0

ExPress 10e jaargang nr. 3 oktober 2025 Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB Attentie! Pensioenen VVG en/of PGB Zorg en/of wonen Welzijn en/of human interest Invaaaaren! Invaaaaren!

HET OVERZICHT BESTUURSLID IN DE SCHIJNWERPERS Op zoek naaar een nieuwe partner Steeds meer alleenstaande 65-plussers zoeken een nieuwe partner of maatje via internet. Het aanbod van datingsites is overweldigend. Maar dat wil niet zeggen dat de weg naar een nieuwe Het invaren raakt op stoom, PGB zit op koers en het verzwaard advies van het verantwoordingsorgaan is over een paar maanden te verwachten. Kortom, spannende tijden. Zie de pagina’s 4 en 5, 10 en 11 en 30. IN DIT NUMMER 6/7 8/9 12-13 14/15 16-17 18/19 20/21 22/23 24/25 26/27 28/29 31 Liefde met te veel afstand Kijk uit vooir cybercrime Ervaringen van seniordaters Al lol voor het fietsen Gilde anno 2025 Wandelen bij zonsondergang Tributebands in opmars Terug na het buitenland De oude rocker/krantenman Pensioenbelangen blijft timmeren Voordelen in het ov Uitsmijter liefde daarmee met rozen is geplaveid. Deelnemen is duur en gericht zoeken blijkt lastig. Dat vertellen deelnemers die online actief zijn, zie pagina 12 en 13. Psycholoog dr. Jan Verhulst uit Eindhoven is zelf ook op zoek naar een partner. Hij vertelt over zijn ervaring en beschouwt het fenomeen online daten vanuit zijn vakgebied, zie pagina 6 en 7. Geurt Bos ,ExPress maken we met een geweldig team’ I COLOFON 2 Redactie: Petra Dircks, Miriam Szalata, Frans Molenaar, Geurt Bos, Jos van Rijsingen, Fieneke van den Brink, Gijs Korevaar, Willem van der Kooij, Huub Kerkhoffs, Nicoline Maarschalk Meijer, Theo Leoné, Hans Bouwman Beeld: Cees Mooij, Pauline Neefs, Ed Coenen, Petra Dircks, Theo Leoné, ANP/Anneke Janssen Tekening voorpagina: Pauline Neefs Vormgeving en DTP: Hans Brand Online en offline logistiek: Tonnie Klein Hemmink, Marcel Willemsen Online redactie: Frans Molenaar Eindredactie: Willem van der Kooij Coördinatie: Geurt Bos Druk: Damen Drukkers Oplage: 18.500 Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl All Rights Reserved n de volgende ExPress beginnen we op deze plek met een serie over de vele sectoren van Pensioenfonds PGB. Het slotwoord van het voorstelrondje van het bestuur van VVG-PGB komt van Geurt Bos, bestuurslid communicatie. We legden hem de volgende vragen voor. Waarom ben je lid geworden van het bestuur van VVG-PGB en wat is daarbij je takenpakket? ,,Dat kwam in eerste instantie door twee Bossche bollen. Eén voor mijn vrouw en éen voor mij. Gebak is altijd één van mijn zwakke plekken geweest en Jos van Rijsingen heeft daar optimaal gebruik van gemaakt. We kenden elkaar van vroeger in de journalistiek en hij vond dit soort werk ‘typisch iets voor mij’. We hebben vervolgens wat geknutseld en nu staan er in ExPress niet alleen verhalen over pensioenen maar ook over wonen, zorg en welzijn. Mijn gedachte: een gepensioneerde staat midden in het leven en ExPress moet daar dus ook staan. ExPress is nu een echt bewaarnummer geworden, met veel achtergronden. Voor actueel nieuws moet je niet bij ExPress zijn maar bij onze nieuwsbrieven en natuurlijk bij onze website. Jammer dat veel leden dat laatste nog niet door hebben. ExPress maak ik uiteraard niet in mijn eentje maar met een geweldig team van vrijwilligers. En dan heb ik het niet alleen over verslaggevers maar ook over een eindredacteur, een fotograaf, een online redacteur, een vormgever en twee specialisten op het gebied van logistiek. Ik stuur die club aan en ben daarnaast natuurlijk ook bestuurslid communicatie.’’ Vertel wat over je verleden en je familie ,,Ik ben in 1951 in Arnhem geboren en heb een groot hart voor Vitesse. Toch hebben we het grootste deel van ons leven in de Achterhoek doorgebracht. Sinds drie jaar zijn mijn vrouw en ik en onze hond Lemon een aantal kilometers opgeschoven. We wonen nu 500 meter van de Duitse grens, in het uiterste

OKTOBER 2025 ExPress puntje van Gelderland, in Lobith. Daar in het prachtige Rijnstrangengebied ruikt alles naar de Achterhoek van vroeger. Iedereen groet elkaar, iedereen heeft nog tijd voor elkaar. We hebben twee zoons en een kleindochter van zeven. In mijn jonge jaren was ik echt een twijfelaartje. Ik wist absoluut niet wat ik ‘later’ wilde worden. Ik koos voor de richting marketing van de Hogeschool Arnhem, lekker dichtbij. Vervolgens wilde ik arts worden maar na twee keer te zijn uitgeloot, ging ik als leerling sportjournalist aan de slag bij de Arnhemse Courant. Daarmee viel alles op z’n plaats. In sneltreinvaart doorliep ik bijna alle functies en vond ‘s nachts ook nog tijd om rechten te studeren. Ik weet nog goed dat ik in Leiden mijn papiertje mocht ophalen en daar in het centrum moest vragen waar de universiteit was. Toch duurde het nog wel 15 jaar voordat ik de overstap maakte naar de juristerij. Ik was adjunct-hoofdredacteur van De Gelderlander en ergerde me groen en geel aan al die bedrijven en concerns die zo maar hele artikelen uit de krant overnamen. Overnemen zonder toestemming is in veel gevallen schending van het auteursrecht en dus onrechtmatig. Een beetje vergelijkbaar met wat nu Geurt Bos voor zijn collega’s. Van links naar rechts. Tonnie Klein Hemmink (ledenadministratie), Ruud Hollering (penningmeester), Thijs Reuder (inmiddels afgetreden), Fieneke van den Brink (pensioenwerkgoep), Marcel Hoffmann (secretaris), Ernst Taris (voorzitter) en Jos van Rijsingen (vicevoorzitter) vaak door AI gebeurt. Samen met mijn vrouw begon ik een eigen bedrijfje, Copyrechten. nl. Ook ging ik bij Scholen voor Journalistiek lesgeven op het gebied van auteursrecht, mediarecht en natuurlijk journalistiek. Daarna kwam ik als manager auteursrecht in vaste dienst bij het AD en de regionale kranten. Dat werk ben ik blijven doen tot en met mijn 69e..’’ Wat doe je in je vrije tijd? ,,De magie van de journalistiek heeft me natuurlijk niet alleen maar mooie dingen gebracht. Avonturen op de fiets Onze leden reageerden op het oproepje ‘wie brengt zijn vakantie door op de fiets?’ We gaan in ExPress hun avonturen belichten. In deze ExPress: Frans en Loes van der Feen. Zie pagina’s 14/15. Terugkijkend realiseer me dat ik lange tijd mijn gezin heb verwaarloosd en ook mijn lichaam en geest. Van dat laatste pluk ik nu de wrange vruchten. Ik zit letterlijk met schroefjes en bouten aan elkaar. Veel van wat ik zou willen en ooit heb gedaan, kan ik niet meer zoals klettersteigen en misschien ook wel latin dansen. Bij dat laatste heb ik me nog steeds niet neergelegd. Binnenkort gaan mijn vrouw en ik het weer proberen. Aangezien we naast een sportcentrum wonen, waar mijn vrouw vele uren doorbrengt, stof ik mijn lichaam daar ook een beetje af. Wandelen doe ik vooral met mijn hond Lemon. Het tempo van mijn vrouw kan ik niet bijbenen. Met mijn vrouw doe ik vooral gezelschapsspelletjes. Is spannend en goed voor de geest. Maar misschien wel het mooist vind ik wel het lezen. Momenteel ben ik helemaal in de ban van Anya Niewierra. Lezen geeft aan het leven toch een extra dimensie.’’ Willem van der Kooij/ Geurt Bos Cees Mooij 3 

HET VERVOLG DE VOLGENDE VAARFASE KOMT IN ZICHT Het blijft voor sommigen van ons nog even afwachten bij PGB. Wat gaat er nu voor mij persoonlijk gebeuren? Gaat mijn pensioen over naar een nieuwe regeling, of blijft voor mij de huidige regeling gelden? I n v a a a a r e n …of niet H oewel PGB één pensioenfonds is, zijn er binnen het fonds pensioenregelingen van een aantal verschillende sectoren en vele verschillende werkgevers ondergebracht. Dat vraagt om uitleg. Bij PGB worden de pensioenen beheerd voor zestien verschillende sectoren. Een sector is een bedrijfstak, waar bedrijven deel van uitmaken die dezelfde soort activiteiten en werkzaamheden verrichten. Verplichte bedrijfstakregelingen Een deel van de sectoren 4 heeft een pensioenregeling, die verplicht is gesteld voor de bedrijfstak. Dat gaat om acht sectoren, waarbinnen elf verplichte bedrijfstakregelingen zijn ondergebracht. Het overgrote deel van de deelnemers van PGB heeft een opgebouwd pensioen vanuit een van die verplichte bedrijfstakregelingen. Voor de verplichte bedrijfstakregelingen zijn er per regeling afspraken gemaakt door werkgeversorganisaties en vakbonden over de nieuwe pensioenregeling. Alle verplichte bedrijfstakregelingen bij PGB gaan over naar de solidaire premieregeling (SPR). Bovendien is afgesproken dat ook alle eerder opgebouwde pensioenen (dus ook die al zijn ingegaan) overgaan naar de nieuwe SPR. Als uw pensioen is opgebouwd onder een van deze verplichte bedrijfstakregelingen (zie kader elders op deze pagina), dan zal uw pensioen overgaan naar de SPR. Dat heet invaren. Daarbij maakt het niet uit of uw oudwerkgever nog bestaat, want de werkgeversvereniging is degene die dit samen met vakbonden mag, sterker nog móet besluiten. Vrijwillige aansluitingen Een ander deel van de sectoren kent geen verplichte pensioenregelingen. Bedrijven die de pensioenregeling bij PGB hebben ondergebracht, hebben daar zelf, veelal samen met een vertegenwoordiging van de werknemers, voor gekozen. Ook kan het zo zijn dat er oude ondernemingspensioenfondsen zijn opgeheven en in hun geheel met alle opgebouwde pensioenen zijn ondergebracht bij PGB. Het gaat hierbij om acht sectoren die over het algemeen een scala aan werkgevers faciliteren. Van hele grote, tot hele kleintjes. Daarnaast zijn de werkgevers hier soms niet meer beschikbaar omdat ze failliet, ‘dood’ of niet meer te vinden zijn. Voor de vrijwillige aansluitingen moeten de betrokken werkgevers (of de rechtsopvolgers) samen met de vertegenwoordiging van de werknemers (vakbonden of ondernemingsraad) afspraken maken over de nieuwe regeling. De werkgever moet daarna aan PGB laten weten welke afspraken gemaakt zijn over de nieuwe regeling en of de al eerder opgebouwde pensioenen omgezet worden naar de nieuwe regeling. Dus ook invaren. Als de werkgever dat niet doet of niet kan doen, kan PGB de huidige regeling niet wijzigen en moet de regeling met de huidige afspraken worden voortgezet. Dan wordt er níet ingevaren! Veel werkgevers hebben al

