0

GROEI&BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren DUURZAAM TUINPLEZIER VOOR DIT JAPANSE SPROOKJE HOEF JE NIET TE VLIEGEN GAME, SET, MATCH Het machtsspel tussen kweker Judith Prins en haar orchideeën ZONDER BENZINE Accugereedschap is de norm aan het worden onder tuiniers TUINSTERREN Bijrollen maken dat de hoofdacteur kan schitteren NU VOORDELIG BESTELLEN! PRIKNEUS, PEKANJER EN BRANDENDE LIEFDE

REDACTIONEEL COLOFON Lidmaatschap /abonnement Een abonnement op Groei & Bloei betekent automatisch een lidmaatschap van de vereniging Groei & Bloei en omgekeerd. Leden kunnen deelnemen aan de activiteiten van de afdeling in de woonomgeving of andere afdelingen. Het lidmaatschap loopt van 1 januari tot en met 31 december en wordt stilzwijgend jaarlijks verlengd. Bij tussentijdse toetreding is een evenredig deel van de contributie verschuldigd. Contributie 2019: € 69,95. Gemeenten, instellingen en bedrijven € 88,50. Jeugdleden € 25,-. Opzeggen: voor 1 oktober 2019. Schrijf naar Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer of e-mail: leden@groei.nl • Wil je zelf lid/abonnee worden of iemand als lid opgeven? Ga naar www.groei.nl of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de bezorging? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of bel 079-3681225. • Heb je vragen over de contributiebetaling? Bel 079-3681225. • Wijzigt je adres of is je adres onjuist? Ga naar www.groei.nl, optie ledenservice, of stuur een briefje naar Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. • Wil je een verzamelband bestellen of een nummer nabestellen? Dit kan via de webwinkel van Groei & Bloei: www.tuinen-shop.nl • Heb je groenvragen? Stuur een e-mail naar groenadvies@groei.nl of een brief naar Groenadvies, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer. Deze service is uitsluitend voor leden; vermeld daarom altijd je lidnummer. • Voor overige vragen: Groei & Bloei, Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer telefoon: 079-3681215 e-mail: secretariaat@groei.nl TIJDSCHRIFT REDACTIE Anne Boot (eindredacteur), Fransje van Dorp, Jasker Kamp (hoofdredacteur), Janine van Nunen (redactiesecretaresse), Sandra Verkic (beeldredacteur), Marianne Vrijhof en Mariëtte van Vucht (online) Postbus 485, 2700 AL Zoetermeer Telefoon: 079-3681235 E-mail: redactie@groei.nl VORMGEVING M&D vormgevers DRUKKERIJ Corelio Printing, Erpe-Mere DISTRIBUTIE B.V. Aldipress, Utrecht; AMP N.V. Brussel. ISSN 0017-4475 ADVERTENTIE-VERKOOP 55COMMUNICATIONS Koelmalaan 350, 1812 PS Alkmaar telefoon: 072-2010140 e-mail: info@55communications.nl COVER TEKST Ik denk wel dat ik namens ons allen mag spreken als het om het weer gaat. We blijven ons verbazen. Vorig jaar over een zomer waar maar geen eind aan kwam. Nu over zomerse temperaturen in maanden waar normaal gesproken vurig gehoopt wordt op een Elfstedentocht. 20 graden op 27 februari! Mijn Euphorbia heeft al bloemen en mijn dragon komt alweer op! Is de zomer van 2018 überhaupt wel geëindigd? Is er niet gewoon sprake geweest van een heel klein dipje en gaat ie nu vrolijk verder in 2019? We zullen zien. Maar er verandert wel degelijk iets structureel in de weersomstandigheden en dus ook in de tuin. Daar moeten we mee dealen. We moeten hoe dan ook bewust omgaan met deze planeet, er zuinig mee omgaan. Net als met de Japanse tuin in Den Haag, die we in dit nummer beleven door de ogen van zijn beschermgengel Remco Bouchier - te vinden op pagina 38. Laatst was ik in Roden bij een kaderdag voor Groei & Bloei-bestuursleden uit het noorden van het land. Ik vertel nooit zo heel veel, maar geef mijn gehoor altijd een opdracht: maak een pakkende tekst voor deze cover in een tijdsbestek van tien minuten. Onder druk dus. Dan voel je een beetje hoe het is om een blad te maken; veel leuker dan alleen maar luisteren. De winnende tekst wordt beloond met een prijs. Voor wat hoort wat, geldt hier natuurlijk ook. Enfin. In Roden was de cover van dit nummer de opdracht. Jan Galema, voorzitter van Groei & Bloei-afdeling Drachten, won, met de tekst die nu groot voorop dit nummer staat: ‘Voor dit Japanse sprookje hoef je niet te vliegen’. Saillant detail: Jan begon pas in minuut negen met schrijven. Koele kikker die Jan. Ik had nog niet met een duurzaam oog naar de Japanse tuin in Clingendael gekeken, de tekst van Jan liet me dat doen. Inderdaad: je hoeft niet heel veel CO2 uit te stoten om in een mooie tuin te belanden. Ga vooral naar Clingendael, maar bezoek ook eens de tuin van Nynke Atsma - daarvan kun je nu al genieten op pagina 32. En nu ik het toch over duurzaam heb: de teslaïsering van het tuingereedschap is in volle gang, en is eigenlijk al zo goed als voltooid. Je kunt zonder benzine de tuin in. Edwin Oden heeft daar een goed en grondig achtergrondverhaal over geschreven - ook dat staat in dit nummer, op pagina 46. Nog even terug naar de prijswinnende covertekst: hij is om nog een reden heel goed. En dat zit in het woord ‘vliegen’. Dat is namelijk wat je nou net niet doet in een Japanse tuin. In de woorden van Remco Bouchier: “Op verschillende plekken in de tuin kom je stapstenen tegen. Ze zijn niet alleen decoratief, maar vervullen ook een belangrijke symbolische functie: bezoekers raken zo bewust van elke stap die zij in het leven zetten.” Jasker Kamp (hoofdredacteur) jasker@groei.nl © (Gedeeltelijke) Overname van artikelen is uitsluitend toegestaan na toestemming van de redactie en met duidelijke bronvermelding. G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 3

inhoud april REPORTAGE 38 Japanse delicatesse De Japanse tuin in het Haagse Clingendael is de oudste in zijn soort in Nederland. Wil je ernaartoe, pak dan nu je kans: de tuin is slechts acht weken per jaar geopend. En dat heeft een hele goede reden. 6 BEZIG 8 VERS GEPLUKT 11 GARDENISTA 13 COLUMN EDWIN ODEN 15 TIPS VAN FRANSJE 17 INSTATUIN 18 EVERGREEN: ANTON DE JONG 22 WIE DURFT? 26 KWEKER: JUDITH PRINS 32 (ON)NATUURLIJK MOOIE TUIN 46 ACCUGEREEDSCHAP 60 KABBES: BIJROLSPELERS 64 BORDERRECEPT 66 PROBLEEMPLEKKEN: KLEI 71 KRAMER: CORYDALIS CALYCOSA 72 DE LIEFHEBBERS 74 BESTELLEN: LYCHNIS 76 PRACHTIGE PRIMULA'S 80 KEUKENHOF 82 TUIN-ABC APRIL 84 TUINVRAGEN 86 FLORAL DESIGN 91 VERENIGINGSNIEUWS 93 BRIEVEN 94 AGENDA 98 VOLGENDE MAAND G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 5

