RECREACTIE 3 | mei 2026 magazine over recreatie en toerisme Wat brengt het nieuwe kabinet? Samen werken aan beter overheidsbeleid De Wildhoeve: vijfsterrencamping voor natuurliefhebbers Nationale Parken werken graag samen met ondernemers Een Leven Lang Ontwikkelen: maar hoe geef je dat vorm?
Dé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie
ONTDEK DE KANSEN IN DEZE BLOEIENDE MARKT! Wilt u ook investeren in deze bloeiende markt? Neem contact met ons op en ontdek de mogelijkheden die bij uw ambities passen. Van het vinden van de perfecte locatie tot het begeleiden van de transactie tot een succesvol einde. Wij staan u graag bij. Op zoek naar persoonlijk advies? Neem contact op met één van onze gespecialiseerde adviseurs. vandeloosdrechtrbm.nl Verblijfsrecreatie Watersport Dagrecreatie Sport en Wellness DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR F.A. Molijnlaan 28, 8071 AG Nunspeet Tel: 0341 - 25 23 63
colofon voorwoord Hoofdredactie: HISWA-RECRON, Marike Rosier, communicatie@hiswarecron.nl Eindredactie: Maarten Bokslag, www.bokslag.com Redactiecommissie: Charlotte de Baat, Jeff rey Belt, Arthur van Disseldorp, Wanda van Eck Aan dit nummer werkten mee: Jaap van Sandijk, Irma Diepemaat, Arda Riedijk Opmaak: Dock35 Media Coverfoto: Landal Bladmanagement: Dock35 Media, Sjoerd Franssen Advertenties: Dock35 Media, Martijn Penning, (0314) 355 826, martijn@dock35media.nl Druk: Senefelder Misset Doetinchem B.V. Abonnementen: HISWA-RECRON, Storkstraat 24, 3833 LB Leusden, communicatie@hiswarecron.nl, (033) 303 9700, 75,- euro per jaar, 37,50 euro voor studenten en medewerkers van recreatiebedrijven. Gratis voor HISWA-RECRON-leden, overheden en pers. Als vakblad hanteren wij de opzegregels uit het verbintenissenrecht. Wij gaan er vanuit dat u het blad ontvangt uit hoofde van uw beroep. Hierdoor wordt uw abonnement steeds stilzwijgend met een jaar verlengd. Oplage: 4.400 exemplaren. De samenstellers hebben de grootst mogelijk zorgvuldigheid betracht. Noch HISWA-RECRON, noch redactie, noch auteurs aanvaarden enige aansprakelijkheid bij eventueel voorkomende fouten. Marike Rosier Manager Communicatie Het wringt en werkt De recreatiesector wordt geacht te verduurzamen, te investeren en aantrekkelijk werkgever te zijn. Tegelijkertijd blijft het in Den Haag nog opvallend stil als het over onze sector gaat. Dat wringt. Maar zit daar wellicht niet iets algemeens in? Thuis probeer ik bewuster te consumeren, minder te kopen, duurzame keuzes te maken. En toch merk ik hoe vaak gemak en snelheid het winnen. De intentie is er, maar de praktijk blijkt weerbarstig. Ondernemers in onze sector willen vooruit. Ze investeren in natuur, in kwaliteit en in hun mensen. PARTNERS IN BUSINESS: KENNISPARTNERS: Je ziet het bij De Wildhoeve, waar natuur en recreatie hand in hand gaan. Of bij de Nationale Parken, waar samenwerking nieuwe kansen biedt voor natuur én economie. Dat laat zien hoeveel energie en overtuiging er in de sector zit. Tegelijkertijd schuurt het, juist in de dagelijkse praktijk. In regels die net niet passen, in systemen die nog niet zijn ingericht op nieuwe oplossingen, of simpelweg in de optelsom van alles wat tegelijk op ondernemers afkomt. In Recreanders laat onze nieuwe columnist Arda Riedijk daar met het off-grid natuurhuisje een mooi voorbeeld van zien. Wat begint als een logisch en duurzaam idee, eindigt in een compromis. Niet omdat het onmogelijk is, maar omdat het in de praktijk anders uitpakt dan vooraf bedacht. Veel ondernemers zullen dat herkennen. De wil om te vernieuwen is er, maar de weg ernaartoe is lastig. Juist daarom valt op hoeveel er wél gebeurt. Met initiatieven als Leven Lang Ontwikkelen en het gezamenlijke platform recron.nl laat de sector zien dat ze niet afwacht, maar zelf stappen zet. Misschien is dat wel de kern van deze editie. Niet alles is maakbaar, en niet elke ambitie wordt precies zoals bedacht. Maar juist in die spanning ontstaat beweging. En die beweging typeert de recreatiesector. ADVOC AT UUR Veel leesplezier! 03-2026 | Recreactie 5
Grip op k stroomverbruik en piekbelasting sting Start het seizoen zonder storingen en verrassingen en Direct bij de start van het seizoen volledige controle over stroom en comfort op het hele park? Dat kan met de slimme energie- en accommodatiesturing van ICY. Daarnaast voorkom je hiermee piekverbruik tijdens het koude voorseizoen, verlaag je energiekosten en bespaar je tijd. comfort op uring de ur d Zo houd je meer tijd over voor wat echt telt: tevreden gasten. ICY Campsite Management in het voorseizoen: • Min ICY Cam Minder tijd in de meterkast, meer tijd voor de gast • an anaf de start grip op gebruik en verbruik van stroom • Ene Energiepieken voorkomen bij een koud begin van het seizoen Geen ruimte in de kast voor modules? We hebben voor iedere situatie een oplossing! : www.icy.nl Meer weten? Scan de QR. WAAROM STELLICHER ADVOCATEN ALLE ENERGIE STEKEN IN RECREATIE Al ruim 35 jaar zijn wij nauw betrokken bij de Nederlandse recreatiebranche. Dat is wat je met recht een specialisme kunt noemen. Wij staan recreatie-ondernemers bij met praktisch advies en juridische procedures. Omdat we persoonlijk contact en creativiteit belangrijk vinden, kunnen we daadwerkelijk maatwerk bieden; geen standaard oplossingen, maar oplossingen waar anderen geen uitkomst zien. En dat doen we allemaal met veel kennis, expertise en plezier. Ontdek onze kracht op stellicher.nl
inhoud Kwaliteit & continuïteit 8 14 24 28 34 35 Onder de aandacht Kort nieuws uit de branche Coverstory Wat gaat dit kabinet ons brengen? Duurzaam & innovatief De bezieling Bij De Wildhoeve staat de natuur centraal Werk & vakmanschap Arbeidsmarkt Investeren in je medewerkers loont Kennis delen Regels en risico’s rond seizoenskrachten Vakinfo Stichting De Vakantiebank 11 13 Columns Over de grens RecreAnders 20 37 Marketing Direct boeken via recron.nl Productnieuws Een overzicht van de laatste innovaties 30 Ruimte & beleid De visie Nationale Parken werken graag samen met ondernemers 03-2026 | Recreactie 7
onder de aandacht Nieuw systeem RI&E Werkgevers en werknemers in de verblijfsrecreatie krijgen te maken met een nieuw systeem van de RI&E, de RisicoInventarisatie en -Evaluatie. KIKK/Sociaal Fonds Recreatie vervangt het huidige Thinkworks-platform namelijk door Qnect. Op 1 juni stopt Thinkworks defi nitief en gegevens worden niet overgezet naar Qnect, waarschuwt KIKK. Zorg er daarom voor dat je vóór deze datum je gegevens veiligstelt. Qnect is een branche-erkende RI&E-tool voor de verblijfsrecreatie, gefi nancierd door KIKK/SFR. Dankzij deze erkenning hoeven ondernemers de RI&E niet te laten toetsen door een gecertifi ceerde arbodienst of kerndeskundige. https://kikk-recreatie.nl Marijke Vuik voorzitter MKB-Nederland Marijke Vuik wordt per 1 juli voorzitter van MKB-Nederland. Zij volgt Jacco Vonhof op, die bijna acht jaar voorzitter was. Vuik is van huis uit horeca-ondernemer en de afgelopen drie jaar voorzitter van Koninklijke Horeca Nederland. Zij is door de leden benoemd voor een periode van vier jaar. “Zij heeft bewezen een grote vereniging te kunnen leiden. In haar eigen onderneming heeft ze alle grote crises van de afgelopen jaren doorgemaakt en weet als geen ander wat zoiets van ondernemers vergt”, stelt algemeen directeur Leendert-Jan Visser van MKB Nederland. Veel media-aandacht voor btw-verhoging Per 1 januari is de btw op logies verhoogd van 9 naar 21% en dat had met Pasen, bij de start van het seizoen, voor het eerst merkbare negatieve effecten. HISWA-RECRON heeft die helder naar buiten gebracht, en de pers heeft dat massaal opgepakt. Woordvoerders van HISWA-RECRON, maar ook ondernemers, waren te zien en beluisteren in actualiteitenprogramma’s, het NOS journaal, op vele websites en social media. Op veel sites waar artikelen zijn geplaatst, verschijnen ook reacties van burgers. Ook uit onderzoek van LeisurePeaks blijkt de negatieve invloed van de forse prijsverhoging. Duitse gasten boekten dit voorseizoen ongeveer 10% minder in Nederland. In bepaalde regio’s en periodes is zelfs sprake van een daling in boekingen van 20%. Ook merkbaar is dat gasten korter verblijven en er vooral geboekt wordt in de goedkopere periodes. De optelsom van hogere btw, hogere lokale lasten en stijgende overige kosten zet de concurrentiepositie van Nederland als vakantiebestemming onder zware druk. Zo wordt pijnlijk duidelijk dat de btw-verhoging voor het Rijk uiteindelijk niet gaat leiden tot meer opbrengst uit de omzetbelasting. 8 Recreactie | 03-2026 Foto: Landal
Zorgen over wet flexwerkers HISWA-RECRON heeft samen met andere brancheorganisaties op 31 maart een brief gestuurd aan leden van de Tweede Kamer over het wetsvoorstel Meer zekerheid flexwerkers. De voorgenomen aanscherping van de wet pakt erg nadelig uit voor seizoensgebonden sectoren, zoals de recreatiebranche. In deze sectoren werken relatief veel jongeren. De maatregelen sluiten onvoldoende aan bij de praktijk en kunnen juist voor jongeren dus negatieve effecten hebben. Daarnaast leidt het voorstel tot een aanzienlijke toename van de administratieve lasten voor ondernemers. De brief heeft inmiddels geleid tot Kamervragen en enkele amendementen op het wetsvoorstel. www.hiswarecron.nl ACSI Innovation awards Voor de eerste maal reikte ACSI Innovation Awards uit. Dat gebeurde op 14 maart in Andelst. Uit handen van directeur Ramon van Reine ontving onder meer Marveld Recreatie een award. Deze was met name voor het nieuwe indoorpretpark Bommelwereld: een uniek themapark dat zorgt voor een complete vakantiebeleving, ook in het laagseizoen. Ook Vakantiepark Eiland van Maurik kreeg een award. Dat was voor Family Entertainment Center MAUK, dat het vakantiepark jaarrond aantrekkelijk maakt voor bezoekers. Zoetwaterconvenant Limburg Bommelwereld Limburgse gemeenten, de provincie Limburg, het waterschap, het waterbedrijf en diverse maatschappelijke partners (waaronder HISWA-RECRON) hebben 4 maart het Convenant Voldoende Zoetwater 2026-2050 ondertekend. Het doel van de brede samenwerking is om tekorten aan zoetwater tegen te gaan. Alleen op die manier is ook op termijn genoeg water in Limburg beschikbaar voor inwoners en voor de recreatie, industrie, landbouw en natuur. De doelen voor 2050 zijn ambitieus: het op veel plaatsen verhogen van de grondwaterstand met 10 tot 50 cm en circa 20% minder waterverbruik. Naar verwachting zullen dergelijke convenanten in andere provincies volgen. 03-2026 | Recreactie 9 Foto: Maarten Bokslag Foto: KIKK Recreatie Foto: Shutterstock
