Annie van de Schoot daarnaast met een kleine camping. Dochter Hanne, destijds 15, hielp enthousiast mee. Samen met haar moeder verzon ze allerlei leuke en creatieve dingen om te doen voor de campinggasten. “Op mijn 18e begon ik met kinderfeestjes op de boerderij en dat was al gauw een begrip”, vertelt Hanne nu. Eind jaren ‘80 voorzag Wim van de Schoot al dat het boerenbedrijf alleen rendabel kon blijven bij schaal vergroting. Maar dat zou tot problemen leiden, zo dicht tegen de kom van Oirschot. De knoop werd doorgehakt en de focus kwam meer te liggen op recreatie. Er werden plannen gemaakt voor het uitbreiden van de camping en voor overdekte dagrecreatie. Dat ging niet zonder slag of stoot. Hanne van de Schoot: “De gemeente had grote moeite met onze plannen. Destijds kon de bestemming recreatie nog niet op één locatie naast een agrarische bestemming bestaan. De gemeente oordeelde: als je je bezig wilt houden met recreatie, moeten alle dieren weg. Maar dat wilden we niet. Het was deel van ons concept. Die dieren horen hier. Daarom duurde het eindeloos voor we vergunning kregen – in totaal wel tien jaar.” Helaas overleed moeder Annie voordat 26 Recreactie | 01-2026 Snelle groei Nu de bank overstag was, konden de plannen eindelijk worden gerealiseerd. De nieuwe overdekte speelhal werd in 2012 feestelijk geopend. “Het was een enorme stap voor ons én voor het bedrijf”, vertelt Hanne. “Opeens konden we gaan ondernemen. Moet je je voorstellen: we hadden nog nooit een biertje getapt en hadden opeens een eigen bar met restaurant om te runnen. Van twee inhuurkrachten gingen we naar twintig man personeel. En de camping groeide naar 45 plekken.”
Sindsdien staat De Steenuil in Oirschot bekend als een plek in de regio waar creativiteit en gastvrijheid voorop staan. “En veiligheid”, voegt Hanne graag toe. Sinds een aantal jaren staan Hanne (45) en Willem (38) aan het hoofd van het bedrijf. Vader Wim (80) verleent nog steeds graag hand- en spandiensten. Tijdens het gesprek voor Recreactie valt op dat Hanne en Willem twee totaal verschillende karakters zijn. Zij praat graag, zit vol enthousiasme en ideeën. “Ze brengt een hele stroom aan creativiteit mee, heeft altijd weer plannen”, vertelt Willem. Sommige plannen worden uitgevoerd, andere niet. Het leidt tot allerlei bijzondere initiatieven, zoals een kraam met gebruikte kinderkleertjes. Of de magische verhalen-avond, en het pannenkoekenontbijt met eigen pannen boven het vuur. Intussen brengt Hanne ‘Ravotters veld’ staat op een bord geschilderd, ‘met vies worden garantie’ ook verdieping, met meditatie en yoga, wat zowel voor kinderen als volwassenen wordt aangeboden. Dat uit zich onder meer in de Puur Aarden-tuin, waar kinderen en volwassenen leren, ervaren en voelen hoe mens, dier, natuur en aarde samenhangen. Ze doet dat op zo’n manier dat het nooit zweverig wordt – maar er wordt wel degelijk een boodschap uitgedragen. Boer Willem Willem is rustig, het type rots in de branding. Als hij en vader Wim de plannen van Hanne ook zien zitten, voeren ze die graag uit. Daarnaast runt Willem de boerderij. Hij doet niets liever dan de kinderen te begeleiden bij het zelf melken van de koeien en het verzorgen van de dieren: er lopen nu zo’n honderd dieren rond op het bedrijf. “Het is grappig. De kindjes kennen mij hier op het bedrijf als boer Willem”, vertelt hij. “Dan sta je op een voetstuk. Boer Willem is een held voor die kindjes. Groot is dan de verwarring als ik diezelfde kindjes ook in de supermarkt in Oirschot tegenkom. Dat vatten ze niet. Boer Willem hoort op de boerderij”, lacht hij. Naast zo’n twintig koeien telt de boerderij onder meer pony’s, alpaca’s, konijnen en kippen. Willem leert de kinderen met al zijn enthousiasme dat eieren niet uit de supermarkt komen, 01-2026 | Recreactie 27 >