OKTOBER 2025 ExPress Verplichte bedrijfstakregelingen naar solidair Verplichte bedrijfstakregelingen bij PGB gaan over naar de solidaire premieregeling (SPR).  Grafimedia (en voormalige reprografie)  Reisbranche  Verf- en drukinktindustrie  Kunststof-, rubber- en lijmindustrie  Groothandel in groenten en fruit (AVH)  Groothandel in aardappelen (AVH)  Groothandel in kaas en particulier kaaspakhuisbedrijf (AVH)  Groothandel in eieren, eiproducten en eiproductenindustrie (AVH)  Groothandel in bloemen en planten  Zeevisserij  Kartonnage- en Flexibele Verpakkingenbedrijf Bron Website PGB Wat brengt Invaren is immer precisiewerk afspraken gemaakt en die doorgegeven aan PGB. PGB is druk bezig om al die afspraken te toetsen en dat verder met de werkgevers af te stemmen. Ook hier geldt dat de meeste werkgevers kiezen voor het overgaan van de oude rechten naar de SPR. Een klein aantal kiest ervoor over te gaan naar de nieuwe flexibele premieregeling (FPR). En een aantal kiest ervoor om wel een nieuwe regeling te starten voor de nieuwe pensioenopbouw, maar de huidige opgebouwde pensioenen in de oude regeling achter te laten. Daarnaast is er een groep deelnemers (onder wie ook gepensioneerden) van wie er geen werkgever meer (gevonden) is die over de regeling moet besluiten. Die blijven daarom in de oude regeling achter, varen dus niet in. Hoe groot die groep uiteindelijk gaat worden, is nog niet duidelijk. Daar is PGB nu druk mee bezig. Pas nadat dit allemaal definitief is vastgesteld, kan PGB iedereen individueel laten weten welke regeling voor hem of haar gaat gelden. Naar verwachting zal het eind dit jaar misschien wel begin volgend jaar zover zijn. Meer informatie PGB heeft al veel informatie over de nieuwe regelingen en wat dat bij PGB betekent op de website staan. Het is zeker de moeite waar daar eens te gaan kijken. Kijk daarvoor op: de toekomst Welke mogelijkheden zijn er voor ons gepensioneerden:  Invaren in de solidaire premieregeling  Invaren in de flexibele premieregeling  Niet invaren: de huidige regeling en afspraken blijven gelden Welke situatie voor u geldt, zal PGB u eind dit jaar of begin volgend jaar laten weten. Wat als ik niet invaar  De hoogte van de pensioenuitkering wordt vastgesteld op basis van de huidige regeling.  Indexatie (stijging/daling) wordt op dezelfde manier bepaald als nu, gekoppeld aan de dekkingsgraad en de noodzakelijke (hoge) buffers conform huidige wettelijke regels.  De uitkering is stabiel. Verhoging zal er beperkt tot niet zijn. Risico van verlaging is ook beperkt.  Het partnerpensioen blijft gelijk zoals afgesproken bij ingang pensioen en kent eveneens beperkte kans op verhogingen of verlagingen.  Pensioen blijft levenslang.  Kleiner wordende groep die het betreft heeft invloed op de uitkomsten. 5 Per sector Fieneke van den Brink Cees Mooij PGB voert de pensioenen uit voor zestien sectoren. Vanaf begin volgend jaar zullen we in iedere ExPress stilstaan bij één van die sectoren. Zo leren we die sectoren en onze ‘collega-gepensioneerden’ beter kennen. 

KOPPELING DE LIEFDE GAAT MEER DOOR DE PORTEMONNEE ‘Senioren date? Dit is domweg uitmelken’ S teeds meer alleenstaande ouderen zijn online op zoek naar een partner. Ervaringsdeskundige en psycholoog dr. Jan Verhulst pleit na een jaar vol desillusie voor een eigen aanpak. Jan Verhulst (72) uit Eindhoven was vorig jaar toe aan een nieuwe partner. Dus ging hij DE stap maar eens zetten en begaf zich op de online datingmarkt. Want dat is waar tegenwoordig gelijkgestemden de meeste kans hebben. ,,Nou, dat viel dus reuze tegen”, vertelt hij een jaar later. In eerste instantie had Verhulst goede hoop. Hij is niet te jong, niet te oud, werkt nog als psycholoog in zijn eigen praktijk en heeft een open blik naar de wereld. “Dus ik was vol goede moed. Maar het werd een vreselijke deceptie. Natuurlijk ben je teleurgesteld als een ontmoeting niet een klik geeft. Maar wat mij erg stoort, is dat in deze datingwereld de eenzame oudere als goudmijn wordt gezien. Een naar aandacht en liefde hunkerende persoon die makkelijk financieel uit te melken valt.” 6 Want een gratis account aanmaken op een van de tientallen datingsites is zo gepiept. Maar dan begint het verleiden om de euro’s. Wil je iemands volledige profiel lezen, een foto zien, een bericht sturen? Dan moet je een betaald lidmaatschap aangaan en dat kost toch al gauw vanaf 20 euro per maand. Verhulst: ,,Prima, als er ook service voor wordt geboden. Maar mijn ervaring is dat met mooie en empathisch aandoende manieren mensen worden gemanipuleerd. De illusie wordt namelijk gewekt dat er snel een match zal zijn.” Zijn desillusie over de wereld van online daten,

OKTOBER 2025 ExPress bracht Verhulst op een idee. Er zijn immers genoeg goede, fatsoenlijke mensen die thuis zitten en ook graag gelijkgestemden zouden ontmoeten. Zonder door vaak leugenachtige profielen te hoeven scrollen of flink in de buidel te tasten. ,,Ik wil de goudmijn van de eenzame oudere opblazen. Door zelf bijeenkomsten te houden waar niet-gebonden mannen en vrouwen elkaar kunnen ontmoeten voor een goed gesprek. Over bijvoorbeeld eenzaamheid, een partner verliezen, een nieuwe partner vinden. Op niveau, want dat is wel mijn ding. Klinkt wellicht wat elitair, maar ik heb er behoefte aan en ik denk velen met mij. Zo blijven we niet alleen overgeleverd aan de commerciële sites.” Meer info via Jan Verhulst: info@drjanverhulst.nl Zie pag 12 en 13: Ervaringen seniorendaten. De meeste senioren die een partner zoeken doen dat via internet. Petra Dircks Petra Dircks COLUMN In een bange droom dook meestal een reus op met veel te grote poten en een immense knots. Wat mij betreft, is ie al tijden vervangen door ondefinieerbare figuren die feedback van je willen. De nachtmerrie van nu. Je hebt je voorgerecht nog niet naar binnen gewerkt of je krijgt al een eerste hijg-mail: ‘we willen graag van je weten hoe het restaurant bevalt, zo kunnen we onze service verbeteren’. Eenmaal thuis weerklinkt het direct: ‘je hebt nog niet gereageerd, doe dat alsnog, daar leren we van’. Gelukkig bestaat er nog een langzaam uitstervend verschijnsel: het gesproken woord. Dit keer niet na een etentje, maar na klachten over een telefoon. Via afwijzingen van een norse robot (‘ik verbreek nu de verbinding, u krijgt een sms met de juiste antwoorden’) dring ik door tot een medewerker. Mijn beschaafde geklaag wordt correct aangehoord en afgerond: ‘Geen zorgen meneer, het komt allemaal goed’. Ik wil toch graag een bevestiging in de mail maar nee, dat is te veel gevraagd. Drie weken later pak ik Rond de 30% van de alleenstaande 65-plussers is aan het daten. De meesten zoeken een partner via internet. Er zijn tientallen sites voor senioren om een partner te zoeken. Lang niet allemaal hebben ze het Keurmerk Veilig Daten. De bekendste zijn: 50PlusMatch, SeniorenGeluk, OurTime, Parship, Lexa. Doorgaans kost een lidmaatschap of abonnement tussen de 20 en 30 euro per maand. Anton Allure de stoute schoenen en herhaal de klacht. ‘Ik heb hier niks genoteerd staan meneer, u heeft drie maanden geleden voor het laatst met ons gebeld’. Of ik tevreden ben over onze medewerker, krijg ik direct weer te lezen. O ja, ze had me gevraagd om positief te reageren, dan mocht ze misschien blijven. Zowaar: maagzuurpillen blijven me bespaard. De klantenservice presenteert het woord coulance. Ik krijg na vele weken bellen, mailen brommen een bonus van 100 euro, die me was toegezegd bij een aankoop. De zin ‘U krijgt nul komma nul’ die zo lang door mijn hoofd spookte, vervaagt. De woorden die klaarstaan als feedback passen niet op deze plek. Joh Anton hou gewoon je bek, eh hou je feedback en blijf als klant op je strepen staan. Leve de menselijke maat in deze AI-tijd. 7 Feedback-jagers 

CRIME SLUWE DADERS LIGGEN OP DE PC-LOER RUIM DE HELFT VAN SENIOREN MAAKT ZICH ZORGEN OVER ONLINE PRIVACY H oi mam. Heb net nieuwe telefoon gekocht, met nieuw nummer. Staat niet genoeg op mijn rekening. Kun je me even 500 euro voorschieten? Welke ouder springt niet in de actiestand bij zo’n berichtje van je kind via WhatsApp? En hoeveel trappen in deze vorm van cybercriminaliteit? Uit onderzoek van SeniorWeb blijkt dat maar liefst 51 % van de ouderen zich tegenwoordig zorgen maakt over hun online privacy. Ook worden momenteel vier op de tien ouderen bang van alle nieuwsberichten over internetcriminaliteit. In 2017 betrof dit nog drie op tien ouderen. Het eerdergenoemde voorbeeld van WhatsApp wordt hulpvraagfraude genoemd. Maar er zijn veel verschillende Tips • Om je te beschermen tegen phishing is het belangrijk om altijd eerst een link (URL) te checken. Ga met de cursor (pijltje) op de link staan zónder te klikken en kijk wat er staat in de link. Staan daar rare dingen in, niet klikken. Je kunt de link ook controleren via ScamCheck (veiliginternetten.nl/check-eenurl-op-scamcheck/) of de site checkjelinkje.nl. 8 • Een bank, creditcardmaatschappij, internetprovider of andere organisatie vraagt nooit per e-mail of telefoon om inlogcodes of wachtwoorden door te geven. Wordt daar wel om gevraagd, dan gaat het om een nepmail of nepbericht. • Is er geklikt zonder te checken? Verander dan de wachtwoorden, meld het nepbericht bij de vormen van cybercriminaliteit. Alleen de termen zorgen al voor verwarring: cybercrime, phishing, spoofing, malware.Wat deze vormen van oplichting gemeen hebben: ze zorgen voor veel ellende en vaak grote financiële gevolgen. Het is een wijdverbreide vorm van criminaliteit: in 2024 waren ongeveer 2,4 miljoen Nederlanders van 15 jaar en ouder slachtoffer van online criminaliteit. Er is helaas een stijgende lijn te zien. In 2012 was 12,1 % van de Nederlanders boven de 15 jaar slachtoffer van online criminaliteit, in 2019 was dat 13 %, in 2022 14,8 % en vorig jaar 15,7 %. Jong en oud Het is een misvatting om te denken dat cybercrime vooral voorkomt bij goedgelovige ouderen. In de vorige uitgave van ExPress zei Geeske Melgers, die Fraudehelpdesk (fraudehelpdesk.nl) en meld het bij de zogenaamde verzender. • Op de site cybercrimetips.nl staan meer tips. • Via de site arda.nl is gratis een korte cursus te volgen over de verschillende vormen van cybercrime, hoe het te herkennen en hoe te vermijden. • Ook welkomonline.nl biedt een gratis cursus aan en organiseert workshops voor ouderen. • Op de site van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (hetccv.nl) is de film Echt of nep? te zien. Dit is een interactieve training cyberweerbaarheid voor senioren. Bronnen: veiliginternetten.nl, fraudehelpdesk. nl, arda.nl, sidnfonds.nl/, cybercrimetips.nl, anbo-pcob.nl, seniorweb.nl, dekanttekening.nl, securityinnovationstories.com, mariagenova.com bijenkomsten organiseert voor ouderen over oplichting door babbeltrucs (oplichting aan de deur of via de telefoon) dat het iedereen kan overkomen, omdat oplichters zeer geraffineerd te werk gaan. Dat iedereen het kan overkomen blijkt wel uit een onderzoek van nieuws- en actualiteitenprogramma EenVandaag: jongere leeftijdsgroepen (35-64 jaar) worden minstens even vaak Wees aler slachtoffer van online oplichting als 65-plussers. Jongeren blijken vooral te maken te hebben met hacken, online bedreiging en online intimidatie. De groep van 65 jaar en ouder heeft relatief vaker met vormen zoals phishing te maken. Phishing is een vorm van cybercrime waarbij criminelen een e-mail of sms sturen om te proberen inloggegevens, creditcardinformatie, pincodes of andere persoonlijke gegevens te achterhalen. De gevolgen kunnen enorm kwijt: vaak raken slachtoffers grote bedragen kwijt, soms zelfs al hun spaargeld. Maria Genova, expert op het gebied van cybercrime, heeft inmiddels een vijftal boeken geschreven over cybercriminaliteit

