RECREACTIE 2 | maart 2026 magazine over recreatie en toerisme Investeren: maar waarin? Lastige tijden dwingen tot scherpe investeringkeuzes Nieuwe RECRON-voorwaarden voor vaste plaatsen Voorzitter Henry Meijdam wil HISWA-RECRON laten groeien Versnipperd beleid leidt tot problemen met de wolf
Dé specialist in de bouw van sanitaire units van hoge kwaliteit Maatwerk dat volledig aan uw wensen voldoet Volledige ontzorging van ontwerp tot sanitaire installatie Innovatieve milieu- en energiebewuste oplossingen Onderhoudsvriendelijke en duurzame materialen Units zijn schakelbaar, fl exibel en verplaatsbaar mobielbouw.nl biedt u nog veel meer informatie
EEN MESSCHERP TARIEF VOOR UW TAXATIE De zakelijke markt is snel en volop in beweging. Maar hoe groot is úw stuk van de taart? Wij zorgen voor een heldere en betrouwbare taxatie. Zonder kruimels, zonder verrassingen. Meeprofi teren? Neem contact met ons op voor een vrijblijvende off erte. vandeloosdrechtrbm.nl Verblijfsrecreatie Watersport Dagrecreatie Sport en Wellness DÉ RECREATIE BEDRIJFSMAKELAAR F.A. Molijnlaan 28, 8071 AG Nunspeet Tel: 0341 - 25 23 63
colofon voorwoord Hoofdredactie: HISWA-RECRON, Marike Rosier, communicatie@hiswarecron.nl Eindredactie: Maarten Bokslag, www.bokslag.com Redactiecommissie: Charlotte de Baat, Jeff rey Belt, Arthur van Disseldorp, Wanda van Eck Aan dit nummer werkten mee: Jaap van Sandijk, Erik van Dijk, Herma Brinkhuis, Eelco de Jong Opmaak: Dock35 Media Coverfoto: De Reuselhoeve Bladmanagement: Dock35 Media, Sjoerd Franssen Advertenties: Dock35 Media, Martijn Penning, (0314) 355 826, martijn@dock35media.nl Druk: Senefelder Misset Doetinchem B.V. Abonnementen: HISWA-RECRON, Storkstraat 24, 3833 LB Leusden, communicatie@hiswarecron.nl, (033) 303 9700, 75,- euro per jaar, 37,50 euro voor studenten en medewerkers van recreatiebedrijven. Gratis voor HISWA-RECRON-leden, overheden en pers. Als vakblad hanteren wij de opzegregels uit het verbintenissenrecht. Wij gaan er vanuit dat u het blad ontvangt uit hoofde van uw beroep. Hierdoor wordt uw abonnement steeds stilzwijgend met een jaar verlengd. Oplage: 4.400 exemplaren. De samenstellers hebben de grootst mogelijk zorgvuldigheid betracht. Noch HISWA-RECRON, noch redactie, noch auteurs aanvaarden enige aansprakelijkheid bij eventueel voorkomende fouten. Marike Rosier Manager Communicatie Op zoek naar lucht Onze nieuwe voorzitter Henry Meijdam noemt in deze Recreactie onze sector het zuurstofventiel van Nederland. Een prachtige metafoor. Want of het nu gaat om vakantie, ontspanning, buiten zijn of gewoon even weg: recreatie en watersport geven Nederland ruimte om op adem te komen. Tegelijkertijd voelt het soms alsof wij als sector zelf steeds minder lucht krijgen. Als ik ondernemers spreek, hoor ik die spanning steeds vaker: de wil om vooruit te gaan is groot, de ruimte om dat te doen steeds kleiner. Wie deze Recreactie leest, ziet ondernemers die vooruit willen. Die investeren in hun bedrijf, in duurzaamheid, nieuwe doelgroepen of slimme technologie. Niet omdat het leuk is, maar omdat stilstand geen optie is. Een bedrijf dat niet blijft vernieuwen, loopt snel achter. Maar die PARTNERS IN BUSINESS: beweging naar voren gaat steeds moeilijker. Stikstofregels leggen ontwikkelingen stil. Netcongestie vertraagt verduurzaming. Er heerst onzekerheid over de gevolgen van btw-verhoging en over vergunningen en beleid. En zelfs over de wolf, die (letterlijk) zijn sporen nalaat in de recreatiesector. Ondernemers kunnen veel hebben, maar niet alles tegelijk, en zeker niet zonder duidelijkheid. Juist daarom is helderheid zo belangrijk. Dat zie je terug in de nieuwe RECRON-voorwaarden voor vaste plaatsen: duidelijkheid voor ondernemers en recreanten, in een maatschappelijk gevoelig dossier. En dat zie je ook terug in onze inzet voor een landelijke wolvenaanpak: KENNISPARTNERS: voorspelbaar beleid, eerlijke communicatie en passende compensatie. Dit nummer laat zien waar onze sector sterk in is: aanpassen, samenwerken en vooruitkijken. Maar het laat ook zien wat daarvoor nodig is: ruimte, vertrouwen en beleid dat meebeweegt. Aan de politiek dus de oproep: onderschat de recreatiesector niet. Verwacht geen stilstand van ondernemers, maar zorg wél voor consistente keuzes, voorspelbare regels en tempo in besluitvorming. Alleen met beleid dat vooruitkijken mogelijk maakt, kan een sector die Nederland laat ademhalen, dat ook zelf blijven doen. ADVOC AT UUR Veel leesplezier! 02-2026 | Recreactie 5
UW PARTNER VOOR INFRA EN RECREATIETECHNIEK Van advies en ontwerp tot realisatie. Topkwaliteit techniek van één betrouwbare partner. Kijk op seijsener.com +31 (0)75 6810 610 info@seijsener.com Dé specialist in terrasmeubilair www.madino.nl 0488 440138 info@madino.nl
inhoud Kwaliteit & continuïteit Werk & vakmanschap 14 22 20 28 31 Coverstory Verantwoord investeren in lastige tijden RECRON-voorwaarden Duidelijkheid voor ondernemer en recreant Ruimte & beleid De visie Henry Meijdam: groei voor HISWA-RECRON De wolf Versnipperd beleid leidt tot problemen Kennis delen Stand van zaken rond stikstofproblematiek 32 8 33 11 13 Vakinfo Terrasoverkappingen bieden leefruimte Duurzaam & innovatief Onder de aandacht Kort nieuws uit de branche Productnieuws Een overzicht van de laatste innovaties Columns Green Key RecreAnders 02-2026 | Recreactie 7
onder de aandacht Trends in dagattracties Red Online Marketing heeft de zes toonaangevende trends in dagattracties voor 2026 op een rijtje gezet. We noemen er twee. Opvallend is de groeiende vraag naar korte, lokale vrijetijdsbelevingen. Family Entertainment Centres bieden onder meer bowling, minigolf, darts, arcade games, VR en quizconcepten. Daarmee spelen ze in op de behoefte aan sociaal, fl exibel en laagdrempelig vermaak, vaak in combinatie met horeca. Ook lokale indoor speeltuinen en kleine attracties om de hoek worden populairder. Een andere trend wijst op digitale toepassingen en AI. Dat zorgt voor effi ciëntie, kostenbeheersing en gastcomfort. Parken kunnen daardoor slimmer omgaan met personeel, infrastructuur en piekdrukte. www.redonlinemarketing.nl Kamperen blijft groeien Het verblijfstoerisme in Nederland groeit in 2026 naar verwachting licht met 0,5% ten opzichte van 2025. Daarmee vlakt de groei van de afgelopen jaren af, meldt het NBTC. De oorzaak is helder: de btw-verhoging naar 21% die logies duurder maakt. Het binnenlands verblijfstoerisme krimpt zelfs met 1%. Nederlanders kiezen vaker voor goedkopere alternatieven over de grens, zoals