ÉÉN PARTNER VOOR VOOR UW HAVEN • Volledige haveninrichting en installatie • Elektra, water, toegangscontrole en nog veel meer • Gecertificeerd partner voor onderhoud, inspecties en service • Betrouwbare kwaliteit voor maximale continuïteit. Management Systeem ISO 9001 VCA* Kijk op seijsener.com www.dekra-seal.com i f Wildkamp. W Sterk in water, lucht en elektra. lu Meer info op wildkamp.nl/recreatie Slimme oplossingen voor jouw terrein Van beregening tot modulaire servicezuil Ondersteuning op maat bij projecten Altijd & overal online bestellen Direct iets nodig? Altijd een vestiging de buurt g d e r c e e r c t i e
de bezieling maar uit een kip. Dat mensen en dieren verbonden zijn met elkaar. Hanne doet datzelfde, maar dan meer voor de planten. “Kinderen staan nog echt open voor mooie verhalen”, vertelt ze. “Dan zitten we in een kring en leg ik uit dat plantjes heel graag voor ons willen werken. Maar dat we er wel goed voor moeten zorgen.” Hanne en Willem van de Schoot zijn twee authentieke mensen – ze zijn volkomen zichzelf en dat straalt af op het bedrijf. Bij De Steenuil kun je dan ook dingen doen die je nergens anders tegenkomt. Het ‘Pad der Eigen Aardig Heden’ voert naar de minstens 200 jaar oude eik, achter op het erf. Hanne vertelt daarbij aan de kinderen het verhaal van Dagna en de oude eik. De camping is beperkt open, om de rust op het bedrijf te bewaken Er is een modderweide. ‘Ravotters veld’ staat groot op een bord geschilderd, en daaronder: ‘met vies worden garantie.’ Als dit artikel geschreven wordt, rond Kerst, bruist het bedrijf weer van de activiteiten. Kinderen kunnen Puur Aarden, samen kerstliedjes zingen en kaarsen maken van bijenwas. Er is een magische verhalen-avond en in de stal kunnen kinderen in een grote berg hooi springen. In het hooi zitten cadeautjes verstopt, dus dat wordt even graven. De koeien kijken rustig toe. Willem zorgde voor een levende kerststal, Hanne vertelt er verhalen bij. Speurtocht En wie zin heeft gaat op Kerst-speurtocht over het bedrijf. Ook dit kwam weer in perfecte samenwerking tussen broer en zus tot stand: Hanne verzon het concept en samen voerden ze het uit. De dagrecreatie is vaak open: in de schoolvakanties dagelijks, daarbuiten op woensdag, vrijdag, zaterdag, zondag. De camping is van april tot en met oktober geopend, maar alleen in de schoolvakanties gaat dat om een dagelijkse opening. Buiten de schoolvakanties is de camping enkel in de weekends open. “Wij hebben onze rust nodig en dat geldt ook voor de dieren”, verklaren Willem en Hanne. “We willen tijd hebben voor onze gasten en om weer nieuwe, gave dingen te verzinnen. Dat kan alleen als we daar ook de ruimte voor nemen.” 01-2026 | Recreactie 29
Eén week ook mee kunnen doen 275.000 gezinnen in Nederland leven in armoede en kunnen al jaren niet op vakantie. De Vakantiebank helpt met steun van vakantieparken en campings zoals jullie. Doen jullie mee? Eén week vakantie. Wereld van verschil. VOORTVAREND AAN DE SLAG MET DE GEZONDHEID VAN UW MEDEWERKERS? EDEWERKERS EID V Met het Preventief medisch onderzoek (PMO) van ArboNed werkt u actief aan hun gezondheid en vitaliteit. arboned.nl/pmo Meer info?