OKTOBER 2025 ExPress rt op cybercriminaliteit! en is een van de meest gevraagde experts voor lezingen over dit onderwerp. ,,Wat mij opvalt, is dat veel mensen nog steeds niet over de basisvaardigheden beschikken om hun computer of mobiel te beveiligen. In bedrijven weten medewerkers vaak niet wat te doen als ze per ongeluk op een phishingmail klikken”, zegt Genova in een artikel op Security Innovation Stories. Financiële gevolgen Meer dan een kwart van de oudere slachtoffers zegt lange tijd daarna nog emotioneel last te hebben van de oplichting. Naast die schade is er ook financiële schade. Jongeren verliezen meestal bedragen onder de 100 euro (bijvoorbeeld door een niet geleverd artikel van een webshop). Bij ouderen is de financiële schade vaak groter. Voor een derde van de 65-plussers die geld verloren door cybercrime, lag de schade op minstens 1000 euro, volgens het onderzoek van EenVandaag. Van de soorten cybercrime in het onderzoek, krijgen mensen het vaakst met pogingen tot phishing 91 %) te maken: bijvoorbeeld een verdacht e-mailtje in de inbox. In de top drie staan verder WhatsApp-fraude en helpdeskfraude. Ook een ‘onschuldig’ berichtje via WhatsApp kan desastreus zijn. Volgens Securuty.nl maken Nederlandse slachtoffers elk jaar miljoenen euro’s over via WhatsApp-fraude. Gemiddeld raken de slachtoffers 3500 euro kwijt. Treurige constatering is dat banken vrijwel nooit deze vorm van oplichting vergoeden. Maar niet alleen phishing en WhatsApp-fraude zijn ‘geliefd’ bij fraudeurs. Wat te denken van criminele webshops. Volgens onderzoek van ACM (Autoriteit Consument & Markt) heeft maar liefst 50 % van de consumenten een probleem met online aankopen. Er zijn jaarlijks meer dan tienduizend aangiften van oplichting door nepwebshops, die vaak maar een paar dagen bestaan. Het totale schadebedrag over 2022 bedroeg ruim 3,5 miljoen euro. Hans Bouwman Cees Mooij 9 

HET VERVOLG(2) INVAREN KRIJGT STEEDS MEER VORM Behouden ‘invaart’ vereist Waar staan we nu? PGB heeft op zijn website een tijdlijn staan. Daarin staat aangegeven wanneer we meer horen over wat het nieuwe pensioen voor ons betekent. PGB wil per 1 januari 2027 overgaan naar de nieuwe regeling. Vanwege de samenstelling van het fonds, met heel verschillende sectoren en deelnemers (zie ook pagina’s 4 en 5) is vanaf het begin duidelijk geweest dat H 10 oe staat het er nu voor in de PGB-tijdlijn? (De groene teksten zijn afkomstig van de PGB website) Sector of werkgever maakte afspraken over pensioen. Je sector of je werkgever maakte afspraken over de nieuwe pensioenregeling. Bijvoorbeeld over de hoogte van de inleg voor je pensioen en het soort pensioenregeling. De afspraken die werkgevers en werknemers maakten over het nieuwe pensioen zijn vastgelegd in een transitieplan. Bij PGB zijn er eind 2024 en begin 2025 meer dan 400 ingeleverd. Voor gepensioneerden is van belang dat in die plannen ook is vastgelegd of de bestaande opgebouwde rechten (en dus ook de ingegane pensioenen) overgaan naar een van de nieuwe regelingen. Soms is ervoor gekozen om voor de bestaande opgebouwde rechten de oude regeling te handhaven. Ook als er geen werkgever meer is die hierover met de werknemers kon besluiten, zullen de huidige opgebouwde pensioenrechten in de oude regeling blijven. strak schema het niet eerder zou kunnen. Veel pensioenfondsen hebben de ingangsdatum al moeten uitstellen. Of dat bij PGB ook zo zal zijn, is nog niet te zeggen. Zeker is dat binnen PGB alles op alles wordt gezet om de datum van 1 januari 2027 daadwerkelijk te halen. Invaren, zoals de gangbare term is geworden, kan alleen maar vlot verlopen bij een strak schema. De werkgroep Pensioenen & Hoorrecht van VVG heeft ruim 70 van die plannen beoordeeld voordat ze definitief werden vastgesteld en zo nodig besproken met de vertegenwoordigers van de werkgevers en werknemers. Je vindt de afspraken van je sector of werkgever op onze (PGB) website. Later in 2025 staan de afspraken voor jouw nieuwe pensioen op onze website. PGB is vanaf begin 2025 bezig om al die afspraken te bekijken en vast te stellen of die passen binnen het bredere kader van PGB. Zo nodig heeft PGB overleg met de betrokken werkgevers en werknemers om aanpassingen te doen. Als er daardoor wijzigingen in de basisafspraken komen, heeft VVG daarover opnieuw overleg met werkgevers en werknemers. Tot nu toe is dat niet gebeurd. Als er wijzigingen in de afspraken op fondsniveau komen, heeft VVG daarover opnieuw overleg met PGB. Zodra alle plannen goedgekeurd zijn, kan worden vastgesteld welke regeling voor wie gaat gelden en zal dit op de website van PGB worden gepubliceerd. Voor de verplichte sectoren is dat er al te vinden. Voor de niet-verplichte sectoren, de vrijwillige aansluitingen, is PGB is nog bezig om al deze plannen te beoordelen. Als dat is afgerond, zullen ook die gemaakte afspraken op de website van PGB gepubliceerd worden. Omdat dit veel werk is, zal dit naar verwachting eind van dit jaar zijn of misschien pas begin volgend jaar gebeuren. Alle transitieplannen worden samengevoegd tot één zogenoemd implementatieplan. Dat is het plan waarin PGB aangeeft op welke wijze alle door werkgevers en werknemers gemaakte afspraken zullen worden ingevoerd bij PGB. Over dit plan en met name de keuze óf en de manier waarop de opgebouwde pensioenen overgaan naar de nieuwe regelingen, moet PGB advies vragen aan het verantwoordingsorgaan (VO). Het VO is daarover - en met name over de onderwerpen die daarbij voor alle deelnemers van belang zijn - al geruime tijd in gesprek met PGB. Het gaat daarbij over vragen als: hoe gaan de nieuwe regelingen nu echt werken, hoe wordt het geld dat in het pensioenfonds zit verdeeld over alle deelnemers, wat gebeurt er met degenen die achterblijven in de huidige regeling, en hoe vindt de communicatie plaats? Het VO bereidt zich daarop voor met kennissessies en heeft een uitgebreide

OKTOBER 2025 ExPress vragenlijst opgesteld voor PGB. Daar waar de VVG-leden in het VO dit willen, helpt de werkgroep Pensioenen & Hoorrecht hen met inhoudelijke kennis. Je krijgt persoonlijke uitleg over je nieuwe pensioenregeling. In de loop van 2026 krijg je steeds meer uitleg over jouw nieuwe pensioenregeling. Zodra iedereen weet welke regeling voor hem of haar gaat gelden, gaat PGB ook steeds meer informatie geven over de effecten van de regelingen. Dat is nog geen persoonlijke informatie maar informatie die voor iedereen geldt voor wie die regeling van toepassing is. Je krijgt een overzicht met bedragen (inschatting). In het najaar van 2026 krijg je een eerste overzicht met bedragen. Je ziet bijvoorbeeld je verwachte pensioen met de regels van nu en je verwachte pensioen met de nieuwe regels. En je krijgt een beeld van hoe jouw pensioen kan meebewegen met de economie. De bedragen op dit overzicht zijn een inschatting. De persoonlijke bedragen die in het najaar van 2026 worden verstrekt, zijn nog steeds een inschatting. Dat moeten we ons goed realiseren. De datum waarop de nieuwe regelingen bij PGB ingaan, is de datum die bepalend is voor de definitieve berekeningen. Overstap naar het nieuwe pensioen. Op 1 januari 2027 verwachten we over te stappen op het nieuwe pensioen. We zetten jouw pensioen dan over naar de nieuwe regels voor pensioen. De betaling die vanaf 1 januari 2027 plaatsvindt is, als er een nieuwe regeling geldt, een voorschotbetaling. Die betaling is gebaseerd op inschattingen. Als de oude regeling van toepassing blijft, zal het in januari betaalde bedrag wel definitief zijn vastgesteld. Je krijgt een 2e overzicht met de bedragen. Je krijgt in het voorjaar een 2e overzicht met bedragen. De bedragen zijn geen inschatting meer, maar de bedragen die vanaf dan voor jou gelden. Later in 2027 worden definitieve berekeningen gemaakt, gebaseerd op de stand van 1 januari 2027. Dan wordt het definitieve maandbedrag aan pensioenuitkering vastgesteld. PGB VVG 11 

SENIOR DATING JE WIL TOCH ZO’N AFSTAND NIET ? Senioren Brabant Zeeland heeft al jaren de rubriek Groet en Ontmoet. Online en in het magazine ONS dat 210.000 abonnees heeft en elf keer per jaar verschijnt. Online een advertentie plaatsen of reageren is gratis, maar je moet wel lid zijn. Dat kost 25 of 30 euro per jaar, afhankelijk van de lokale afdeling. Er zijn 120.000 leden. Een contactadvertentie plaatsen in het papieren magazine ONS kost 15 euro. (alleen voor leden). Hierop reageren is voor iedereen gratis. ‘Elke ochtend loeren De zoektocht naar een partner valt veel senioren zwaar. Iemand uit de regio staat hoog op het verlanglijstje. G 12 roet en Ontmoet heet de rubriek van Senioren Brabant Zeeland waarin ouderen op zoek gaan naar een nieuwe partner. Of naar een maatje om eens mee naar een terras te gaan of te fietsen. Het is wellicht een van de meest bezochte sites van de seniorenvereniging die voorheen als KBO door het leven ging. Na plaatsing van een oproepje voor ervaringen, hangt na 20 minuten al de eerste beller aan de lijn. Velen willen hun verhaal kwijt over het vinden van een partner. Zij worstelen er mee, zo blijkt wel na de gesprekken. Grootste obstakel zijn de commerciële sites waarbij je maandelijks vaak 20 tot 30 euro kwijt bent. ,,En eenmaal lid of abonnee, kom je moeilijk van ze af, opzeggen is heel lastig. Bij een datingsite zou ik wel willen betalen per verstuurd bericht”, laat Iek (78) uit Den Bosch weten. Populair Groet en Ontmoet op de website is gratis, maar je moet wel lid zijn van Senioren Brabant Zeeland om in te loggen. (zie kader). Dan kun je onbeperkt met anderen chatten of zelf oproepen plaatsen. Mede daarom is deze rubriek enorm populair. ,,Ik loer elke ochtend of er een nieuwe advertentie op staat”, vertelt Ria* uit Oss. Deze 83-jarige is al langer op zoek naar een partner. Vooral dat je in je eigen regio kunt zoeken, spreekt haar aan. ,,Maar het wil nog niet lukken. Ik spreek vaak af voor een kopje koffie. Maar veel mannen zoeken als het puntje bij paaltje komt, eigenlijk een verzorgster.” Op regio zoeken is een grote wens van de zoekende senior. Iek (78) uit Den Bosch: ,,Bij de meeste datingsites kun je niet kiezen in welke regio/provincie je wilt zoeken. Ik krijg aanbiedingen uit Groningen en Maastricht, dat is te