VERS GEPLUKT BOEKENBAL TEGEL eruit, PLANT erin Samen met Intratuin organiseert Groei & Bloei de inwisselactie ‘Tegel eruit, Plant erin’. Als je op zaterdag 23 maart tussen 10 en 15 uur een tegel inlevert bij de Groei & Bloei-stand bij Intratuin, krijg je in ruil daardoor twee planten gratis. Met deze actie willen Groei & Bloei en Intratuin een groenere omgeving creëren. Want meer groen in je tuin is niet alleen mooi, het levert ook een bijdrage aan de biodiversiteit, zorgt voor een betere waterberging en voorkomt daardoor overbelasting van rioleringen. Dus doe mee en maak Nederland en Vlaanderen groener! Kijk voor een Intratuinvestiging bij jou in de buurt op www.intratuin.nl. Ontstaan van een tuin Tuinieren is keihard werken, met vallen en opstaan en soms een teleurstelling. Maar tuinieren is vooral ook verwachtingen zaaien, creativiteit laten bloeien en geluk oogsten. Deze positiviteit is het uitgangspunt van De Carishof, van passie naar paradijs. Dit tuinboek beschrijft de ontstaansgeschiedenis van De Carishof, een Zuid-Limburgse, voor publiek opengestelde landschappelijke tuin van circa 3.800 vierkante meter. Het boek biedt je handige tips en geeft antwoorden op veelgestelde vragen van bezoekers. Een aantal korte, waargebeurde verhalen belichten de tuin ook vanuit een heel ander perspectief en maken van dit boek meer dan alleen een praktisch tuinboek. De Carishof, van passie naar paraDijs, harDCover, 160 pagina’s. prijs € 24,50. verkrijgbaar tijDens openingstijDen van De tuin (zie www.DeCarishof.nl) of te bestellen via info@DeCarishof.nl. Hollandse tulpen Als de eerste tulpen bloeien, is de boodschap duidelijk: het is voorjaar! Met Tulips - Images from Holland geniet je het hele jaar van tulpen. Dit boek bevat meer dan 150 sfeervolle foto’s van verschillende soorten tulpen in uiteenlopende kleuren. De ondersteunende teksten bij de foto’s - zowel in het Nederlands als in het Engels - geven informatie over de tulpen, maar vertellen ook over de geschiedenis van de tulp, hoe deze in Nederland terecht is gekomen en hoe dit bolgewas zich verder heeft ontwikkeld en razend populair is geworden. tulips - images from hollanD, peet romijn. harDCover, 160 pagina’s. isbn 9789082828108, prijs € 29,95 (ook te bestellen via een email aan peetr@hotmail.nl). GROEN uitje Ben je al eens bij De Veense Bukker geweest? Van een bezoek kun je een compleet uitje maken, want dit groencentrum heeft naast een winkel met planten en tuinaccessoires nog veel meer te bieden. Loop bijvoorbeeld eens een rondje door de dierenweide en de nostalgische moestuin. In het voorjaar kun je er bloemen plukken in de pluktuin en tot en met september kun je een fluisterboot huren voor een tocht door de Veense Polder (de Tulpenroute). Ook aan koffie met vers gebak is gedacht. Op zaterdag 13 april viert De Veense Bukker de start van het nieuwe seizoen en zijn er extra activiteiten en workshops gepland. Geheel nieuw dit jaar is een compleet tuinarrangement: varen door de Veense Polder, langs prachtige siertuinen die je ook gaat bezoeken, inclusief koffie en lunch. Hazenpad 1, 2371 AA Roelofarendsveen. Geopend ma t/m vrij van 9-18 u, za van 9-17 u en zondag van 10-16 u. Meer info op www.deveensebukker.nl. 8 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 Kijkje achter de schermen Of het nou gaat om een stadstuintje, een grote landschapstuin of een designtuin met zwembad, achter veel tuinen zit een ontwerp van een tuinarchitect. Maar hoe ziet de tuin van de tuinarchitect zelf eruit? Met Belgische Tuinarchitecten en hun tuin wordt je nieuwsgierigheid bevredigd. Dit boek geeft je een rondleiding door de privétuinen van vijftien Belgische tuinarchitecten. Naast inspirerende foto’s van de tuinen vind je hierin uitgebreide reportages waarmee je veel te weten komt over de achtergrond van de tuinarchitecten en het ontstaan van zijn of haar tuin. Ook komen zes experts uit de tuinwereld aan het woord over de evoluties en de trends in de tuinwereld, aangevuld met praktische tips. belgisChe tuinarChiteCten en hun tuin, veronique De walsChe. borgerhoff & lamberigts, isbn 9789089315526. harDCover, 192 pagina’s. prijs € 29,99. Foto: Jolanthe Lalkens Fotografie

VERS GEPLUKT GLUREN bij de BUREN Heb je zin in een dagje tuinen bezoeken? Op www. bezoekmijntuin.nl vind je de meest bezienswaardige open tuinen in Nederland en België. Je kunt zoeken op naam, provincie, kenmerk, soort tuin of op de kaart. Ook de tuinenroutes staan erop. Zo kun je een ideale inspiratiedag voor jezelf samenstellen! Wil je je eigen tuin openstellen, meld je dan aan op de site. Er zijn drie soorten abonnementen: Groei & Bloei Basis (voor leden van G&B: gratis summiere vermelding), Groei & Bloei Pro (voor leden van G&B: uitgebreide vermelding voor € 15,- per jaar) en het Pro-abonnement (voor niet-leden: uitgebreide vermelding voor € 30,- per jaar). Elke BIJ telt Op 13 en 14 april organiseert Nederland Zoemt voor de tweede keer de Nationale Bijentelling. Tel je mee? In Nederland leven bijna 360 soorten wilde bijen. De helft van deze soorten is bedreigd. Dat heeft voor iedereen grote gevolgen, want 80 procent van alle eetbare gewassen is afhankelijk van bestuiving door de bij. Daarom is het belangrijk dat we de bijen helpen, door in eerste instantie meer te weten te komen over waar ze voorkomen, en met hoeveel. Dat betekent dus tellen! Meedoen is makkelijk, ook als je niet zoveel van bijen weet. Kijk voor meer informatie op www.nederlandzoemt.nl. BloemenWALHALLA Creëer in je tuin een zee aan bloemen met de zaadkogels van Wolf-Garten. Deze bolletjes geven van het voorjaar tot in het najaar steeds nieuwe, kleurrijke bloemen waar bijen en vlinders dol op zijn. Het planten van de bolletjes gaat heel gemakkelijk en kun je nu doen. Acht weken later geniet je al van de eerste bloemen. De kogels zitten met zes stuks verpakt in een klein eierdoosje. Ook leuk om cadeau te geven. Prijs € 6,99. Te koop bij diverse tuincentra. G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 9 Foto: Hedwig Storch