kennis delen De fl exibele schil staat onder druk De recreatiesector wordt gekenmerkt door piekbelasting, gestuurd door seizoenen, weersomstandigheden en vakantieperiodes. Daarom wordt veel gebruikgemaakt van seizoenskrachten, oproepkrachten, uitzendkrachten en tijdelijke contracten. Op 19 mei 2025 werd het wetsvoorstel Wet meer zekerheid fl exwerkers ingediend, waarmee het juridische kader voor fl exibel werk ingrijpend wordt gewijzigd. Tekst: Irma Diepenmaat (Stellicher advocaten) Foto: Shutterstock De recreatiesector wordt gekenmerkt door piekbelasting, gestuurd door seizoenen, weersomstandigheden en vakantieperiodes. Daarom wordt veel gebruikgemaakt van seizoenskrachten, oproepkrachten, uitzendkrachten en tijdelijke contracten. Op 19 mei 2025 werd het wetsvoorstel Wet meer zekerheid fl exwerkers ingediend, waarmee het juridische kader voor fl exibel werk ingrijpend wordt gewijzigd. De wet beoogt fl exwerk eerlijker, stabieler en transparanter te maken en heeft directe gevolgen voor de inrichting van de fl exibele schil. De wet wordt gefaseerd ingevoerd. Per 1 juli 2026 gelden de regels over gelijke arbeidsvoorwaarden voor uitzendkrachten. Per 1 januari 2027 volgen de wijzigingen in de ketenregeling en de aangescherpte regels voor oproepcontracten. Een belangrijk onderdeel van de wet is de aanpassing van de Wet allocatie arbeidskrachten door intermediairs (Waadi). Uitzendkrachten krijgen recht op een arbeidsvoorwaardenpakket dat ten minste gelijkwaardig is aan dat van vaste medewerkers in gelijke of gelijkwaardige functies. Het gaat daarbij niet alleen om loon, maar ook om pensioen, verlof en scholing. Deze verplichting gaat in per 1 juli 2026. Daarmee vervaagt een belangrijk onderscheid tussen vast en fl exibel werk. De nieuwe ABU- en VvDN-cao’s lopen hierop vooruit en treden op dit punt al per 1 januari 2026 in werking. Voor organisaties die werken met terugkerende seizoenskrachten is ook de wijziging van de ketenregeling ingrijpend. Deze wijziging gaat per 1 januari 2027 in. De huidige onderbrekingsDe aanpassing van de ketenregeling voor seizoenskrachten is ingrijpend termijn van zes maanden wordt verlengd naar vijf jaar. Na drie tijdelijke contracten of een periode van 36 maanden kan een werknemer niet langer na één seizoen opnieuw met een tijdelijk contract worden ingezet. De wetgever wil hiermee zogenoemde draaideurconstructies tegengaan en langdurige tijdelijke inzet ontmoedigen. Dit vraagt om een herziening van de huidige contractkeuzes, met name bij structureel terugkerend seizoenswerk. Nul-urencontract verdwijnt Daarnaast wordt per 1 januari 2027 het nul-urencontract afgeschaft en de huidige min-max overeenkomsten beperkt. Als nieuwe norm geldt een arbeidsovereenkomst met een vaste arbeidsomvang of een bandbreedtecontract, waarbij het maximum niet meer dan 130% van het minimum mag bedragen. Werknemers krijgen hiermee meer inkomens- en roosterzekerheid, terwijl de fl exibiliteit voor werkgevers wordt begrensd. Tijdige voorbereiding door werkgevers is van groot belang, want de wet raakt direct aan de kern van de fl exibele schil. De wijze waarop nu contracten worden aangegaan en verlengd, bepaalt welke keuzes straks nog mogelijk zijn. Het aanpassen van de fl exibele schil en het kritisch herzien van bestaande contracten is noodzakelijk om ongewenste verplichtingen, hogere kosten en verlies aan fl exibiliteit te voorkomen. 01-2026 | Recreactie 31
vakinfo Keurmerken en certifi ceringen Recreatieterreinen zijn technisch complex: elektriciteit, water en buitengebruik komen samen voor een divers publiek. Dat maakt veiligheid en betrouwbaarheid tot essentiële waarden, voor zowel je gasten als je bedrijf. Keurmerken en certifi ceringen vormen de onmisbare basis voor installaties die elk seizoen veilig, voorspelbaar en toekomstbestendig functioneren. Tekst: Jaap van Sandijk Foto: Seijsener Techniek Gasten gebruiken dagelijks stroompunten, verlichting en sanitaire voorzieningen. Vaak zonder technische kennis. Installaties moeten daarom onder alle omstandigheden veilig functioneren. Ook bij verkeerd gebruik of