column Master Tourism & Hospitality Innovations De kampeerindustrie groeit, maar moet duurzamer en innovatiever worden en reageren op de klimaatverandering. De Master Tourism & Hospitality Innovations is speciaal bedoeld voor professionals in de kampeer- en buitenrecreatie die leiding willen geven aan deze verandering. Het programma combineert theorie met praktijk aan drie opleidingen in Nederland, Spanje en Kroatië. Hogeschool BUas in Breda is één van de initiatiefnemers. Tijdens de opleiding bestudeer je duurzaam beheer en omzetoptimalisatie en ontwerp je gastervaringen, terwijl je ook het bedrijf draaiende houdt. Dankzij het academische rooster is de studie te combineren met werken in het hoogseizoen. www.buas.nl Big data en big tech Europa is de belangrijkste regio ter wereld als we over toerisme spreken. De sector genereert meer dan duizend miljard aan inkomsten. Wist je dat toerisme daarmee goed is voor 10% van het Europese BBP? Dat is ongeveer net zo groot als de maakindustrie en de nutsbedrijven. Vergelijk het met de landbouw: slechts 1,2% van het Europese BBP. 2025 was een topjaar voor Europese verblijfsrecreatiebedrijven. Dit wordt ook onderschreven door ACSI. Ons online zoek- en boekgedrag stijgt enorm en daarmee óók het belang van online vindbaarheid. De tech-bro’s in Silicon Valley snappen dat erg goed en zij verdienen vele miljarden Nieuwe leden Tussen 10 februari en 10 april zijn de volgende bedrijven lid geworden van HISWA-RECRON. Welkom! ProMarine, Wieringerwaard, www.promarine.nl Amorgos, Almere, www.amorgos.nl Zwembad Blankershove, Oud Gastel, https://zwembadblankershove.nl De Zeeuwse Polder, Nieuwvliet, www.dezeeuwsepolder.nl Open Minded, Tilburg, https://openminded.nl door hun eigen positie te versterken. Omdat de Europese recreatiesector vrijwel geheel bestaat uit mkb-bedrijven, hebben die Amerikaanse reuzen een enorme macht. Het Europees parlement stelt daar grenzen aan. De EU richt zijn pijlen vooral op ‘gatekeepers’, zoals Meta, Google, Apple, Amazon en Booking.com. En dat zijn serieuze pijlen: de EU heeft de macht om boetes tot 10% van de wereldwijde jaaromzet op te leggen aan gatekeepers. Met de Digital Market Act (DMA) wil de EU tegengaan dat de gatekeepers hun macht misbruiken. Met de Digital Service Act (DSA) willen ze het net veiliger maken voor de gebruikers. Zo moet Apple nu ook apps toelaten die niet in de Appstore staan en mag Meta (Facebook, Insta) haar diensten niet langer combineren met advertenties. De regels worden nu actief toegepast en de effecten zullen de komende jaren verder voelbaar worden. Ook EFCO, de Europese koepel van brancheorganisaties van campings, is een actieve lobby gestart om de belangen van de kampeer- en bungalowsector te verduidelijken binnen de EU. Want ook wij worstelen als sector met big tech, denk maar aan het ‘kleine’ recron.nl tegen het grote Booking.com. Recreatiebedrijven hebben dankzij de EU nu de optie om verschillende prijzen en voorwaarden aan te bieden via hun eigen site. De bedrijven hebben nu ook real-time toegang tot data: zij kunnen zelf de prijzen en voorwaarden bepalen, zonder toestemming van bijvoorbeeld Booking.com. Deze transparantie komt ten goede van consumenten en ‘gewone’ recreatiebedrijven. Met dank aan de EU. Arthur van Disseldorp President EFCO & HPA / Regiomanager Limburg en Brabant a.vandisseldorp@hiswarecron.nl 03-2026 | Recreactie 11 Foto: Zwembad Blankershove
Wildkamp. e Wi erk in water, lucht en elektra. Meer info op wildkamp.nl/recreatie Slimme oplossingen voor jouw terrein Van beregening tot modulaire servicezuil Ondersteuning op maat bij projecten Altijd & overal online bestellen Direct iets nodig? Altijd een vestiging de buurt Bedrijfsoverdracht Het grootste assortiment van Nederland Kijk op halfverharding.nl of scan DEN OTTER VAN VLIET BEDRIJF S OPVOLGING | TAXATIE | COACHING Bent u bezig met de toekomst? Lijkt het nog ver weg, of is het juist dichtbij? Samen met u kijken we naar de mogelijkheden en maken we een plan. www.denottervanvliet.nl info@denottervanvliet.nl Tel. 0412 47 42 82 Broekhoek 28 5384 VR Heesch mobilhome-ohara.com
RecreAnders De Schatberg naar RCN RCN Vakantieparken heeft recreatiecentrum De Schatberg in Sevenum overgenomen van Ronald Hoppzak, die het park ruim dertig jaar leidde. De Schatberg is een van de grootste vakantieparken van Limburg met 425 toerplaatsen, 450 jaarplaatsen en 170 bungalows. Met de toevoeging van De Schatberg begint RCN met de expansie die al in Recreactie 2025/6 werd aangekondigd, na de overname van RCN door de Amerikaanse investeerder Blackrock. “Wij zijn blij dit prachtige vakantiepark binnen RCN te verwelkomen”, zegt Riné van Dingstee, CEO van RCN. “De maatschappelijke rol die De Schatberg in de regio vervult, sluit nauw aan bij de waarden waarop RCN is gebouwd. Vanuit dat gedeelde fundament willen wij stap voor stap investeren in kwaliteit en beleving.” Arda Riedijk Ondernemer Camping ‘t Weergors Net-niet-off-grid Een natuurhuisje helemaal off-grid ontwerpen en ‘aansluiten’. Dat was mijn hyperfocus de afgelopen maanden. Een plan van begin tot eind projectmatig uitwerken is niet mijn sterkste kant, ik ontwikkel het liever al doende lerend. Als ik het wel projectmatig had uitgewerkt, was ik er waarschijnlijk eerder achter gekomen dat drinkwater het hoofdpijndossier van het jaar zou worden, aldus een van de vijf experts die ik daarover heb geraadpleegd. Wat is off-grid nu eigenlijk? Ook daar zijn de meningen over verdeeld. In mijn beleving betekent het zonder enige kabel en leiding in de grond, en volledig zelfvoorzienend. Dus: elektra, vuilwaterafvoer én drink- en douchewater helemaal autonoom geregeld. Elektra is snel geregeld. Vuilwaterafvoer blijkt ook te doen met een helofytenfilter. En technisch gezien kun je uit opgevangen regenwater prima water van drinkwaterkwaliteit maken. De offertes liggen klaar. Maar ik durf het niet. In de kleine lettertjes staat ‘controleer altijd de lokale regelgeving’. En daar ligt nu mijn probleem. De controlerende instanties, die ik ook heb geraadpleegd, hebben geen ervaring met deze toepassing bij een Brandveilig op pad De campagne ‘Voorkomen van Vuur is jouw Natuur’ vraagt extra aandacht voor brandveilig gedrag in en rond natuurgebieden. Op 16 april werden diverse media bij Camping Samoza in Vierhouten geïnformeerd over de toenemende risico’s van natuurbranden. Tijdens een demo konden de journalisten zelf ervaren wat de impact en snelheid is van een natuurbrand. Onder meer Shavonne Korlaar, HISWA-RECRON regiomanager Gelderland en Utrecht, gaf toelichting: “Wij vragen aan onze leden om verantwoordelijkheid te nemen: zij doen er alles aan om een natuurbrand op de parken te voorkomen. Van strikte veiligheidsprotocollen en goed onderhouden groen tot het trainen van het personeel en het informeren van de gasten. Preventie zit in alles wat we doen. Want een veilige natuur begint bij vooruitdenken en handelen vóór er iets misgaat.” www.hiswarecron.nl recreatiebedrijf. Hoge kosten voor een monitoringsysteem zijn het gevolg. Kan ik straks wel op een veilige manier drinkwater leveren? Dat werd dus mijn hoofdpijndossier. Omdat de de start van het seizoen naderde, hebben we onze off-grid missie losgelaten en een drinkwaterleiding naar het mooie natuurhuisje gegraven. En als je dan toch aan het graven bent, kan de riolering er meteen naast. Niet meer helemaal off-grid dus. De beleving is er niet minder door: het staat midden in de natuur, vruchten kun je plukken uit het voedselbos, het toilet spoel je door met regenwater, elektra die de zon voor je opwekt, en heerlijk buiten douchen onder een warme straal geleverd door het ‘gewone’ drinkwaterbedrijf. Elke keer als ik in het huisje ben, kom ik tot rust. En dat ondanks de hyperfocus met hoofdpijndossier. Is het misschien toch niet helemaal mislukt met mijn off-grid ambitie? De ervaringen van de eerste gasten gaan het me leren! En ervaringen van andere recreatieondernemers op dit gebied zijn zeer welkom. 03-2026 | Recreactie 13
coverstory Wat gaat dit kabinet ons brengen? Hopen op een beter beleid Vol daadkracht presenteerde het minderheidskabinet Jetten eind januari een coalitieakkoord. Weer een maandje later ging de nieuwe regeringsploeg van start. Maar wat kan de recreatiesector verwachten van de nieuwe regering? Worden de stikstofproblemen opgelost, zodat bedrijven in de natuur weer kunnen bouwen? Hoe zit het met de netcongestie, de regeldruk en – niet te vergeten – de desastreuze btw-verhoging? Tekst: Maarten Bokslag Foto’s: Landal, Beerze Bulten Bij lezing van het coalitieakkoord valt vooral op hoe ontzettend weinig er in staat over de recreatiesector. Sterker: het woord recreatie komt maar één keer voor, en dan gaat het om de opmerking dat de regering permanente bewoning van recreatie14 Recreactie | 03-2026 woningen mogelijk wil maken. Dorien Eilering, manager public affairs van HISWA-RECRON, schrok daar wel van. “Ik ben helemaal niet blij dat permanente bewoning erin staat. En ik was aanvankelijk echt wel teleurgesteld, zo weinig aandacht als we krijgen. Tot ik een Kamerlid van D66 sprak die zei: ‘over wat er in het coalitieakkoord staat, hebben we een akkoord gesloten. Maar over de vele zaken die er niet in staan, hebben we het nog