GARDENISTA Geschikt voor GARDENISTA Wie wordt de bloemschikkampioen 2019? De creatiefste bloemstylisten van Nederland strijden om de titel tijdens Gardenista. Bloemsierkunstenaar Marcel van Dijk beoordeelt de bloemcreaties als lid van de vakjury. Tekst Miriam Dart Het thema van Gardenista is Verbinding in het groen. Wat betekent dat voor jou bij de jurering van de bloemschikwedstrijd? ‘Bij het thema Verbinding in het groen kun je je van alles indenken: van letterlijke verbindingen tot verbindingen die tot de verbeelding spreken. Bij de jurering zal ik vooral letten op de uitwerking van het thema voor de bloemschikwedstrijd: Fairytale. Maar we kijken ook naar de technische uitvoering, houdbaarheid, afwerking, materiaalgebruik en de algemene indruk door kleurgebruik en vormgeving. En natuurlijk naar de originaliteit van de creatie. Ik wil verrast worden!’ Wat verwacht je van het groenevenement en van de bloemschikactiviteiten? ‘Gardenista wordt een ware groenbelevenis voor iedereen die van bloemen, planten en de natuur houdt. Het zal een bron van inspiratie zijn om de eigen omgeving kleur en geur te geven. Voor ons bloemsierkunstenaars is het evenement dé gelegenheid om onze passie te delen. Bezoekers kunnen er onder meer bloemschikpresentaties zien en workshops en masterclasses volgen. In de grote tent vinden ze de geëxposeerde wedstrijdstukken, die de bloemstylisten thuis hebben voorbereid. Het is werk van amateurs, maar ook van studenten en professionals uit het bloemenvak. Uit elke categorie kiezen we als jury drie winnaars, die op de laatste dag van Gardenista live op het podium strijden om de eerste prijs, met een verrassingsopdracht. Een happening dus. Door Gardenista gebeurt er weer wat in het bloemenvak, en dat omarm ik. Als jurylid draag ik graag bij aan de opleiding van vakmensen. Ik vind dat zelfs broodnodig. Hoe kunnen we anders ook straks goede bloemschikkers in ons midden hebben?’ Heb je een tip voor de deelnemers? ‘De deelnemers werken met levend materiaal, en wij bloemsierkunstenaars bewegen mee met de seizoenen. Chrysanten zijn op hun top in september, en tulpen het mooist in april. Door deze afwisseling kunnen we elke minuut weer wat anders doen met de elementen van de natuur. Ook waardeer ik eerlijkheid en authenticiteit bij de gebruikte plantaardige materialen en de bewerking daarvan. Van blauwe orchideeën die met inkt zijn opgetrokken, kan ik bijvoorbeeld niet genieten. Ga met respect om met wat de kwekers hebben gekweekt en verwerk je bloemen zoals ze dat verdienen.’ Het laatste woord aan jou ... ‘In de jaren tachtig deed ik als bloemsierkunstenaar mee aan de Nederlandse Kampioenschappen Bloemschikken. De voorbereiding, werken onder druk, je technieken laten zien ... Ik leerde er veel van. Nu run ik in Eersel al bijna veertig jaar Oogenlust. Samen met mijn team geef ik met bloemwerk vorm aan bijzondere momenten, evenementen en interieurs. We creëren sfeer, met de natuur als uitgangspunt. Ja, het bloemenvak is het mooiste vak van de wereld.’ Van 15 t/m 19 mei verandert het landgoed van Kasteel Ophemert in een groene hotspot: Gardenista. Dit event wordt georganiseerd door Groei & Bloei en heeft als thema ‘Verbinding in het groen’. Je vindt er onder meer groenexposanten, showtuinen en workshops. Voor meer informatie: www.gardenista.nl. G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 11

G Helpen tijdens Gardenista Lijkt het je leuk om de tuin van Kasteel Ophemert helemaal Gardenista-waardig te maken? Wees dan welkom op één van de (ondertussen populaire) zaterdagen. Het zijn enerzijds leuke dagen, maar anderzijds ook leerzame dagen doordat je kennis met elkaar deelt. Alexandra barones van Dedem zorgt voor een heerlijke lunch en een gezellige en goedverzorgde nazit. Hiervoor kun je je direct aanmelden via kasteelophemert@gmail.com. Daarnaast kan Gardenista voor, tijdens en na het evenement je hulp goed gebruiken. Denk aan parkeerhulp, gastvrouw, surveillance, ondersteuning van deelnemers, planten water geven etc. Lijkt het je leuk om te helpen voor minimaal een halve dag, dan kun je je opgeven door op onze website https://gardenista.nl/ondersteuning/ het formulier in te vullen. Wees welkom! Ticket verkoop, arrangement & vroegboek Voor de kinderen is er van alles te doen, leren, beleven en ervaren zoals spelen op een natuurlijke speelplaats, insecten bestuderen en natekenen, een plantje poten of je laten schminken in het thema fairytale. Kinderen tot 15 jaar gratis entree. Gardenista is ook een dag ontstadten en onthaasten. Voel de fijne energie van het terrein met haar prachtig volwassen groen. Ervaar de Betuwe zoals je hem nog niet eerder ervaren hebt. Bestel je ticket online. Bestel voor eind april je tickets en profiteer van de vroegboekkorting. Zie voor tickets en prijzen: https://gardenista.nl/info/prijzen. Voor groepen groter dan 15 personen hebben wij samen met onze cateraar arrangementen ontwikkeld. Voor informatie: secretariaat@gardenista.nl Verbinding in het groen ardenista Een KMTP GROEI BLOEI initiatief Catering Zoë Verloop, kloppend hart van De Laurier. Initiatiefneemster en eigenaresse. Bezeten van koken. Kleurrijk, gedreven en perfectionistisch. Eén van Nederlands beste gastvrouwen op haar gebied. 22 jaar ervaring als producente en onderneemster met een ontelbare lijst van spraakmakende events in binnen- en buitenland. Voor het prachtige Gardenista-restaurant laat Zoë zich inspireren door de setting van het evenement, de beleving van de bezoeker en het thema groen en lokaal. Vrijwel alle producten hebben een bijzonder verhaal dat bijdraagt aan de beleving in het restaurant van Gardenista waar gedurende de openingstijden voor klein en groot heerlijkheden zijn te verkrijgen. De Laurier is vrijzinnig duurzaam. De Laurier vindt duurzaamheid een vanzelfsprekendheid. De kracht van De Laurier schuilt in de betrokken en langdurige samenwerking met telers en leveranciers. Gezonde keuzes is in alle opzichten de drijfveer van De Laurier en zij beperkt waar mogelijk in al haar bedrijfsprocessen de milieubelasting en negatieve sociale impact. www.delaurier.nl