slecht weer moeten ze voldoen aan de geldende technische normen. Keurmerken garanderen dat producten uitgebreid getest zijn op veiligheid, duurzaamheid en geschiktheid voor buitengebruik. Storingen, elektrische schokken en brand worden op deze manier effectief voorkomen. Technisch én juridisch Het is cruciaal dat je je keurmerken en certifi ceringen up-to-date houdt én je periodieke keuringen goed bijhoudt. Regelmatige keuringen detecteren slijtage, voorkomen storingen en garanderen dat installaties blijven voldoen aan normen en wettelijke eisen. Daarnaast tonen keurmerken en certifi ceringen aan dat je als ondernemer veiligheid en kwaliteit serieus neemt. Ze versterken het vertrouwen van je gasten. Bovendien zijn ze steeds vaker vereist bij vergunningen, subsidies en contracten. Vergeet daarbij niet dat normen niet alleen technisch, maar ook juridisch cruciaal zijn. Ontbrekende certifi cering kan leiden tot hoge kosten, juridische claims en persoonlijke aansprakelijkheid. Elektrotechnische richtlijnen (NEN 1010, NEN 3140, Scope 12) vormen namelijk hét toetsingskader bij incidenten. Dit onderschrijft dat het belang van certifi ceringen zoals InstallQ, ISO 9001, DEKRA en VCA niet zit in het ‘voldoen aan vinkjes’, 32 Recreactie | 01-2026 Het belang van certifi ceringen is meer dan alleen voldoen aan vinkjes maar in het zeker weten dat je beschikt over kwaliteit, veiligheid en vakbekwaamheid. Normen en keuringen zorgen er ook voor dat installaties veilig kunnen worden uitgebreid en eenvoudig geïntegreerd met nieuwe toepassingen. Denk hierbij aan energiemanagementsystemen en slimme betaalsystemen. Verzekering Ook verzekeraars spelen een belangrijke rol op het gebied van keurmerken en certifi ceringen. Zij kijken steeds kritischer naar technische installaties, zoals elektrotechnische voorzieningen, laadpunten en natte of openbare installaties. Zonder aantoonbare naleving van normen kan een verzekering worden geweigerd of alleen tegen hogere premies worden afgesloten. Gecertifi ceerde installaties vergroten de verzekerbaarheid, beperken fi nanciële risico’s en zorgen voor voorspelbare exploitatiekosten. Wil je zeker weten dat je recreatieonderneming over de juiste en erkende keurmerken en certifi ceringen beschikt, kies dan voor een professioneel, betrouwbaar en volledig gecertifi ceerd partner bedrijf. Dat geeft zekerheid en veiligheid. Met dank aan Seijsener Techniek
productnieuws Tekst: Jaap van Sandijk Laadvoorzieningen Fleet Facilities bied je de mogelijkheid om laadvoorzieningen voor elektrische auto’s te kopen of te leasen. Het voordeel van leasen is dat je geen hoge investering hoeft te doen. Je betaalt een vast maandbedrag en de looptijd wordt in overleg bepaald. Ook onderhoud en beheer van de laadvoorziening kunnen onderdeel vormen van het leasecontract. www.fleetfacilities.com (073) 547 42 32 Duurzaam en inclusief spelen Prime is een modulaire lijn van Lappset waarin Scandinavisch ontwerp, duurzaamheid en inclusie samenkomen. De toestellen zijn gemaakt van hernieuwbaar grenenhout en opgebouwd met zachte vormen. Kinderen met een visuele beperking profiteren van sterkere kleurcontrasten op de speelplek, terwijl pictogrammen of borden helpen bij cognitieve uitdagingen. Tiny House Inspelen op minimalistisch, duurzaam en avontuurlijk verblijven? Dat kan met een tiny house. Arcabo biedt een compacte accommodatie voor twee personen met een zitje, slaapgelegenheid, keuken, eethoek en toilet. Dit tiny house is verplaatsbaar en valt onder dezelfde certificering als een caravan. Hierdoor is het heel geschikt voor seizoensplekken. www.arcabo.nl (0529) 48 89 00 www.lappset.nl (0547) 28 94 10 Regenwatersysteem Met een regenwatersysteem kun je regenwater op een veilige en betrouwbare manier hergebruiken. Het systeem vangt regenwater op, filtert het en pompt het vervolgens terug naar de verbruikspunten op je terrein. Er is bijvoorbeeld een compleet regenwatersysteem met een capaciteit van 5.000 liter, dat circa 4.000 euro kost. Dit water is geschikt voor de was, het spoelen van het toilet, schoonmaken van het terras of het besproeien van de tuin. www.wildkamp.nl (0523) 68 75 10 01-2026 | Recreactie 33
