FREE TWEEDE KAMER ONDER DE INDRUK VAN DOCU ‘STREAMING HELL’ ‘Dit moet stoppen’ CASSIE, SURVIVOR VAN ONLINE KINDERMISBRUIK: ‘Heel de wereld moet dit weten’ RACHEL ROSIER OVER ONLINE KINDERMISBRUIK: ‘DIT KWAAD HEEFT NIET HET LAATSTE WOORD’ MAGAZINE VAN IJM Jaargang 2026 | nummer 1 UNTIL ALL ARE Speciale editie Samen tegen online kindermisbruik
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION VOORWOORD DIT WERK IS HART - VERSCHEUREND… MAAR ONZE HOOP GROEIT “We dachten dat we drie kinderen zouden bevrijden uit een bordeel, het waren er uiteindelijk zes. Voor de duisternis en wreedheid die ik daar heb ervaren, heb ik niet zoveel woorden. Het was hartverscheurend.” Dat vertelde journalist Rachel Rosier, die meewerkte aan de documentaire Streaming Hell. Die film gaat over een realiteit die bijna te gruwelijk is om bij stil te staan, maar waarvan we niet mogen wegkijken: misbruik van Filipijnse kinderen voor livestreams – geregisseerd door Nederlandse mannen. Dit onrecht schreeuwt om aandacht. Zo’n 225.000 Nederlandse mannen hebben zich ooit schuldig gemaakt aan misbruik van buitenlandse kinderen, online of fysiek. Dat zijn net zoveel mensen als er in heel Almere wonen. Alleen al in de Filipijnen worden naar schatting jaarlijks een half miljoen kinderen misbruikt voor livestreams. Om eerlijk te zijn: ik vind het heftig om te schrijven over online kindermisbruik. Sommige verhalen kan ik bijna niet verdragen omdat ze zo donker zijn. Ik denk ook dat we voorzichtig moeten zijn met het vertellen van deze verhalen. Omdat we nooit mogen wennen aan dat hele grote kwaad. Die verhalen moeten ons blijven verbijsteren. En toch. Als we deze verhalen compleet negeren, helpt dat de misbruikers. Kwaad gedijt in het donker. En deze verhalen kunnen ons verlammen – maar dat hoeft niet. Want we kunnen iets doen. Door bij te dragen aan de strijd tegen online kindermisbruik (zie de advertentie op de achterkant van dit magazine). Of erover te vertellen of Streaming Hell te delen via social media. ‘Verandering is mogelijk! Dat hebben we afgelopen maanden gezien’ Verandering blijkt mogelijk – als we samen optrekken. Dat zagen we de afgelopen maanden. Dankzij uw steun konden we Streaming Hell financieren en bereikten we letterlijk een miljoenenpubliek: met een première in Koninklijk Theater Tuschinski, aandacht in landelijke media (zoals NPO Radio 1, De Telegraaf en EenVandaag), een uitzending op NPO 2 en zelfs een speciale bijeenkomst in de Tweede Kamer. In dit magazine kunt u er alles over lezen. Ik raak hier steeds meer van overtuigd: Het is écht mogelijk om het kwaad van online misbruik een flinke slag toe te brengen. Heel veel dank voor uw steun in die strijd! Enrico Pruis Directeur van IJM Nederland Streaming Hell laat zien hoe kinderen online worden misbruikt en hoe teams in Nederland en de Filipijnen samenwerken om hen te bevrijden en daders te stoppen. Bekijk de documentaire. Scan de QR-code of ga naar behindthestream.nl 2
INHOUD MAGAZINE Until all are free ‘Dit kwaad heeft niet het laatste woord’ RACHEL ROSIER EN RUBEN VLOT ZAGEN DE STRIJD TEGEN ONLINE MISBRUIK 4 8 ‘Dit moet stoppen’ TWEEDE KAMER ONDER DE INDRUK VAN STREAMING HELL JASMIJN KUISCH: ‘Strijd tegen online misbruik vraagt moed van Nederland’ 14 COVERFOTO EO, Rogier Veldman 12 17 18 HET VERHAAL ACHTER STREAMING HELL: ‘Deze documentaire moest er komen’ ADEMLOZE STILTE IN TUSCHINSKI: ‘Gerechtigheid zal overwinnen’ LINDA EN CASSIE IN GESPREK: ‘Heel de wereld moet dit weten’ 3 Speciale editie Samen tegen online kindermisbruik
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION INTERVIEW Een reis tussen verbijstering en hoop: ‘DIT KWAAD HEEFT NIET HET LAATSTE WOORD’ 4
TEKST Gertjan de Jong FOTO’S EO, Rogier Veldman / Mcklin Fotografie / IJM MAGAZINE Until all are free Op grote schaal worden Filipijnse kinderen via live-videoverbindingen misbruikt, vaak door Nederlandse mannen. Journalist Rachel Rosier en IJM-marketeer Ruben Vlot reisden naar de Filipijnen voor de documentaire Streaming Hell, om deze duistere realiteit te belichten. Ze vonden er diepe gebrokenheid – en hoop. “Zolang er mensen zijn zoals Praise en Linda, heeft dit kwaad niet het laatste woord.” zitting konden bijwonen. “Tijdens het avondeten werden we gebeld, omdat er een kinderbordeel werd leeggehaald,” vertelt Rachel. “Je kunt je daar niet op voorbereiden. Je ondergaat het en pas later denk je: oké, wat is hier nou eigenlijk allemaal gebeurd?” Hoe hebben jullie die bevrijdingsoperatie beleefd? Ruben Vlot. ‘De sfeer is heel dik, heel duister. Je wilt daar zo snel mogelijk weg’ “I k zie die moeder in de rechtszaal nog voor me. Dat Filipijnse vrouwtje in een geel pak, met haar boeien om. En dan moet ze aanhoren hoe haar dochter tegen haar getuigt. Onvoorstelbaar.” Als Rachel terugdenkt aan de reis, flitsen de beelden weer voorbij. Het waren maar vier dagen. Maar de impact was enorm. Zowel voor Rachel en Ruben persoonlijk, maar ook maatschappelijk. Streaming Hell is inmiddels vertoond op de publieke omroep en in de Tweede Kamer. Voor ze deze reis maakten, was er nog veel onzeker. Zo was het niet duidelijk of ze mee konden gaan met een bevrijdingsoperatie of een rechtsRachel: “Dat was heel bizar. Zo’n misdadiger die daar huilend en jammerend zit, met handboeien om, in een