tuinenshop de leukste artikelen voor in en om de tuin Zaaien! Aan de slag Het voorjaar is een mooie tijd om vaste planten te delen en herschikken. Met de verplantspade van De Wit wordt het een gemakkelijke klus! voor € 57,95 Niets is leuker dan het zelf kweken van groenten en kruiden, het zaaien van een bloemenweide of je eigen microgreens zien opkomen. Of het nu voor de kweek is, voor bijen en vlinders of omdat het gewoon mooie bloemen zijn om naar te kijken. In ons assortiment met honderden zaden vind je altijd iets. vanaf € 1,99 Scherp Altijd een scherpe snoeischaar met de ovale Felco 903 slijpsteen. voor € 18,50 Je kunt je snoeischaar natuurlijk ook door ons laten opknappen. Felco 14 De nieuwe snoeischaar van Felco kan takken tot 20 mm dik knippen en is ook zeer geschikt voor kleinere handen. nieuw! € 52,00 Gratis fundering bij je tuinkas? Tot 30 april 2019 hebben we een wel heel bijzondere aanbieding. Bij aankoop van een Juliana Compact, Premium of Gardener tuinkas ontvang je nu een gratis fundering! Dit komt neer op een korting tussen de 319 en 569 euro. De betreffende modellen zijn er vanaf € 2.149,Sterke start Met de kweekkas van Royal Well kun je iedere plant een beschermde omgeving geven. Je stekjes een goede start geven was nog nooit zo makkelijk! van € 109,00 voor € 99,00 www.tuinen-shop.nl

Foto: Imageselect GROENTIPS Fransjes KweekPROBLEEM Bij het opschonen van een plantvak ontdekte ik kweek. En dat terwijl ik het er vorig jaar zo zorgvuldig had uitgewied. Dacht ik. De dunne, witte wortels groef ik zo diep mogelijk uit. Heel voorzichtig, om te voorkomen dat ze af zouden breken. Helaas lukt dat laatste zelden, meestal blijft er toch een stukje zitten. Voor de meeste planten betekent zo’n amputatie het einde, maar kweek is van een ander kaliber. Diep onder de grond vervolgt hij z’n weg, om weer op te duiken in de pol van een vaste plant. Wat kun je doen om dit monster te temmen? Mijn strategie is waakzaamheid. Voorkomen dat het probleem zich verder verspreidt. Daarom controleer ik dit vak regelmatig en verplant ik de planten die er groeien niet naar een andere plek. In haar vrije tijd tuiniert redacteur Fransje van Dorp met veel plezier in haar volkstuin. Op deze plek doet ze verslag van wat haar bezighoudt. VOOR MIJ HEEFT SPITTEN Z’N ONSCHULD VERLOREN TROOSTplant ‘Alles gaat voorbij, maar de planten in mijn tuin komen ieder jaar weer op. Dat geeft troost.’ Dat las ik ergens en het is ontegenzeglijk waar. Juist dat cyclische, dat zo eigen is aan de natuur - en dus ook aan tuinieren - maakt dat de tuin nooit verveelt. Dat mag dan troostrijk zijn, ik vind wel dat we tergend lang op die troost moeten wachten. Vaste planten bijvoorbeeld, ogen minstens vier maanden lang zo dood als een pier, in het voorjaar wil je ze wel de grond uitkijken. Pas eind maart komt er wat beweging in. Dat is een van de redenen dat ik zo gesteld ben op mijn voorjaarslathyrus (Lathyrus vernus). Deze langlevende vaste plant vormt op den duur een flinke pol en heeft diep ingesneden loof. Al in april verschijnen de purperen bloemen. Ik heb de roze variëteit ‘Alboroseus’, maar hij loopt steeds meer terug naar de oorspronkelijke vorm. Die mengeling van roze en purper in de voorjaarstuin. Inderdaad, dat is ‘troost’. BLOTE aarde Ik kom uit een familie van akkerbouwers. Komt het daardoor dat ik blij word bij het zien van blote aarde? Kluiten klei met kaarsrechte voren, wachtend op tarwezaad of pootaardappelen. Iets mooiers bestaat er niet, werd mij altijd voorgehouden. Ook in mijn tuin vind ik het leuk om planten in een goed voorbereid bedje te zetten. In aarde die zo kruimelig en rul is, dat je hem alleen maar met je hand opzij hoeft te schuiven om te kunnen planten. Dan moet je wel eerst goed spitten natuurlijk. Maar tegenwoordig steek ik mijn spade niet meer zo snel in de aarde. Nu we steeds meer te weten komen over wat er zich onder de grond afspeelt en hoe slim plantenwortels, schimmels en bacteriën daar met elkaar samenwerken, heeft spitten voor mij z’n onschuld verloren. Zo’n superintelligent samenwerkingsverband ga je natuurlijk niet moedwillig verstoren. Toch kan ik het ook niet helemaal laten. In mijn tuin heb ik een hoekje gereserveerd voor eenjarigen, en ja, dat gaat ieder voorjaar helemaal op de schop ... Foto: iStockphoto G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 15

INSTATUIN @tuinnele Nele | Kempen | stadsboerin @tuinnele * stadstuin * familietuin * moestuin * eetbare tuin * luilekkertuin * speeltuin * bloementuin * Prachtige tuinplaatjes kijken, slimme tips opdoen, stekjes of zaden ruilen, nieuwe planten ontdekken. Het kan allemaal op Instagram. Daar ontmoet je veel trotse tuiniers. Ontdek de stories achter de groene Instagrammers. Tekst Katja Staring | @dailygreenspiration #plantvandeweek #groeienbloei #tuinieren #tuininspiratie #tuinontwerp #tuinidee #tuinen #moestuinieren #moestuin #pla #nationaletuinweek #gardening #gardens #bomen #gardenista # #kwekerij #zaden #buiten #bloemen #tuinidee #tuinplezier #gard #thehappygardenlife #growyourownfruit #gardeninglife #voorjaa #gardenloversofinstragram #inbloei #heester #tuinvideo #uitgeb #clematis #bloemschikken #eyecatcher #plantvandeweek #vaste #winterhard #haagje #inpot #opkweken #zaailingen #tuinreizen #oppad #natuur #halfschduw #kleurindetuin #beplantingsplan # #bordervandemaand #mooiegrassen #siergrassen #bijzonderetu De Vlaamse Nele van de Leest (36) plaatste op haar Instagramaccount @tuinnele een foto van haar tuinplan 2019. Hierover zegt ze lachend: “Ik ben van orde en planning. Om me er vervolgens niet aan te houden.” Ze tuiniert in haar Vlaamse stadstuin, waar ze sinds 2016 woont met haar jonge gezin. Door Instagram laat ze zich volop inspireren. “Het is zo leuk om te zien dat andere tuiniers ook met zoveel passie bezig zijn. Mijn eigen foto’s plaats ik als een soort tegenprestatie.” Haar tuin is familietuin, moestuin, eetbare tuin, luilekkertuin, speeltuin én bloementuin tegelijk. “En dan heb ik nog een kruidentuin, boomgaard, twee compostbakken, een kippenhok en een konijnenhok.” Met name de moestuin is haar passie. “Voorlopig teel ik groente op negen moestuinbedden, maar ik wil er graag twaalf. Dan kan ik echt aan wisselteelt doen. Vorig jaar had ik aardappelen, wortelen, bietjes, lente-ui en venkel. Dit jaar komt er pastinaak en look bij. Vorig jaar deden de tomaten het super, aubergines minder, de paprika’s begonnen wat laat.” Nele gaat nog een poos door met het opnoemen van talloze gewassen. “En dan heb ik nog een veldje met drie aardbeiensoorten: ‘Mara des Bois’, ‘Ostara’ en ‘Framberry’. Die zijn hun gang gegaan en groeien door elkaar. Ach, ze zijn allemaal lekker … Wij eten verder het liefst slaatjes uit de moestuin. En de Griekse pasta uit het kookboek De moestuin van Mme Zsazsa’ maakte ik al in oneindig veel variaties. Het blijft één van onze favorieten.” Bloemen zaaien is bijna niet meer nodig, dat gaat inmiddels vanzelf. “Qua éénjarigen groeit er vooral cosmea, goudsbloem, wild afrikaantje, driekleurig viooltje, Oost-Indische kers, zonnebloem, citroenafrikaantje en leeuwenbekje. Tussen de rozen zaaide ik juffertje-in-het-groen, kamille en korenbloemen. Een mooi effect. Er staan nog een druivelaar en vijg, dat geeft een wat mediterrane sfeer.” Nele is alweer begonnen, op de vensterbank. “Ik begin eind februari met voorzaaien. Vanaf maart tot oktober doe ik dagelijks iets in de tuin, het liefst zou ik wekelijks een volle dag bezig zijn. Ik werk halftijds en met drie kinderen met een hoop hobby’s is dat niet altijd haalbaar. Ik sport niet graag, dus ik zie het tuinwerk als mijn sport. Mijn hoofd leegmaken en met mijn handen werken, heerlijk! Toen ik wilgentakken over had, zocht ik via zoekwoorden op Instagram naar ideeën. En via Instagram ontdekte ik dat je niet altijd moet zaaien in de maanden die op de zakjes staan, veel mensen doen het op de raarste momenten en dan lukt het ook. Via de hashtags onder de foto’s leer ik veel plantennamen bij. Door Instagram wil ik vooral nog meer tuinieren. Ik zou zo nog een tuin kunnen vullen, als ik alles zou planten wat ik aan moois tegenkom op Instagram.” Natuurlijk is Groei & Bloei ook te vinden op Instagram: @groei_en_bloei. 167 volgers 157 volgend