‘Er heerst echt een heel andere sfeer in Den Haag; de deur staat weer open’ niet gehad’. Dat geeft ruimte. Het gesprek heeft nog niet plaatsgevonden en daar kunnen we nog informatie over verstrekken. Niet alles is in beton gegoten.” Permanente bewoning Klaas Dijkhoff, voorheen minister en nu onafhankelijk adviseur, ziet het toestaan van permanente bewoning echt als een tekort aan kennis over de recreatiesector. “Wat op het eerste oog logisch lijkt, hoeft dat niet te zijn. Er is geen gebrek aan woningen doordat er te veel grond besteed wordt aan recreatie. Nu gaat het mis op het ene vlak – woningbouw – dan is de reflex om te zeggen: daar staat toch een huis, kunnen we daar niet wonen? Maar van wie is het? Ga je er fair mee om? Je kunt mensen hun bedrijf niet afnemen omdat ze toevallig voorzien in huisjes met bedden.” Eilering bevestigt dat Kamerleden een gebrek aan kennis hebben over de recreatiesector. “Er zijn heel veel misverstanden. Van de week sprak ik een Kamerlid. Die luisterde naar ons verhaal en zei: ‘maar dat wist ik niet! Zo had ik het niet bekeken’. Doorslaggevend blijkt dan toch het eigendomsrecht. En dat de ondernemer kan blijven ondernemen, zonder dat andere partijen voor hem besluiten wat er gebeurt. Als je alleen het verhaal hoort van de recreant die daar wil wonen, krijg je een eenzijdig beeld. Dan is het aan ons om te vertellen hoe de kant van de 03-2026 | Recreactie 15 >
WELCOME TO THE WORLD OF JUMPING PILLOWS® Energielabels voor recreatiewoningen Meer dan 26 jaar ervaring De beste garantie in de markt Korte communicatielijnen Speciaal geproduceerd canvas voorzien van een beschermende UV laag Voldoet aan NEN 14960 EN 71-3 Profiteer van het laagseizoen in labelland. Alleen in mei 2026 betalen HISWA-RECON leden bij seriematige opname van 20 woningen of meer slechts €116 per woning. Mail nu voor een offerte met volledige actievoorwaarden! * vraag naar de voorwaarden hiswa-recron@energielabel-recreatiewoningen.nl www.energielabel-recreatiewoningen.nl Dag en nacht beschikbaar voor jou Cloud Solutions Managed Services www.altios.nl Altios, d Ex ts Experts s, d ltios.nl d Rollecate 39 | 7711 GG Nieuwleusen | 0529-488900 www.arcabo.nl | info@arcabo.nl Connectivity Security CHALETBOUW I RECREATIEWONINGEN MANTELZORGOPLOSSINGEN I SANITAIR UNITS GARANTIE* JAAR
coverstory ondernemer eruit ziet.” Klaas Dijkhoff raakte meer betrokken bij de recreatiesector toen hij zich vorig jaar in het btw-dossier verdiepte. Ook nu is hij verbaasd dat de btw op logies nergens aan de orde komt. “Het probleem is: de modellen regeren. Iedereen kan aanvoelen en snappen dat deze btw-verhoging bij lange na niet gaat opleveren wat de modellen zeggen. Nu verhogen ze de tarieven, maar het toerisme groeit minder hard, dus heb je straks een lagere grondslag. Uiteindelijk haal je geen cent méér binnen, maar heb je wel een hoop kapot gemaakt. Het lijkt erop dat dat in deze sector nu aan het gebeuren is. Ze hadden ervoor kunnen kiezen om dit terug te draaien. Maar die modellen geven wel een zeker houvast – zelfs als ze niet kloppen. Daar komt bij: als een partij in de formatie zegt: ik wil die hogere btw terugdraaien, moet die partij op een ander punt weer inleveren.” Gaat de btw nog omlaag? Ook Baptiste van Outrive, directeur communicatie en PR bij Landal, beschouwt het als gemiste kans dat de btw-verhoging niet is teruggedraaid. “D66 was tegen de verhoogde btw op logies, dus dan valt het tegen dat we daar nu geen letter over lezen. Het grote probleem is: de overheid verlangt op allerlei vlakken van ons dat we investeren. In duurzaamheid, in een aantrekkelijk product, in een goede betaling van onze medewerkers. Maar ondertussen maken ze zomaar ons product 12% duurder. Een bizarre verhoging, want dit dóet echt iets met onze bedrijven en sector. Meer belasting betekent gewoon dat de gast minder krijgt voor zijn geld. Dat ondernemers minder geld hebben om te investeren en vernieuwen. En dus dat er minder groei zit in de recreatiesector. En de sector merkt het nu al. Met name de prijsbewuste Duitse gasten zijn dit voorjaar heel terughoudend met boeken. Ze denken er twee keer over na, of zoeken een alternatief voor Nederland. HISWA-RECRON heeft vanwege de btw-verhoging nu ook de cao-onderhandelingen on hold gezet. Dat betekent dat onze lonen niet stijgen en daarmee komt ook onze positie op de arbeidsmarkt op scherp te staan. We moeten ons dus echt blíjven inspannen dat dit wordt teruggedraaid. Ook de toeristenbelasting stijgt in heel veel gemeenten. Uit onderzoek van Ginder bleek in 2024 al dat van elke euro die ‘Het toestaan van permanente bewoning volgt uit een tekort aan kennis over de recreatiesector’ een recreant in onze sector uitgeeft, 40 cent naar de belastingen gaat. Dat aandeel is nu weer flink gestegen. Straks boekt een gast geen vakantie meer, maar betaalt hij alleen nog maar belasting.” Stikstof blijft een vaag verhaal De voornemens op het gebied van stikstofuitstoot, toch een van de belangrijkste dossiers van de afgelopen jaren, zijn nog steeds niet heel helder. “We verwachten dat er over korte tijd toch een raamwerk ligt welke kant het kabinet op wil met het stikstofbeleid”, stelt Eilering. “Maar nu ligt dat er nog niet. Het is echt aan ons om te benadrukken dat ook de recreatieondernemers die willen verduurzamen stikstofruimte nodig hebben. Dat zwembaden van 40 jaar oud beslist gemoderniseerd moeten worden, maar dat dat niet kan wegens de regels. Vaak is het ook gewoon een kwestie van dit soort verhalen neerleggen bij de politiek.” Zo’n verhaal komt bijvoorbeeld van Vakantiepark Beerze Bulten. Dat zou september vorig jaar starten met een grote verduurzamingsslag en de bouw van een nieuw centrumgebouw. De vergunning kwam niet rond nadat de Raad van State bepaalde dat intern salderen niet meer was toegestaan. “We hebben de provincie benaderd met diverse mogelijke oplossingsrichtingen, maar die zijn onvermurwbaar: ze nemen geen enkel risico en wachten gewoon op de nieuwe richtlijnen uit Den Haag”, vertelt Gerrit-Jan Hagedoorn van Beerze Bulten. “Ik hoop dat deze regering een pakket maatregelen gaat uitvoeren en de kritische depositiewaarde naar 1 brengt. Dan kunnen wij bouwen. Maar ik vrees dat we ook september van dit jaar niet meer halen. Dan zouden we eind april echt groen licht moeten krijgen. Ik heb daar weinig vertrouwen in. Dus dan schuift het nog een jaar op. Natuurlijk, met wat extra onderhoud kan ons centrumgebouw best nog een paar jaar mee. Maar we hebben plannen voor een veel beter en duurzamer gebouw, dat minder fossiele energie > 03-2026 | Recreactie 17
coverstory ‘Dat er zo weinig over recreatie in staat, wil zeggen dat er nog veel mogelijk is’ verbruikt en minder stikstof uitstoot. De situatie waar we nu in zitten is aan niemand uit te leggen. Maar we zitten er wel mee. Storend is ook dat het stikstofbeleid zich volledig lijkt te richten op de agrarische sector en het buitengebied. Er worden allerlei oplossingen gezocht om de boeren tegemoet te komen als ze hun uitstoot beperken. Maar de aanpalende sectoren, zoals de recreatiesector, worden helemaal niet genoemd. Er zijn natuurlijk veel meer partijen die ondernemen in het buitengebied, naast de boeren.” Netcongestie Naast de stikstofproblematiek speelt ook de netcongestie veel bedrijven parten. Ofwel: je wilt wel verduurzamen, maar het kan niet. Ook Hinse Meedendorp van Bungalowpark Carpe Diem in Groet zit in die situatie. “Wij hebben een bungalowpark aan de voet van de Schoorlse duinen, dat geheel draait op één 3 x 63 Ampère-aansluiting. Ik zie het voorlopig echt niet gebeuren dat het net hier in het dorp verzwaard gaat worden. Dat betekent dat we verwarming met warmtepompen bijvoorbeeld wel uit ons hoofd kunnen zetten: wij moeten het echt hebben van de gasaansluiting. We hebben nu een kleine batterij gekocht, om de ergste pieken van het stroomverbruik op te vangen en de opbrengst van onze honderd zonnepanelen optimaal te gebruiken. Maar eigenlijk hoop ik op een innovatieve nieuwe energiedrager. Misschien toch waterstof?” Net als bij voorgaande regeringen is er ook ditmaal weer aandacht voor deregulering. Zou het dit keer dan echt gaan gebeuren? Eilering: “Er is al een hele lijst opgesteld van 200 regels die ze willen aanpakken. Helaas hebben die nog geen betrekking op onze leden. Maar op zich is deregulering een prima initiatief. Of ze nou echt de grote regels gaan schrappen betwijfel ik. We zouden het bijvoorbeeld graag hebben over de zwembadregels, die leiden tot heel veel problemen. En we zouden graag hebben 18 Recreactie | 03-2026 dat er niet enkel aandacht is voor rijksregels, maar ook voor provinciale en gemeentelijke regels.” Ook Klaas Dijkhoff weet hoe de ballen rollen. “Deregulering is iets dat al vele jaren speelt. Maar als je een regel pakt, zit daar toch een argumentatie achter. Als je er twee schrapt en er komen er drie bij, werkt het uiteindelijk niet. Welk risico en welke nadelen accepteer je als maatschappij, als je bepaalde regels schrapt? Mijn kinderen moeten nu naar een ander zwembad voor de zwemles, omdat het niet meer aan de nieuwe regels en metingen kon voldoen. Was het risico werkelijk zó groot? Als je echt regels wilt schrappen, moet je dus ook accepteren dat er af en toe wat misgaat. Veel regels leiden tot 10% extra bescherming, en 90% bureaucratie.” WW en pensioenleeftijd Om allerlei zaken te betalen, zoals de groeiende uitgaven op defensie, wil het kabinet bezuinigen op zorg en sociale voorzieningen. Gerrit-Jan Hagedoorn was vooral verbaasd toen hij las dat de pensioenleeftijd omhoog ging. “Voor sommige beroepen zou dat best kunnen hoor, doorwerken tot je zeventigste. Maar over de zwaardere beroepen hier op het bedrijf heb ik echt mijn twijfels. De medewerker technische dienst, de medewerker in de bediening of de kok? Die zijn vaak op hun zestiende al begonnen met werken. En dan staat er heel wat in het coalitieakkoord over een leven lang leren, maar als kok ga je op je zestigste echt niet nog wat anders doen. Terwijl mensen die gestudeerd hebben vaak rond hun 25e pas beginnen met werken, een leuk pensioen opbouwen en sparen en rond hun 65e al stoppen