OKTOBER 2025 ExPress ver weg.” Dat ondervond ook Jan uit Deurne (77): ,,Veel sites doen maar wat, ik krijg elke dag aanbod van een aantal vrouwen, maar dat is uit het hele land terwijl ik in een straal van 50 kilometer zoek. En vaak zijn het dezelfde vrouwen. Zo lijkt het alsof er goed voor je gezocht wordt. En als je wilt chatten met elkaar, moet dat via die site. Zo houden ze je aan het lijntje en blijf je lid.” Daarom vindt Bert (87) uit Oosterhout Groet en Ontmoet zo fijn om dichtbij te zoeken. ,,Ik rijd geen auto meer dus ze moet wel uit de buurt komen.” Maar, als tegenwicht voor vele De pagina met brieven onder nummer in het papieren magazine ONS is een van de meest gelezen rubrieken. Telkens met veel geduld per personel computer op zoek naar de ware. naar nieuwe advertenties’ negatieve ervaringen, staat het verhaal van Rita (84) uit Breda. Zij heeft via een heuse ‘ouderwetse’ annonce, haar man gevonden. En is er al jaren gelukkig mee getrouwd. ,,Het was eigenlijk een grapje. Ik maakte een ludiek gedichtje over een vrouw die een man zocht. Dat stuurde ik op, maar kreeg spijt. Het was al te laat, het blad lag al bij de drukker. Ik kreeg er veel reacties op en een leuke meneer sprong eruit. Het klikte en nu zijn we al jaren samen.” Rita weet dat geluk meespeelde, maar ze denkt ook dat het hielp dat ze niet per sé hoefde. ,,De druk was eraf en door mijn gedichtje werd het wat speels allemaal.” Haar contactadvertentie verscheen in ONS, het papieren magazine van Senioren Brabant Zeeland en vele KBO-afdelingen in het land. Het is voor zover bekend, het enige papieren tijdschrift dat nog altijd oproepen ‘brief onder nummer’ plaatst. En al jaren met succes, weet Chantal Bijnen die bij Senioren Brabant Zeeland de rubriek coördineert. ,,We hadden deze een keer geschrapt, nou toen kregen we toch veel reacties. Mensen misten het echt.” Brieven stuurt Chantal door. ,,Soms krijgen ze wel vijftien reacties en hoe leuk is het dan om een grote enveloppe met al die brieven te ontvangen.” *verzonnen naam, echte naam bekend bij redactie. Petra Dircks Cees Mooij/Petra Dircks 13 

TWEEWIELPRET HET UITPUZZELEN BEGINT AL VEEL EERDER Frans en Loes van der Feen hebben geen auto. Ze hebben zelfs geen rijbewijs. Voor het Amsterdamse stel is het dan ook heel normaal om zich per fiets of openbaar vervoer te verplaatsen. Sinds ongeveer 25 jaar fietsen ze lange-afstandsroutes. Meerdaagse fietsvakanties voor Frans en Loes De voorpret is het halve werk ,,W 14 e zijn begonnen met de Nederlandse kustroute. Helemaal langs de Noordzee en Waddenzee. Daarna deden we de kustroute naar het zuiden, naar Boulognesur-Mer”, vertelt Loes (78). Het duo had de smaak te pakken en fietste nog vele andere meerdaagse routes. ,,En als we niet fietsen, hebben we wandelvakanties”, zegt Frans (78). Hun fietsvakanties moeten passen binnen de periode die ze vrij zijn. Dat was nodig toen ze nog werkten, maar ook nu ze gepensioneerd zijn, willen ze niet maanden achtereen van huis zijn. Bovendien hebben ze ook andere activiteiten. ,,Zo zijn we in drie vakanties naar Rome gefietst”, zegt Loes. ,,De eerste vakantie naar Bazel, toen van Bazel naar Florence, en daarna van Florence naar Rome. De terugreis doen we met de trein. In de regel gaat dat best goed. Maar in een van die vakanties zijn we gestrand in Verona. De trein kwam te laat voor onze overstap op de nachttrein, toen moesten we een nacht in Verona blijven en konden we pas de volgende dag verder. Achteraf was dat wel leuk, want we zagen de Dolomieten bij daglicht. Maar op het moment zelf schiet je behoorlijk in de stress.” Ontdekkingsreiziger ‘Slow-travelling’, zoals wandelen fietsvakanties ook weleens genoemd worden, geeft hen veel plezier. ,,Je bent een ontdekkingsreiziger”, zegt Frans. ,,Je bent benieuwd naar wat je na de volgende bocht gaat zien.” Loes: ,,We kijken ook graag naar bloemen, planten en vogels. Die zie je volop.” Frans is de planner van het Na een goede maaltijd zijn Frans en Loes klaar voor de volgende kilometers in Puglia, de hak van Italië. tweetal. Ruim voor de vakantie begint, verdiept hij zich in routes en boekjes (vaak van Benjaminse). ,,Ik ben er zeker een half jaar mee bezig. Het is voorpret. En als het dan zover is, is het leuk om die dingen te zien waarover je in de boekjes hebt gelezen en op de kaarten hebt gezien.” Meestal gaan ze op hun eigen fiets. Met twee bagagetassen achterop en een tasje aan het stuur. Soms maken ze gebruik van bagagevervoer van een

OKTOBER 2025 ExPress ‘Zeker een half jaar voorbereiding’ reisorganisatie. Vorig jaar deden ze een rondtocht door Puglia, de hak van Italië. ,,We zijn er met de trein naartoe gegaan en hebben daar een fiets kunnen huren.” Een uitgebreide reparatieuitrusting hebben ze niet bij zich. ,,We hebben nooit problemen gehad, alleen soms een lekke band, en die kan ik zelf wel plakken”, zegt Frans. Bij voorkeur fietsen ze in het voor- of najaar. ,,Als we in het voorjaar fietsen, dan gaan we in het najaar op wandelvakantie. En omgekeerd”, zegt Frans. Dit voorjaar gingen ze met de trein via Berlijn naar Praag om langs de Elbe terug te fietsen. ,,Bij Wittenberg bogen we af naar Berlijn-Spandau.” Overnachten Als ze in Nederland fietsen, maken ze voor hun overnachtingen gebruik van Vrienden op de Fiets. In het buitenland zoeken ze naar goedkope b&b’s en hotels. Ze fietsen gemiddeld 60 kilometer per dag. Alle overnachtingen zijn vooraf gepland. ,,We moeten dus altijd op pad, ook als het regent”, zegt Frans. ,,Een keer heeft Frans zich vergist bij het berekenen van de afstand”, vertelt Loes. ,,Toen hebben we honderd kilometer gefietst.” ,,We zijn dankbaar dat we dit op onze leeftijd allemaal nog kunnen doen, op eigen kracht. Een elektrische fiets is zwaar om in de trein mee te nemen, en je gaat er al gauw te hard op.” Miriam Szalata Eigen foto 15 

VRIJWILLIGERS JUIST IN DEZE TIJD IS HET GILDE WELKOM Bij het woord gilde denk je wellicht aan de Guldensporenslag, stadsrechten en aan meesters en gezellen. Dat waren de gildes van toen. Tegenwoordig is een gilde een club vrijwilligers die hun competenties ook na hun pensioen beschikbaar stellen om anderen te helpen. De koepel, die vele verenigingen helpt, heet Gilde Nederland. ,,In de gildes zijn senioren actief die zich inzetten voor de gemeenschap’’, zegt voorzitter Harry Sipkes van Gilde Nederland. W at is eigenlijk een gilde? Dat is in de loop der eeuwen enorm verschoven. In de middeleeuwen 16 zijn gildes ontstaan rond mensen met hetzelfde beroep. De ambachtslieden verenigden zich om meer macht en invloed te verwerven. Het waren met andere woorden belangengroeperingen voor ambachtslieden, die hun spieren wilden tonen binnen zich sterk ontwikkelende woonplaatsen met stadsrechten binnen een feodaal stelsel. Een gilde bestond traditioneel uit meester - de gearriveerde ambachtslieden – met hun gezellen. Die meesters gaven de gezellen les, die op hun beurt leerlingen opleidden. Het was een gesloten groep waar je alleen vanaf leerling tot gezel naar meester kon groeien. De hoogtijdagen van de gilden duurde vele eeuwen: van de middeleeuwen tot aan de Franse revolutie (in het jaar 1789), toen alle vormen van de feodale samenleving verdwenen. De tijd dat de macht in handen was van adel, kerk en de rijke handelaren in de steden was voorbij. Heel anders Vandaag de dag is het allemaal heel anders. Gilden van nu zijn ‘Dit is het cement van de samenleving’ organisaties waarin vrijwilligers hun tijd en kennis inzetten voor de gemeenschap. ,,Gilden zijn het cement van de Nederlandse samenleving’’, schrijft de organisatie op de eigen website. Honderden vrijwilligers in het hele land zetten zich in om mensen bij elkaar te brengen, mensen in contact brengen die anders niet of nauwelijks in contact komen. Harry Sipkes: ,,De meeste gilden in de steden organiseren wandelingen, rondleidingen en er worden taalcursussen gegeven voor mensen die de taal niet goed beheersen. Het brengt mensen met elkaar in contact. Ook organiseren gilden activiteiten voor senioren om beter om te gaan met het ouder worden in deze tijd. Het is geen ereniging van mensen met eenzelfde beroep meer. Er is bijvoorbeeld een accountant in Amsterdam die rondleidingen geeft en een juridische adviseur die in Deventer taallessen geeft. Het zijn allemaal enthousiaste senioren die zich voor de samenleving inzetten.’’ Breder Maar naast die twee activiteiten zijn er gilden die breder werken. Gilden zijn vrij om Senioren steke activiteiten te organiseren, zoals klussendiensten of het beheren van hobbywerkplaatsen. Zo is er een uitzonderlijk actief gilde in Venray, die cursussen organiseert op heel veel terreinen, zoals houtbewerking, metaalbewerking en ook themagericht haken. Kenmerkend blijft het feit dat het vrijwilligers zijn die er hun handen uitsteken. Zijn de gilden van de grote steden in het Westen van het land? Van Amsterdam waar Gilde Nederland is ontstaan? Harry Sipkes: ,,Nee, nee, nee. De gilden zitten verspreid over het land. In sommige delen zijn