a # d a b e # u EVERGREEN Aanbidder van de Ginkgo Groen is hun werk, maar is tuinieren ook hun hobby? Groei & Bloei interviewt en fotografeert groenprofessionals voor de rubriek Evergreen in hun tuin. In aflevering zestien aan het woord: Anton de Jong, directeur Benelux van het Zweedse tuin- en parkmachinemerk Husqvarna. Tekst en beeld Jasker Kamp 18 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019

DE KWEKER ONVERMOEIBARE ORCHIDEEËN TEMMER

JUDITH PRINS Judith Prins kweekt orchideeën voor de tuin. Geen dikdoeners die je voor een schijntje bij de grootgrutter koopt, maar botanische soorten. Die begeleidt ze van klein kiemplantje tot levensvatbare tuinplant, een traject van vele jaren. ‘Orchideeën zijn prachtig, maar je moet er wel iets voor dóen.’ Tekst Fransje van Dorp Beeld Sandra Verkic

REPORTAGE ONNATUURLIJK NATUURLIJK

REPORTAGE

REPORTAGE 39 ELKE BIEDT NIEUWE Wat maakt de Japanse Tuin in het Haagse Clingendael zo bijzonder voor zijn groenbeheerder Remco Bouchier? ‘Na een start hier kun je oprecht ‘goedemorgen’ zeggen.’ Tekst en beeld Caroline Piek BLIK EEN BOCHT

REPORTAGE Mossen “Landgoed Clingendael heeft een vrij zure bodem; een ideale plek voor mossen. Je komt hier wel vijftig verschillende soorten tegen, zoals gaaf buidelmos (Calypogeia muelleriana) en fijn laddermos (Eurhynchium praelongum). Dit bijzondere tapijt maakt de tuin waardevol en heel kwetsbaar. Om die reden krijgt het mos speciale aandacht van de tuinman. Op handen en voeten probeert hij vergrassing tegen te gaan. Als we bomen moeten vervangen, wordt het mos met alle zorgvuldigheid tijdelijk weggehaald. Staat de boom weer op zijn plek, dan leggen we het mos terug.” u

GEREEDSCHAP Van benzine- naar accugereedschap, de ontwikkeling staat ook in tuinland niet stil. Maar kun je inmiddels al zonder benzine? Tekst Edwin Oden 46 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019

GEREEDSCHAP O ok tuiniers gaan met de tijd mee. Dat was vroeger al zo. Neem grasmaaien: in een ver verleden deden we dat nog met de zeis, maar nadat de Brit Edwin Beard Budding in 1827 de grasmaaier uitvond, werd het leven van de tuinman ineens een stuk lichter. Buddings wondermachine was destijds een ware revolutie: een log gevaarte dat werd voortgetrokken door paarden die speciale laarsjes aan kregen om het smetteloze gazon zo min mogelijk te beschadigen. Nieuwe norm Een andere revolutie in de wereld van het tuingereedschap was de introductie van de verbrandingsmotor. Maar net zoals we steeds vreemder aankijken tegen mensen die nog een sigaret opsteken, ergeren we ons voorjaar ingezet. Als Keukenhof is geopend voor het publiek. “Omdat accugereedschap veel minder lawaai en geur veroorzaakt, is het verblijf in Keukenhof voor onze bezoekers een stuk plezieriger geworden. Daar zijn we heel blij mee.” Voordelig Volgens Bart van Hal wint accugereedschap het op veel fronten van benzinegereedschap: “Een accumachine heeft geen olie nodig, geen dure benzine, geen ingewikkelde startprocedure, hoeft minder vaak terug naar de dealer voor onderhoud. En in vergelijking met 220 volt elektrisch gereedschap is het ontbreken van een hinderlijk snoer natuurlijk ook een groot voordeel.” Accugereedschap kan dan misschien duurder zijn in aanschaf en de accu’s raken op den duur versleten, maar wat volgens Van Hal vaak wordt vergeten, is dat het uiteindelijk vele malen voordeliger is in gebruik dan benzinegereedschap - vooral omdat de energiebron elektriciteit stukken goedkoper is. “Zeker als je dezelfde accu en lader voor al je apparatuur kunt gebruiken.” Dat is trouwens wel iets om op te letten als je accugereedschap aanschaft: bedenk dat je een accu vandaag de dag aan tuiniers die in hun tuin lopen te ronken met benzinegereedschap. Dat vinden we tegenwoordig lawaaiig, verkwistend en slecht voor mens en milieu. “Accugereedschap is de norm aan het worden onder tuiniers”, signaleert marketingmanager Bart van Hal van tuingereedschapsfabrikant Husqvarna. “Logisch, want er zitten talloze voordelen aan ten opzichte van gereedschap op benzine. Zo veroorzaakt het geen uitstoot, trilt het veel minder en maakt de motor relatief weinig geluid.” Steeds meer professionals en consumenten stappen er volgens hem daarom op over. “Onze hoveniers gebruiken sinds een aantal jaar niet meer alleen benzinegereedschap,” zegt Annemarie GerardsAdriaansens, pr-manager van Keukenhof, “maar ook machines die op accu’s werken: bladblazers, grasmaaiers en kettingzagen.” Die worden, legt ze uit, vooral in het alleen kunt uitwisselen indien je apparatuur hetzelfde accusysteem heeft. Niet alle merken hanteren hetzelfde systeem. Ontwikkeling Machinegereedschapsproducent Stihl brengt sinds twaalf jaar accutuingereedschap op de markt. “De populariteit van handgedragen accutuingereedschap zien we elk jaar toenemen”, zegt Tommy Nagtegaal, businessdeveloper bij Stihl. Dat komt volgens hem onder andere doordat de moderne accu’s inmiddels krachtig genoeg zijn om ook de zwaardere tuinklussen aan te kunnen. “Die ontwikkeling van nóg krachtigere, efficiëntere accu’s gaat nog steeds door”, constateert hij. “Hetzelfde geldt voor de elektromotoren: die worden meer en meer geavanceerd, waardoor accugereedschap in combinatie met verbeterde accutechnologie meer vermogen krijgt.” Een merk dat voorop loopt in de technologische ontwikkeling is EGO, pionier op het gebied van accumachines. “EGO-accu’s leveren het hoogste rendement dat momenteel verkrijgbaar is”, beweert Krista Gerhartl, marketingmanager bij EGO-importeur Stierman De Leeuw. “Dat komt omdat ze de meeste u G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 47