100% Nederlands fabrikaat EEN KIJKJE IN DE KEUKEN IK BEN VOOR DE LOOKS GEGAAN BESPAAR € 4.490,PER JAAR MET MAAR SLECHTS 22KW net zoveel capaciteit als andere merken met 35 kW Met het efficiënte design van onze ketels bespaart u op olie en energie. De inhoud van onze ketels is kleiner dan die van concurrenten maar de afbakcapaciteit is gelijk. Doordat wij de krachtige verwarmingselementen efficiënt in de ketels integreren wordt de ruimte optimaal benut. Hierdoor heeft u minder olie nodig en verbruikt u minder energie om deze op te warmen. Onderstaand een voorbeeld bij 3 ketels en met 2 verversingen per week: Ketel concurrent 28,8 liter 21,6 liter Fry Logic inh. per ketel inh. 3 ketels kosten vet per jaar* € 17.971,€ 13.478,86,4 liter 64,8 liter * op basis kostprijs € 2,- per liter vet Conclusie: U bespaart al snel € 4.490,- per jaar. Elk jaar opnieuw! Doordat u minder vet per ketel verbruikt, hoeft u minder vet op te warmen. Ook dit levert een aanzienlijke besparing op uw vaste lasten. Tel uit uw winst! HR Gasfriteuse Type FLS 300 energiezuinige rvs HR gasfriteuse inhoud: ca. 22 ltr. touchscreen rvs ketel geen verwarmingsribben waardoor geen temperatuur ‘overshoot’ ontstaat afbakcapaciteit (50 kg/uur) smeltcyclus, storingsindicator variabele vermogensregeling afm. 40x74x90/105 cm 22 kW OOK HOOGRENDEMENT LEVERBAAR MET AUTOMATISCHE MANDENLIFT 100% Nederlands fabrikaat Het lage verbruik, de strakke uitstraling en de uitstekende kwaliteit van de ketels waren de redenen voor cafetaria De Graven Es in Oldenzaal om voor een Fry Logic te kiezen. DANKZIJ DE UITGEKIENDE TECHNOLOGIE HEEFT DE FRY LOGIC EEN RENDEMENT VAN 94%, EEN LAGER STROOMVERBRUIK DAN CONVENTIONELE KETELS EN TOT WEL 30% MINDER VETGEBRUIK. De bakwand is volledig op maat gemaakt in onze fabriek en uitgerust met een vetfilterinstallatie. Dat maakt het filteren van vet een fluitje van een cent. Na het filteren kan het vet eenvoudig weer naar de ketels worden gepompt. Dit in combinatie met de geurfilterkast , waardoor stankoverlast wordt tegengegaan, maakt deze Fry Logic helemaal compleet. A * De Graven Es | Oldenzaal I T G r A m R n N U o T U E I a F e R r R I K E f r T E e L S a e n d v o o r w a a r d e n
KWALITEIT TOT IN DETAIL De ViVo bakwand met transferfrituur. Een uitkomst bij de bereiding van verse friet De robuuste uitstraling, afgeronde hoeken en naadloze afwerking zijn kenmerkend voor de ViVo bakwand. Het afwerkingsniveau en materiaalgebruik zijn van ongekend niveau, net als de (maatwerk) mogelijkheden. De ViVo is eenvoudig te bedienen waardoor al uw (hulp) krachten dezelfde kwaliteit leveren. 100% Nederlands fabrikaat * K Ook leverbaar met transferfrituur met afbakcapaciteit van 10 kg per charge. Leverbaar in hoog en laag model en in elk gewenste RAL-kleur. Frituurolie transporter vacuüm olietransporter capaciteit van 40 ltr. eenvoudig en veilig frituurolie oppompen en transporteren 4617.870 2.345,1.875,EMMELOORD Platinaweg 21 8304 BL Emmeloord Tel: (0527) 635 635 info@hakpro.nl AMSTERDAM De Flinesstraat 20 1114 AL Duivendrecht Tel: (020) 665 6428 amsterdam@hakpro.nl GRONINGEN Verl. Bremenweg 10c 9723 JV Groningen Tel: (050) 318 1600 groningen@hakpro.nl ROTTERDAM Schuttevaerweg 13 3044 BA Rotterdam Tel: (010) 750 2750 rotterdam@hakpro.nl VENLO Venrayseweg 44 5928 NZ Venlo Tel: (077) 387 4242 venlo@hakpro.nl VLISSINGEN Bedrijfsweg 9 4387 PD Vlissingen Tel: (0118) 493 222 vlissingen@hakpro.nl 22-06-01 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden. hakpro.nl EENVOUDIG, VEILIG EN HYGIËNISCH ZIE FILMPJE: U G r N A T A R n T e I n E I r F o R e T a S U m R E f E L I o r e a d v o r w a a r d e n
PERFECT ONDERHOUDEN PARKPADEN. HET MOOISTE WELKOM VOOR UW GASTEN! Hou uw park in optimale conditie. Een oppervlakbehandeling zorgt niet alleen voor een fraaie uitstraling, maar ook voor een extra lange levensduur van uw bestaande weg. Met de PaveCare CombiTruck zijn we bovendien in één keer klaar. Vraag nu naar de mogelijkheden of bekijk nog meer opties op PAVECARE.NL
1 Online Touch