OKTOBER 2025 ExPress overgang van de lagere naar de middelbare school waarmee schooluitval wordt voorkomen,’’ aldus de voorzitter. De mannen van Gilde Nederland, als altijd druk in de weer. Harry Sipkes zit aan het hoofd van de tafel. ken de handen uit de mouwen er minder, maar bij voorbeeld in Limburg zijn veel gilden actief. Wel is het zo dat in grote steden het draagvlak groter is en er genoeg geld is om een betaalde kracht in dienst te nemen. Dat is bij voorbeeld in Amsterdam en Utrecht het geval.’’ Hoe is Gilde Nederland ontstaan? Harry Sipkes: ,,In de jaren negentig wilde de staatssecretaris voor Volksgezondheid, welzijn en Sport, Erica Terpstra, de gildes financieel ondersteunen. Maar hoe doe je dat? Toen kwam de vraag of een organisatie de sponsorgelden eerlijk over de gilden kon verdelen. Dat is Gilde Nederland geworden. Wij faciliteren de lokale gilden en zijn voor de aangesloten organisaties een kennisbank. Bijvoorbeeld een vraag als: We zitten met een probleem, hoe hebben anderen dat opgelost. Of: We willen iets nieuws organiseren, wat zijn de ervaringen van anderen in het land? Daar helpen wij bij. En wij behartigen de belangen van de gilden bij overheden en bedrijven.’’ Een aparte vermelding verdient volgens Sipkes het initiatief Coach4you. ,,Het is een initiatief om kinderen te helpen met de Hoe is hij eigenlijk zelf in het bestuur van Gilde Nederland terecht gekomen? Dat is eigenlijk een beetje toevallig, want een verleden bij vrijwilligerswerk of gilden heeft hij niet. ,,Ik zit al zestien jaar op de tribune van FC Utrecht naast Rob. Hij wist dat ik met pensioen ging en er over nadacht om vrijwilligerswerk te gaan doen. Daarom vroeg hij mij: Is Gilde Nederland niet iets voor jou? Nu heb ik op mijn werk bij Rijkswaterstaat veel vergaderingen geleid, mensen met elkaar in contact gebracht, praatjes gehouden voor groepen mensen. Ik dacht dat ik die talenten wel kon inzetten bij Gilde Nederland. Het voelt voor mij als me inzetten voor de gemeenschap. Ik zit bijvoorbeeld ook in het bestuur van een koor in Utrecht. Het is lastig om bestuurders te vinden en toch zijn die in het verenigingsleven nodig. Heel veel mensen willen zingen of wandelen. Maar er zijn maar weinig mensen die in een bestuursfunctie willen zitten van hun koor of wandelvereniging.’’ Ed Coenen Gijs Korevaar 17 

AAN DE WANDEL STAP VOOR STAP DE SCHOONHEID ERVAREN Waarom is wandelen zo fijn? Daar probeert ExPress-redacteur Petra Dircks achter te komen. Vandaag wandelt ze met Peter Palstring (78). Werkte onder meer als manager Milieu en Veiligheid bij papierfabriek De Hoop Eerbeek Avondwandeling door het Luntersche Buurtbosch, 3,6 km Peter Palstring E 18 en late wandelafspraak dit keer, om 19.30 uur pas. Maar omdat het nog volop zomer is, een prima tijd de natuur eens anders te beleven. Want op dit tijdstip trekt de wind weg, daalt de temperatuur en maken de vogels zich al op voor de nacht. Het is dan stiller in het bos. Een heel andere beleving belooft mijn gids van vandaag, Peter Palstring. Sinds drie jaar is hij natuurgids in rijksmonument het Luntersche Buurtbosch, gelegen aan de oostelijke rand van Lunteren. Onder beheer van Stichting het Luntersch Buurtbosch. Jawel, dit bos is het enige in Nederland dat zich rijksmonument mag noemen. Trots vertelt Peter over het ontstaan van dit unieke Gids Peter Palstring bij aanvang van de wandeling door het Luntersche Buurtbosch stukje gemeenschapsbezit. Eind 19e eeuw ontwikkelde notaris Van den Ham arme zand- en heidegronden tot bos. Bij zijn dood liet hij het na aan de gemeenschap van Lunteren. Wat is een bos? ,,Wat is eigenlijk een bos?”, wil Peter weten nadat we nog geen tweehonderd stappen hebben gezet. ,,Een ecologisch systeem van flora, fauna, bacteriën en schimmels, die onderling samenwerken.” Oké. Kort en krachtig. Gelukkig weet mijn gids van vanavond nog heel veel meer te vertellen. Zijn hele leven al is hij geboeid door de natuur, bossen in het bijzonder. En als wandelaar kan hij er zijn hart ophalen. Voor het Geldersch Landschap verzorgt Peter ook rondleidingen rond Arnhem. Bij een prachtige grote boom blijven we staan. Majestueus spreidt deze zijn takken breed uit, niet gehinderd door andere bomen. ,,Kijk, zo hoort een boom te zijn”, wijst Peter op de onderste takken. Die beginnen laag bij de grond. Dat kan omdat deze boom vrij staat,

OKTOBER 2025 ExPress Wetenswaardigheden van het Luntersche Buurtbosch andere bomen hinderen hem niet. Deze is bewust zo geplant om prachtig uit te groeien. Teken van goed bosbeheer.” Door zijn enorme kennis zit Peter vol met weetjes. Bij een den wrijven we over de naalden. ,,Ruik eens. Lekker he?” Inderdaad, een lichte citrus geur komt van onze handen. De Douglas spar levert prachtig hout en is dus populair voor een productiebos. Kraaiheide We lopen verder over een pad, maar dit blijkt een heuse wildwal. Vroeger bedoeld om wild te weren van akkers. Deze in Lunteren is een van de langste wildwallen van ons land. Verderop wijst mijn gids op een heideveld. ,,Dit is Kraaiheide en dat is zeldzaam. Het komt veel voor in Scandinavië maar hier zie je het zelden. Het behoudt heel het jaar zijn mooie diepgroene kleur.” Peter loopt ogenschijnlijk lukraak door het bos, pad in pad uit. Hij weet er de weg en houdt ervan te dwalen. Heel bijzonder in dit bos is de structuur waarop de paden zijn aangelegd, bredere hoofdpaden en smallere zijpaden. Van bovenaf gezien, vormen ze samen een afbeelding van een tak met bladeren. Mede hierdoor mag het bos zich rijksmonument noemen. Reeën Op een zomeravond hoop je herten en reeën te zien, maar niet vanavond. Wellicht is het nog te licht of te warm. Of hebben we pech. Wel zien we sporen van reeën. Peter wijst op een kale boomstam. Dit kan een teken zijn dat een ree hier tegenaan schuurde om zijn gewei te polijsten. En zo maakt Peter deze wandeling in een bos tot een tocht vol interessante wetenswaardigheden. Als afronding beklimmen we de Galgenberg. Nou ja, 34 meter is niet bepaald hors-categorie. Maar het is de moeite waard, want boven op staat de fraaie uitkijktoren De Koepel. De notaris wilde een goede plek om de werkzaamheden in zijn bos te kunnen volgen en liet hier een onderkomen bouwen. Paard en koets konden er staan en onder het genot van een kopje thee, bezag hij zijn Luntersche Bos. Net als wij nu. www.buurtbosch.nl Petra Dircks Petra Dircks 19 

NA-SPEL BETER GOED NAGEDAAN IS DE LEUZE MUZIEKLIEFHEBBER LEO BLOKHUIS OVER POPULARITEIT VAN TRIBUTEBANDS O oit gehoord van Totally Spice, Brothers of Blues, Earth Wind en Fires en Brucified? Nee, het zijn geen tikfouten; het zijn de namen van groepen en zangers die bekende artiesten nadoen. Het zijn gouden tijden voor hen, zeker sinds SBS het televisieprogramma The Tribute: Battle of the Bands uitzendt. Maar wat maakt deze tributebands zo populair? We vroegen het aan Leo Blokhuis, (zie foto) presentator, schrijver en vooral muziekliefhebber. 20 Om te beginnen moeten we een onderscheid maken tussen tributebands en coverbands. Die laatste spelen nummers van verschillende artiesten en geven daar hun eigen draai aan; tributebands spelen uitsluitend nummers van één specifieke artiest of band en proberen deze zo echt mogelijk te laten klinken. ,,Op een gegeven moment moet je muziek gewoon als repertoire zien wat je kunt uitvoeren. Er zijn artiesten die niet meer optreden of die niet meer onder ons zijn en als de muziek dan wel gespeeld wordt, vind ik het alleen maar mooi”, zegt Leo Blokhuis, erkend muziekkenner. ,,Ik vind dat je een repertoire moet eren. Het is ook niet jatten. Het is vaak gewoon uit liefde voor muziek gedaan. Doe dat lekker en vier de muziek.” ‘Ze hebben gewoon een geweldig repertoire’ Uiteraard zijn er goede en minder goede tributebands. Blokhuis heeft geen algemene mening over het fenomeen tributebands. Hij geeft wel aan geen trouw bezoeker te zijn van concerten van tributebands. ,,Je hebt bands die leggen zich helemaal toe op het coveren van werk van een bepaalde artiest. En je hebt bands die een tour rond een artiest doen en dan weer wat anders gaan doen. Dat vind ik over het algemeen iets interessanter. Zoals bijvoorbeeld Her Majesty. Eerst hebben ze wat werk van The Beatles gedaan en later hebben ze zich op de Westcoast-muziek gestort. Dat doen ze hartstikke mooi. Mensen die er een hele carrière van maken om als The Doors of als Pink Floyd op te treden … Ik snap het en heb er geen oordeel over. Maar dat zijn niet de concerten die ik zelf vaak bezoek.” Bloempotkapsel Tributebands bestaan al jaren. Een van de bekendste is ongetwijfeld The Analogues, een Nederlandse band die al sinds 2015 optreedt en bekend staat om het naspelen van albums van The Beatles, met gebruik van originele instrumenten en versterkers uit de jaren zestig, de tijd waarin ‘The Fab Four’ het deden. ,,Dat is een van de tributebands waar ik wel geweest ben. The Analogues stellen er eer in om werk te spelen die The Beatles zelf nooit hebben kunnen spelen. Omdat ze met zijn vieren waren en bij The Analogues staan soms vijftien man op het podium met strijkers en weet ik al niet wat erbij.” Wie de groep ziet, zal er weinig van de The Beatles in herkennen: geen beatleskapsel, geen reversloze jasjes. ,,Ik heb niet zoveel met mensen die echt iets nadoen. Die een snor plakken en die hun haar in een bloempotkapsel knippen en dan The Beatles nadoen. Dat hoeft voor mij niet.” De talloze tributebands zijn vaak creatief met het verzinnen van een passende naam voor hun groep: Bee Gees Forever is duidelijk, maar wat te denken van Totally Spice (Spice Girls), Brothers of Blues (The Blues Brothers), Earth Wind en Fires of Earth, Wind For Hire (Earth, Wind and Fire), Fleetwood Back (Fleetwood Mac), Brucified (Bruce Springsteen) en misschien wel de ‘mooiste’ (ook gezien haar alcoholverslaving): Amy Housewine (Amy Winehouse). Voor zangers en bands die andere zangers en bands nadoen zijn het inmiddels gouden tijden. De belangstelling voor cover- en tributebands heeft een enorme