Duitsland en België. Uit de analyse van de LeisurePeaks Benchmark Verblijfsrecreatie blijkt dat nog veel duidelijker: kampeerplaatsen (waar de btw 9% bleef) groeien in 2026 wél fors. Vooral kampeerplaatsen met privésanitair zijn in trek, met een stijging in boekingen van 10 tot 15%. www.hiswarecron.nl Afscheid Klaas van Erp Na 25 jaar neemt Klaas van Erp (53) afscheid van Maas recreatie bedrijfsmakelaardij. Per 1 januari 2026 heeft hij zijn aandeel in het bedrijf overgedragen aan compagnon Jappe Eggink – die ook al 15 jaar actief partner is bij Maas rbm. Klaas van Erp heeft de recreatiesector zien veranderen. “Toen ik begon hadden we te maken met voornamelijk ‘papa en mama bedrijven’, daarna kreeg je concernvorming en nu zien we dat private equity zich actief in de sector heeft genesteld.” De komende periode wil Van Erp eerst gaan genieten van zijn vrije tijd en onder andere gaan wandelen in Spanje, vertelt hij. “Ik ben benieuwd wat er daarna op mijn pad komt. Met veel plezier kijk ik terug op 25 mooie jaren bij Maas. En met Jappe en de rest van het team is de continuïteit van het bedrijf gewaarborgd.” 5 8 Recreactie | 02-2026 Foto: Shutterstock Foto: Toverland
Toeristenbelasting weer 9% omhoog De toeristenbelasting blijft stijgen, becijfert het CBS. Voor 2026 rekenen de Nederlandse gemeenten in hun begrotingen op 654 miljoen euro. Dit is 9% procent meer dan vorig jaar. Amsterdam vangt al jaren verreweg de meeste toeristenbelasting, naar schatting 42% van het totaal. In de overige gemeenten stijgt de verwachte opbrengst uit toeristenbelasting gemiddeld met ruim 13%. De oorzaak zit in de fors hogere tarieven, die gemeenten instellen om het financiële ‘ravijnjaar’ te overbruggen. Er zijn ook gemeenten die de toeristenbelasting nieuw hebben ingevoerd. De verhogingen komen bovenop de ongefundeerde btw-verhoging van 9 naar 21 procent, stijgende lonen en oplopende regeldruk. Awards voor Beerze Bulten en Lemeler Esch Op 16 januari werden de Pincamp-awards uitgereikt. Dat is het gezamenlijk prijzengala van de ADAC, de ANWB en het Zwitserse TCS camping. Beerze Bulten werd uitgeroepen tot ANWB Camping van het Jaar 2026. Kampeerders roemen de ruime, natuurlijke plekken, het uitgebreide aanbod voor kinderen en het uitzonderlijk vriendelijke personeel. Ook Lemeler Esch viel in de prijzen. Het bedrijf won de internationale Pincamp-award voor Duurzaamheid en Milieubewustzijn. Het bedrijf onderscheidt zich volgens de jury door de manier waarop natuur, recreatie en landbouw elkaar versterken, wat leidt tot een sterke natuurbeleving voor de gasten. Nieuwe Energiewet De nieuwe Energiewet 2026 bundelt en vervangt de huidige Elektriciteitswet en Gaswet. De wet is bedoeld om het Nederlandse energiesysteem toekomstbestendig te maken, waarbij duurzaamheid, betrouwbaarheid en betaalbaarheid centraal staan. Een belangrijke nieuwe optie is het mogelijk maken van virtueel stroomdelen: ondernemers en consumenten krijgen de kans om lokaal opgewekte duurzame energie te delen, zonder dat deze fysiek over het net hoeft te worden getransporteerd. Daarmee ontstaat ruimte voor nieuwe vormen van samenwerking tussen bedrijven en bewoners. Dat biedt allerlei nieuwe mogelijkheden. In de kennisbank van HISWA-RECRON worden de spelregels uitgebreid behandeld. www.hiswarecron.nl Beerze Bulten werd Camping van het Jaar 02-2026 | Recreactie 9
onder de aandacht Werken aan een veilige werkomgeving Bedrijven zijn volgens de Arbowet verplicht om hun werknemers te beschermen tegen psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Het gaat dan om zaken als disciminatie, (sexuele) intimidatie, pesten en geweld. Ondernemers moeten hiertoe een beleid opstellen. KIKK Recreatie heeft voor ondernemers in de verblijfsrecreatie een protocol ongewenste omgangsvormen opgesteld, met hierin beleid, een gedragscode, een vertrouwenspersoon en een klachtenregeling. De gedragscode beschrijft hoe in de organisatie met elkaar wordt omgaan, welk gedrag gewenst is en welk gedrag niet wordt getolereerd. Er is wetgeving in de maak die een gedragscode verplicht stelt voor bedrijven met tien of meer werknemers. www.kikkrecreatie.nl Nieuwe leden Tussen 1 januari en 10 februari zijn de volgende bedrijven lid geworden van HISWA-RECRON. Welkom! Plopsa, Dalen, www.plopsa.com Jachtmakelaardij Lodewijk Bos, Baarn, www.lodewijkbos.nl Botenstalling Zijldijk, Warmond, www.botenstallingzijldijk.nl Camping BuitenRijk, Valthermond, www.campingbuitenrijk.nl Sudum/I-Marina, Velsen-Noord, www.i-marina.eu (HRBC) NieuweStroom, Maastricht, https://nieuwestroom.nl (HRBC) Klap, Amsterdam, www.klap.com (HRBC) Matrix Data, Harderwijk, www.matrix.nl (HRBC) Crippacampeggio, Milaan, www.crippaconcept.com (HRBC) Zorgen over Natuurherstelverordening De vele regels op het gebied van stikstof hebben geleid tot een impasse die ook duurzame ontwikkelingen blokkeert. Een brede coalitie van organisaties uit landbouw, visserij, jacht en recreatie waarschuwt nu voor de stapeling van natuurplannen in de Europese Natuurherstelverordening (NHV). Volgens de organisaties, waaronder HISWA-RECRON, dreigt wederom een onwerkbare (en juridisch kwetsbare) situatie. De coalitie pleit in een gezamenlijke brief aan de staatssecretaris voor duidelijke doelen, samenhang en uitvoerbaarheid. Onwerkbare situaties kunnen worden voorkomen door de praktijk vooraf bij de uitwerking te betrekken. www.hiswarecron.nl 10 Recreactie | 02-2026 Foto: Plopsa Coevorden
column Social media onderzoek In augustus vorig jaar publiceerde Recreactie een artikel omtrent social media. Wat bleek? Leisure-ondernemers posten wel berichten, maar doen nauwelijks iets met de vragen en reacties die zij ontvangen. Daar is nog geen verbetering in gekomen, meldt Jeroen Vinkesteijn van BUas, die het onderwerp samen met een groep studenten al jarenlang onderzoekt. Veel bedrijven posten op Facebook, maar als de consument daar een concrete vraag over stelt, reageert slechts 43% van de bedrijven. In acht jaar onderzoek is de response rate zelfs gezakt: in 2018 reageerde nog 92%. Op TikTok wordt maar 30% van de vragen beantwoord. Bij Instagram is de respons iets beter: 58%. Hier is voor ondernemers nog een wereld te winnen, want wie wil zijn eigen gasten negeren? www.emerce.nl Samen tegen greenwashing De Green Key is een dynamisch instrument. Net als in de maatschappij – waar we het allemaal voor doen – gaan de ontwikkelingen voortdurend verder. Dat blijft zo, ook nadat we vorig jaar het 25-jarig jubileum vierden. Zo komen