‘De situatie met stikstof waar we nu in zitten is aan niemand uit te leggen’ werk te gaan.” Aan de andere kant is het voorstel de afgelopen maanden alweer min of meer afgeschoten door de oppositie, die juist bij dit minderheidskabinet zo hard nodig is. met werken. Misschien moeten we naar een pensioenstelsel dat is gebaseerd op dienstjaren?” De verkorting van de WW lijkt Hagedoorn geen gek idee. “Dat zou wellicht een stimulans kunnen zijn om sneller weer aan het De WIA als molensteen Tenslotte is het kabinet van plan de WIA te versoberen. Hinse Meedendorp zou dat niet zo’n slecht plan vinden. “Wij hebben een klein bedrijf. Mijn vrouw en ik doen vrijwel alles zelf, met een schoonmaakster erbij en een parttime medewerker. Maar de regels zijn zo verstikkend dat ik echt geen personeel meer in dienst neem. Sinds 2018 heb ik drie parttimers gehad die langdurig ziek werden en dan een volledig re-integratietraject moesten volgen. Dat nekt je echt als papa-mamabedrijf. Het kost ons enorm veel geld en bovendien kun je het werk waar je die mensen voor hebt aangenomen uiteindelijk toch zelf gaan doen. Ik vind echt dat er aangepaste regels moeten komen voor parttimers en voor kleine mkb-bedrijven.” Ondanks alle kritiek heeft Dorien Elering van HISWA-RECRON toch goede hoop dat er met dit kabinet in elk geval weer te praten valt: “Er heerst met het nieuwe kabinet en de nieuwe Tweede Kamer echt een heel andere sfeer in Den Haag. De deur staat weer open, er worden weer gesprekken ingepland. We kunnen ons verhaal veel beter kwijt. Er zijn al diverse afspraken gemaakt voor werkbezoeken en gesprekken. Ik heb er goede hoop op dat er deze regeerperiode een beter beleid gevoerd gaat worden.” Het coalitieakkoord in een notendop Het coalitieakkoord van het kabinet Jetten is een lijvig boekwerk, vol uitgangspunten die nadere uitwerking behoeven. Voor de recreatiesector zijn de volgende punten het meest bepalend: • Aanpak regeldruk: jaarlijks wil de regering minstens 500 regels schrappen of vereenvoudigen. Er komt een jaarlijks te actualiseren Vereenvoudigingswet, om te beginnen in 2027. • Bouwen en wonen: ook hier verwacht de regering veel van de Vereenvoudigingswet. Die moet procedures verkorten en de bouw versnellen. Belangrijke toevoeging: gemeenten mogen geen eigen, bovenwettelijke duurzaamheidsnormen meer stellen. Provincies gaan uniforme natuurregels hanteren. • Permanente bewoning: de regering wil permanente bewoning van recreatiewoningen mogelijk maken. • Stikstofreductie: er worden flinke doelstellingen geformuleerd qua stikstofreductie, maar het wordt amper uitgewerkt hoe de doelen bereikt moeten worden. Wel wordt rond bedreigde gebieden een gebiedsgerichte aanpak aangekondigd. Die zou vooral dienen om de kwetsbare natuur te beschermen. • Netcongestie en energie: de regering kiest voor windmolenparken op zee. Er komt een Crisiswet Netcongestie, om procedures te stroomlijnen en vertraging in de uitvoering te voorkomen. • Familiebedrijven: de bedrijfsopvolgingsregeling en doorschuifregeling worden niet versoberd, maar blijven gewoon in stand. • Personeel: de maximale duur van een WW-uitkering (nu 2 jaar) wordt verkort. De WIA wordt herzien. Diverse bureaucratische verplichtingen uit Wet verbetering poortwachter verdwijnen. Bij herbeoordelingen worden de normen strenger. Vanaf 2030 wordt de WIA afgesloten voor nieuwe gevallen. • Lelystad Airport gaat open voor Defensie én voor civiel gebruik. 03-2026 | Recreactie 19
marketing Een krachtig boekingsplatform voor de sector Recron.nl maakt vliegende start Met het boekingsplatform voor recron.nl bereikt HISWA-RECRON een belangrijke mijlpaal. Rechtstreeks boeken via de gemeenschappelijke site is nu heel eenvoudig. Hiermee ontstaat een platform dat recreatieondernemers online onafhankelijk maakt, de positie van de sector versterkt én de recreant zekerheid en kwaliteit biedt. De eerste 45 bedrijven hebben zich al aangemeld. Tekst: Jaap van Sandijk Foto’s: Netl, Boer & Bleek Het was een enorme klus. Maar wel met een resultaat waar Jan Ybema van HISWA-RECRON en Ale van der Ploeg van internetpartner AddNoise trots op zijn. “We hebben de afgelopen maanden iets neergezet dat qua technische basis, infrastructuur en vindbaarheid kan concurreren met de grote platforms”, zegt Ybema. “Recron.nl is een prachtig platform met een aanbod aan campings, groepsaccommodaties, parken en uitjes. Daarmee leggen we een solide basis voor de online onafhankelijkheid van ondernemers in onze sector.” En dat is hard nodig, benadrukt Ybema. “We zien grote mondiale spelers om ons heen die beschikken over diepe zakken en die heel andere doelstellingen hebben dan wij. Die willen zoveel mogelijk geld overhouden aan boekingen en adverteerders. Bij ons staat niet het platform, maar het deelnemende RECRON-erkende bedrijf centraal. Onze strategie is compleet anders.” Beperkte bijdrage Deelnemers betalen dit jaar een beperkte basisbijdrage van 34 euro per maand per park. Met ingang van volgend jaar volgt een bescheiden abonnement op basis van het aantal advertenties, vertelt Ybema. “Om het helemaal laagdrempelig te maken rekenen we dit jaar ook geen instelkosten. Samen met de investeringen van HISWA-RECRON kunnen we hiermee met voldoende deelnemers het verschil maken. Juist omdat we gezamenlijk ruim voldoende boekbaar aanbod hebben.” Het platform is uitsluitend voor leden van de branche vereniging. Daarbij is het een voordeel dat de naam RECRON al decennia lang een gevestigd begrip is. “Maar laten we realistisch zijn”, tempert Ybema. “Het vakantiemerk RECRON moet nog opgebouwd worden. Dat zal wat tijd nodig hebben. Voordeel is wel dat RECRON online goed scoort en klanten al decennia lang het RECRON-logo op de RECRON-voorwaarden voorbij zien komen. Dat schept vertrouwen. Daarnaast kunnen de leden het RECRON-merk ook versterken door op hun eigen website het 20 Recreactie | 03-2026
logo van de branchevereniging te plaatsen. Dit laatste is overigens een voorwaarde als je boekbaar wilt zijn.” Het moment van lancering kon niet beter, zegt Ybema. “Door de btw-verhoging staan de marketinguitgaven van onze ondernemers onder druk. Daardoor moeten ze scherper aan de wind varen.” Ook de werkwijze van grote commerciële spelers doet ondernemers hunkeren naar een niet-commercieel alternatief. “Kijk bijvoorbeeld naar de eenzijdige aanpassingen van voorwaarden die zij toepassen. Of naar de overschrijding van juridische grenzen door bedrijven heel strak aan te lijnen op het tonen van goedkoopste tarieven.” Bedrijven met elkaar verbinden De afgelopen maanden is het platform volop getest. Daarvoor werd samengewerkt met drie zogeheten bèta-testers: Vakantiepark ’t Akkertien, Netl Camping Kallumaan en Vakantiepark De Twee Bruggen. “Dat is best een complexe operatie”, vertelt Van der Ploeg, “want je krijgt een gigantische bak data te verwerken. Je hebt te maken met verschillende reserveringssystemen die allemaal goed moeten worden aangesloten op het platform via een zogeheten Qenner-koppeling. Kloppen de tarieven, kloppen de extra’s, zoals een extra handdoek of extra tent? Als alles is geverifieerd, zetten we het bedrijf live.” Nu de drie bèta-testers live zijn gegaan, hebben zich al ruim 45 bedrijven aangemeld. Recron.nl zal het aanbod in fasen uitbreiden. Dat maakt het ook mogelijk om het steeds completere aanbod meer te categoriseren. “We blijven voortdurend schaven aan het platform”, licht Ybema toe. “Je kunt nu het aanbod boeken op individuele bedrijfspagina’s. Maar binnenkort kun je Leden houden zélf de regie over hun boekingen, data en klantrelatie ook park-overschrijdend zoeken, bijvoorbeeld op type bedrijf of regio. Zo verbinden wij de bedrijven met elkaar.” Van der Ploeg verduidelijkt: “Bij de presentatie van een vakantiepark scroll je naar beneden en zie je uitjes, activiteiten en voorzieningen in de omgeving. Zo versterk je elkaar als bedrijven.” Ondertussen moet de site zo gebruiksvriendelijk mogelijk zijn en moeten de pagina’s snel kunnen laden. En natuurlijk moet recron.nl goed gevonden kunnen worden. Van der Ploeg: “De contentstrategie die we een tijd geleden zijn gestart slaat goed aan. Recron.nl komt prominent naar voren in de belangrijkste zoekmachines. Dat geldt voor zowel de Nederlandse als de Duitse resultaten – er is namelijk ook een Duitse versie van recron.nl. En wat AI-zoekresultaten betreft: ook de vermeldingen in AI-overviews, ChatGPT en Perplexity groeien mooi door.” Directe inkomsten Bij recron.nl staat de recreatieondernemer dus centraal. Niet het platform. Welke direct merkbare voordelen levert dit de leden op? Jan Ybema: “Een boekingsaanvraag op het platform wordt direct doorgestuurd naar het reserveringssysteem van het aangesloten HISWA-RECRON-lid. In tegenstelling tot de commerciële platforms die zélf de boeking afhandelen, betaal je geen commissie. Het aangesloten lid handelt de boeking zelf af. Dat 03-2026 | Recreactie 21 >