oranje shirt. De sfeer is heel dik, heel duister. Je wilt daar zo snel mogelijk weg.” Ruben knikt. “Het is zo dubbel allemaal. Wat een verdriet, wat een gebrokenheid. Maar ook: wat moedig van vrouwen als IJM-advocaat Praise Ladringan en Linda van den Oever, officier van justitie, die deze strijd aangaan. Dat bestaat allebei naast elkaar.” Rachel: “Met zo’n reis vlieg je er even in. Je bent even getuige van zo’n fragment, van wat er allemaal gaande is in de Filipijnen. Maar het is natuurlijk geen fragment. Dit is dagelijkse praktijk in de Filipijnen. Ook nu zijn er rechtszaken tegen ouders die hun kinderen misbruiken. Ook nu zijn er Nederlandse mannen die op hun zolderkamer naar die beelden kijken. Het gaat gewoon door. Wij vliegen even in, we zien het en we gaan weer weg. Dat vliegt me soms nog wel eens aan. Dan denk ik: al die gebrokenheid gebeurt nu. Op dit moment. In onze wereld. Na die bevrijdingsoperatie kwamen we terug op het politiebureau. En daar zaten die kinderen. Die hadden geen idee wat hen net was overkomen. Er zat een heel klein jochie tussen. Ik heb zelf een zoon van dezelfde leeftijd. En ik dacht: hoe is het mogelijk dat dit jochie hier nu zit? 5
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION Kinderen worden bevrijd uit het kinderbordeel. Agenten van het Woman and Children Protection Center. Ruben Vlot en IJM-advocaat Praise Ladringan. Net bevrijd uit een kinderbordeel. Ik zei iets tegen hem en moest even weglopen omdat ik volschoot. Weet je, die contrasten zijn zó groot. Kinderen die worden uitgebuit voor de lust van witte, rijke mannen. En dan zie je ineens die kleine voetjes en kleine handjes van zo’n jongetje.” Is het moeilijk om hoop te houden bij zoveel gebrokenheid? ‘Ik realiseerde me: Dit zijn geen nummers. Dit zijn echte kinderen’ Rachel: “Nee, juist niet. Ik voelde vooral urgentie. Om je niet te laten verlammen, maar in beweging te komen. Als jouw definitie van succes is dat álle kinderen bevrijd moeten worden, dan raak je verlamd. Maar Praise werkt steeds met één dossier, voor één kind. En dat ene kind is oneindig veel waard. Dat is eigenlijk een omkering van hoe een misbruiker werkt. De misbruiker gaat van kind naar kind en doet alsof een kind niets waard is. En zo eindig je met honderdduizenden slachtoffers. Maar dat ene kind is het al waard om alles voor te riskeren.” Ruben: “Dat herken ik. Het geeft hoop als je ziet hoe er voor één kind zo gestreden wordt. Hoe mensen als Praise en Linda blijven doorgaan en niet stoppen als het moeilijk wordt. Ik weet ook nog goed dat we bij de uitgang van het kindbordeel stonden. De zes kinderen die waren bevrijd, kwamen voorbij met doeken over hun hoofd, om hun privacy te beschermen. Die beelden ken ik van foto’s of campagnes. En ineens realiseerde ik me: het is echt. Dit zijn geen nummers. Dit zijn geen foto’s. Dit zijn echte kinderen. De volgende dag moest ik een camera ophalen bij de politie. Toevallig zag ik die diezelfde kinderen weer. Hun verhoor was net voorbij. Ze hadden net gedoucht, en zaten daar met schone pyjama’s natte haren. Ze lachten. Dat vond ik heel bijzonder om te zien. Wij denken vaak: het komt nooit meer goed als je zulk misbruik hebt meegemaakt. En natuurlijk wacht hen nog een heel proces van traumaverwerking. Maar de veerkracht van kinderen is ongelofelijk.” Jullie hebben ook een shelter bezocht, een opvanghuis voor kinderen die bevrijd zijn uit situaties van misbruik. Hoe was dat? Ruben: “Dat voelde heel dubbel. We dachten: is dit nou een mooie plek? Of is het eigenlijk een heel verdrietige plek? Maar daar zag ik ook de kracht van die kinderen. Ze stonden op, ze gingen door met hun leven. Het lijkt hopeloos, maar hun leven is niet voorbij.” Rachel: “Dat herken ik. We zagen ook dat oudere meiden Bijbelteksten in hun kamer aan de muur hadden gehangen. Zoals deze tekst uit het Bijbelboek Jeremia: ‘Sing to the Lord. Give praise to the Lord. He rescues the life of the needy from the hands of the wicked.’ Die tekst is dan niet meer een soort abstracte waarheid. Je voelt ineens: dit gaat over het echte leven van die meiden.” In Streaming Hell voel je ook dat er geen eenvoudige oplossing is. Je ziet bijvoorbeeld hoe advocaat Praise ermee worstelt dat kinderen bij hun ouders worden weggehaald. Ruben: “Dat klopt. Kinderen hebben een enorme loyaliteit naar hun ouders toe. Het past eigenlijk niet dat een kind niet bij zijn familie opgroeit. En toch is het soms nodig. En dat moet je dan ook eerlijk onder ogen zien: je doet een kind ook iets aan door het weg te halen bij zijn ouders. En tegelijkertijd doe je het omdat je weet dat het nodig is.” Rachel: “Ik vond het indrukwekkend dat Praise liet merken hoe ze daarmee worstelde. ‘Ik moet het proces vertrouwen,’ zei ze. Soms weet je ook niet honderd procent zeker wat juist is. Maar wat is het alternatief? Een kind in het misbruik laten? Ik vond het moedig dat ze zo eerlijk was over die onzekerheid. Ze deed zich niet voor als een soort messias die kinderen redt, maar erkende dat er een grijs gebied is. Dat zij dat zo kon benoemen, vond ik heel integer. Het gesprek met Noel Eballe, onderzoeker bij IJM de Filipijnen, maakte ook veel indruk op me. Kijk, als je elke dag geconfronteerd wordt 6