OKTOBER 2025 ExPress impuls gekregen door het televisieprogramma The Tribute: Battle of the Bands dat sinds 2022 wordt uitgezonden door SBS6. Live-ervaring Het SBS-programma heeft ongetwijfeld de aandacht gelegd op het bestaan van tributebands, maar toch, waarom zijn zij zo populair? ,,Omdat ze gewoon een geweldig repertoire hebben”, zegt muziekliefhebber Blokhuis. ,,Neem The Doors; die band bestaat niet meer. Ik snap het als er mensen zijn die hun werk gaan vertolken en dat zo natuurgetrouw willen doen. Ik snap ook dat mensen die The Doors ooit op een plaat gehoord hebben en wellicht een plaat thuis hebben, zeggen, ik wil dat wel een keer live zien.” Tributebands bieden vaak een vergelijkbare live-ervaring als de echte artiesten die we vaak nooit hebben zien optreden omdat ze in hun hoogtijdagen niet naar Nederland kwamen of de kaartjes te duur waren. Nu kunnen we die sfeer van vroeger van onze favoriete artiesten opsnuiven voor een lagere prijs en op kleinere, beter bereikbare locaties. Mensen blijken een sterke emotionele band met muziek uit hun jeugd of favoriete periodes te hebben. Vinden we niet allemaal de muziek uit onze tienerjaren de beste muziek die er is? Tributebands brengen die herinneringen tot leven, vooral als de originele artiesten niet meer optreden of overleden zijn zoals Freddie Mercury van Queen, Michael Jackson en Tina Turner. ,,Ik ben niet van de school dat er vroeger betere muziek werd gemaakt dan nu. Er wordt nog steeds heel erg goede muziek gemaakt. Het is vandaag de dag wel moeilijker om op die grote schaal door te breken. Het is er niet makkelijker op geworden, ook omdat de keuze veel groter is geworden. Het geeft druk aan de artiesten die heel erg hun best doen om hun eigen repertoire op te bouwen. Want dat mogen we niet vergeten: dat we altijd nieuwe muziek nodig hebben om klassiekers voor morgen te hebben. Mensen willen graag bekende en grote nummers horen. Dat snap ik en dat is allemaal prima, maar we moeten wel plekken houden om nieuwe artiesten ook een kans te geven.” Wat behalve het televisieprogramma van SBS platenmaatschappij een beetje is weggevallen. Tegenwoordig kan iedereen die een goede computer heeft zelf iets in elkaar zetten en op Spotify zetten. Daar heb je die hele investering niet meer voor nodig.” Nep De mening over tributebands is inmiddels wel aan het veranderen. Hoewel sommigen het nadoen van de echte artiesten afschuwelijk vinden en bestempelen als nep, zien anderen het als een vorm van cultureel eerbetoon, een manier om muzikale legendes levend te houden voor nieuwe generaties. ook meehelpt om de populariteit te doen groeien, zijn de online video’s en social media. Mensen kunnen vooraf zien hoe goed een band is, wat de drempel verlaagt om ze te boeken of te bezoeken. ,,De socials spelen bij heel veel artiesten een heel belangrijke rol om een plek te verwerven. De competitie is mooi, want er komen gewoon veel meer platen uit dan 50 jaar geleden. Dat komt ook omdat de rol van de Van welke artiesten van deze tijd zou Blokhuis over 20, 30 jaar wel een tributeband willen zien? ,,Voor mij mag er te zijner tijd een The National tributeband zijn. En een Radiohead tributeband. Dat vind ik ongelooflijk interessante acts die muziek maken die voor mij heel groot en belangrijk is.” ANP/Anneke Janssen Hans Bouwman 21 

IK VERTROK HELEMAAL VERGEET JE NEDERLAND NIET HOOR Van vlakdrukmonteur naar kunstenaar en nog veel meer. In onze serie ‘leden in het buitenland’ vertelt Henk Bruggeman (70) over zijn bijzondere loopbaan, zijn passies en zijn woonplaats Norwich. Ku D nst als passie eze zomer verruilde Henk Bruggeman het Engelse Norwich tijdelijk voor Uddel. Hij is in de buurt van dit dorpje op de Veluwe geboren. Uren zat hij met zijn schildersezel aan het Uddelermeer. ,,Het meer is een van de grootste pingo ruïnes in Nederland. Een pingo ruïne is een ringvormige krater met smeltwater, die ontstaan is aan het einde van de ijstijd. Ik werk graag aan onderwerpen die me na aan het hart liggen.” 22 Kunst is de grote passie van Henk. Na zijn studie begon hij aanvankelijk als vlakdrukmonteur en later als grafisch ontwerper in de grafische industrie. ,,Hoewel ik geen formele kunstopleiding heb gedaan, ben ik gedurende mijn verdere leven vaak professioneel werkzaam geweest in de kunst en activiteiten die daar aan verwant zijn.” Hij hield zich vooral bezig met schilderen. Maar hij werkte ook als leraar kunstzinnige vorming. En hij was een tijd kunst-activiteitenbegeleider en zorgverlener van mensen met een beperking. Zambia Henk Bruggeman woonde in Apeldoorn, Amsterdam, Oegstgeest en Arnhem, voor korte of langere tijd. In 1986 verliet hij Nederland. ‘Ik werd door de Gereformeerde Kerk uitgezonden naar Zambia. Mijn toenmalige vrouw was er werkzaam als public health nurse. Vanuit Zambia werd ik aangesteld als leerkracht kunstzinnige vorming op verschillende scholen in het buurland Malawi. Ik heb er mijn tegenwoordige vrouw Helen ontmoet. Zij keerde in 2001 terug naar haar geboorteland, het Verenigd Koninkrijk. Een jaar later ben ik haar achterna gereisd.” Bruggeman en zijn vrouw vestigden zich in Norwich, in het oosten van Engeland. Daar wonen ze nog steeds. ,,Als ik mijn nek uitsteek, kan ik bij wijze van spreken de haven van IJmuiden zien. So close, but yet so far away. Dit deel van Engeland lijkt best veel op Nederland, maar dat is niet de reden waarom wij er gingen wonen. We hebben hier familie en vonden er een huis. Ik heb geen heimwee naar Nederland, hoewel ik het leuk vind het af en toe te bezoeken, ook vanwege mijn werk. Mijn filosofie is: je voelt je thuis waar je gelukkig bent.” Norwich is een van de oudste steden van Engeland en een levendig universiteitsstadje, vertelt Henk. ,,We hebben hier een University College of Arts en de University of East Angelia, befaamd om haar banden met literatuur, klimaatbeheersing en milieuonderzoek. Norwich is door UNESCO uitgeroepen als City of Literature. Norwich is ook het thuis van het kunstmuseum Sainsbury Centre. Het is centrum van de stad is prachtig. Het is oud middeleeuws met een karakteristieke Gotische kathedraal en een kasteel gebouwd door de Noormannen.” Tweede Wereldoorlog Het is niet allemaal pracht en praal. ,,De stad heeft erg geleden onder de bombardementen in de Tweede Wereldoorlog. Er waren hier in de buurt veel vliegvelden voor de luchtmacht RAF en de Amerikaanse luchtmacht. Vanuit het oosten van Engeland waren vluchten op het Duitse Ruhrgebied en verderop in Duitsland.”

OKTOBER 2025 ExPress ,,Norwich is de laatste decennia sterk uitgebreid en gemoderniseerd, en net als bij zoveel Nederlandse steden met wisselend succes. Norwich is ook de basis van de Lotus Sports Car, dat tot mijn verdriet recentelijk heeft bekendgemaakt naar America te willen verhuizen.” Hij en Helen wonen er prachtig, dichtbij het centrum van de stad ,,Ik heb een atelier in mijn tuin, waar ik veel van mijn tijd doorbreng. Naast mijn werk in de kunst ben ik na mijn pensionering ook parttime gaan studeren aan de Open University, waar ik bezig ben met een ‘Open Degree’. Ik concentreer me op milieuvraagstukken en kunstgeschiedenis van de moderne tijd. Door mijn studie heb ik ook een passie ontwikkeld voor creatief schrijven. Dat heeft me nieuwe creatieve mogelijkheden geboden.” Miriam Szalata Eigen foto 23 Henk Bruggeman besteedt heel wat tijd aan schilderen. 

ROCKER STEMPEL OP DE ZIPPS EN OP DE KRANT ,,De meeste mensen kennen me nog van The Zipps.” Philip, W ielrenner wil Philip Elzerman worden. Waarom ook niet? Op 24 Java leest hij over de heldendaden van Kuifje in de Tour de France. De boekjes in de tropen komen van opa en oma uit Dordrecht. Als de familie Elzerman in 1959 halsoverkop terugkeert naar Nederland, nemen de fietsplannen snel vastere vormen aan. ,,In Indië had ik al een racefiets”, zegt Elzerman (1942). ,,Wat is mooier dan per fiets bergen bestormen? Eerst maar eens naar Parijs.” Op advies van vader Pieter gaat een muzikant met drukinkt in de aderen een gitaar mee – onder twee snelbinders. Met muziek valt voor de fietslustige scholier misschien een beetje bij te verdienen. ,,De paar weken Parijs waren een groot succes. Ik kwam terug met meer geld dan ik vertrokken was.” Talentenjacht Het gemak waarmee Philip geld verdient smaakt naar meer. Al snel vormt de man uit Dordt zijn eerste band. Een vriend speelt bassist op een theekist met snaar. Doeng, doeng, doeng. Broer Han completeert met zijn banjo het drietal. Grote voorbeeld is Lonnie Donegan. Muziekstijl: de in zwoel New Orleans tot bloei gekomen skiffle. ,,Niet te geloven. Zoveel succes. We kwamen in de finale van de populaire Romance Phonogram Talentenjacht.” Het optreden in het Concertgebouw te Amsterdam brengt muzikant Elzerman in een stroomversnelling. Zijn groep behaalt - als opvolger van Rob de Nijs - de eerste plaats voor André van Duin. Tot de prijs behoort een onvergetelijke tournee door Nederland met artiesten als Trea Dobbs en Anneke Grönloh. Als in 1965 door een fusie van The Beat-Town Skifflers en

OKTOBER 2025 ExPress No Guts, No Glory, geschreven door Philip Elzerman. Een uitgave vol anekdotes over de slag om lezers en adverteerders van weekblad Merwesteyn (1958 – 2005) op het Eiland van Dordrecht. Tegenstanders: vier dagbladen. Baksteen Dagblad De Dordtenaar probeerde met grof geschut weekblad Merwesteyn onderuit te halen. Adverteerders ontvangen een juten zak waarin een pop in de vorm van een kat. Met daarbij de waarschuwing dat blijven adverteren in Merwesteyn een kat in de zak kopen betekent. Van nog lager allooi is het versturen van een speciaal geprepareerde stevige enveloppe met baksteen. ,,Als u blijft adverteren in Weekblad Merwesteyn, gooit u uw eigen ruiten in! Hier heeft u alvast de daarvoor benodigde baksteen!” The Moving Strings de nieuwe groep The Zipps ontstaat, gaat Elzerman helemaal los. De muzikanten worden aangekondigd als de Nederlandse Pink Floyd en spelen op grote podia als Paradiso, Fantasio en Melkweg. Zelfs in de kelder van de Moulin Rouge klinkt zijn psychedelische nederbeat. ,,Wat een leven. Dat ik dat volgehouden heb. Om vier uur ’s nachts kwam ik in Dordrecht terug van een optreden uit Nijverdal. Drie uur later ging de wekker weer. Want ik wilde als eerste op onze krant Merwesteyn zijn. Iedere dag.” Start weekblad Als de familie Elzerman in 1959 terugkeert uit Indonesië, zitten de ouders van Philip niet bij de pakken neer. President Soekarno heeft zich tot een dictator ontwikkeld en na de Chinezen ook de blanken het land uitgejaagd. Vader Pieter was een graag gezien organisator van administratiekantoren voor nieuwe elektriciteitsvoorzieningen. Stond regelmatig samen met Soekarno in de krant. In Dordrecht echter moet hij weer vanaf nul beginnen. ,,Mijn opa had een huis-aanhuisblad in de wijk Krispijn. Suggereerde elders in Dordrecht een blad te beginnen.” Pa Pieter neemt de handschoen op en start op 4 september 1958 Merwesteyn. Oplage: 7000 stuks. Te beginnen in de wijken rond park Merwesteyn. Heel het gezin werkt mee. Pa schrijft, moeder haalt advertenties binnen en Philip doet de administratie. Zus Amy zorgt voor het huishouden en let op haar broertjes Han en Bob. Heel Eiland van Dordt De start van het huis aan huis verspreide blad blijkt een schot in de roos. Adverteerders vragen om uitbreiding. Kan Merwesteyn niet naar alle brievenbussen op het Eiland van Dordt? De Elzermannen wagen de sprong voorwaarts en gaan de concurrentie aan met de vier dagbladen die in Merwestad verschijnen. Opa is woedend – want krijgt zijn eigen familie als concurrent. De ruzie wordt na een jaar bijgelegd als blijkt dat aan zowel het calvinistische Krispijnbelangen als het vrijpostiger Merwesteyn een goede boterham te verdienen is. Philip volgt aan de Kunstacademie in Amsterdam een vijfjarige avondstudie Public Relations. Krijgt les van de enthousiaste Pierre Janssen, fenomeen van televisieprogramma Kunstgrepen. Op 23 april 1970 gaat het roer om als vader Pieter sterft aan een hartaanval. Hoe verder met Merwesteyn? Philip hoeft zich niet lang te bedenken en neemt de leiding van het blad over. Tot zijn pensioen in 2002 zal hij met hart en ziel verbonden blijven aan Merwesteyn, de grootste krant op het Eiland van Dordrecht. Theo Leoné Theo Leoné Dodensprong Merwesteyn brengt leven in de brouwerij. Op de eerste donderdag van april 1976 zal een aan lager wal geraakt stuntman uit Hollywood een dodensprong maken vanaf de zeventig meter hoge toren van de Grote Kerk. Zijn naam? Bennie ter Hooi. Om aandacht te trekken worden in Dordrecht wekenlang muren en schuttingen beklad met de naam Bennie ter Hooi. Wie is die man? Merwesteyn publiceert een interview en doet verslag van een geheime proefsprong van een veertig meter hoge flat. De voorbereidingen zijn zo overtuigend dat de gemeente Dordrecht een springvergunning afgeeft. Het publiek stroomt die eerste donderdag toe, majorettes verhogen de gezelligheid. Politie, brandweer en ziekenwagen staan gereed om zo nodig hulp te bieden. Als Bennie ter Hooi – onherkenbaar met viziervalhelm - in een rijtuig verschijnt, gaat gejuich op. Stadsbussen worden omgeleid, dranghekken zijn geplaatst. Na een paar metingen van de windsterkte verdwijnt Bennie de kerk in. Hoog op de toren keert hij in zijn opvallende outfit terug – maar nu wel als een pop volgestouwd met kranten. Door een windvlaag landt Bennie niet op de juiste plek maar op het dak van de kerk. Gelijktijdig ontvouwt zich een groot doek met in koeienletters 1 APRIL. 25 