er dit jaar nog nieuwe normen voor de Green Key. Daarmee sluiten we aan bij toekomstige Europese regelgeving als de Green Claims Directive, die erop is gericht om greenwashing tegen te gaan. Het komt nog veel te vaak voor dat bedrijven zichzelf als groen en duurzaam presenteren, zonder dat ze dat op enige objectieve manier hard kunnen maken. Iedereen kent wel een paar voorbeelden. Om greenwashing tegen te gaan komt de EU met regelgeving op het gebied van duurzaamheidslabels. Niemand mag ‘zomaar’ beweren dat hij groen en duurzaam bezig is, als dat niet objectief aangetoond kan worden. Uiteraard is de Green Key, als internationaal erkend en objectief duurzaamheidslabel, een van de eerste keurmerken die aan die regels voldoet. Om dat te garanderen komt er binnenkort een extra check, een certification body. Dat is een partij die het keuringsproces controleert. Gelukkig merken de deelnemers daar niets van. Het enige dat de bedrijven met een Green Key merken, is dat het keurmerk nóg belangrijker en Investeren loont voor Leisurelands Leisurelands exploiteert zestien recreatiegebieden in OostNederland. Afgelopen jaar ontving Leisurelands 4,55 miljoen bezoekers – vergelijkbaar met 2024. Opvallend is wel dat de drie recreatiegebieden waarin Leisurelands de afgelopen jaren fors investeerde, flink gegroeid zijn. Veluwe aan Zee, Zeumeren en de Mookerplas trokken aanzienlijk meer bezoekers. Dankzij de investeringen zijn ze uitgegroeid tot tot jaarrond bestemmingen. Veluwe aan Zee groeide het meest, dankzij nieuwe surfstranden. Het groeide met 60.000 bezoekers naar 686.000. Recreatiegebied Bussloo blijft met 958.000 bezoekers de koploper van Leisurelands. betrouwbaarder wordt. Met een Green Key laat je aan gasten, klanten, relaties en opdrachtgevers zien dat je serieus werk maakt van duurzaam ondernemen. We zitten middenin een transitie naar een meer duurzame en circulaire bedrijfsvoering. Als je het nieuws volgt merk je dat soms even de rem op wordt getrapt, maar toch is het een onomkeerbare beweging. Naast het verdienen van geld is de zorg voor mens en milieu een belangrijke ondernemersdoelstelling geworden. De overheid vraagt er al jaren om. De zakelijke markt eist het nu ook steeds vaker en datzelfde geldt voor consumenten. Vooral de nieuwe generatie ondernemers begrijpt dat heel goed, en zij werken ook uit een innerlijke overtuiging aan het beperken van uitstoot en verspilling. Samen met Green Key. Want wij gaan door met het helpen van ondernemers: met een keurmerk, maar ook met advies en tips waar je als ondernemer echt wat aan hebt. Meer weten over Green Key? Neem contact op met Erik van Dijk directeur Stichting KMVK E: erik@kmvk.nl T: 06 - 12 81 06 41 Leisurelands Zeumeren 02-2026 | Recreactie 11
Wildkamp. e Wi erk in water, lucht en elektra. Meer info op wildkamp.nl/recreatie Slimme oplossingen voor jouw terrein Van beregening tot modulaire servicezuil Ondersteuning op maat bij projecten Altijd & overal online bestellen Direct iets nodig? Altijd een vestiging de buurt De recreatiesector in beweging In recreatie en horeca verandert er voortdurend veel. Daarom wil je keuzes maken die kloppen: vandaag én morgen. Expertiseteam Recreatie & Horeca recreatie-horeca@countus.nl COUNTUS.NL/RECREATIE Het Countus expertiseteam Recreatie & Horeca helpt je met inzicht in de financiële en fiscale gevolgen van investeren, uitbreiden of verduurzamen, inclusief subsidies en regelingen. Zo hou je grip op je cijfers én je koers. Neem contact op: recreatie-horeca@countus.nl
RecreAnders Ondernemers gezocht! De gemeente Meierijstad zoekt initiatiefnemers voor recreatieve ontwikkelingen nabij de Vlagheideberg. Dat is een natuur- en landschapspark op het terrein van de oude vuilstort, nabij Veghel. Het gaat om invulling van recreatie en natuur. De gemeente biedt daarbij in een gebied van 6 hectare ruime mogelijkheden voor verblijfsrecreatie, dagrecreatie en daarbij behorende horeca. Voor de recreatieve ontwikkeling is de gemeente op zoek naar initiatiefnemer(s) met een recreatief plan, dat past in het gebied. Indienen van plannen kan tot uiterlijk 2 april. De initiatiefnemers van de beste plannen worden uitgenodigd voor een gesprek, om met één van hen tot een passend plan te komen. www.meierijstad.nl/vlagheideberg Herma Brinkhuis senior fi scalist aaff Missie boven winst Regeneratieve recreatie atuur en natuurbeleving staan centraal bij vele vormen van recreatie. Maar die natuur mag daarbij geen schade oplopen. Dat bezoekers ook bij kunnen dragen aan de natuur, atuur e bij ve die o staat centraal in het nieuwe beleid van Visit Wadden. Vrijwel alle bezoekers van het Waddengebied willen tijdens hun verblijf actief bijagen aan natuur en leefomgeving, wi ag cht Visit Wadden. Deze bereidheid c vormt de basis voor een nieuwe benadering: regeneratieve recreatie. Daarbij staat recreatie niet alleen in het teken van zo min mogelijk belasting, maar ook van het actief versterken van natuur, leefbaarheid en lokale economieën. Het concept werd uitgewerkt in een e-book. “Een prachtig initiatief”, oordeelt Jan Ybema, regiomanager Friesland en Groningen van HISWA-RECRON. www.visitwadden.nl Het nieuwe seizoen staat voor de deur. Een mooi moment om even in te gaan op de fi scale onderwerpen die dit jaar een hoofdrol krijgen. Vorig jaar was het btw wat de klok sloeg: de stap van 9% naar 21% op logies heeft de recreatiesector wakker geschud. Dit jaar komen er opnieuw bewegingen: de overdrachtsbelasting voor tweede woningen, zoals recreatiewoningen, daalt van 10,4% naar 8%, waardoor kopen aantrekkelijker wordt. Ook ontstaan er, binnen de kaders, meer mogelijkheden om te schenken en dividend uit te keren. 2026 wordt wellicht ook het jaar waarin we anders durven kijken naar eigenaarschap: ik verwacht dat er meer aandacht komt voor steward ownership in recreatieland. Waarom? Omdat verkoop van het familiebedrijf aan een grote, vaak internationale partij, lang niet altijd goed voelt. Verkoop kan fi nancieel logisch zijn, maar soms gaat dat ten koste van de waarden van de zorgvuldig opgebouwde onderneming en de maatschappelijke betrokkenheid. Steward ownership draait dat om. Zeggenschap en economisch belang staan los van elkaar: de ‘stewards’ bewaken de richting en borgen dat winst primair het doel dient van het bedrijf en de gemeenschap, niet van de aandelenmarkt. Dat klinkt idealistisch, maar het is juist praktisch: het geeft rust bij opvolging, het bedrijf behoudt zijn eigen identiteit voor gasten en medewerkers en investeringskeuzes worden transparanter. En dan Box 3. In 2026 geldt nog steeds het forfaitaire stelsel. Recreatiewoningen vallen in de beleggingscategorie, met een fi ctief rendement dat vaak hoger ligt dan het werkelijke rendement. Dit zorgt voor een stevige belastingdruk, zeker bij stijgende WOZ-waarden. Ook nu is er al de optie om het werkelijk rendement te gebruiken als maatstaf, maar wegens diverse voorwaarden leidt dat slechts zelden tot een lagere belastingdruk. Vanaf 2028 is de heffi ng op werkelijk rendement voor iedereen van toepassing. Wie nu anticipeert, kan straks profi teren. Denk aan timing van investeringen, fi nancieringsvormen en eigendomsstructuren. Laat je goed informeren en kies vooral voor wat deze sector groot maakt: samenwerken. 2026 wordt het jaar waarin we samen kunnen laten zien dat missie sterker is dan marge. 02-2026 | Recreactie 13