MAGAZINE Until all are free met dit soort kwaad, kun je verschillende kanten opgaan. Dan komt er een enorme leeuw in je naar boven. Je kunt jezelf gaan verharden, om dit werk aan te kunnen. De mensen van IJM kunnen enorme leeuwen en leeuwinnen zijn, die kinderen willen beschermen en echt hun vak goed willen uitoefenen. En tegelijkertijd hebben ze een bepaalde zachtheid, liefde en genade. Dat zag ik ook heel sterk bij Noel. Hij drong zichzelf totaal niet op de voorgrond en wilde geen successen claimen. Ik moest moeite doen om hem voor de camera te krijgen.” De documentaire leidde tot veel aandacht in de media en werd zelfs in de Tweede Kamer vertoond. Wat doet dat met jullie? Rachel: “Ik was daar echt heel blij mee. Ons werk was een verhaal maken, en dan moet je maar hopen dat dat verhaal ook doet wat het moet doen. Dat het mensen bereikt die ook daar op een ander niveau iets mee kunnen. En dat is natuurlijk gebeurd.” Ruben: “Wat ik mooi vond, was dat politici het oppakten en dachten: dit is geen reclamepraatje van IJM. Dit is een enorme misdaad waarvoor wij verantwoordelijkheid dragen. De politie neemt het nu mee in het programma van de Politieacademie. Er komt een brede samenwerking op gang: met andere ngo’s als Defence for Children en Free a Girl, politie, het Openbaar Ministerie. Vanuit het besef: dit probleem moeten we gezamenlijk aanpakken.” Rachel: “Dat is eigenlijk precies hoe je hoopt dat de wereld werkt. Dat organisaties hun ego’s en eigen belangen even opzijgaan. Dat je soms bewust iemand anders een podium geeft, terwijl dat voor jezelf op korte termijn misschien minder handig is. Maar dat je kiest voor het gezamenlijke belang van kinderen.” Hebben jullie hoop dat er op structureel niveau echt iets kan veranderen? Rachel: “Ja. Het besef van urgentie groeit, dat leidt tot meer kennis, meer bewustwording. Rachel en Ruben worden geinterviewd over Streaming Hell bij het radioprogramma ‘Spijkers met Koppen’. Ik kan niet met een glazen bol in de toekomst kijken. Maar ik heb het gevoel dat we een weg omhoog zijn ingeslagen.” Ruben: “En ook omdat het daadwerkelijk kán stoppen. Er is wetgeving mogelijk. Er is technologie beschikbaar die kindermisbruik blokkeert zodra het in beeld komt of wordt opgenomen. Als je die technologie installeert op telefoons, kun je deze misdaden in één keer op wereldschaal terugdringen. Onlangs waren collega’s van ons in het parlement in Australië, in het Verenigd Koninkrijk en het Europees Parlement in Brussel om te pleiten voor wetgeving die kinderen beter beschermt. Wetgeving komt niet in één dag tot stand, maar er zijn oplossingen, deze misdaad kunnen we op enorme schaal terugdringen. Dat is hoopvol.” Rachel: “Absoluut. En zolang er mensen zijn zoals Praise, Linda en Noël, heeft dit kwaad niet het laatste woord.” l INTERVIEW Bekijk hier het interview met Ruben en Rachel bij ‘Spijkers met Koppen’: IJMnl.org/spijkers Rachel in gesprek met een Filpijnse politie-agente. 7
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION REPORTAGE Tweede Kamer onder indruk van ‘Streaming Hell’: ‘DIT MOET STOPPEN’ 8
TEKST Gertjan de Jong FOTO’S Mcklin Fotografie MAGAZINE Until all are free Filipijnse kinderen die voor livestreams worden misbruikt, aangestuurd en geregisseerd door Nederlandse mannen. Met de vertoning van de documentaire Streaming Hell keek de Tweede Kamer donderdag 26 maart recht in de ogen van deze huiveringwekkende realiteit. “Niets doen is óók iets doen.” 9
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION S ‘Waarom mogen we bij terrorisme wel eerder ingrijpen, en hier niet?’ oms komen de juiste mensen op precies de juiste plek bij elkaar. Zo ook op 20 januari, toen Kamerleden Mirjam Bikker (ChristenUnie), Tijs van den Brink (CDA) en Diederik Boomsma (JA21) gezamenlijk de première van ‘Streaming Hell’ bezochten. Deze film belicht de wereld van misbruik van Filipijnse kinderen. Achter dit misbruik zitten veel Nederlandse mannen; zij betalen ervoor en regisseren het. “We waren diep onder de indruk,” zegt Van den Brink. Bikker herinnert zich het gezamenlijke besluit dat die avond volgde: “We zeiden tegen elkaar: volgens mij is de hele Kamer hier gruwelijk op tegen. Dit moeten we samen bekijken en bespreken, met experts erbij. Wat kunnen we beter doen?” DE WERELD MOET DIT ZIEN Daarom zitten we vandaag hier: in de filmzaal van de Tweede Kamer. Kamerleden en beleidsmedewerkers van onder meer VVD en GroenLinks-PvdA zijn aanwezig. Tijdens de vertoning van de documentaire is het muisstil. Eén uitspraak blijft vooral hangen. Maranatha Praise Ladringan, advocaat bij IJM Filipijnen, richt zich rechtstreeks tot beleidsmakers en bedrijven. In haar stem klinkt emotie als ze zegt: “De wereld moet zien dat dit echte levens zijn die worden beïnvloed door onze keuzes. Onze beslissingen – niet alleen die van daders aan de vraagzijde, maar ook van bedrijven, technologiebedrijven en financiële instellingen – hebben invloed op hoe deze kinderen worden uitgebuit en geschaad. Niets doen is óók iets doen.” NIET WEGKIJKEN Die woorden zetten de toon voor het rondetafelgesprek dat volgt, met experts van IJM, het Openbaar Ministerie, de politie en de Autoriteit Online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal (ATKM). Voorzitter Joost Eerdmans (JA21) noemt de documentaire ‘indrukwekkend en heftig om te zien’. Van