PLANTEN Brians PODIUM Brian Kabbes (www.kabbes.nl) heeft een kleinschalige kwekerij in het Friese Suameer. Zijn focus ligt op bruikbare tuinplanten met een natuurlijk karakter. Niet alleen op het toneel zijn bijrolspelers belangrijk, ook in een tuin zijn ze onmisbaar, zegt kweker Brian Kabbes. ‘Bijrolspelers blussen felle kleurencombinaties en fungeren als specie tussen bakstenen. Subtiliteit is hun sterkste troef.’ Tekst en beeld Brian Kabbes S 60 tel je voor dat je alleen maar schreeuwlelijken als dahlia’s, floxen, pioenrozen en lobelia’s bij elkaar zou zetten. Het resultaat zou een kakelbont spektakel zijn en je ogen zouden moeite hebben al het moois op te nemen. Bijrolspelers creëren de noodzakelijke rust, die alle elementen op hun plaats doet vallen. Een tweede, minstens zo belangrijke functie is dat ze losse plantengroepen aaneenschakelen tot een consistent geheel, dat bovendien natuurlijk aandoet. In de natuur zie je immers ook geen keurig afgemeten plukjes van verschillende plantensoorten. Daar groeien planten meestal door elkaar en tal van subtiele grassen of kruiden vullen elke mogelijke tussenruimte op. Tuinplanten die geschikt zijn als bijrolspeler moeten aan een aantal strenge criteria voldoen. Zo mogen ze zelf geen divaaspiraties hebben. Verder moeten ze gemakkelijk groeien G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 - zonder lastig te worden - en vooral langdurig bloeien. Liefst in een neutrale kleur. Subtiliteit is hun sterkste troef. Het maakt bloemen niet minder interessant als ze een bescheiden formaat hebben: hun grote aantal maakt veel goed. De witte margrietjes van de eenjarige fijnstraal (Erigeron annuus) werken in een beplanting als witte stippen in een pointillistisch schilderij. De subtiele paarse, roze of witte bloeiaartjes van ijzerhard (Verbena hastata) brengen haast ongemerkt ritme en structuur in drukke vasteplantenborders. Beide soorten bloeien langdurig en neutraal en zijn in menige tuin de specie die de beplanting bindt. Hun gedekte bloemkleuren zijn uiterst werkzaam in tal van kleurenschema’s. Vlammend brutale kleuren als rood, geel en oranje worden geblust, koele blauwe tinten juist versterkt. En zo hoort het ook, de bijrollen maken dat de hoofdacteur kan schitteren.

BRIAN KABBES Markante aartjes Verbena hastata of ijzerhard (foto) heeft behalve een subtiele bloei ook een markante groeivorm. De stengels groeien strak rechtop en worden op vruchtbare bodem meer dan een meter hoog. De kleine bloemen zitten in langgerekte aren. Ze geven de plant een sierlijke uitstraling en brengen niet alleen rust, maar ook ritme en dynamiek. De beplanting wordt de hoogte ingestuwd en de vorm van de bloeiwijzen biedt tegenwicht aan bijvoorbeeld Sedum, Helenium en Monarda, waarvan de bloemen in horizontale vlakken zijn gerangschikt. Dit doet al snel onnatuurlijk aan, zeker door hun intense bloemkleuren. De priemende bloeiaren van Verbena doorbreken dat, waardoor de beplanting levendiger en evenwichtiger wordt. De wilde stamsoort van V. hastata is afkomstig uit Noord-Amerika en bloeit met blauwpaarse bloemen. Bij gespecialiseerde kwekers zijn ook wit- en rozebloeiende varianten te koop. In cultuur is dit de meest winterharde soort, en in dat opzicht niet te vergelijken met de bekendere V. bonariensis. De bloeiwijzen kunnen uiteindelijk tot flinke bossen uitgroeien. De bloei begint in juni en stopt pas als de herfstnachten kouder worden. Op een niet al te droge plek zaait V. hastata zich vrijelijk uit en kan hij zelfs lastig worden. De zaailingen hebben de gewoonte op te komen op onhandige plekken, zoals in het hart van andere planten. Daarom is het verstandig om de zaadpluimen er op tijd uit te knippen. Het uitzaaien kun je niet helemaal voorkomen, maar dat geeft niet. Enkele spontane zaailingen maken een beplanting speelser en natuurlijker. Verbena macdougalii lijkt op een grovere uitvoering van V. hastata en is een uitstekende plaatsvervanger. De plant is in alle delen steviger en straalt meer zelfverzekerdheid en kracht uit. De bloemkleur is blauwpaars, van deze soort bestaan geen anders gekleurde varianten. Misschien wel de bekendste (vaste) ijzerhard is Verbena bonariensis. Deze ijzerhard bloeit nu eens niet in aartjes, maar in samengetrokken knoedeltjes. De stengels zijn opvallend rank, dragen weinig blad en worden met gemak manshoog. De hele zomer en herfst bloeit deze uit Zuid-Amerika afkomstige Verbena met prettig lila bloemen. Een nadeel is de matige winterhardheid: een koude winter met schrale vorst verdraagt hij niet. De zaailingen die in het voorjaar verschijnen nemen vrijgekomen plekken weer snel in. Alle verbena’s zijn uitstekende drachtplanten en trekken allerlei vliegende insecten aan. u G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 61