coverstory Welke keuzes maak je als ondernemer? Investeren in lastige tijden De btw gaat 12 procent omhoog en sommige bedrijven merken nu al dat de vraag terugloopt. De bouw en vergunningsverlening zitten op slot door de stikstofproblematiek. Ondertussen is er de noodzaak tot verduurzaming, die gefrustreerd wordt door netcongestie. Dan is er de personeelsproblematiek nog. Hoe kun je dan als ondernemer nog blijven investeren en waar kies je voor? “Vooral kleine en middelgrote bedrijven lopen het risico dat ze achter gaan lopen.” Tekst: Maarten Bokslag Foto’s: De Leistert, Reuselhoeve, Leisure King De Reuselhoeve is een buitensportbedrijf in het Brabantse Moergestel. Ooit begonnen als kanoboerderij heeft ondernemer Guus Mulders de bakens verzet toen het riviertje de Reusel in 14 Recreactie | 02-2026 het kader van de natuurontwikkeling een andere loop kreeg. De Reuselhoeve werd een buitensportbedrijf en een van de toegangspoorten tot het natuurgebied. In 2018 volgde nieuwbouw: een geheel houten horecagebouw met 700 vierkante meter vloeroppervlak. Het werd een succes en in 2023 volgde een tweede gebouw. “Dat was vooral gericht op de zakelijke markt”,
‘Als je niet investeert wordt je aanbod sleets en kom je vroeg of laat in de problemen’ vertelt Josien Mulders, dochter van oprichter Guus. Samen met haar zus hoopt zij te zijner tijd het bedrijf over te nemen. Zakelijke markt In september van dit jaar volgt een derde gebouw. Ook dat is vooral gericht op de zakelijke markt. Waarom die focus? “De zakelijke markt is erg interessant voor ons, want de marges zijn prima, het zijn leuke groepen en het is qua personeelsinzet heel goed te plannen. Bij recreanten moet je altijd maar afwachten wat het weer doet en of het druk wordt. En dan is het soms lastig om het juiste aantal medewerkers neer te zetten.” De zakelijke markt – vergaderen in combinatie met buitensportactiviteiten en gezelligheid – was altijd al interessant voor de Reuselhoeve, maar bleef lange tijd wat in de schaduw staan van de recreatieve markt. Daarom besloten de ondernemers om de vergadermarkt onder het label Weidehoeve apart in de markt te zetten. En met veel succes, vertelt Josien Mulders. “Het recreatieve gedeelte blijft heel belangrijk, maar wordt anders ingezet dan met dagjesmensen. En de zakelijke markt komt meer doordeweeks – soms ook alleen voor een recreatief programma. Om die groepen de rust te bieden die zij wensen, zijn we doordeweeks alleen nog open op reservering. Zaterdag en zondag zijn we wel gewoon open voor toeristen en mensen die komen voor de horeca. 02-2026 | Recreactie 15 >
coverstory Netcongestie en stikstofproblematiek zitten duurzaam investeren in de weg De eerste twee gebouwen die de Reuselhoeve liet bouwen, werden echt een succes. Vandaar dat de bank ook bereid was krediet te verstrekken voor het derde gebouw. Daarmee is het wel even klaar, denkt Josien. “Hier kunnen we ons echt verder mee ontwikkelen. Er is een wereld te winnen. Op het gebied van duurzaamheid bijvoorbeeld. We werken bijvoorbeeld ook aan een Green Key, want dat duurzaamheidslabel is voor bedrijven en overheden steeds belangrijker.” Vergrijzing “Als je niet investeert wordt je aanbod sleets en kom je vroeg of laat in de problemen”, stelt Stef Driessen, sectorbankier Leisure bij ABN AMRO. “Vooral campings en bungalowparken die al wat langer bestaan zijn daar gevoelig voor. “We zien daar een sterke vergrijzing bij de ondernemers. Ze hebben vaak geen opvolging en krijgen regelmatig overnamevoorstellen van internationale durfinvesteerders. Dan ga je investeren uitstellen. Maar dan ben je al heel snel niet meer interessant voor recreatieve gasten en word je veel meer een soort extra woonwijk.” ABN AMRO kijkt als bank juist heel scherp naar herinvesteringsprogramma’s, vertelt Driessen. “Vroeger werd bij dagrecreatieve bedrijven zo’n 20 procent van de omzet gereserveerd voor herinvesteringen. Dat lijkt wat lager te worden en dat is ook niet zo’n probleem. We zien dat bedrijven slim investeren in software, waarmee je bijvoorbeeld zaken kunt automatiseren. Als je dat goed doet en inregelt kun je tegen relatief beperkte kosten een heel hoog serviceniveau realiseren.” Chatbot met AI Op dat spoor zit ook Leisure King, het reserverings- en ticketsysteem voor dagattracties van ondernemer Erik Kroon. “Wij hebben geïnvesteerd in een AI chatbot. Dagelijks krijgen ondernemers immers vele mailtjes en telefoontjes van mensen die vragen: waar is het startpunt? Hoe laat begint de activiteit? Van die vragen die elk bedrijf ook in zijn FAQ’s heeft staan, maar die niemand leest. Voor ons gaat het om zo’n 3.500 contactmomenten per jaar waarbij medewerkers ‘stomme’ vragen moeten beantwoorden. Dat wilden we graag automatiseren. In het verlengde daarvan zijn we gaan werken aan de vervolgstap: het aanvragen van een offerte of zelfs het plaatsen van een boeking. Zo besparen we ongeveer 1.800 offerte-aanvragen per jaar.” Het doel is helder, want goede medewerkers zijn schaars en duur. Je zet mensen dus het liefste in op posities waar ze echt meerwaarde hebben: niet als telefoonbeantwoorder voor vragen waarvan het antwoord ook op de website staat. Het is overigens nog niet zo ver dat mensen die bellen met een vraag echt een chatbot aan de lijn krijgen, maar volgens Kroon is ook dat over een jaar of twee realiteit. “En als AI er echt geen antwoord op heeft, wordt de beller doorgezet naar een medewerker.” 16 Recreactie | 02-2026