UW PARTNER VOOR INFRA EN RECREATIETECHNIEK Van advies en ontwerp tot realisatie. Topkwaliteit techniek van één betrouwbare partner. Kijk op seijsener.com +31 (0)75 6810 610 info@seijsener.com taxateurs adviseurs rentmeesters Taxaties Vastgoedadvisering Rentmeesterij Grondverwerving Schadevergoedingsrecht Vastgoedadvies vanuit Zeeuwse nuchterheid Hoofdstraat 54 4416 AE Kruiningen T 0113 57 28 35 E info@rijk.eu www.rijk.eu Hoofdstraat 54 4416 AE Kruiningen T 0113 57 28 35 E info@advieskantoorrijk.nl www.advieskantoorrijk.nl
marketing betekent dat je als ondernemer meteen over je inkomsten kunt beschikken. Dat is in deze tijd super belangrijk.” Van der Ploeg vult nog een belangrijk transparant aspect toe: “De commerciële platforms schermen de gegevens van de aanbieder af, zodat het contact wel via het platform móet plaatsvinden. Op de website van RECRON staan de contactgegevens altijd duidelijk vermeld, zodat het voor de bezoeker helder is bij wie hij boekt. De kracht van de RECRON-site ten opzichte van de grote commerciële platforms is dat leden zélf de regie houden over hun boekingen, data en klantrelatie.” Minder afhankelijk van grillen Met de krachtenbundeling op recron.nl maken recreatieondernemers zich minder afhankelijk van de grillen en algoritmes van grote internationale spelers. En dat is, zegt Jan Ybema, van grote waarde voor de leden van HISWA-RECRON. Hij ervaart nu al de kracht van het samenwerkingsverband. “Met de stappen die we tot nu toe hebben gezet, is de RECRON-site al uitgegroeid tot een serieus platform dat dagelijks leads oplevert voor de leden. Recron.nl is nu al een serieus platform dat dagelijks leads oplevert voor de leden Zodra de bètafase voor het daadwerkelijk tonen van accommodaties, beschikbaarheid en het boekingsproces is afgerond, kan de volgende stap worden gezet. Die richt zich op het realiseren van directe boekingen via het eigen kanaal van het aangesloten bedrijf.” Jan Ybema benadrukt tot slot het belang van de deelname van de drie bèta-testers. “Zonder Vakantiepark ’t Akkertien, Netl Camping Kallumaan en Vakantiepark De Twee Bruggen was het niet mogelijk geweest om recron.nl boekbaar te krijgen. Er zijn verbeteringen doorgevoerd en een aantal technische knelpunten opgelost en dat heeft best veel tijd van deze ondernemers gevraagd. Ook dát is samenwerking binnen de branche in optima forma!” ‘Samen leggen we gewicht in de schaal’ Lara Halman van Netl Camping Kallumaan in Kraggenburg is een van de drie bèta-testers van recron.nl. “Wij willen altijd ontwikkelen en meegroeien”, verklaart ze de deelname. Dankzij de korte lijntjes kijkt ze tevreden terug op de ontwikkelfase. Halman is blij dat er een branche- breed antwoord komt op de commerciële platforms. “We zijn kieskeurig in onze keuze voor platforms, maar je kunt er niet omheen dat de reuzen een godsvermogen aan commissie vragen. Geld dat we liever in ons eigen bedrijf stoppen.” Herman Prangsma heeft zijn groepsaccommodatie Hoeve Boer en Bleek in Otterlo al aangemeld. “Alleen met een groot aantal aanbieders leggen we gewicht in de schaal. Daarom is het belangrijk dat veel bedrijven meedoen. Dat maakt het platform interessant voor de consument.” Op dit moment komt het grootste deel van de boekingen van zijn bedrijf van een commercieel platform. Als het aan Prangsma ligt gaat recron.nl daar veel verandering in brengen. “RECRON is voor ons een betrouwbare partner. Als ondernemer hebben we daar ook meer in de melk te brokkelen.” 03-2026 | Recreactie 23
de bezieling Camping De Wildhoeve Ondernemen voor de gasten en de natuur Door al 25 jaar te focussen op de natuur van de Veluwe en de natuurbeleving van de gasten, heeft vijfsterrencamping De Wildhoeve een heel bijzondere positie verworven. Ondernemers René Zweers, Karin van der Kaaden en hun zoon Bart Zweers blijven zich inzetten voor hun gasten – én voor de natuur. Zo mogen de kikkers en salamanders in de winter in het zwembad wonen. Dit jaar verrijst er nieuwbouw, voor overdekt spelen en de nieuwe receptie. Tekst: Maarten Bokslag Foto’s: Maarten Bokslag, Wildhoeve Bart, Karin en René Zweers-Van der Kaaden Camping De Wildhoeve in Emst (gemeente Epe) ging in 1954 van start; in 1971 namen de ouders van Karin van der Kaaden het bedrijf over. De verdeling tussen vaste jaarplaatsen en toeristische kampeerplekken was in die tijd ongeveer 50-50. In de loop der jaren is die verhouding fl ink veranderd: anno 2026 telt De Wildhoeve nog 15 jaarplaatsen, naast 355 toeristische plekken en 12 verhuurunits. Het bedrijf van 12 hectare ging mee in de vaart der volkeren. In 1976 kwam er een buitenzwembad, in 1989 werd het binnenbad geopend en beide investeringen vormden een fl inke stap vooruit voor het bedrijf. Een echt familiebedrijf Karin loopt al sinds haar vijfde levensjaar rond op De Wildhoeve. Jaren werkte ze elders, maar in 1996 keerde ze toch weer terug naar het familiebedrijf. Inmiddels had ze René Zweers leren kennen, die óók steeds vaker op het bedrijf te vinden was. Toen de vader van Karin in 2000 plotseling aankondigde dat hij er totaal mee wilde stoppen, was de keuze snel gemaakt: Karin en 24 Recreactie | 03-2026 René wilden graag overnemen. “Mijn vader had een heel ander idee, die wilde het bedrijf eigenlijk gewoon verkopen”, vertelt Karin. “We moesten hem ervan overtuigen dat wij konden overnemen. Maar daarna waren ze er toch echt wel blij mee dat het in de familie bleef.” Karin en René verlegden de koers. Van een ‘gezellig’ bedrijf – dat je in principe overal kunt aantreffen – ging De Wildhoeve veel meer naar een bedrijf dat zich profi leert als onderdeel van de Veluwse natuur. Karin: “Die natuur is ons bestaansrecht en maakt het bedrijf uniek. We waren één van de eerste bedrijven die meededen met de Milieubarometer (nu Green Key) en we maakten in die begintijd ook al een bedrijfsnatuurplan. We gingen voor de beplanting helemaal over op inheemse natuur, die meekleurt met de seizoenen. Daarmee hebben we de biodiversiteit fl ink gestimuleerd en ziet het bedrijf er nu elk seizoen weer anders uit.” Een nieuw beleid Een van de minder leuke dingen van een ‘gezellig’ bedrijf waren de late gasten. Lange avonden maken achter de bar van de kantine, en dan soms na middernacht nog het bed uit om gasten met een feestje tot stilte te manen. In het nieuwe beleid
ging de bar gewoon om 10 uur dicht. René: “Vroeger hadden we activiteiten als droppings en spokentochten. Ook de recreatieprogrammering hebben we veel meer op de natuur gericht. Wandelen met de boswachter bijvoorbeeld.” Het nieuwe beleid kostte De Wildhoeve in het begin wat gasten, maar daar kwam een ander publiek voor terug: rustzoekers, natuurliefhebbers. Mensen die komen om te wandelen en fietsen, die genieten van de schitterende Veluwe. Inmiddels is dat beleid, waarin De Wildhoeve zoveel mogelijk onderdeel is van de lokale natuur, tot in alle details doorgezet. In de horeca wordt bijvoorbeeld gewerkt met lokaal geproduceerde kaas, brood en vis. Er wordt uitsluitend nog biologische kip verkocht. En het andere vlees komt van een zelfslachtende De Wildhoeve is voor rustzoekers en natuurliefhebbers, die genieten van de Veluwe slager. Zo is de lokale herkomst van het vlees ook gegarandeerd. Zelfs in de horecagebouwen wordt de omgeving benadrukt, met enorme natuurfoto’s op de wanden en op enkele plaatsen een keurig gepolijste plank van een boomstam als aanrecht. Ook dat hout komt natuurlijk van de Veluwe. De zorg voor de natuur gaat ver. Zo dient het openluchtzwembad in de winterperiode als opvang voor kikkers en salamanders uit de speelvijver, die buiten het seizoen wordt drooggelegd. Kamperen blijft leidend Bart (38), de zoon van Karin en René, is ook alweer jaren actief op het bedrijf. Sinds 2016 is hij ook mede-eigenaar van het bedrijf. Dat betekent niet dat Karin (63) en René (65) nou echt een stapje terug zetten. “Maar we hebben wel een campertje gekocht en gaan er wat vaker tussenuit”, vertelt René. Karin: “We gaan hier gewoon door, het is veel te leuk. Tenzij we niet meer kunnen, of Bart ons van het terrein schopt”, lacht ze. Dat zal zo’n vaart niet lopen, want het drietal is het op veel 03-2026 | Recreactie 25 >
Ondernemen in recreatie? Wij denken met je mee. De recreatiesector vraagt om ondernemers met visie. En om adviseurs die de sector goed begrijpen. Bij aaff staan we naast je op de momenten die er écht toe doen. Met meer dan vijftig vestigingen en 2000 co-eigenaren zijn we altijd dichtbij. We ondersteunen je met accountancy, fiscaal advies en begeleiding bij vraagstukken zoals bedrijfsoverdracht, personeel, verduurzaming en de verkoop of aankoop van je onderneming. Als partner van HISWA-RECRON kennen we de dynamiek van de watersport en recreatiesector. We spreken je taal en denken strategisch met je mee. Zo helpen we je vooruit, vandaag en morgen. Meer weten over wat wij voor jouw onderneming kunnen betekenen? Neem gerust contact op met een van onze specialisten in de recreatiesector. Zij denken graag met je mee. Herma Brinkhuis | 088 253 28 03 Wim Kappers | 088 253 28 04 aaff – dichtbij op de momenten die ertoe doen. aaff Nijverdal | 088 253 27 50 | nijverdal@aaff.nl aaff Hardenberg | 088 253 28 50 | hardenberg@aaff.nl aaff.nl