den Brink doet een duidelijke oproep aan de experts: “Help ons alsjeblieft met wat wij wettelijk zouden moeten doen.” Bikker vult aan: “Het is goed dat de Kamer vandaag niet wegkijkt, maar de pijnlijke waarheid onder ogen ziet.” Jasmijn Kuisch, medewerker advocacy bij IJM, schetst de realiteit waar het hier over gaat. “Cassie was 12 toen zij voor een webcam werd gezet om op aanvraag seksuele handelingen te verrichten. Maarko was 7 toen hij zijn jongere zusje moest ophalen, omdat de kijker aan de andere kant van de wereld nog niet genoeg had gezien. Dit alles kostte de ‘kijker’ omgerekend zo’n 25 euro.” VERDWENEN BEWIJS Linda van den Oever, landelijk officier van justitie kinderporno en transnationaal kindermisbruik, noemt het ‘intens schrijnend dat deze kinderen in hun eigen veilige omgeving zo ontzettend hard en schandelijk misbruikt worden’. “Dit is zo heftig dat je misschien liever je vingers in de oren stopt. Niemand wil weten dat kinderen zo misbruikt worden. Maar we mogen niet wegkijken. Het zijn immers onze mannen die dit doen.” Volgens cijfers van het WODC gaat het jaarlijks om circa 20.000 Nederlandse mannen. Opsporing blijkt extreem lastig. Het misbruik vindt vaak live plaats via platforms als Facebook en Skype. Zodra de stream stopt, is ook het bewijsmateriaal verdwenen. Van den Oever: “Het klinkt misschien gek, maar we zijn blij als we beeldmateriaal vinden. Dan hebben we tenminste bewijs.” INTERNATIONALE SAMENWERKING In de Filipijnen alleen al worden naar schatting jaarlijks een half miljoen kinderen op deze manier misbruikt, stelt Van den Oever. “Dat cijfer is al niet eens te bevatten. En zeker niet als je be‘Ze was twaalf toen ze voor een webcam werd gezet’ Carolien Monster (politie), Linda van den Oever (openbaar ministerie) en Jasmijn Kuisch (IJM). 10
MAGAZINE Until all are free ‘De belangen van het kind moeten leidend zijn in wetgeving’ Mirjam Bikker (ChristenUnie), Diederik Boomsma (JA21), Tijs van den Brink (CDA), Diederik van Dijk (SGP), Bart Bikkers (VVD) en Songül Mutluer (GroenLinks-PvdA). denkt zo’n kind gemiddeld twee jaar misbruikt wordt voordat het gered wordt.” Ze vindt daarom dat het OM meer mogelijkheden moet krijgen om deze misdaden aan te pakken. “Bij dreigend terrorisme mogen we op grond van aanwijzingen al in actie komen. Zou je dat ook niet moeten doen met misbruik? Je wil niet het risico lopen dat een kind, waar dan ook ter wereld, misbruikt wordt.” Politie-experts Carolien Monster en Jan van der Helm benadrukken het belang van internationale samenwerking. Sinds 2020 werkt de Nederlandse politie samen met Filipijnse autoriteiten en IJM binnen het Philippine Internet Crimes Against Children Center (PICACC). Maar die samenwerking staat onder druk. In 2027 loopt de financiering af. De oproep aan Kamerleden van onder meer ChristenUnie, CDA, JA21, VVD, SGP en GroenLinks-PvdA is dan ook helder: verleng deze steun. HOSTERS VAN HET KWAAD Arda Gerksens, bestuursvoorzitter bij de Autoriteit online Terroristisch en Kinderpornografisch Materiaal, wijst op de grote verantwoordelijkheden van techbedrijven. “Zij kunnen nog veel meer doen, ook binnen de bestaande wetgeving. Met metadata kunnen ze patronen herkennen en ontdekken. Maar als er geen publieke aandacht is of geen druk, dan zullen zij niet zo snel de noodzaak voelen.” Ook Van den Brink (CDA) wil de techbedrijven aanpakken en aanspreken, aangezien het misbruik op hun platforms plaatsvindt. “Zij zijn niet het kwaad, maar hosten het kwaad wel. Dat moet stoppen. Zij willen zo ook niet bekendstaan; dan moet je ook je verantwoordelijkheid nemen om op te treden.” Bikker (ChristenUnie) stelt dat er meer nodig is dan het opsporen van de daders: “Er is een breed debat nodig. Niet alleen over het streamen, maar ook over de verantwoordelijkheid van platforms, hostingbedrijven en datacenters.” Daarnaast pleit ze voor sterke wetgeving om het misbruik aan te pakken, ook op Europees vlak. “Wat ik vooral schokkend vind, is dat de pakkans zo laag is. Daar moet wat aan veranderen.” Deze misdaden vragen om krachtdadig optreden, daar zijn alle aanwezige Kamerleden het over eens. De volgende stap is een schriftelijk overleg met minister van Justitie en Veiligheid David van Weel. Jasmijn Kuisch van IJM hoopt dat dit leidt tot concrete veranderingen. “Het kabinet noemt in het coalitieakkoord dat Nederland koploper wil zijn in de digitale wereld. Dan moeten veiligheid en kinderrechten vooropstaan. Laat het belang van het kind bepalend zijn bij wet- en regelgeving.” l ‘Zodra de stream stopt, verdwijnt het bewijs’ Streaming Hell laat zien hoe kinderen online worden misbruikt en hoe teams in Nederland en de Filipijnen samenwerken om hen te bevrijden en daders te stoppen. Bekijk de documentaire. Scan de QR-code of ga naar behindthestream.nl 11