Dat komt er dus aan, maar in feite wil Kroon zoveel mogelijk toe naar chat en WhatsApp-communicatie. “Bellen is omslachtig en mensen jonger dan circa 35-40 jaar willen dat al helemaal niet meer. Ook e-mail is een lastige manier van vragen stellen, vooral omdat het zo lang duurt. De kans is levensgroot dat je het contact met de klant verliest. De chat en WhatsApp moeten dus zó aantrekkelijk gemaakt worden, dat mensen helemaal niet wíllen bellen of mailen.” Een voorbeeld: wie een vraag stelt via het contactformulier op de website, krijgt direct antwoord, nog voor het formulier verzonden wordt.. “In feite willen we mensen demotiveren om te bellen en te mailen.” De vraag is natuurlijk: wat vindt de consument daarvan? Doet het afbreuk aan de klantbeleving? “Twee jaar geleden functioneerden chatbots nog heel matig”, weet Kroon. “Maar dat is met AI volledig veranderd. De antwoorden zijn nu echt to the point. Het valt en staat natuurlijk wel met wat je zelf op je website aan informatie geeft. Dat moet kloppen en liefst zo compleet mogelijk zijn. Als de chatbot fouten maakt, heb je die in feite zélf gemaakt. Als je ergens een verouderde blog op je site hebt waarin staat dat je met muntjes moet betalen, vertelt AI dat óók aan je klanten. Maar het zijn echt de uitzonderingen die het Vaak kun je bijzondere ervaringen bieden zonder zelf zwaar te investeren probleem vormen. In verreweg de meeste gevallen loopt het perfect.” De Leisureking-AI chatbot bespaart ondernemers al snel 8 uur werk in de week, claimt Erik Kroon. Natuurlijk kost het ontwikkelen van die AI chatbot ook geld. “Maar de opbrengst is vele malen hoger. Van de 550 dagrecreatieve bedrijven in Nederland waar Leisure King de boekingen voor verzorgt, werken er nu 75 met het systeem. En het duurt niet lang meer, dan gebruiken ze het allemaal.” Miljoenen per jaar Investeren is absolute noodzaak om je bedrijf op orde te houden, weet ook Angelique Joosten, directeur van De Leistert in Roggel. “Om het 5-sterren kwaliteitsniveau te behouden investeren we elk jaar een paar miljoen in ons bedrijf. Dat is 02-2026 | Recreactie 17 >
Zeer korte terugverdientijd Nu nog eenvoudiger beheer op afstand ICY-CC GO is het geheel vernieuwde centrale dashboard van ICY om uw camping of vakantiepark eenvoudig en draadloos te beheren. De software is web-based en daardoor overal en op elk apparaat toegankelijk. Door de koppeling met het reserveringssysteem en het gebruik van bewegingssmelders levert ICY-CC GO gemiddeld 26% besparing op energieverbruik. 8:30 Bungalow 007 Beheer onder andere: THERMOSTAAT Comfortabel Welkom • Warm welkom voor uw gasten • Binnenklimaat van accommodaties • Stroompunten op de camping • Alarm meldingen (bij o.a. rook, brand, vorst, overmatig stroomverbruik en lage cv-druk) www.icy.nl 21˚C Comfort 21˚C Rust 17˚C Antivorst 13˚C GEMETEN TEMPERATUUR 21˚C PARAMETER INSTELLINGEN MAX. TEMP 24˚C RESERVERINGEN 07 okt 9:30 COMFORT 2 uur Wijzigen RUST 16 uur Watersnip w Alarmen Offline Apparaten Reserveringen 9 0 107 Overzicht locaties Zoom Dashboard Overzicht locaties Terrein overzicht Overzicht devices Alarmen Tickets Rapportages Reserveringen Beheer User Management Help center BUNGALOWPARK LEMSTERBOSCH TECHNISCHE DIENST Toon: alle locaties Bungalow 4 22˚C 10 okt 10:00 10 okt 14:00 14 okt 10:00 14 okt 14:00 16 okt 10:00 ALARMEN ACTUELE ALARMEN Op dit moment zijn er geen alarmen GESCHIEDENIS Op dit moment zijn er geen alarme Meer weten? Scan de QR. 4.9 | 40 recensies 4,9 uit 44 beoordelingen Op zoek naar duurzame oplossingen voor uw onderneming? Bij Solar Services Hof van Twente ben je aan het juiste adres voor alles op het gebied van duurzaamheid. Wij bieden alle oplossingen onder één dak. Van advies tot installatie en service. Laadpalen Airco's Zonnepanelen Warmtepompen Waterontharders Batterijsystemen Profiteer van subsidie op laadpalen! 0547 - 700 215 info@solarhvt.nl Stationsweg 34A, 7475 NN Markelo Scholekster Kievit eg Grutto Tureluur n r B k e k e k e n k B e r weg w eg n e k Bre k Br e k e n weg k e B r Brekken e k n weg k
coverstory ‘Richt je vooral op extra bezetting in de schouderseizoenen’ altijd een heel breed pakket. Dit seizoen gaat het bijvoorbeeld om een nieuw horecaconcept bij La Selva, een investering in de wifi-kwaliteit, in IT en cyberweerbaarheid. Maar we investeren ook in verlichting op zonne-energie en vernieuwing van het wegdek op verschillende delen van de camping. We moeten altijd kiezen voor wat op dat moment nodig is. Én wat op dat moment mogelijk is.” Joosten licht dat toe met een voorbeeld: “We zijn al een tijdje druk bezig met de plannen en voorbereidingen voor een nieuw zwembad. Dan gaat het om bouwen zonder gas, en dat brengt een uitdaging met zich mee op het gebied van elektriciteit én stikstof. Omdat de gast toch blijft vragen om een 5-sterren zwemvoorziening, investeren we dit jaar nog fors in ons huidige zwembad, zowel in techniek als in beleving voor de gast. Het oplossen van de netcongestie ziet er op dit moment voor ons park hoopvol uit, mede door out of the box te denken. Zodra er duidelijke wet- en regelgeving rondom stikstof komt, kunnen we snel verder met een volledig duurzaam, gasloos, nieuw zwembad. Dat draagt bij aan de beleving van onze gasten én versterkt de regio. Als stichting kunnen we niet wachten tot we dat gerealiseerd hebben.” ‘Kijk naar de opbrengst per vierkante meter’ Als het gaat om de investering bij verblijfsrecreatieve bedrijven, is ook de btw-verhoging zorgelijk, vindt Stef Driessen van ABN-AMRO. “Die leidt tot veel angst in de sector. Die 21% btw is driemaal zoveel als in Duitsland. Ook de verschillen in toeristenbelasting doen er echt toe. Dat beperkte vorig jaar al de herinvesteringen bij bedrijven – met alle risico’s van dien.” De btw-verhoging zal volgens diverse onderzoeken vooral impact hebben op bedrijven die zich richten op het middelsegment of lagere segment. Driessen: “De kleinere bedrijven hebben minder schaalvoordelen en nu al moeite om in de boekingsplatforms hoog in de resultaten te komen. Die bedrijven worden meer dan gemiddeld afgerekend op prijsstijgingen. Dat vraagt om meer onderscheidend vermogen: want een unieke propositie mag de gast wél wat extra’s kosten. En werk bijvoorbeeld ook aan de flexibilisering van je vaste kosten. Dat kan door de kracht van je omgeving te gebruiken. Vaak kun je bijzondere ervaringen bieden zonder zelf zwaar te investeren. Denk aan een ontbijtservice die wordt verzorgd door het restaurant verderop in de straat. Of arrangementen, samen met lokale ondernemers. Werk vooral samen, ook met fietsen- of sloepenverhuurders. Waar heb je een eigen snackbar voor nodig als je ook af en toe een