de bezieling gebieden eens. Bart is misschien nog wel meer toegewijd aan de natuur dan zijn ouders. “Kamperen is leidend op De Wildhoeve en dat blijft ook zo”, stelt hij. “Bij kamperen, met tent, caravan of camper, komen mensen elkaar veel meer tegen dan bij verhuuraccommodaties. Zeker bij gezinnen met kinderen is er heel snel interactie tussen kampeerders op de veldjes. Kinderen maken meteen vriendjes. Dat is juist het leuke van een camping.” Het plezierige daarbij is, dat kamperen sinds een jaar of tien echt weer in de lift zit. Er worden weer méér caravans verkocht, het aantal campers piekt en ook vouwwagens worden weer volop verkocht. De Wildhoeve biedt niet veel plekken met privésanitair, hoewel de gasten die plekken wel graag kiezen. René: “Die gebouwtjes zijn lelijk, verstoren het beeld van de camping. We hebben enkel privésanitair op plekken aan de rand van het terrein. En dan maken we die huisjes zo onopvallend mogelijk.” De Wildhoeve is ingesloten door Natura 2000-gebieden en zal dus nooit groter worden dan de huidige 12 hectare. Meer ruimte voor de natuur én grotere plaatsen betekent dus wel dat er nu minder plekken zijn dan voorheen: het bedrijf ging de afgelopen 25 jaar van 430 naar 370 plaatsen. René: “Een van onze velden ging bijvoorbeeld van 41 naar 30 plekken. Dat is meer plek voor de kampeerders én voor de kinderen. Wij kiezen echt voor kwaliteit, niet voor massa.” Op ontdekkingstocht De laatste jaren werd de profilering nog aangescherpt. Zo verdween de reclame links en rechts van de campingplattegrond. En De Wildhoeve heeft een duidelijke huisstijl, maar géén mascotte. “Het recreatieteam is ook geen kinderopvang”, Kamperen zit sinds een jaar of tien echt weer in de lift benadrukt Bart nog maar eens. Wél heel passend is de serie met boekjes en speurtochten onder de noemer ‘Ontdek de kleine wonderen’. Daarin ontdekken kinderen op een speelse manier dat allerlei op het oog heel gewone dingen in de omgeving van De Wildhoeve eigenlijk heel bijzonder zijn. “De kinderen kunnen het zelf groot maken en dan groeit het uit tot een tastbare herinnering”, stelt Bart. Een van de boekjes heet ‘Word woudloper in het Loo’ en de ondernemers zijn er trots op dat ze toestemming kregen om de ontdekkingstochten door het Kroondomein te organiseren. “Maar we mogen er geen bordjes plaatsen, dus gaat dat met een app.” Een ander belangrijk aandachtspunt: niet teveel verlichting op het terrein. Het is fijn om ‘s nachts de sterren te kunnen zien, vinden de ondernemers. Op het moment wordt er weer druk gebouwd op De Wildhoeve. Er verrijst een flink nieuw gebouw, van 18 x 25 meter. Ergens in de loop van deze zomer wordt daar een nieuwe overdekte speeltuin geopend, uiteraard weer zonder al te veel plastic en zonder lawaaierige elektronische toestellen. Ook overdekt gaat het om natuurlijk, écht spelen. Het nieuwe gebouw biedt daarna nog ruimte voor diverse ontwikkelingen op het bedrijf. De receptie wordt verplaatst en er komt een ruimere personeelsruimte. Als bonus wordt de entree van het zwembad verruimd – daar bevindt zich nu de receptie. Met drie bevlogen eigenaren én vele plannen voor de toekomst kan De Wildhoeve weer vooruit. En daar profiteren zowel de gasten als de natuur van. 03-2026 | Recreactie 27
arbeidsmarkt Een Leven Lang Ontwikkelen Investeren in je medewerkers loont De krapte op de arbeidsmarkt houdt onverminderd aan. Dus blijf je als werkgever scherp gefocust op behoud en werving van medewerkers. Met een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) houd je bestaande medewerkers vast én ben je een aantrekkelijke onderneming voor nieuw personeel. Maar hoe geef je dat vorm? HISWA-RECRON en KIKK Recreatie bieden praktische handvatten. Tekst: Jaap van Sandijk Foto’s: KIKK Recreatie LLO – een Leven Lang Ontwikkelen – wordt nu zelfs van overheidswege gestimuleerd om medewerkers gemotiveerd en flexibel te houden in een snel veranderende arbeidsmarkt. Met LLO positioneer je jezelf als aantrekkelijke werkgever op de arbeidsmarkt. “Maar dat vraagt wel een andere aanpak van werkgevers”, zegt Lucie Schuijt, medewerker arbeidsmarktbranding van HISWA-RECRON. “Tegenwoordig is de verhouding werkgever-medewerker mensgerichter. Autonomie van de medewerker en de beleving dat hij zinvol werk doet zijn steeds belangrijker. Mentale fitheid, veerkracht en persoonlijke groei van je medewerker staan centraal. Dat vraagt om een andere manier van werken en een andere communicatie tussen werkgever en medewerker.” Wat verwachten je medewerkers? “Ga informeel in gesprek met je medewerkers”, adviseert Schuijt. “Hoe willen zij zich ontwikkelen? Wat verwachten ze van jou als werkgever? Waar lopen ze tegenaan? Probeer uit te zoeken waar hun sterke kanten liggen en welke passies zij ‘Je doet het niet alleen om je medewerkers happy te houden, maar ook voor je eigen positionering’ hebben.” Dat doe je bij voorkeur niet in een zakelijke kantoorsetting, tijdens een formeel werkoverleg, benadrukt ze. “Leer elkaar beter kennen, bijvoorbeeld door samen te wandelen, een activiteit te ondernemen of iets anders te doen.” In samenwerking met KIKK Recreatie zijn hier gesprekstools voor ontwikkeld. “Een handig hulpmiddel dat werkgevers helpt bij het voeren van de verdiepende gesprekken met medewerkers”, aldus Schuijt. Voor werkgevers is er ook de training Aantrekkelijk Werkgeverschap. Daar leer je in drie korte modules hoe je als ondernemer talent aantrekt, betrekt en vasthoudt. Herbert van Oord, manager Arbeidsmarkt, Training & Opleiding bij HISWA-RECRON, benadrukt het belang hiervan. “Ondernemers zien – net als werknemers – leren en ontwikkelen als een belangrijke arbeidsvoorwaarde”, vertelt hij. “Je zet het niet alleen in om je medewerkers happy te houden. Je doet het ook voor je eigen positionering. Voor de kwaliteit van je bedrijf. Als fatsoenlijk werkgever hoor je je medewerkers gewoon goede opleidingsmogelijkheden te bieden. Medewerkers vinden dat belangrijk.” Van Oord legt uit dat het belang van LLO breder is dan alleen de recreatiesector. “Het wordt gestimuleerd door verschillende ministeries om de internationale concurrentieslag voor te zijn. Nederland beschikt over een groot aantal toonaangevende bedrijven en wil die positie graag behouden. Wij sluiten daar met onze recreatiebedrijven graag bij aan.” LLO zorgt er ook voor dat je medewerkers bindt aan de branche, vervolgt Van Oord. Dat geldt voor zowel nieuwe als bestaande 28 Recreactie | 03-2026
medewerkers. “Daarom zijn we ook met het onderwijs in gesprek om niet alleen de bbl-, maar ook de bol-opleidingen in stukken te knippen. Zo kunnen de mbo-opleidingen Allround medewerker recreatie in modules worden aangeboden. Dat is een vrij nieuwe ontwikkeling, waarmee we als sector voorop lopen.” vertelt Groenleer. Ze vindt LLO een verrijking voor zowel medewerker, ondernemer als onderwijsinstelling. “Dankzij LLO krijgen alle medewerkers, ook ongeschoolde, de kans om zichzelf te verrijken. En wij krijgen nog beter de kans om kwalitatief goede medewerkers te scholen.” De Rooi Pannen Ook het opleidingsaanbod van online platform RecreatieHero wordt sinds januari vernieuwd, om nog beter aan te kunnen sluiten op LLO. Van Oord: “Het aanbod wordt meer aangepast aan de wensen van ondernemers en medewerkers.” De Rooi Pannen in Breda, die de mbo-opleiding allround medewerker Recreatie aanbiedt, is inmiddels van start gegaan met de ontwikkeling van LLO. “Wij vinden het heel belangrijk om hierin onze rol als didactisch partner te vervullen”, zegt Jessica Groenleer, branchedocent Leisure & Events. “Ik ben ervan overtuigd dat we zo nog meer de verbinding kunnen leggen tussen werkveld en onderwijs. We sluiten dan ook graag aan bij de behoefte die er vanuit de bedrijven is.” De Rooi Pannen Breda Toerisme, Leisure & Marketing ontwikkelt LLO-modules op maat en is hierover al in gesprek met verschillende recreatiebedrijven. “Denk hierbij aan modules voor hospitality, front office, activiteitenbegeleiding en horeca”, Training en ontwikkeling HISWA-RECRON helpt recreatieondernemers bij de inzet van LLO. Op de website vind je niet alleen veel manieren om jezelf als werkgever te ontwikkelen, maar ook trainingen voor je medewerkers. Leerplatform RecreatieHero biedt medewerkers tal van opleidingsmogelijkheden aan. Voor medewerkers van organisaties die afdragen aan het Sociaal Fonds Recreatie zijn deze kosteloos. Meer informatie over de online training Aantrekkelijk werkgeverschap en de trainingen voor medewerkers is te vinden op de website. www.hiswarecron.nl/agenda 03-2026 | Recreactie 29
de visie David van Zelm van Eldik: ‘Natuur en recreatie zijn communicerende vaten’ Recreatiebedrijven zijn cruciaal voor de Nationale Parken in Nederland. Zij kunnen een drijvende kracht zijn achter het ontwikkelen en verantwoord benutten van de natuur in de parken. Dat zegt David van Zelm van Eldik, de nieuwe programmamanager van het Nationale Parken Bureau. “We doen het mét onze partners. Het gaat er ook om dat je je hard maakt voor het belang van een ander.” Tekst: Jaap van Sandijk Foto: Nationale Parken Bureau Hoofdtaak van het Nationale Parken Bureau is het op landelijk niveau ondersteunen van de parken en hun partners bij de uitvoering van het beleid. Het Beleidsprogramma Nationale Parken 2024-2030 is erop gericht om de parken te laten ontwikkelen tot robuuste, kwalitatief hoogwaardige natuur- en landschapsgebieden. Het verbeteren van beleving en toegankelijkheid is één van de vijf doelen van het beleidsprogramma. Parken zijn niet alleen ecologisch waardevol, maar moeten ook toegankelijk en aantrekkelijk zijn voor recreatie, educatie en inspiratie. Die toegankelijkheid is belangrijk voor David van Zelm van Eldik, die in januari 2026 begon als programmamanager van het Nationale Parken Bureau. “Het is een belangrijk perspectief van waaruit je de parken kunt bekijken: de recreant die, met respect voor de natuurwaarden, kan genieten van de Nationale Parken”, zegt Van Zelm van Eldik. “Maar er is ook een ander perspectief waar nog onvoldoende naar wordt gekeken”, vervolgt hij. “Ieder park is op zijn eigen manier onderdeel van een samenwerkings‘Als recreatieondernemers het natuurbelang dienen, ontstaat er onderling vertrouwen’ verband. En daar doen we nog te weinig mee. Het Rijk, provincies en andere partners, waaronder grondeigenaren, zien de parken nog te veel als een recreatief instrument. Terwijl ze als samenwerkingsverband heel goed de stapeling van opgaven die de komende decennia op ons afkomt, te lijf kunnen gaan. Denk aan uitdagingen als de waterkwaliteit en stikstof.” Hoe zou die gezamenlijke aanpak er in de praktijk uit moeten zien? “Een mooi voorbeeld vind ik het Kustpact. Ik was jarenlang voorzitter van dit pact vanuit mijn functie bij het ministerie 30 Recreactie | 03-2026