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION INTERVIEW Het verhaal achter Streaming Hell: ‘DEZE DOCUMENTAIRE MOEST ER KOMEN Ze wisten dat het maken van Streaming Hell allesbehalve eenvoudig of comfortabel zou zijn. Toch konden regisseur Kim Tanghe en producent Casper van Dorp van Nachtzon Media het idee niet loslaten en zetten ze door: deze documentaire moest er komen. “Als wij onze ogen sluiten, kunnen misbruikers doorgaan.” V oor Kim ontstond het idee voor Streaming Hell dichtbij huis. “Mijn man is officier van justitie,” vertelt de regisseur. “Daardoor wist ik al iets over online kindermisbruik. Ik zag hoe intens zijn werk was en hoeveel impact het op hem had. Hoe sterk hij voelde dat hij hiertegen moest strijden. Ook wist ik dat tijdens de coronapandemie online kindermisbruik sterk is toegenomen. Ik dacht: hier móeten we iets mee.” Zo belanden Kim en Casper aan tafel bij het Openbaar Ministerie. Zo’n idee voor een docu heeft nog heel wat voeten in de aarde, bleek al snel. Casper: “Je moet vertrouwen winnen. Kunnen we dit samen maken? Het gaat om een extreem gevoelig onderwerp, met persoonlijke en vertrouwelijke informatie. Het OM en de politie willen daders oppakken en zaken kunnen laten slagen; te veel openheid kan onderzoeken schaden. Tegelijk willen ze juist laten zien wat ze doen, omdat dat preventief kan werken. Het heeft maanden geduurd voordat we gezamenlijk dachten: dit kan – zij kunnen hun verhaal vertellen, en het is ook relevant en invoelbaar voor de kijker.” Kim: “Wij wilden heel graag een actuele zaak volgen. Liefst met een verdachte die ook zelf spreekt. Want een verdachte kan zich op zijn zwijgrecht beroepen, en dan houdt het voor ons op.” Uiteindelijk lukt dat. Er is in Streaming Hell zelfs een bevrijdingsoperatie te zien. “Dat is tot het laatste moment spannend gebleven. We hadden ons er eigenlijk al bij neergelegd: het wordt geen bevrijdingsoperatie en waarschijnlijk ook geen rechtszaak. Die zou pas later dienen. Maar uiteindelijk vond de zitting onverwachts eerder plaats. En die bevrijdingsoperatie… daar werden we letterlijk tijdens het diner over gebeld. Om negen uur ’s avonds: ‘Willen jullie nu naar het politiebureau komen? Er is mogelijk een bevrijdingsactie.’ Dat was totaal onverwacht.” Hoe ga je daarmee om? Je bent daar als filmmaker, maar wat je ziet raakt je waarschijnlijk ook persoonlijk. Kim: “Je weet nooit wat je precies aantreft, Casper van Dorp en Kim Tanghe. 12
FOTO’S Streaming Hell / IJM, Linet Engberts MAGAZINE Until all are free ‘Ineens kwam de vraag: Willen jullie nu naar het politiebureau komen?’ IJM-advocaat Praise Ladringan in Streaming Hell. en wat dat met je doet. Je bent daar als filmmaker, maar inderdaad ook gewoon als mens. Tijdens die bevrijdingsoperatie realiseerde ik me: deze kinderen zitten op dit moment echt in gevaar, in een afschuwelijke situatie. Wat mijzelf ook enorm raakte, was het opvanghuis dat we later bezochten. Daar spreek je ineens kinderen die misbruikt zijn. Ik raakte in gesprek met een meisje van vijftien, zestien jaar – de leeftijd van mijn dochter. Dat kwam heel dichtbij. ‘Wat is je lievelingslied?’ vroeg ik haar. Ze zei: ‘Ten Thousand Reasons.’ In het Nederlands heet dat ‘Tienduizend redenen tot dankbaarheid’. Dat zij dat noemde, na alles wat ze had meegemaakt… dat raakte me diep. Ook de anderen die mee waren, waren zichtbaar geraakt. Je ziet hoe oud die kinderen eigenlijk zijn. Je speelt tafeltennis met ze, ze zoeken toenadering, klampen zich aan je vast. Daarin voel je hun gemis. Ze zijn weggehaald bij hun familie, want vaak zijn diezelfde familieleden onderdeel van het misbruik geweest. Dat is ontzettend pijnlijk. En tegelijk zie je iets anders bij die kinderen: kracht. Dwars door al die gebrokenheid heen.” In de documentaire volgen jullie advocaat Praise Ladringan en officier van justitie Linda van de Oever, die zich inzetten tegen online kindermisbruik. Wat raakte jullie in hen? Kim: “Dat zij zich, ondanks alles, blijven inzetten voor deze kinderen. Dat werk heeft enorme impact op je leven. Dat zie ik ook bij mijn man. Het kost je iets. Want het voelt soms als een druppel op een gloeiende plaat. Je raakt gefrustreerd omdat opsporing ingewikkeld is. En omdat je kinderen ziet die je zó graag wilt redden – maar dat lukt niet altijd. Zelfs als het lukt, is het pijnlijk. Omdat het vaak hun eigen familie is die hen heeft misbruikt. Die worsteling wordt in de documentaire scherp onder woorden gebracht door advocaat Praise. Ze verwijst naar een negenjarig meisje dat door haar moeder is misbruikt. Het meisje zegt voordat de rechtszitting plaatsvindt: ‘Met mij gaat het wel. Ik maak me alleen zorgen om mijn moeder. Ik wil niet dat zij moet huilen.’ Die kinderen houden van hun ouders. En toch is het op de lange termijn niet in hun belang als ze bij hun ouders blijven.” Wat is de hoopvolle boodschap van ‘Streaming Hell’ voor de kijker? Kim: “Dat er mensen zijn die dit werk doen. Die durven en willen ingrijpen. Soms zijn er wel twintig mensen bezig met de bevrijding van één kind. Ik vind het hoopgevend dat mensen zo strijden voor een kind.” Casper: “Daarnaast hopen we dat het op verschillende niveaus iets in beweging zet. Bij beleidsmakers, in de politiek, maar ook bij gewone kijkers. Mensen kunnen organisaties als IJM steunen, maar ook in hun eigen omgeving alert zijn. Wat Linda in de documentaire zegt is belangrijk: zie je vreemde afschrijvingen, opvallend gedrag bij mensen in je omgeving? Kijk niet weg. We moeten hier als samenleving gezamenlijk stappen in zetten.” Kim: “Ik merkte bij mezelf eerst een neiging om weg te kijken. En dat hoor je van veel mensen: dit willen we eigenlijk niet weten. Het is te afschuwelijk. Dat snap ik heel goed. Dat voel ik ook. Maar wegkijken maakt het niet minder. We moeten dit bespreekbaar maken. Als wij onze ogen sluiten, kunnen misbruikers doorgaan.” l 13