foodtruck kunt laten komen – en eigenlijk is dat ook veel leuker voor je gasten! Ga ook op zoek naar nieuwe doelgroepen. Bijna elke ondernemer weet dat mensen met honden een aparte doelgroep vormen. Maar wie heeft zich al specifiek gericht op een groep als de solo-travellers? Dat zijn mensen die echt even willen afschalen en dat liefst in hun eentje doen. Ik heb nog nooit gezien dat daar aandacht voor is. En wil je dat mensen gaan fietsen vanaf je bedrijf? Misschien moet je dan eens denken aan een bewaakte fietsenstalling met laadfaciliteiten voor kostbare e-bikes. Dat soort kleine investeringen versterken je concept en werken onderscheidend. Het gaat vooral om extra bezetting in de schouderseizoenen. In de hoogseizoenen is het bij de meeste bedrijven al druk zat.” Driessen pleit ervoor dat ondernemers zich niet blindstaren op bezettingsgraad of de prijs per verblijf. “Denk in het rendement per vierkante meter en wees creatief. Plaats bij de visvijver een visvoer-automaat, waar kinderen voor 50 cent visvoer kunnen kopen. Dat zou zomaar de best verkopende vierkante meter van je park kunnen worden. Of denk eens aan de bedrijven op Terschelling, waar je de dark sky nog kunt zien. Daar verkopen ze letterlijk de lucht. En met heel veel succes.” 02-2026 | Recreactie 19
de visie Henry Meijdam, voorzitter HISWA-RECRON ‘Wij zijn het zuurstofventiel van Nederland’ In juni 2025 werd Henry Meijdam benoemd tot voorzitter van HISWA-RECRON. In november dat jaar presenteerde hij – tijdens de eerste ledenvergadering onder zijn voorzitterschap – de vier speerpunten van de branchevereniging voor de komende jaren. Hij streeft naar een flinke groei in het aantal leden. Hoe pakt hij dat aan? En hoe heeft Meijdam zijn eerste driekwart jaar ervaren? Tekst: Jaap van Sandijk Foto: Hiswa-Recron Hij ziet zichzelf als de spil tussen de leden en de organisatie. En hij wil de vereniging zó leiden, dat de gestelde doelen maximaal worden bereikt. Henry Meijdam stapte bij zijn benoeming op een rijdende trein en constateert tot zijn vreugde dat HISWA-RECRON een geoliede organisatie is. Maar alles kan altijd beter. “Eén van mijn ambities is om onze branchevereniging te laten groeien. Ik zou het geweldig vinden als we er voor kunnen zorgen dat zo’n tachtig tot vijfentachtig procent van de bedrijven uit onze sector is aangesloten.” Wat gaf de doorslag om je kandidaat te stellen voor deze functie? “Ik word altijd erg vrolijk van mensen met ondernemingslust. Mensen die problemen niet zien als het eind van een verhaal, maar als het begin van een kans om iets op te lossen. Dat zie ik ook bij deze vereniging. Niet alleen in de lobby, maar ook in juridische en politieke kwesties zijn we in staat om het verschil te maken. Om onze nek uit te steken. Die optimistische houding zit overigens ook heel diep in mijn karakter.” Je nek uitsteken betekent ook risico nemen. Is dat verstandig? “We moeten een scherp profiel hebben. Kijk, belangenbehartigers hebben nogal eens de neiging om iedereen tevreden te willen houden. Maar het soort vraagstukken waar wij voor staan, verlangt soms dat je een duidelijke positie op het schaakbord durft in te nemen. Dat je niet bang moet zijn om een standpunt in te nemen waar niet iedereen blij mee is. We zijn er niet om de populariteitsprijs van Nederland te winnen.” ‘We zijn er niet om de populariteitsprijs van Nederland te winnen’ Of je daarmee iedereen weet te overtuigen is een tweede. Kijk naar de btw-verhoging die helaas toch doorging. “HISWA-RECRON heeft zich heel sterk gemaakt om die verhoging te voorkomen. De effecten van die verhoging zullen een centraal thema worden in de komende periode. De berichten die wij binnenkrijgen, duiden op een omzetdaling van ongeveer dertig procent. Als straks de totale opbrengst aan btw-heffing daalt doordat bedrijven het niet redden of mogelijk zelfs failliet gaan, heb je niks gewonnen. Ik denk dat geen enkele politicus dat voor zijn rekening wil nemen.” Wat zie je als de belangrijkste taken van deze branchevereniging? “Dat zijn er drie. Op de eerste plaats moeten we de belangen van de leden op een goede en expliciete wijze behartigen. Als tweede noem ik het delen van kennis. We moeten leden helpen met het beschikbaar stellen en ontwikkelen van kennis die ze nodig hebben voor hun bedrijfsvoering. De derde taak is de ontmoetingsfunctie. Ondernemers vinden het plezierig om elkaar te ontmoeten in informele sfeer en om elkaar te helpen. Natuurlijk kun je elkaar ook digitaal treffen, maar wij neigen ernaar om fysieke ontmoetingen een belangrijke rol te geven. Ik vind het bijvoorbeeld heel belangrijk om ook vanuit de landelijke organisatie het gesprek aan te gaan en kennis op te halen bij regionale bijeenkomsten.” 20 Recreactie | 02-2026
Henry Meijdam Henry Meijdam (Huizen, 1961) werd op 4 juni 2025 unaniem benoemd tot nieuwe voorzitter van HISWA-RECRON. Hij is daarmee de opvolger van de op 6 oktober 2024 overleden Peter Brussel. Meijdam heeft ervaring in zowel private organisaties en brancheorganisaties, als overheid. Zo was hij algemeen directeur van het Interprovinciaal Overleg (IPO) en voorzitter van de VROM-raad en de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur. Naast tal van functies in de private wereld was hij burgemeester van Zaanstad en waarnemend burgemeester van Lelystad. Tijdens je eerste ledenvergadering presenteerde je de vier speerpunten voor de komende jaren: vitale kwaliteitsbedrijven, duurzaam en innovatief ondernemen, ruimte voor groei en een topsector om in te werken. Waarom deze? “In de komende periode willen wij ons meesterschap in de beperking zoeken. We willen niet bezig zijn met van alles en nog wat. Het gaat ons om rendement voor bedrijf en samenleving. Niet alleen financieel, maar ook maatschappelijk. Onze sector is eigenlijk het zuurstofventiel van de stadstaat Nederland.” Wat zijn, in het kort, de belangen van die vier speerpunten? “Bij vitale kwaliteitsbedrijven doelen we onder meer op regelingen van de overheid, die niet beklemmend mogen zijn. Bij duurzaamheid en innovatie heb je het over een bedrijfsmodel dat bestand is tegen de tand des tijds. Bij ruimte voor groei denk ik aan de manier waarop je je bedrijf organiseert. Maar ook aan de wijze waarop de overheid ruimte biedt, om groei te faciliteren. En met een topsector om in te werken denken we aan de combinatie van aantrekkelijk werk, goede arbeidsvoorwaarden en goede regelgeving.” Wat zijn je topprioriteiten voor watersport en recreatie? Kun je die per sector benoemen? “Ik vind dat we met watersport en landrecreatie juist samen moeten opgaan. Dus ik ga liever niet in op verschillen. Ik zie de kracht van het totaal.” Maar de problematiek rondom bijvoorbeeld waterplanten is toch echt een watersportissue? “Zeker, maar het gaat om de achterliggende vraag: ruimte om je bedrijf uit te oefenen. Natuurlijk zijn watersport en landrecreatie onderscheidende takken van sport, maar in de kern gaat het in onze sector allemaal om gastvrijheid, gezelligheid en het bieden van ontspanning. Ik zou dat onderscheid niet al te zeer willen uitvergroten.” 02-2026 | Recreactie 21