PLANTEN BLIJ MET KLEI Groenkenner Margareth Hop weet hoe planten zich gedragen en welke soorten je waar kunt planten. In deze vijfdelige serie behandelt ze veelvoorkomende problemen in de tuin. Aflevering 3: hoe haal je het beste uit klei? Tekst Margareth Hop Illustraties Huub Kistemaker Een tuin op kleigrond heeft zowel voor- als nadelen. Met de goede planten kun je een prachtige tuin maken, want klei is vruchtbaar en houdt water goed vast. Maar het is wel grond met een gebruiksaanwijzing. Klei is zwaar om te bewerken en verandert makkelijk in een modderpoel. In Nederland vinden we klei in het rivierengebied, langs de kust en in de polders. Kleigrond bestaat uit hele kleine gronddeeltjes (kleiner dan bij zand), die sterk aan elkaar plakken. Hierdoor houden ze water en voedingsstoffen goed vast. Maar dat is ook een nadeel: na een flinke bui zakt het water maar langzaam in de grond en je kunt dan niet in de tuin lopen zonder weg te glibberen. Ook blijft klei na de winter lang nat en warmt maar langzaam op. Daarom is het belangrijk dat er lucht in de bodem komt. Dit gaat het beste door grof organisch materiaal in de grond te werken, bijvoorbeeld een jaarlijkse dosis grove compost of 66 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 stalmest. Dit materiaal zorgt ervoor dat de klei minder aan elkaar plakt, maar lokt ook wormen en ander bodemleven aan, die gangetjes in de grond maken. Ook de wortels van planten maken gangetjes door de grond. Spitten Ben je (nog) niet aan kleigrond gewend en wil je weten welke planten het daar goed doen? Kijk dan eens naar tuinen in de buurt. In een lokaal tuincentrum weten ze vaak heel goed welke planten geschikt zijn. Heb je een (klei)tuin bij een nieuwbouwhuis, dan helpt het om de eerste zomer de tuin in te zaaien met een groenbemester of een mengsel van eenjarige bloemen. Aan het eind van de zomer spit je deze onder, waardoor de grond profiteert van de wortels en andere plantendelen die ondergronds gaan verteren. Doe dit vooral op een droge dag, want spitten in natte klei smeert luchtgaatjes juist dicht. Een hovenier kan de grond met machines bewerken. Ga je zelf spitten, dan is het aan te raden om een kleispade aan te schaffen. Die heeft een smal blad, waardoor het werk wat minder zwaar is. Of gebruik een spitriek: daaraan blijven kluiten grond minder kleven dan aan een spade. In de landbouw gebruiken ze een handige truc: aan het eind van het jaar gespitte grond braak laten liggen in grove kluiten. Door vorst worden deze kluiten vanzelf in kleinere stukken gebroken. Let goed op wanneer de grond in het voorjaar te bewerken is: hij mag niet te nat meer zijn, maar ook nog niet uitgedroogd. Er wordt wel eens geadviseerd om zand door klei te mengen om de structuur te verbeteren. Dit helpt wel een beetje, maar er is enorm veel zand voor nodig om effect te merken. In een plantenbak is dat nog wel te doen, maar niet in een hele tuin. Tegen uitdroging Op kleigrond moet je rekening houden met te veel maar ook met te weinig water. Om overtollig water goed weg te laten lopen kan het nodig zijn drainagebuizen in de grond te (laten) leggen. Het kan ook helpen om verhoogde plantbedden te maken. Hoewel klei regenwater lang vasthoudt, kan kleigrond als het lang droog is - zoals de afgelopen zomer - gaan krimpen en flinke scheuren vertonen. Tegen het uitdrogen van de bovenlaag helpt het om de grond goed bedekt te houden. Bijvoorbeeld door bodembedekkende planten te gebruiken of door het aanbrengen van een mulchlaag van organisch materiaal (houtsnippers, schors, cacodoppen etc.). Op verse mulch gaan soms paddenstoelen groeien. Gewoonlijk zijn dat soorten die alleen van dood organisch materiaal leven, maar omdat sommige de schors van levende planten kunnen beschadigen, is het beter om de mulch niet tegen de voet van de planten aan te laten komen.

PLANTEN Plantgaten Planten die je in een tuincentrum of bij een kwekerij koopt, zijn vaak gekweekt in potgrond. Potgrond bevat veen en heeft zo’n andere structuur dan klei dat de wortels vaak moeite hebben om in de omringende kleigrond te groeien. Ook trekt potgrond het water uit de klei naar zich toe, waardoor het plantgat een badkuip wordt. Dit kun je voorkomen door de zijkanten van het plantgat goed los te maken en de uitgegraven klei eventueel te mengen met wat bemeste tuinaarde of potgrond. Als je het plantgat weer dichtgooit met dat mengsel, is de overgang voor de plantenwortels wat geleidelijker. Voor lichte kleigrond, die redelijk gemakkelijk te bewerken is, is het vinden van geschikte planten niet moeilijk. Heel veel soorten doen het daar goed op, behalve soorten die echt op arm zand of veen thuishoren, zoals heidetuinsoorten (bijvoorbeeld Pieris, Gaultheria en andere Ericaceae). Voor zware klei is het lastiger. Zware klei is zodanig ‘kleverig’ dat je ermee kunt kleien: als je er een worstje van rolt, valt het niet uit elkaar. Omdat spitten en verplanten op zware klei lastig is, hebben meerjarige, langlevende planten (bomen, heesters, rozen, klimplanten en vaste planten) de voorkeur. Het vroege najaar is een uitstekend moment om deze te planten. Wil je bloembollen, kies dan bij voorkeur soorten waar ‘geschikt voor verwildering’ bij staat. Deze hoeven niet jaarlijks uit de grond gehaald te worden. Voor een gazon op klei is het aan te raden om er stapstenen in te verwerken. Dan hoef je er niet op te lopen als het geregend heeft. u Margareth Hop Margareth Hop is professioneel veredelaar van bomen, heesters en vaste planten. Ze is altijd op zoek naar bijzondere eigenschappen die planten extra waardevol maken. Welke soorten kunnen op de moeilijkste plekken groeien? En welke planten doen wat extra’s voor onze leefomgeving? G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 67

PLANTEN Prikneus, pekanjer en brandende liefde 6 Kweker Giny de Jong houdt van zaaien. Op haar kwekerij organiseert ze zaaiworkshops en heel wat van de planten die ze aanbiedt, heeft ze zelf uit zaad opgekweekt. Een vaste plant waarbij dat heel goed lukt is Lychnis. Probeer het zelf! 74 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 Foto: MHGP/Modeste Herwig Foto: Kalkhoven Fotografie

PLANTEN De sleutel tot een kleurig voorjaar 76 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019

FLORAL DESIGN bloemstylist Esther Weijenberg wie is zij? hoe werkt zij? waarmee werkt zij? haar inspiratiebronnen? waar werkt zij nu aan? haar favoriete materiaal? favoriete seizoen? Slechts 22 jaar oud, maar met een flinke dosis ervaring op internationaal gebied. Esther Weijenberg mocht al tweemaal als afgevaardigde van Nederland naar de internationale vakwedstrijd voor mbo’ers, Skills Heroes. En met succes - in Abu Dhabi mocht ze zelfs een medaille voor excellence in ontvangst nemen. Tekst en beeld Anita Meuleman 86 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019