OP DE BRES PENSIOENBELANGEN BLIJFT ZICH HEFTIG ROEREN Bestuurslid Knoester ...’solidair systeem is okee’ PENSIOENBELANGEN RECHT VOOR ZIJN RAAP… ‘Het is allemaal een grote leugen’ I ndividualisering, eigen pensioenpotjes, eerlijker verdelen van de pensioenpot? ,,Het draait allemaal om het geld’’, stelt voorzitter Ronny van der Maaten van de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen. In de pensioenwereld wordt deze bond niet echt serieus genomen, maar voor hem is het duidelijk: ,,Het is allemaal een grote leugen.’’ 26 Na al die jaren vergeefs verzet, blijft de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen strijdlustig. Het is zo langzamerhand een illusie dat het nieuwe pensioenstelsel nog is tegen te houden. Maar bij de invoering valt nog veel te verbeteren. Wat te denken van het plan van Kamerlid Agnes Joseph – ooit NSC, nu BBB – om deelnemers te laten kiezen: in het oude systeem blijven of overstappen naar het nieuwe pensioen. Ronny van der Maaten, voorzitter van de Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen, is recht voor zijn raap als het nieuwe pensioenstelsel ter sprake komt. En hij blijft achter het idee van Joseph staan om gepensioneerden het recht te geven niet over te stappen naar het nieuwe stelsel. ,,Dat pensioenfondsen die administratie niet aan kunnen, is echt onzin’’, zegt de voorzitter. En hij vervolgt: ,,Het is helemaal niet zo moeilijk. Het oude geld in het oude systeem en het nieuwe geld in het nieuwe systeem. Bestuurslid Leo Knoester vult aan: ,,Die administratie van het oude stelsel hebben ze al! Ze hoeven alleen een nieuwe administratie te onderhouden.’’ De strijd rond de invoering, de inspraak van gepensioneerden, het zijn de achterhoedegevechten. ,,We kunnen de trein niet meer tegenhouden’’, geeft Van der Maaten met spijt in zijn stem toe. De bond heeft nog geprobeerd een massaclaim in te dienen tegen de pensioenfondsen, maar dat is op een mislukking uitgelopen. ,,Helaas is er weinig actiebereidheid onder gepensioneerden. Zonder steun hebben wij gewoon niet het geld om een juridische procedure te beginnen. Al wordt slechts tien procent van de gepensioneerden lid van de bond, dan hebben  we al genoeg geld. Mensen kijken echter vooral naar wat een lidmaatschap direct voor voordelen oplevert’’, aldus Van der Maaten. De bond is en blijft PGB heeft goede informatievoorziening desondanks fel tegenstander van de pensioenen nieuwe stijl. Zo noemt Van der Maaten het onderzoek waaruit bleek dat het oude stelsel niet te handhaven zou zijn ‘een grote leugen’. ,,Het is de opzet geweest om financiële instellingen toegang te geven tot het geld van de pensioenen. Dat zo’n grote pot geld voor een belangrijk deel in een sociaal systeem zat, wilden de deskundigen niet. Dat moest naar de markt. Die marktpartijen wilden grip krijgen op de pensioenwereld. Dat was een verhaal dat goed paste bij partijen als de VVD en andere liberale en rechtse partijen. De druk van de politiek is daarna enorm toegenomen’’, legt Van der Maaten uit. Het nieuwe stelsel is er gekomen en de gevolgen zullen groot zijn, weet de voorzitter, voormalig

OKTOBER 2025 ExPress veertig jaar inflatiecorrectie in een keer afgeschreven. Dat ga ik dus niet meer krijgen. De pensioenfondsen hebben heel erg veel geld, dat gepensioneerden niet hebben gekregen’’, aldus Van der Maaten. Knoester: ,,De salarissen zijn in al die jaren meegestegen met de inflatie. De pensioenen niet.’’ Van der Maaten: ,,Ik zit liever bij KLM dan bij het ABP. Dat grote pensioenfonds wordt altijd aangestuurd door oud-politici. Bij KLM zit er maar bedrijfseconoom van KLM. Van der Maaten: ,,Als het systeem van beleggingen succesvol is, worden vooral jonge mensen die nu aan de opbouw beginnen schatrijk. Dat is niet de bedoeling, dus dan gaan de werkgevers de premies verlagen. Als het slecht gaat of als de premies toch te laag blijken te zijn, dan ligt het risico volledig bij de deelnemers. Hoe het ook loopt, de pensioenen worden door het nieuwe systeem onzekerder. Dat blijkt uit de vele advertenties die je nu overal ziet: mensen worden opgeroepen om zich bij te verzekeren voor een onbezorgde oude dag. Het nieuwe stelsel laat een verschuiving van geld zien van sociaal en solidair naar marktwerking voor het individu. ’’Bij de grote pensioenfondsen, waaronder ook PGB, zal het meevallen, verwachten Van der Maaten en Knoester. ,,De informatievoorziening van het grafische pensioenfonds PGB is goed en er is gekozen voor een solidair systeem. Ook dat is goed’’, zegt Knoester die ervaring heeft met het PGB. Van der Maaten zit bij het KLMfonds. ,,Dat zit wel goed. Het zijn de kleinere pensioenfondsen die problemen krijgen met de overstap. Die zullen naar de verzekeringsmaatschappijen overstappen, waarmee de markt de zo gewenste grip op het pensioengeld krijgt’’, voorspelt Van der Maaten. Wat de bond eigenlijk nog het meest dwars zit, is de manier waarop een streep wordt gezet onder de achterstand van gepensioneerden. ,,Zo wordt zelden een buitenstaander in het bestuur van het fonds. Dat praat toch anders. Dat geeft gepensioneerden het idee dat het bestuur kijkt naar hun belangen.’’ De Nederlandse Bond voor Pensioenbelangen blijft dan ook doorgaan met haar pogingen het nieuwe pensioen aan te passen. De twee ‘onbezoldigde enthousiastelingen’ blijven zich inzetten om de belangen van gepensioneerden te verdedigen. ,,We hebben gesprekken gehad met de Koepel van verenigingen van gepensioneerden. Dat is heel nuttig, maar beleidsmatig zijn we het niet altijd eens’’, besluit Van der Maaten. Ed Coenen Gijs Korevaar 27 

REISPRET VEEL VOORDELEN ZIJN NIET EENS BEKEND De voordeeltjes komen met de jaren. Senioren kunnen gebruik maken van leeftijdskorting als ze met het openbaar vervoer reizen. Prettig als je er niet meer voor voelt om met de auto door een drukke stad of naar de andere kant van het land te rijden. We zetten enkele mogelijkheden op een rij. Met voordeel in het OV W 28 e klagen weliswaar over de stiptheid van de trein, maar als je als gepensioneerde toch de tijd hebt, dan is de trein een fijn middel om je te verplaatsen. De NS heeft abonnementen met kortingen voor senioren (ook te gebruiken bij andere vervoerders). Wist je dat je vanaf 60 jaar bij het NS Dal Voordeel op saldoabonnement zeven keuzedagen kunt bijkopen? Daluren zijn de uren buiten de spits. Voor pakweg €100,90 kun je in een jaar tijd zeven keer reizen zonder bijbetalen, en de rest van het jaar reis je met 40 procent korting in de daluren. Wel heb je een persoonlijk ov-chipkaart** nodig. Lees ook even op de website van de NS op welke tijden je met korting of keuzedag mag in- en uitchecken. Kijk: www.ns.nl/abonnementen/ campagnes/keuzedagen Voor een ‘veel-reiziger’ is een ander abonnement van de NS ook handig. ExPress-redacteur Marcel Willemsen reist sinds drie jaar zeer vaak met het openbaar vervoer. ,,Ik maak intensief gebruik van het NS Flex Weekend Vrij abonnement. Voor een maandbedrag van €26,50 kunnen senioren van 65 jaar en ouder in het weekend en tijdens feestdagen onbeperkt reizen met de trein. Niet alleen met NS, maar ook bijvoorbeeld Arriva. Ben je jonger dan 65 jaar dan is het maandbedrag €36,95. Eventueel kun je dit maandabonnement voor een paar euro extra aanvullen met een daluren-abonnement. Ik loop in het weekend lange-afstandwandelpaden en reis dan per trein naar bestemmingen door het hele land. Het weekend-vrij abonnement bespaart mij elke maand veel geld.” Kijk: www.ns.nl/abonnementen/ weekend-vrij 34 procent korting Aangewezen op tram, metro of bus? Vanaf 65 jaar krijg je zonder Marcel kent de voordelen van een treinabonnement. ,,Het weekend-vrij abonnement bespaart mijn elke maand veel geld.” abonnement met een persoonlijke ov-chipkaart automatisch 34 procent korting bij het reizen. Let op: dit geldt niet voor de trein. Heb je liever niet nóg een pasje in je portemonnee, en wil je daarom geen ov-chipkaart? Check dan in trein, bus, tram of metro in

OKTOBER 2025 ExPress met je betaalpas van de bank of mobiel. Registreer je daarmee dan wel bij OVPay, want dan krijg je vanaf 65 jaar 34 procent korting bij het inchecken in bus, tram en metro (nee, helaas geen korting in de trein). OVPay is handig voor wie maar heel af en toe met het openbaar vervoer reist. Je vindt de OVPay app, waarmee je je betaalpas kunt registreren, in de Appstore of Google Play. Kijk: https://9292.nl/betalen-inov/korting/leeftijdskorting/ Lokaal/regionaal Er zijn nog heel veel andere abonnementen die kortingen geven al dan niet afhankelijk van de leeftijd. Zo kent bijvoorbeeld Rotterdam een gratis OV-abonnement vanaf de AOW-leeftijd. Ook andere gemeenten bieden dat aan, maar meestal aan AOW’ers met een laag inkomen. Wil je meer weten over de mogelijkheden in jouw gemeente of provincie? Trek dan tijd uit om op de volgende website te lezen over abonnementen: Kijk: 29 **Op termijn wordt de OV Chipkaart stapsgewijs vervangen door de OV-pas. Cees Mooij Miriam SZalata 