ondernemen Duidelijkheid voor ondernemer en recreant Nieuwe voorwaarden voor de vaste plaatsen De RECRON-voorwaarden voor vaste plaatsen zijn herzien en zullen per 1 januari 2027 de huidige set voorwaarden vervangen. Die set dateerde alweer van 2016 en was hard aan herziening toe. De maatschappij is veranderd en de politiek en media volgen de ontwikkelingen rond vaste plaatsen nauwgezet. De nieuwe voorwaarden spelen daarop in en bieden ondernemers en consumenten meer duidelijkheid. Tekst: Maarten Bokslag Foto’s: Wanda van Eck Van de vijf sets met voorwaarden die specifiek gelden voor de RECRON-bedrijven, worden de voorwaarden voor de vaste kampeerplaatsen verreweg het meest gebruikt. “Je zou ook kunnen zeggen, ze leveren de meeste discussie op”, zegt Jeffrey Belt, adjunct-directeur van HISWA-RECRON. Om die reden worden de voorwaarden ook regelmatig geactualiseerd. Voorheen ging dat samen met de Consumentenbond en ANWB. Dit keer ging het anders. De Consumentenbond kondigde in 2023 aan dat zij niet meer namens consumenten zal onderhandelen over leveringsvoorwaarden. Voor sommige branches, die enkel met de Consumentenbond onderhandelden, was dat een gevoelige klap. “Wij hebben het geluk dat ook de ANWB er namens de consumenten bij betrokken is”, vertelt Belt. “En de ANWB is volledig achter de noodzaak van de voorwaarden blijven staan. De voorwaarden zijn namelijk hard nodig om duidelijkheid te scheppen in de markt.” Om de branchevoorwaarden nog meer draagvlak en legitimiteit te geven, wordt er vanuit de landelijke geschillencommissies een toetsingscommissie samengesteld. Die kan met ingang van 2026 op verzoek van de aangesloten branches de branchevoorwaarden toetsen en in een register opnemen. Steeds belangrijker Het belang van de voorwaarden lijkt alleen maar groter te worden, zo bleek de afgelopen jaren. Het opheffen van vaste plaatsen op campings groeide in sommige gevallen uit tot een gebeurtenis waar de media zich mee gingen bemoeien en sommige politici spraken er schande van. Op verzoek van de Tweede Kamer kwam er zelfs een onderzoek naar het verdwijnen van jaarplaatsen op campings. Eén van de conclusies daarvan was dat de RECRON-voorwaarden de consument belangrijke bovenwettelijke bescherming bieden – en dat extra bescherming niet nodig is. De onrust was daarmee niet weggenomen, maar het gaf wel weer aan hoe belangrijk die voorwaarden vaste plaatsen zijn. Ook de geschillencommissie Recreatie behandelt veel zaken 22 Recreactie | 02-2026 die te maken hebben met vaste plaatsen.Daarom worden die voorwaarden ook regelmatig geactualiseerd. Dat is nu weer gebeurd. Belangrijke input kwam daarbij van de advocaten van de HISWA-RECRON Kennispartners, legt Belt uit. “Zij ondersteunen leden vaak bij het verdedigen van zaken die voor de geschillencommissie komen. Ze weten precies waar de pijnpunten zitten en welke jurisprudentie er is. Die input namen we mee in de onderhandelingen over de nieuwe voorwaarden.” Tijdens de onderhandelingen met de ANWB, die ruim een jaar duurden en vijf gespreksrondes omvatten, waren naast Belt ook HISWA-RECRON juristen Marcel Tap en Joost Bosman aanwezig. Daarnaast werd praktijkkennis ingebracht door Margaux de Rooij, jurist van het Molecaten-concern én lid van de geschillencommissie. Ook de ANWB bracht meerdere onderhandelaars in, waaronder twee juristen. “Met vijf juristen aan tafel hebben we bijna elke letter van de voorwaarden uitgebreid besproken”, blikt Jeffrey Belt terug. “Maar we zijn er uitgekomen, met begrip voor elkaars positie en onderling respect.”
Zulke belangrijke onderhandelingen worden gedurende het proces ook meerdere malen besproken met het bestuur van HISWA-RECRON, de concerns en een afvaardiging van de bedrijfsgroep Kampeer- en Bungalowbedrijven. Het gaat uiteindelijk om draagvlak en of er in de praktijk met de voorwaarden gewerkt kan worden. De nieuwe voorwaarden gaan per 1 januari 2027 in Meer transparantie Joost Bosman, jurist van HISWA-RECRON, wil wel uitleggen wat er precies is veranderd. “Er komt bijvoorbeeld meer transparantie rond de jaarlijkse huurverhoging. Die verhoging is altijd toegestaan tot aan de CPI, de consumenten prijsindex. Vorig jaar was die 3,1%. Verhoog je de prijzen met meer dan het CPI, maar maximaal 10%, dan moet je als ondernemer globaal motiveren waarom je dat nodig vindt. Boven de 10%, of als je binnen drie jaar in totaal 25% verhoogt, moet je de verhoging expliciet motiveren. Dat vraagt dus meer transparantie van de ondernemer over de reden waarom het jaargeld wordt verhoogd.” Zo’n verhoging van meer dan 10% kan slechts in een beperkt aantal situaties en moet bovendien minstens 15 maanden tevoren worden aangekondigd. Bosman: “Verhogen is dus nog steeds mogelijk, maar naarmate de verhoging groter is, heeft de ondernemer een zwaarder wegende motiveringsplicht. De recreant kan daar eerder op anticiperen en de verhoging eventueel laten toetsen. Dat is in lijn met hoe rechters aankijken tegen de mogelijkheid van ondernemers om prijzen aan te passen.” Een andere belangrijke wijziging is dat er een splitsing is gemaakt tussen de situaties waarbij een recreant zijn kampeermiddel (chalet, stacaravan etc.) verkoopt zonder, of mét standplaats. Bij de verkoop zonder standplaats is in de nieuwe voorwaarden vastgelegd dat het kampeermiddel niet zomaar op elk moment mag worden afgevoerd. Soms moet er eerst worden gesnoeid, of is het terrein extreem drassig. Soms is het hoogseizoen en staat de camping vol. Dan kan de ondernemer bezwaar maken en aangeven wanneer het transport wél plaats kan vinden. Ook nieuw: als een recreant zijn plaats voor 1 juli heeft verlaten en de ondernemer verhuurt die plek daarna weer, kan de vertrokken gast een deel van zijn jaargeld terug krijgen. Voorwaarde is wel dat er geen andere jaarplaatsen op de camping beschikbaar zijn. Ofwel: het moet noodzakelijk zijn dat de nieuwe gast op die ene plek komt te staan. Verkoop met standplaats Over de verkoop van een kampeermiddel met standplaats is de laatste jaren erg veel te doen geweest. Dat kwam vooral doordat mensen veel te veel betaalden, en dan dachten dat ze ook echt recht hadden op die standplaats. Maar ze kopen die plaats niet, want ze krijgen een huurcontract. Om kopers van een kampeermiddel inclusief standplaats daarop te wijzen, kan een ondernemer voortaan eisen dat het kampeermiddel voor verkoop wordt getaxeerd. Bosman: “Daarmee kan het voor de nieuwe recreant geen verrassing meer zijn wat het kampeermiddel 02-2026 | Recreactie 23 >