FLORAL DESIGN Terwolde (1) “De omgeving van Terwolde is heel mooi, heel landelijk. Stukjes bos, weilanden en knotwilgen. Als je hier woont zie je die elke dag - ze vallen me al nauwelijks meer op. Maar die ruige schors is prachtig.” Eigen stijl “Je blijft altijd bezig met het ontdekken van je eigen stijl. Ik denk dat dat nooit ophoudt. Mijn stijl nu is natuurlijk en robuust. Ik werk graag met planten en bloemen en experimenteren vind ik heel leuk. Nieuwe vormen zoeken om het anders te doen dan de anderen.” 1 2 2 2 Hoofdlijnen “Takken groeien in de natuur heel anders dan ze soms gebruikt worden in bloemwerk. Maar een tak groeit op een bepaalde manier en zo moet je ’m ook plaatsen. Bij een schikking met takken erin kijk ik naar de tak en laat de hoofdlijnen meelopen met de vorm. Net zoals in de natuur.” Skills Heroes “Vanuit school is er een voorronde, waarna er twee studenten doorgaan naar de vakwedstrijd Skills Heroes. Van alle provincies blijven er acht kandidaten over voor de finale. Maar al heb je in Amsterdam gewonnen, je moet wel genoeg punten hebben behaald om mee te mogen doen aan EuroSkills of WorldSkills.” 2 3 Zweedse stijl (2) “Dan moet je veel gaan trainen voor de wedstrijd. En aan goede arrangeurs vragen of je bij hen de technieken mag trainen. Ik werk bij Bloemsierkunst Fleur Inn in Epe. Daar heb ik drie jaar geleden stage gelopen en ik mocht er blijven. Mijn collega’s hebben veel wedstrijdervaring. Ze denken altijd mee, komen met ideeën en oplossingen. Ik liep ook stage in Zweden, bij Stilfloristerna van Jimmy Englund in Linköping. Daar mocht ik zoveel doen: heel veel bruidsboeketjes en experimenteren met bloemen die over waren. Zo heb ik daar ook heel veel kettingen gemaakt. De Zweedse stijl van bloemschikken is veel gedetailleerder. Nederland is echt een bloemenland, hier gebruiken we toch liefst zoveel mogelijk bloemen.” Abu Dhabi (3) “Ik heb Skills Heroes ervaren als een soort Olympische Spelen: we hadden allemaal een oranje wedstrijdtenue. De eerste keer was WorldSkills in Abu Dhabi, de hoofdstad van de Verenigde Arabische Emiraten. Een heel rijk land, en dat laten ze graag zien. Het hotel was perfect, de openingsceremonie, de locatie, de materialen … alles was tot in de puntjes verzorgd.” u G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 87

VAN DE VERENIGING Extra voordeel met de Groei & Bloei ledenpas! Deze maand • 10% korting bij Belle Epoque Rozenkwekerij • 10% korting bij Rozenkwekerij De Bierkreek • 10% korting bij Rozenkwekerij De Wilde • 10% korting bij Kwekerij en tuincentrum ’t Binnenland • 10% korting bij Kwekerij Dependens • 15% korting bij Bloemzaadbedankjes.nl • 20% korting bij Sluiszaden.nl • € 5,- korting bij potgrondshop.nl • € 2,50 korting op entree Tuinen van Appeltern Let op: dit is slechts een greep uit de vele kortingen! Kijk voor nog meer ledenvoordeel en de voorwaarden in de kortingskalender 2019 (bij het januari/februarinummer). Hebben wij jouw e-mailadres al? Nog niet? Geef dan je e-mailadres aan ons door en krijg toegang tot Mijn Groei en het online archief, en lees Groei & Bloei maandelijks gratis op je tablet. Ga naar www.groei.nl/mijn-groei/ email-doorgeven facebook.com/GroeiNL instagram.com/groei_en_bloei youtube.com/user/Groeienbloei1 nl.pinterest.com/groei twitter.com/GroeiNL Piekfijn in orde Nog iets meer dan een maand en dan is het zover: Gardenista, het nieuwste tuinevent van Nederland. Gelukkig hoeft de organisatie niet alles zelf te doen. Op de foto’s enthousiaste Groei & Bloei-vrijwilligers die helpen het landgoed Ophemert - de locatie waar het tuinevent van 15 tot en met 19 mei plaatsvindt - klaar te maken voor dit groene feest. LEDENPAS 2019 GRO &EI BLOEI de Mei Oeps! In het vorige nummer hebben we de namen van de schilderijen van Dina Belga omgewisseld. Nu de juiste volgorde. G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 91 de Juni

AGENDA eropuit OpKOM IN DE KAS 6 en 7 april vindt ‘Kom in de Kas’ plaats, een jaarlijks terugkerend landelijk publieksevenement van de Nederlandse Glastuinbouw.(foto 2 ) Dit weekend openen zo’n 200 bedrijven verspreid over heel Nederland hun deuren om te laten zien waar ze trots op zijn: het in kassen kweken van mooie, verse, gezonde en veilige natuurproducten. De toegang is gratis. Kom kijken, proeven en ruiken. Er zijn speurtochten, je kunt een plant oppotten en bloemschikken. Een leerzaam uitje voor jong en oud. Kijk op www. komindekas.nl voor bezoekadressen en andere informatie. 1 Op GERANIUMMARKT 2 27 april vindt traditiegetrouw de door Groei & Bloeiafdeling Den Haag georganiseerde Nationale Geraniummarkt plaats. (foto 1 ) Op deze Koningsdag kunnen liefhebbers van geraniums (Pelargonium), zomerbloeiende perkplanten en tal van andere planten en kleine heesters, hun slag slaan. Nationale Geraniummarkt op het Lange Voorhout, 2514 EA Den Haag (ZH). Toegang: gratis. Info: 070-3233506. VBLOEMENDAGEN Op PLANTJESMARKT 14 april wordt bij de Hortus botanicus in het Groningse Haren een plantjesmarkt gehouden. (foto 3 ) Groei & Bloeiafdeling Haren-Eelde en een 25-tal noordelijke kwekers en hobbykwekers bieden een gevarieerd aanbod van planten aan. Plantjesmarkt bij de Hortus botanicus, Kerklaan 34, 9751 NN Haren (Gr). Van 10-17 uur. Toegang: € 8,50. Info: 050-5370053, www.hortusharen.nl. an 27 april t/m 1 mei staat rond Anna Paulowna (NH) de hele polder in het teken van kleur en geur tijdens de bloemendagen. Ruim honderd mozaïeken, bewegende werkstukken, versierde straten en bruggen: alles is gemaakt met bloemen. Daarnaast zijn er tentoonstellingen, rommelmarkten, puzzelritten en workshops. Deelnemerslijst en plattegrond zijn gratis op te halen bij de informatiepost of bij de infohokjes langs de kant van de weg. Bepaal je route met eigen vervoer (fiets, auto, motor) of stap in de bus of huifkar voor een rit langs alle kunstwerken. ’s Avonds zijn veel kunstwerken, bruggen en straten verlicht. Toegang: gratis. Info: www.bloemendagen.nl. 94 G R O E I&BL O E I–APR I L–2019 3 UITGELICHT Foto: Rolf van Koppen Fotografie

1 Online Touch

Index

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
Home


You need flash player to view this online publication