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION INTERVIEW ‘Telefoons moeten veilig ontworpen worden’ 14
TEKST Gertjan de Jong FOTO’S Mcklin Fotografie / IJM, Jarno Colijn MAGAZINE Until all are free Jasmijn Kuisch: ‘STRIJD TEGEN ONLINE MISBRUIK VRAAGT MOED VAN NEDERLAND’ Eerst twijfelde ze: deze misdaad is zó gruwelijk, wie zit te wachten op verhalen hierover? Nu weet ze dat zwijgen geen optie is. Als medewerker advocacy bij IJM Nederland strijdt Jasmijn Kuisch tegen online seksueel misbruik van Filipijnse kinderen. “Voor échte verandering is moed nodig van bedrijven en politici.” V oor Jasmijn is het een ongelooflijk verhaal van hoop: het verhaal van de Filipijnse Cassie, survivor van online seksueel misbruik. Als meisje werd Cassie jarenlang misbruikt voor livestreams, tot IJM en de lokale autoriteiten haar vonden en in veiligheid brachten. Er volgden jaren van intensieve traumahulp. Een jaar geleden ontmoette Jasmijn haar. Cassie sprak in ons land op IJM’s leiderschapsevent en gaf diverse interviews. “Cassie straalde zoveel vreugde en kracht uit,” herinnert Jasmijn zich. “Ik kon me bijna niet voorstellen dat zij een van die duizenden kinderen is die online misbruik had meegemaakt.” Jasmijn ging mee naar Cassies spreekbeurten en interviews en vertaalde haar woorden. “Omdat ik vertaalde, vertelde ik haar verhaal vanuit de ik-persoon. Terwijl ik Cassies woorden uitsprak, kwam haar verhaal ineens extra binnen. Ik realiseerde mij: die verschrikkelijke dingen waarover je vertelt, die heb jij echt meegemaakt… en toch sta je hier. Er is dus een uitweg. Er is hoop.” Ook deed ze een verrassende ontdekking: zij en Cassie hadden best wat overeenkomsten. “Zij is even oud als ik. En we delen dezelfde hobby’s, zoals dansen. Om tijd te overbruggen tussen haar spreekmomenten leerde zij mij dansjes aan. Dat waren echt leuke ontspannen momenten. Zo normaal dat je even vergeet dat onze levens er totaal anders uit hebben gezien.” Die ontmoeting met Cassie inspireert Jasmijn dagelijks. Als medewerker advocacy bij IJM Nederland zoekt ze contact met politici, beleidsmakers en bedrijven. Met één doel: voorkomen dat kinderen moeten meemaken wat Cassie heeft doorstaan. “Het is bijna onvoorstelbaar hoe groot het probleem van online kindermisbruik is,” zegt Jasmijn. “Alleen in de Filipijnen gaat het naar schatting om een half miljoen kinderen per jaar. Cassie maakt voor mij heel concreet zichtbaar wat het probleem is, maar ook dat er hoop is.” IJM werkt in de Filipijnen tegen online kindermisbruik. Waarom pak jij deze misdaad vanuit Nederland aan? “Mijn collega’s in de Filipijnen zorgen dat kinderen worden bevrijd en daders vervolgd. Het is fantastisch dat ze dat doen, maar de reden dat dat nodig is, is dat er van deze kant vraag is naar kindermisbruik. Nederlanders regisseren dit misbruik op grote schaal en betalen ervoor. De bron ligt hier. Mijn Filipijnse collega Atty Noel zegt letterlijk: ‘Als jullie niks doen, dan kunnen wij ons werk wel doen, maar dan houdt het nooit op.’ Zijn boodschap is: alsjeblieft Nederland, doe iets. Online platforms en financiële dienstverleners worden gebruikt voor dit misbruik. Dat maakt dat techbedrijven en banken verantwoordelijkheid moeten nemen voor de aanpak ervan. Tegen bijvoorbeeld roken, gokken en 15
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION alcoholgebruik onderneemt de overheid actie, omdat het wordt gezien als schadelijk voor de samenleving. Online kindermisbruik is minder zichtbaar, maar de schade voor kinderen is onvoorstelbaar groot.” En volgens jou kunnen Nederlandse politici daar iets tegen doen? “Ja, dat kunnen ze niet alleen, ze moeten dat doen. Het is hun verantwoordelijkheid. Nu focussen we vooral op dat kinderen veilig zijn, op mediawijsheid en leeftijdsverificatie. Dat is ontzettend belangrijk, maar bij deze misdaad zien we dat geen enkel kind zelf een laptop of telefoon in handen heeft. In gesprekken over maatregelen houd ik vaak Cassie in gedachten. Had zij iets gehad aan bijvoorbeeld leeftijdsverificatie? Nee, want zij werd door anderen voor de camera gezet. Deze misdaad kun je wel oplossen door iets als safety by design: techniek die ervoor zorgt dat foto’s en video’s met kindermisbruik automatisch geblokkeerd worden. Telefoons moeten veilig ontworpen worden, zodat ze niet langer kinderlevens kunnen verwoesten. Die techniek bestaat al, maar moet worden toegepast en wettelijk verplicht worden gesteld.” Wat is een misverstand waar je vaak tegenaan loopt in gesprekken met bijvoorbeeld politici? “Het is een misvatting dat online kindermisbruik alleen in donkere achterkamertjes van het internet plaatsvindt. Het misbruik gebeurt gewoon via bekende kanalen als WhatsApp en Facebook Messenger. In vier muisklikken zijn mensen al bij beelden van kindermisbruik. Mensen kunnen zich minder voorstellen bij online misbruik dan fysiek misbruik in Nederland. Maar het gaat om fysiek seksueel geweld, geregisseerd door Nederlanders. In de documentaire Streaming Hell komt een Nederlandse dader aan het woord. Hij zegt dat hij niet wist dat het illegaal was en dat het ging om kinderen ver weg. Hij zei: ‘Bij mijn buurmeisje had ik dit nooit gedaan.’ Dat is veelzeggend.” Het gaat om gruwelijke misdaden die op enorme schaal plaatsvinden. Hoe voorkom je dat het je lamslaat? “Nou, soms geeft het mij ook een verlamd gevoel. Ik heb ook wel momenten dat ik denk: joh, ik weet het ook niet meer. Maar wat mij heel erg helpt, is samenwerking met organisaties zoals het Openbaar Ministerie, de politie en ngo’s als Defence for Children, Free a Girl en Terre des Hommes. Telkens als ik daar mensen spreek, hoor ik weer nieuwe ideeën en denk ik: dit kunnen we ook nog proberen. En wij bij IJM zijn blijkbaar niet de enige in deze strijd. Na zo’n ontmoeting denk ik: we zijn er nog lang niet, maar we hebben weer iets dat we kunnen proberen. Dat geeft hoop. Nu is Nederland een voorloper in het misbruiken van kinderen, maar we kunnen ook een voorloper worden in het beschermen van kinderen wereldwijd.” Wat zie je als de belangrijkste belemmeringen om hier verandering in te brengen? “Voor échte verandering is moed nodig van bedrijven en politici. Dat lijkt te ontbreken. Moed om echt maatregelen te nemen die kinderen beschermen, zoals veilig ontworpen telefoons. We beseffen niet hoe erg en grootschalig deze misdaad is. Ik denk soms: wat als zo’n politicus of techbaas meegaat met ons naar een bevrijdingsoperatie? Als ze zien hoe Filipijnse kinderen – peuters en baby’s zelfs – worden bevrijd uit die nachtmerrie van online misbruik, dan zouden ze beseffen: we moeten in beweging komen. Eerst dacht ik: dit is zo gruwelijk, wie zit te wachten op verhalen hierover? Maar we moeten het hierover hebben, omdat het realiteit is. Politici moeten moed tonen, maar ook wij, binnen onze eigen cirkel van invloed. Laat je stem horen, kijk niet weg, deel berichten op social media. Zo zorgen we ervoor dat deze misdaad bekendheid krijgt. Vele duizenden kinderen hebben te maken met gruwelijk seksueel geweld - letterlijk op dit moment. We kunnen niet wachten.” l ZET STAPPEN TEGEN ONLINE (KINDER)MISBRUIK! Dit kunt u doen: 1. Bekijk Streaming Hell op Behindthestream.nl 2. Deel de docu in uw netwerk 3. Meld (mogelijk) online misbruik bij de politie www.politie.nl/informatie/onlineseksueel-misbruik.html 4. Steun IJM’s strijd tegen kindermisbruik voor livestreams (Stoponlinemisbruik.nl) ‘Laat je stem horen, kijk niet weg, deel berichten op social media’ 16
FOTO Mcklin Fotografie PREMIÈRE MAGAZINE Until all are free Ademloze stilte in Tuschinski: ‘GERECHTIGHEID ZAL OVERWINNEN’ In een vol Koninklijk Theater Tuschinski in Amsterdam ging dinsdagavond 20 januari de documentaire Streaming Hell in première. De documentaire volgt officier van justitie Linda van den Oever en advocaat Praise Ladringan in hun strijd tegen een gruwelijke misdaad: online kindermisbruik. “De wereld moet zien dat dit echte levens zijn die worden beïnvloed door onze keuzes.” I n de film, geproduceerd door Nachtzon Media, is te zien hoe journalist Rachel Rosier meegaat met een bevrijdingsoperatie in de Filipijnen. Er zouden drie minderjarige meisjes worden misbruikt, maar uiteindelijk blijken het er zelfs zes te zijn. “Misbruikers geloven in de leugen dat een kind niks waard is, een wegwerpartikel,” vertelt Rachel Rosier tijdens de première. “Linda en Praise keren die leugen om door te zeggen: wij zetten alles op alles om een kind in veiligheid te brengen, hoeveel het ook kost en hoe lang het ook duurt. Die houding zie ik als fundamenteel hoopvol.” ONZE VERANTWOORDELIJKHEID Minstens 20.000 Nederlandse mannen maken zich jaarlijks schuldig aan misbruik van kinderen in het buitenland, offline en online, blijkt uit onderzoek van het WODC. Officier van justitie Linda van den Oever: “Het zijn onze mannen, buurmannen, bakkers en vaders die achter deze misdaden zitten. Dat we dan aan de andere kant van de wereld slachtoffers hebben, is onze verantwoordelijkheid.” Tijdens de vertoning van Streaming Hell valt de zaal volledig stil. Op het enorm scherm is advocaat Praise Ladringan te zien, terwijl ze vertelt over haar diepste drijfveren: “Als ik het niet doe, wie zal opkomen voor deze kinderen? Als ik daar niet voor hen sta, is de kans groot dat dit kleine meisje door de mazen van het Filipijnse strafrechtssysteem glipt. De wereld moet zien dat dit echte levens zijn die worden beïnvloed door onze keuzes.” STRIJDBARE HOUDING Enrico Pruis, directeur van IJM Nederland, benadrukt die avond hoe enorm groot deze misdaad is - maar ook hoeveel er al bereikt is in de aanpak ervan. “Er zijn tienduizenden bevrijd, daders in Nederland en de Filipijnen worden veroordeeld. Bij IJM in de Filipijnen, het OM en de politie zie ik dezelfde houding: we gaan de schouders eronder zetten, we gaan dit aanpakken. Gerechtigheid zal overwinnen.” l 17
INTERNATIONAL JUSTICE MISSION INTERVIEW Linda en Cassie in gesprek: ‘HEEL DE WERELD MOET DIT WETEN’ Als 12-jarig meisje belandde Cassie in de nachtmerrie van misbruik voor livestreams. Jaren later vertelt zij haar verhaal aan Linda van den Oever, officier van justitie. Een gesprek tussen iemand die online misbruik overleefde en iemand die vecht om te voorkomen dat het ooit nog gebeurt. “Heel de wereld moet weten dat dit gebeurt.” ‘Ik ontdekte dat zijn vriendelijkheid niet gratis was’ 18