VERKLARING WOORDEN DIE ALOM GEBRUIKT WORDEN Verklarende woordenlijst bij de nieuwe pensioenregels bij PGB De nieuwe pensioenregels kennen veel (nieuwe) woorden en begrippen. Hieronder wordt een aantal kort uitgelegd. In ons volgende nummer geven we uitleg over woorden die te maken hebben met indexatie, toeslagen en het beleggingsbeleid. Wet toekomst pensioenen (Wtp) De wet waarin de nieuwe pensioenregels zijn vastgelegd. Premieregeling Een pensioenregeling waarbij het geld (premie) dat werkgevers en werknemers inleggen het uitgangspunt vormt. De hoogte van de uiteindelijke pensioenuitkering is afhankelijk van de inleg en de behaalde resultaten, minus de kosten die het pensioenfonds moet maken. Solidaire premieregeling (SPR) Een pensioenregeling waarbij de werkgever en werknemer geld inleggen in individuele pensioenpotjes. Deze potjes worden gezamenlijk belegd. De resultaten worden, afhankelijk van de risico’s die de verschillende leeftijdsgroepen bij het beleggen willen/kunnen nemen, verdeeld over de individuele potjes. Het geld in het individuele potje wordt vanaf de pensioendatum omgezet in een variabele pensioenuitkering. Er is een reservepot (solidariteitsreserve) om eventuele dalingen van de pensioenuitkering te voorkomen of te beperken. Flexibele premieregeling (FPR) Een pensioenregeling waarbij werkgevers en werknemers geld inleggen in individuele pensioenpotjes. Deze potjes worden, samen met de andere individuele pensioenpotjes, belegd waarbij de deelnemer kan bepalen hoeveel risico hij/zij wil lopen (b.v. hoog, normaal of laag). Bij het verdelen van de resultaten over de individuele pensioenpotjes wordt rekening gehouden met het gelopen risico. Het geld in het individuele potje wordt vanaf de pensioendatum omgezet in een pensioenuitkering. Bij ingang van het pensioen kan men individueel kiezen voor een stabiele óf een variabele uitkering. Bij PGB kent deze regeling geen reservepot om schokken op te vangen. Invaren 30 Het omzetten van de al opgebouwde pensioenen naar de nieuwe pensioenregeling. Het vermogen van het pensioenfonds wordt daarvoor bij de start van de nieuwe regeling verdeeld over de individuele potjes. Daardoor gaan de nieuwe regels ook gelden voor de pensioenen die al zijn ingegaan. Men krijgt vooraf bericht wat dat gaat betekenen. Solidariteitsreserve Een gemeenschappelijke reservepot in de solidaire premieregeling die onder meer bedoeld is om dalingen van de pensioenuitkering te voorkomen of te beperken. Variabele uitkering De pensioenuitkering beweegt mee met de economie en kan stijgen of dalen. De hoogte van de uitkering en stijging/daling wordt bij PGB eenmaal per jaar bepaald. Bij de solidaire premieregeling wordt een eventuele daling van de uitkering zoveel mogelijk voorkomen door een aanvulling uit de solidariteitsreserve. Stabiele (vaste) uitkering Hierbij wordt de pensioenuitkering op het moment dat men met pensioen gaat vastgesteld. Deze zal daarna niet of maar heel beperkt wijzigen (omhoog of omlaag). Transitieplan Het plan waarin de afspraken staan die werkgevers en werknemers hebben gemaakt over de overgang naar de nieuwe pensioenregeling. In het plan staat welke regeling gaat gelden en wat er gebeurt met het pensioen dat nu al is opgebouwd. Bij PGB wordt voor ieder verplichte sector een apart transitieplan gemaakt. Werkgevers uit de niet-verplichte sectoren dienen een eigen transitieplan in. PGB kent meer dan 400 transitieplannen. Implementatieplan Het plan dat het pensioenfonds maakt waarin wordt aangegeven op welke manier de afspraken uit alle transitieplannen samen door het fonds concreet worden uitgevoerd en op welke wijze de deelnemers daarover worden geïnformeerd. Verantwoordingsorgaan (VO) Het verantwoordingsorgaan is een wettelijk verplicht orgaan dat bestaat uit een groep mensen waaraan het bestuur van een pensioenfonds verantwoording aflegt. Het VO adviseert het bestuur vooraf over beleidsvoornemens en geeft elk jaar een oordeel over het gevoerde beleid. Het VO bestaat bij PGB uit 15 leden, 5 namens de werkgevers, 5 namens de werknemers en 5 namens de gepensioneerden. Adviesrecht / Verzwaard adviesrecht Voordat het bestuur van het pensioenfonds de opgebouwde pensioenen kan invaren moet advies worden gevraagd aan het VO. Bij een negatief advies of nadere eisen van het VO, moet het bestuur dit voorleggen aan sociale partners (vakbonden en werkgevers) die het besluit opnieuw bekijken en zo nodig aanpassen. Als door sociale partners het besluit niet wordt aangepast, dan moet het bestuur dat schriftelijk mededelen aan het VO en aangeven waarom ze dat niet doen. Speciaal voor het advies over het invaarbesluit geldt een verzwaard adviesrecht. Als binnen het VO één geleding (werkgevers / werknemers / gepensioneerden) een negatief oordeel heeft kan dat in het uitgebrachte advies als minderheidsstandpunt worden opgenomen. Het bestuur zal ook dit aan sociale partners moeten melden om opnieuw te bekijken. Huidige regeling De regeling die nu geldt voor de deelnemers (ook gepensioneerden). Bij deze regeling gelden de huidige (oude) wettelijke pensioenregels. Als de opgebouwde pensioenen niet worden omgezet naar een van de nieuwe regelingen, blijven deze oude pensioenregels gelden; de pensioenen blijven achter in de oude regeling. Deelnemer Een persoon voor wie een pensioenregeling geldt. Dat kan betekenen: - dat er pensioen wordt opgebouwd (actieve deelnemer) - dat er in het verleden pensioen is opgebouwd maar nu niet meer én men nog niet met pensioen is (slaper) - dat er een pensioen wordt uitgekeerd (gepensioneerde) Sector Een bedrijfstak waarvan bedrijven deel uitmaken die vergelijkbare activiteiten en werkzaamheden verrichten. Bij PGB zijn 16 sectoren aangesloten. Basisregeling De standaardregeling van PGB, waarbij sociale partners op bepaalde onderdelen zelf keuzes kunnen maken. PGB kent nu twee basis regelingen en zal ook straks twee nieuwe basis regelingen kennen. Verplichte bedrijfstakpensioenregelingen Een pensioenregeling die voor een bedrijfstak (sector) geldt en die (door de minister) verplicht is gesteld voor alle bedrijven die in die bedrijfstak werkzaam zijn. Alle werkgevers uit die bedrijfstak zijn verplicht zich aan te sluiten bij het pensioenfonds en alle werknemers die daar werken zijn verplicht deel te nemen aan de pensioenregeling. Vrijwillige aansluitingen Werkgevers die voor hun pensioenregeling zijn aangesloten bij PGB die niet verplicht zijn om dat te doen. Als een werkgever vrijwillig is aangesloten, zijn alle werknemers die daar werken verplicht deel te nemen aan deze pensioenregeling. De uitleg van de woorden is kort, bondig en op hoofdlijnen weergegeven. Uiteraard is er vaak veel meer over te vertellen. Daarvoor is hier geen ruimte. Er kunnen dan ook geen rechten aan worden ontleend.

OKTOBER 2025 ExPress Graag weer door het midden (2) O p het moment dat deze ExPress op uw deurmat valt, staat u weer in de startblokken (hoop ik) om te gaan stemmen. De ‘dag van de democratie’ valt deze keer woensdag 29 oktober. In mijn Uitsmijter van juni 2024 (nog vóór de installatie van het kabinet Schoof-1 op 2 juli) voorspelde ik dat de kans groot was dat we voor eind 2025 weer ter stembus zouden moeten gaan. Zelden is een voorspelling van mij zo precies uitgekomen. Mag ik daarom mijn pleidooi uit het tweede deel van mijn toenmalige column (‘Graag weer door het midden’) onder uw aandacht brengen? Ik sprak de hoop uit dat in Nederland een gedachte zou ontkiemen dat we zo niet door kunnen gaan! Allerlei veelbelovende politieke start ups - zoals daar zijn Fortuyn, 50PLUS, PVV, FVD, BBB, NSC - hebben veel opwinding veroorzaakt maar structureel weinig veranderd. Wilders is de baas van een partij zonder leden, gepensioneerden vechten elkaar altijd in no time de tent uit en Omtzigt en Van der Plas hebben snel aan glans verloren. Qua bestuurlijke kwaliteiten houdt het bij deze partijen al helemaal niet over. Wat me opviel, is dat een aantal van deze partijen schatplichtig is aan het CDA, zowel qua gedachtengoed als de personen die ze uit de christendemocratische vijver hebben opgevist. Ik sprak vorig jaar de hoop uit dat een Piet Steenkamp 2.0 zou opstaan die als moderne rentmeester alle politieke vluchtelingen weer onder één paraplu weet te verenigen, die een koers door het midden uitstippelt die recht doet aan de belangrijkste kernpunten van BBB, NSC, 50PLUS, die - net zoals een pensioenfonds! - aan evenwichtige belangenafweging doet, die kan samenwerken met constructieve partijen ter rechter- én ter linkerzijde… Die Piet Steenkamp 2.0 heet anno 2025 Henri Bontenbal. Hij is erin geslaagd het CDA weer een stevige positie in het midden te geven. Het betekent dat een stabiel landsbestuur binnen bereik komt. Daarvoor hoeft u echt niet per se op het CDA te stemmen. Of dat midden-kabinet iets meer naar links hangt of naar rechts maakt voor mijn betoog niet zoveel uit. Dus aan u de keus. Ik hóóp - voorspellen durf ik dit niet - dat het nieuwe ‘middenkabinet’ voor kerstmis op het bordes staat. Jos van Rijsingen Voorzitter: Ernst Taris Penningmeester: Ruud Hollering ernsttaris@vvgpgb.nl Vice-voorzitter: Jos van Rijsingen, tel. 073-6214378 josvanrijsingen@vvgpgb.nl Secretaris: Marcel Hoffmann secretariaat@vvgpgb.nl Ledenadministratie/secretariaat: Postadres: Hunzestraat 18, 7555 WB Hengelo Mailadres: Telefoon: Algemeen mailadres: info@vvgpgb.nl ledenadministratie@vvgpgb.nl 06-51605411 penningmeester@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenadministratie: Tonnie Klein-Hemmink, tel. 06-51605411 ledenadministratie@vvgpgb.nl Bestuurslid/communicatie: Geurt Bos, tel. 06-20770148 redactie@vvgpgb.nl Bestuurslid/pensioenwerkgroep: Fieneke van den Brink fienekevandenbrink@vvgpgb.nl Redactie Express: redactie@vvgpgb.nl Website: vvgpgb.nl 31 Uitsmijter VVG-PGB Bestuur

1 Online Touch

Index

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
5. 5
6. 6
7. 7
8. 8
9. 9
10. 10
11. 11
12. 12
13. 13
14. 14
15. 15
16. 16
17. 17
18. 18
19. 19
20. 20
21. 21
22. 22
23. 23
24. 24
25. 25
26. 26
27. 27
28. 28
29. 29
30. 30
31. 31
32. 32

Home