David van Zelm van Eldik David van Zelm van Eldik (Rotterdam, 1974) studeerde landschapsarchitectuur in Wageningen. Na kort werkzaam te zijn geweest bij een ontwerpbureau heeft hij zich binnen de rijksoverheid in verschillende rollen beziggehouden met ruimtelijke ordening en het met zorg voor het landschappelijk inrichten van onze leefomgeving. Hij was onder meer programmadirecteur van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie en programmaleider van de eerste Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Ook ontwikkelde hij het programma ONS Landschap. In zijn vrije tijd houdt hij van zeilen, drummen en skiën. van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Er was angst voor bebouwing in de duinen en angst voor de aantasting van natuurwaarden. Na een jaar praten spraken alle partijen, inclusief de overheid, af om mét elkaar de duurzame balans tussen recreatieve economie, natuur en landschap te waarborgen. Een verantwoorde omgang met de recreatieve druk en de noodzakelijke bescherming van de natuur en het landschap gaan hierin mooi samen.” Inmiddels zit u niet meer in het Haagse, maar meer in het werkveld. Een bewuste keus? “In Den Haag had ik te maken met onderwerpen op een hoog abstractie- en schaalniveau. De afgelopen paar jaar hield ik me vanuit het beleidsprogramma Mooi Nederland onder meer bezig met overgangsgebieden rondom natuurgebieden. Dat sprak me heel erg aan. Je hebt dan niet alleen te maken met Haagse ambtenaren en ambtenaren van de provincie, maar ook met de mensen die zich in die gebieden keihard inzetten voor hun gebieden. Nu, in mijn nieuwe functie als programmamanager, ben ik een soort verbindingsofficier tussen de Nationale Parken. En ook tussen de parken, het Rijk en de provincies. In die nieuwe rol zal ik mijn Haagse contacten warm houden en tegelijkertijd nieuwe contacten leggen in de verschillende gebieden.” Hoe bent u van start gegaan? “De eerste zes weken heb ik kennisgemaakt met de voorzitters en coördinatoren van de parken. Niet alleen digitaal. Ik ga ook op stap, ik bezoek Nationale Parken. Ik wil snappen wat daar speelt en wat ze kunnen. Maar ik wil ook weten wat ze nog niét kunnen en kijken hoe ik ze kan verbinden.” U stapt in op een mooi moment. De Nationale Parken transformeren naar gebieden en samenwerkingsverbanden waarin het verbinden van natuur met het gehele landschapsecologische systeem daaromheen en een sterke gebiedsidentiteit belangrijk zijn. “Zeker, en het Van Gogh Nationaal Park, officieel erkend in 03-2026 | Recreactie 31 >
Klaar voor het zomerseizoen? Heb jij je cijfers al scherp voor de drukste maanden? De zomer is hét moment voor recreatieondernemers. Meer gasten betekent meer omzet, maar ook hogere kosten en investeringen. Heb je inzicht in je liquiditeit, belastingen en plannen voor uitbreiding? Het Expertiseteam Recreatie & Horeca van Countus denkt graag met je mee. Neem contact op en start het seizoen goed voorbereid. Expertiseteam Recreatie & Horeca recreatie-horeca@countus.nl COUNTUS.NL/RECREATIE Eén week net als iedereen 275.000 gezinnen in Nederland leven in armoede en kunnen al jaren niet op vakantie. De Vakantiebank helpt met steun van vakantieparken en campings zoals jullie. Doen jullie mee? Eén week vakantie. Wereld van verschil.
de visie oktober 2024, vind ik een mooi en inspirerend voorbeeld. Daarin is enorm geïnvesteerd. Er is een nieuwe parkorganisatie ontstaan waar alle partijen aan bijdragen. Ze hebben zelfs een Van Gogh Academie gecreëerd. Een mooie manier om te leren samenwerken in gebieden. Daar kunnen andere parken ook van leren.” ‘Met de samenwerking binnen de Nationale Parken kunnen we óók werken aan waterkwaliteit en stikstof’ Hoe ziet u de rol van recreatieondernemers in de Nationale Parken? Waar liggen hun uitdagingen? “Dan kom ik weer even op mijn voorbeeld van het Kustpact. Dat je je hard maakt voor het belang van een ander. Door ook als recreatieondernemer het natuurbelang te dienen, ontstaat er onderling vertrouwen. Elkaars doelen respecteren levert wederzijds voordeel op. Mooie en veerkrachtige natuur is immers ook direct in het belang van de recreatiesector.” Hoe prominent kan die rol van de recreatieondernemer worden? “Die kan cruciaal zijn. Kijk naar Nationaal Park Veluwezoom. Daar hebben ze een heel goede strategie ontwikkeld. Bij mooi weer wil iedereen naar de Posbank, die midden in de Veluwezoom ligt. Maar ja, als dat gebeurt zijn kwetsbare planten- en diersoorten vrij snel weg. Juist die hele randzone van de Veluwezoom – de overgang naar het IJsseldal – is prachtig. In die overgang organiseert het park recreatie. En daarin speelt de recreatieondernemer een cruciale rol. Op die manier vergroot je de taart en richt je je niet op het halen van extra rendement uit de bestaande taart.” En dat doe je door goed na te denken over recreatieve zonering? “Onder andere ja. Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van floating data. Dat zijn geanonimiseerde data van mobiele telefoons. Je ziet waar bezoekers zich bewegen. Aan de hand daarvan kun je paden en routes structureren. Waar organiseer je parkeerplaatsen? Hoe zorg je dat mensen op hun bestemming komen? Je kunt steeds beter sturen op het bieden van de ultieme natuurbeleving en kwetsbare natuur ontlasten.” Er zijn, kortom, volop kansen voor recreatieondernemers? “Natuur en recreatie zijn communicerende vaten. Het is de balans van geven en nemen. De recreatieondernemer neemt – hij heeft een inkomen – maar hij geeft ook. Waardoor hij over tien, twintig jaar nog steeds een gezond bedrijf kan hebben. Kijk, iedereen heeft een rol. De burger, de overheden en zeker ondernemers. Misschien hebben die wel een van de belangrijkste rollen. Ze zijn de drijvende kracht achter het ontwikkelen en benutten van de landschappen. Daarom zijn wij blij dat ook HISWA-RECRON, NBTC en ANWB partners van de Nationale Parken zijn.” Recreatieondernemers kunnen het succes van een Nationaal Park maken of breken? “Natuur en landschap zijn kwetsbaar. Bekend maakt bemind en daarmee uiteindelijk ook beter beschermd. Recreatieondernemers zijn als geen ander in staat om de gast de natuur in het hoofd en het hart te laten sluiten.” 03-2026 | Recreactie 33
kennis delen Terugkerende (seizoens) krachten: regels en risico’s De recreatiesector draait in belangrijke mate op terugkerende (seizoens)krachten. Medewerkers die het park kennen, snel inzetbaar zijn en ieder jaar terugkomen. Praktisch en vertrouwd, maar juridisch niet zonder risico. Juist bij deze groep kan ongemerkt een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaan. Tekst: Irma Diepemaat (Stellicher advocaten) Foto: Shutterstock De hoofdregel van de ketenregeling luidt dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd ontstaat zodra meer dan drie tijdelijke contracten elkaar opvolgen of zodra tijdelijke contracten de totale duur van 36 maanden overschrijden. Daarbij geldt dat de keten alleen doorloopt, als de tussenpozen tussen de contracten niet langer zijn dan zes maanden. Is de onderbreking langer dan zes maanden, dan wordt de keten doorbroken en begint bij een nieuw contract een nieuwe keten. In de recreatiesector geldt een belangrijke afwijking. Op grond van de huidige cao Recreatie wordt de keten bij seizoensbedrijven al doorbroken bij een onderbreking van langer dan drie maanden. Deze verkorte tussenpoos geldt uitsluitend voor functies die naar hun aard seizoensgebonden zijn en aan de cao-voorwaarden voldoen. Wordt daar niet aan voldaan, dan geldt de reguliere ketenregeling. Het risico is dan dat een volgend tijdelijk contract automatisch overgaat in een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Steeds meer druk De druk op het werken met tijdelijke contracten neemt toe. In het wetsvoorstel Meer zekerheid fl exwerkers wordt de onderbrekingstermijn verlengd van zes maanden naar vijf jaar. Daarmee wordt (terugkerende) tijdelijke inzet in belangrijke mate beperkt. Het wetsvoorstel blijft echter ruimte bieden om bij cao een kortere tussenpoos af te spreken voor seizoenswerk. Ook de inzet van zzp’ers is niet zonder problemen Voor seizoensbedrijven die aan de voorwaarden voldoen, blijft deze uitzondering dus naar verwachting bestaan. De inwerkingtreding is uitgesteld. Naar verwachting treedt een deel van de wetgeving op zijn vroegst per 1 januari 2027 in werking en het overige deel per 1 januari 2028. In de praktijk wordt daarom regelmatig gekeken naar de inzet van zzp’ers als alternatief. Dat is niet zonder risico’s. Hoewel de wetgeving rondom zzp’ers nog steeds in beweging is en het wetsvoorstel VBAR recent opnieuw is aangepast, is de huidige juridische toets nog altijd ongewijzigd. De Belastingdienst handhaaft actief. Dit jaar geldt nog steeds een zachte landing en verzuimboetes blijven achterwege. Maar naheffi ngen loonheffi ng kunnen wel worden opgelegd, met terugwerkende kracht tot 1 januari 2025. Bij opzet of grove schuld zijn vergrijpboetes mogelijk. Voor recreatieondernemers betekent dit, dat scherp moet worden beoordeeld wanneer daadwerkelijk sprake is van seizoensarbeid en hoe de keten van tijdelijke contracten zich ontwikkelt. Het inhuren van zzp’ers lijkt een oplossing, maar ook dat vraagt om een kritische beoor deling van de arbeidsrelatie en contractuele inrichting. Alleen zo kunnen naheffi ngen en andere fi nanciële risico’s worden voorkomen. 03-2026 | Recreactie 34