TEKST Gertjan de Jong FOTO IJM MAGAZINE Until all are free ‘De psychologen lieten mij nooit in de steek’ Z ‘Op het scherm zag ik heel veel witte mannen die naar mij keken’ e hebben elkaar nog nooit ontmoet. Toch zijn hun levens diep met elkaar verbonden. Op het kantoor van IJM Nederland zitten officier van justitie Linda van den Oever en survivor-leider Cassie voor het eerst tegenover elkaar. Linda vervolgt als officier van justitie daders van online seksueel misbruik van kinderen; Cassie overleefde dat misbruik zelf. Het gesprek maakt duidelijk dat ze een diep verlangen delen: voorkomen dat kinderen meemaken wat Cassie heeft overleefd. Linda: Geweldig dat je met me wilt spreken. Misschien kun je beginnen met iets over jezelf te vertellen. Cassie: “Ik ben Cassie, ik ben 27 jaar en ik kom uit de Filipijnen. Ik heb veel broertjes en zusjes, we zijn met z’n twaalven. Ik ben de jongste. Vroeger werkte ik in een rijstwinkel, zodat ik wat geld kon verdienen en mijn familie kon helpen. Daar ontmoette ik die onbekende man.” Linda: Hoe oud was je toen? Cassie: “Ik was toen 12 jaar oud. Hij benaderde mij om me naar school te sturen. Gratis. Dus ik voelde me heel gelukkig en gezegend, want het was altijd mijn droom om naar school te gaan. Dus ik ging naar een privéschool en ik genoot ervan om daar te leren. Na een maand ontdekte ik dat zijn vriendelijkheid niet gratis was en dat ik in zijn behoefte moest voorzien. Hij vroeg mij om gedag te zeggen tegen zijn online vrienden. Dat deed ik. Zo begon het. Op het scherm zag ik heel veel witte mannen, die allemaal naar mij keken. Ik moest doen wat zij wilden, zoals me uitkleden, bepaalde houdingen aannemen of handelingen verrichten. Anders werd mijn uitbuiter boos op mij. Dan sloeg hij mij.” Dus je werd gedwongen om dat te doen, anders zou de misbruiker je mishandelen en slaan. “Ja, hij misbruikte en sloeg me als ik hem niet gehoorzaamde. Dat ging bijna vijf jaar lang zo door. Ik zat vast in dat huis, samen met andere meisjes. Er waren zelfs meisjes van 1, 5 en 6 jaar oud bij. We zaten daar allemaal vast. Ik voelde mij hopeloos. Ik voelde mij ook boos op God. Waarom liet Hij me dat huis binnengaan? Waarom ik? Ik was gewoon een meisje dat ervan droomde om naar school te gaan. Gelukkig was er in die vijf jaar iemand naar ons op zoek. En dat was IJM.” Linda: Hoe hebben ze je toen gevonden? Cassie: “Ik was aan het slapen. We sliepen allemaal in een kamer en ineens maakten ze ons wakker. We moesten allemaal huilen. Ik had geen idee wat er gebeurde. Ze deden een doek over ons hoofd, zodat de buren ons niet zouden herkennen. Ze brachten ons met een busje naar het politiebureau. Daarna brachten social workers ons naar een opvanghuis.” Linda: Hoeveel meisjes waren er in dat opvanghuis? Cassie: “Op het moment dat ik daar kwam, waren we met zestig. Eerst was ik bang om mensen te ontmoeten. Ik was bang om witte mannen te zien. Gelukkig kreeg ik hulp van psychologen en van IJM. Stap voor stap volgde ik een traject van traumatherapie, twee jaar lang. Ze hielpen me echt vanaf het begin tot ik mij oké voelde. Zij lieten mij nooit in de steek. Het is traumatisch – elke keer als ik mijzelf in de spiegel zag, voelde ik mij zo vuil. Ik dacht telkens aan die mannen die mijn lichaam aanraakten. Ik dacht: ik verdien dit niet. Ik bleef bijna tien jaar in het opvanghuis. Nadat ik mijn middelbare school-diploma haalde vanuit het opvanghuis, ging ik naar de hogeschool. Ik hou van leren… en van dansen! Ik doe ook mee aan danswedstrijden. Inmiddels heb ik mijn diploma behaald op de hogeschool, voor de opleiding hospitality management.” Linda: Dus je hebt nu waarnaar je al die tijd verlangde. Cassie: “Ja! Ik hou er nu van om contact te leggen en met andere mensen te praten. Ook zet ik mij in voor bewustwording. Veel mensen weten niet dat online seksuele uitbuiting van kinderen bestaat. Het is belangrijk dat mensen over de hele wereld ons verhaal horen, zodat zij in actie kunnen komen en een verschil kunnen maken.” l KIJKEN Bekijk op Behindthestream.nl een video van het gesprek van Linda met Cassie. 19
UW STEUN BESCHERMT KINDEREN IN DE FILIPIJNEN. COLOFON Jaargang 2025 | nummer 2 gang 2026 | nummer 1 Until all are Free is een uitgave van International Justice Mission. IJM is ’s werelds grootste organisatie in de strijd tegen slavernij. IJM werkt samen met lokale autoriteiten om slachtoffers te bevrijden, daders te laten berechten, de levens van de slachtoffers te herstellen en rechtssystemen te versterken. TEKSTEN EN FOTOGRAFIE International Justice Mission ONTWERP & LAYOUT Daan van der Horst PRODUCTIE EN BEGELEIDING IDD, Zwolle POSTADRES Postbus 13815 2501 EV DEN HAAG international justice mission 088-506 0400 contact@ijmnl.org IJMnl.org HELP KINDEREN BESCHERMEN TEGEN ONLINE MISBRUIK Ga naar stoponlinemisbruik.nl of scan de QR-code. IBAN: NL61 TRIO 0320 8182 92 t.n.v. St. International Justice Mission te Den Haag Dank u wel! International Justice Mission werkt samen met Filipijnse autoriteiten om criminelen die kinderen uitbuiten ter verantwoording te roepen en misbruik te voorkomen. Zo bouwen we aan gemeenschappen waarin alle kinderen veilig en beschermd kunnen opgroeien. Dankzij uw steun en dankzij deze samenwerking konden we: 1.300+ kinderen in veiligheid brengen 240+ daders veroordeeld zien worden 370+ survivors begeleiden naar herstel 410+ verdachten laten arresteren
1 Online Touch