vakinfo Een wereld van verschil In Nederland leven 275 duizend gezinnen in armoede. Voor hen is een vakantie geen vanzelfsprekendheid. Stichting De Vakantiebank helpt deze mensen, samen met de recreatiesector. Deelnemende recreatieondernemers bieden veelal kosteloos een accommodatie aan, waarmee ze arme gezinnen een droomvakantie bezorgen én hun maatschappelijke betrokkenheid tonen. Tekst: Jaap van Sandijk Foto: De Vakantiebank De Vakantiebank is actief in Nederland en België en bestaat inmiddels vijftien jaar. De organisatie werkt samen met vijftig partners die gezamenlijk 1.300 vakantieweken creëren voor mensen die leven in armoede. Onder de deelnemers zijn bekende ketens als als EuroParcs en Topparken, maar ook zelfstandige recreatiebedrijven als De Klepperstee en Camping Duinoord. Zij stellen minstens één accommodatie beschikbaar voor drie weken. Dat doen de recreatiebedrijven in de vakantieperiodes in mei, de zomer en de herfst. Dat is een belangrijke voorwaarde van de Vakantiebank omdat gezinnen met kinderen zijn gebonden aan deze periodes. Vaak gaat het om eenoudergezinnen. Maatschappelijk verantwoord Recreatieondernemers doen vooral mee vanuit hun maatschappelijk betrokkenheid. Ze maken voor arme gezinnen een onbereikbare droom waar. Deelname is laagdrempelig. Het enige dat de ondernemers hoeven te doen is de accommodatie(s) blokkeren – de Vakantiebank doet de rest. De stichting regelt de screening en de boekingen van gezinnen. Ook alle communicatie naar de gezinnen voorafgaand aan de vakantie wordt verzorgd door de stichting. Om een ‘no show’ te voorkomen voorziet de Vakantiebank de gezinnen van een vergoeding van 20 euro per persoon per week. Recreatiebedrijven maken voor arme gezinnen een onbereikbare droom waar Ook ontvangen de deelnemers een reiskostenvergoeding. Voor een optimale communicatie met het recreatiebedrijf is de Vakantiebank in het seizoen 24/7 bereikbaar. Stille armoede Door deel te nemen wordt de recreatieondernemer onderdeel van een netwerk van ongeveer vijftig recreatiepartners, die bijdragen aan het verminderen van de impact van stille armoede. Elk deelnemend recreatiebedrijf ontvangt een gouden hartsticker die op de gevel kan worden aangebracht. Daarmee laat het zien dat het partner is van de Vakantiebank. Daarnaast verdienen deelnemende bedrijven die Green Key-deelnemer zijn punten voor hun certifi caat. Ook ontvangen partners van de Vakantiebank een marketing toolkit, waarmee ze op sociale media kunnen laten zien dat ze trotse partner zijn van deze organisatie. De vraag is momenteel groter dan het aanbod van de Vakantiebank. Er staan zo’n 1.200 gezinnen op de wachtlijst. De Vakantiebank is dan ook naarstig op zoek naar recreatiebedrijven die een zichtbare maatschappelijke bijdrage willen leveren aan het probleem van stille armoede. 03-2023 | Recreactie 35
Als recreatieondernemer herken je dit meteen: de lente en zomer zijn je piekseizoenen. Je park, camping, hotel of ander type recreatiebedrijf zit vol, zwembaden draaien, warm water wordt volop getapt en laadpalen worden fl ink gebruikt. Precies in die periode is er veel zon en is stroom op de markt vaak het goedkoopst. Met een dynamisch energie-contract profi teer je daar direct van en bespaar je wanneer je verbruik het hoogst is. Sterker nog: heb je als recreatieondernemer met piekverbruik in het hoogseizoen en dalverbruik in het laagseizoen een vast of variabel energiecontract? Dan ben je waarschijnlijk dief van je eigen portemonnee. Jan Feb Mrt Apr Mei Juni Juli Aug Sept Okt Nov Dec — Voorbeeld verbruikspatroon seizoensgebonden recreatie — Voorbeeldverloop vaste prijs n Dynamiche prijzen NieuweStroom Exclusief aanbod Speciaal voor leden van HISWARECRON heeft NieuweStroom een exclusief aanbod met korting op de opslagtarieven voor stroom en gas. Ook slim energie verbruiken? Scan de QR-code en laat je gegevens achter voor een vrijblijvend persoonlijk gesprek bij jou op de zaak. Een lokale energieadviseur van NieuweStroom kijkt graag met je mee naar jouw verbruik en besparingskansen.
productnieuws Tekst: Jaap van Sandijk Modulair bouwen Modulair bouwen wordt steeds populairder. Ook recreatie woningen en utiliteitsgebouwen op recreatieparken worden steeds vaker modulair gebouwd. Omdat er met losse modules wordt gewerkt is aanpassen gemakkelijk. Bovendien is modulair bouwen duurzaam omdat er weinig transportbewegingen nodig zijn en er dus sprake is van een lage stikstofuitstoot. Allure Bouwsystemen creëert modulaire gebouwen die voldoen aan permanente bouw- en BENG-eisen. (085) 842 75 55 www.allurebouwsystemen.nl Krachtige schoonmaaktabs Klein en krachtig. Dat zijn de ReadyDose Cleaner Tabs van Ecolab. Door hun kleine omvang besparen de tabs enorm op plastic verpakkingsafval. Eén doos komt overeen met vijftig fl acons van een traditioneel reinigingsproduct. De formule is geschikt voor diverse oppervlakken, waaronder glas, en verwijdert vuil grondig zonder strepen of een laagje achter te laten. (050) 312 96 85 www.wola.nl Privésanitair op maat Met de maatwerkopties van CampPlus creëer je privésanitair dat volledig past bij de sfeer en inrichting van je camping of vakantiepark. Kleuren van de buiten- en binnenwanden kun je zelf kiezen en het design kun je afstemmen op je doelgroep. Van strakke zwarte units tot warme houttinten: er zijn eindeloos veel combinaties mogelijk. (085) 800 1567 www.campplus.nl Stroom laden zonder account Sinds dit jaar zijn ad-hoc betalingen verplicht mogelijk bij laadpalen in (semi-)publieke ruimtes. Om elektrisch laden van de auto toegankelijk te maken voor iedereen moet de gebruiker direct kunnen betalen zonder een account aan te maken of een speciale app te downloaden. Alle Seijsener laadpalen zijn daarom standaard geschikt voor ad-hoc betalingen. Hiervoor werkt het bedrijf samen met PureCharged. (075) 681 06 10 www.seijsener.com 03-2026 | Recreactie 37
FORSE INRUILPREMIE ONTVANGEN? lever uw oude kookapparatuur in! Type Z7GCGL6C1H ■ Fornuis 6-pits + gasoven gietijzeren pandragers ■ afm. 120x70x85 cm ■ 6x5,5 kW branders ■ oven 6 kW | 2/1 GN + opbergruimte 4500.1020 normaal NU 3.495,Lease vanaf 81,78* Type Z7GCGD2C0H ■ Kookunit 2-pits gas gietijzeren pandragers ■ afm. 40x70x25 cm ■ 2x5,5 kW branders Type Z7GCGH4C0H ■ Kookunit 4-pits gas gietijzeren pandragers ■ afm. 80x70x85 cm ■ 4x5,5 kW branders Type Z7GRGHLC0H ■ Lavagrill gas dubbel gietijzeren grillrooster ■ afm. 80x70x25 cm ■ 14 kW 4.670,4500.1000 normaal actie 1.380,1.045,4500.1002 + 4510.1004 normaal actie inruilkorting 150,NU 895,2.390,1.725,inruilkorting 150,NU 1.575,Lease vanaf 39,85* 4505.1006 normaal actie 3.115,2.350,inruilkorting 300,NU 2.050,Lease vanaf 51,87* MAAK KENNIS MET DE VOORDELEN VAN DE FLOWER FLAME GASBRANDERS VAN ZANUSSI FLOWER FLAME
ZANUSSI APPARATUUR Ontworpen met veel capaciteit, een hoge betrouwbaarheid en duurzaamheid als uitgangspunten. Dankzij de uitzonderlijke fl exibiliteit hoeft u zelf slechts nog te bedenken welke opstelling het beste bij uw kookwijze past. De Zanussi modulaire kooklijnen Evo700 en Evo900 (700 mm en 900 mm diepe kooklijn) combineren een uitstekende prestatie met een laag energieverbruik. Welke kookwijze u ook kiest, het resultaat zal altijd perfect zijn. Type Z7INEH2000 ■ Kookunit 4-plaats inductie energieregelaar ■ afm. 80x70x25 cm ■ 400 Volt | 4x 3,5 kW (ook leverbaar 4x 5 kW) Pastakoker elektrisch Type Z7PCED1KF0 ■ 24,5 liter ■ afm. 40x70x85 cm ■ 400 Volt | 6 kW ■ excl. manden 4500.1052 normaal actie 13.120,9.175,4509.1010 normaal actie inruilkorting 1.000,NU 8.175,Lease vanaf 178,22* Friteuse elektrisch Type Z7FREH2E00 ■ 2x 12 liter, incl. manden ■ afm. 80x70x25 cm ■ 400 Volt |17,4 kW 3.425,2.925,inruilkorting 350,NU 2.575,Lease vanaf 60,26* Friteuse elektrisch Type Z7FREH2FF0 ■ 2x 14 liter, incl. manden ■ afm. 80x70x85 cm ■ 400 Volt | 17,4 kW opklapbare elementen 4502.1064 normaal 3.780,NU 2.833,Lease vanaf 66,29* INRUILACTIE Bespaar honderden euro’s door energieverslindende apparatuur in te leveren. Dit is nu extra voordelig tijdens onze inruilactie! Ook in deze Product Special staan weer vele inruilacties. Ruil nu uw oude apparaat in en ontvang tot wel € 1.000,- inruilkorting. EMMELOORD Platinaweg 21 8304 BL Emmeloord Tel: (0527) 635 635 info@hakpro.nl INRUIL ACTIE Type Z7FRGH2GFH ■ Friteuse gas koude zone ■ 2x 15 liter, incl. manden ■ afm. 80x70x85 cm ■ 28 kW 4502.1072 normaal actie 4.970,3.702,inruilkorting 550,NU 3.152,Lease vanaf 73,76* Convectieoven elektrisch Type ZFCE61CSDS ■ ■ vochtinjectie ■ kerntemperatuurmeter (optioneel) ■ temp.bereik: 30º tot 300ºC ■ afm. 86x75x64 cm ■ 400 Volt | 7,7 kW 5 standen instelbare stoomfunctie ■ 6 plaats (1/1 GN) 4502.1012 normaal 6.720,actie 4.952,inruilkorting 750,NU 4.202,Lease vanaf 98,33* AMSTERDAM De Flinesstraat 20 1114 AL Duivendrecht Tel: (020) 665 6428 amsterdam@hakpro.nl GRONINGEN Verl. Bremenweg 10c 9723 JV Groningen Tel: (050) 318 1600 groningen@hakpro.nl ROTTERDAM Schuttevaerweg 13 3044 BA Rotterdam Tel: (010) 750 2750 rotterdam@hakpro.nl 4530.016 5.490,3.295,Lease vanaf 77,10* VENLO Venrayseweg 44 5928 NZ Venlo Tel: (077) 387 4242 venlo@hakpro.nl VLISSINGEN Bedrijfsweg 9 4387 PD Vlissingen Tel: (0118) 493 222 vlissingen@hakpro.nl 23-10-00 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden. hakpro.nl
PERFECT ONDERHOUDEN PARKPADEN. HET MOOISTE WELKOM VOOR UW GASTEN! Hou uw park in optimale conditie. Een oppervlakbehandeling zorgt niet alleen voor een fraaie uitstraling, maar ook voor een extra lange levensduur van uw bestaande weg. Met de PaveCare CombiTruck zijn we bovendien in één keer klaar. Vraag nu naar de mogelijkheden of bekijk nog meer opties op PAVECARE.NL
1 Online Touch