LOTEC GEEFT WATER VORM DE EUROPESE SPECIALIST VOOR RECREATIEBADENZWEMBADEN EN WATERTECHNIEK. EuroParcs Resort - De Utrechtse Heuvelrug Lotec is een Europese specialist voor recreatiebadenzwembaden en watertechniek. We zijn uitgegroeid tot een absolute specialist met kwalitatief hoogwaardig zwemwater als belangrijkste uitgangspunt. Hierbij gaan wij tot het uiterste. Met geavanceerde technologieën en efficiënte oplossingen creëren we innovatieve (beheers)systemen die water een extra dimensie geven. In veel gevallen ontstaan op onze eigen tekentafels. We durven daarom wel te stellen dat we onze sporen als totaalinstallateur op zwemwater gebied hebben verdiend. Onze naam staat garant voor de hoogste waterkwaliteit en is onlosmakelijk verbonden met uw, maar ook onze reputatie. ONTDEK WATERPROOF H2O TECHNOLOGY, ONTDEK LOTEC! LOTEC Nederland LOTEC Noord-Oost LOTEC Belgium Boven Zijde 12, 5626 EB Eindhoven Koppelstraat 35, 7391 AK Twello Esperantolaan 4, 3001 Heverlee T 040 243 00 21 T 057 174 38 00 T 016 98 01 03 E info@lotec.nl E twello@lotec.nl E info@lotec.be www.lotec.nl www.lotec.nl www.lotec.be
ondernemen werkelijk waard is. Als hij dan bereid is om toch een hogere koopsom te betalen, dan is dat de keus van de koper, maar is deze wel gewaarschuwd.” Ook komt het voor dat de ondernemer bemiddelt bij verkoop van een kampeermiddel. In de nieuwe voorwaarden is vastgelegd dat daar een redelijke vergoeding voor gevraagd kan worden, dat dit vooraf schriftelijk moet worden vastgelegd en dat de werkzaamheden worden gespecificeerd. Een ander belangrijk artikel dat is gewijzigd, betreft de afspraken bij een herstructurering. Om te beginnen is de opzegtermijn aangepast: als de camping een vervangende plek aanbiedt blijft die 12 maanden, maar als er geen vervangende plek is gaat die naar 18 maanden. Ook de tegemoetkoming in verplaatsingsAls het jaargeld flink stijgt, moet dat goed gemotiveerd worden kosten is verhoogd. Die wordt € 2.300,- voor een enkel kampeermiddel en € 3.507,- voor een dubbel/geschakeld kampeermiddel. Die bedragen worden jaarlijks geïndexeerd. “Daarmee is voldaan aan twee belangrijke wensen van de ANWB”, legt Bosman uit. De belangrijkste veranderingen in de RECRON-voorwaarden voor vaste kampeerplaatsen 1. Prijsverhogingen van meer dan 10% in een jaar, of meer dan 25% in drie jaar, moeten expliciet worden gemotiveerd. Ofwel: je hebt als ondernemer een zwaardere motiveringsplicht.. 2. Bij verkoop van een kampeermiddel zonder de plaats door de recreant, zijn aanvullende voorwaarden opgesteld. Daarbij hoort ook (onder strenge voorwaarden) een mogelijke restitutie van de resterende huur van de jaarplaats. 3. Bij verkoop van kampeermiddel met standplaats door de recreant, mag de ondernemer een taxatierapport van het kampeermiddel eisen. De koper weet daarmee, dat hij niet betaalt voor de standplaats, enkel voor het kampeermiddel. 4. Bij opzegging van de plaats wegens her - structurering (zonder vervangende plaats aan te bieden) wordt de opzegtermijn 18 maanden. 5. De vergoeding voor verplaatsingskosten gaat omhoog en wordt jaarlijks geïndexeerd. Tijdig melden Het doel is om per 1 januari 2027 de nieuwe voorwaarden van kracht te laten zijn voor alle vaste kampeerplaatsen op HISWA-RECRON bedrijven. Ondernemers moeten de wijziging in voorwaarden tijdig melden aan de recreanten, in elk geval voor 1 juli 2026, want een ingrijpende wijziging in de voorwaarden moet minimaal zes maanden van tevoren worden aangekondigd. Bosman: “Het is daarnaast het beste om bij de aankondiging de recreanten ook direct te verzoeken om binnen een redelijke termijn – bijvoorbeeld een maand – schriftelijk in te stemmen met de nieuwe voorwaarden. We verwachten dat de meeste recreanten dat zullen doen, want ze hebben er zelf ook baat bij. De bij HISWA-RECRON aangesloten ondernemers zijn statutair verplicht om de meest actuele RECRON-voorwaarden toe te passen op de overeenkomsten. Wanneer recreanten menen dat de nieuwe voorwaarden niet voor hen moeten gelden, zou de ondernemer in strijd handelen met het lidmaatschap van HISWA-RECRON. De ondernemer heeft dan een reden om eventueel de huurovereenkomst met die recreanten op te zeggen. We gaan er echter vanuit dat recreanten dat ook niet willen.” De nieuwe voorwaarden staan voor ondernemers online op de kennisbank van HISWA-RECRON, inclusief een stappenplan en modelbrieven. www.hiswarecron.nl 02-2026 | Recreactie 25
DEBESTEKEUZE Met TOMM. klaar voor de toekomst Dé nieuwste reserveringssoftware Totaaloplossing met Prosuco voor je website & marketing Geen lange contracten: we geloven dat jij tevreden bent en blijft WWW.TOMMYBOOKINGSUPPORT.NL/TOTAALOPLOSSING Voorkom brandgevaar door illegaal laden in jouw onderkomens Met onze slimme detectie en automatische afschakeling voorkom je schade, brandgevaar en ongecontroleerde piekbelasting. Scan en voorkom dit risico
Privé sanitair per direct beschikbaar Houten chalet op gegalvaniseerd stalen onderframe van hoogwaardige kwaliteit. Uit voorraad beschikbaar: - Duo privé sanitair - Elektrische- of gas gestookte CV - Wandcloset, wastafel & douche - Compact of met luxe keukenblok - Verschillende kleuren As easy as a tent, the comfort of a home www.simplecamp.nl | 076 - 5816865
belangenbehartiging Wolvenbeleid vraagt om landelijke aanpak ‘We gaan van incident naar incident’ Het wolvenbeleid in Nederland is te versnipperd. Zo is de escalatieladder een probaat middel om het wolvenprobleem te beheersen, maar door juridische procedures lukt het niet om dit goed toe te passen. Ondertussen kampen recreatieondernemers met annuleringen. HISWA-RECRON doet een oproep voor helder beleid en zet zich in voor compensatie. Tekst: Jaap van Sandijk Foto’s: Shutterstock Het wolvenbeleid moet en kán veel effectiever. Door een samenhangende, landelijke aanpak kan daadkrachtiger worden opgetreden tegen probleemwolven. HISWA-RECRON pleit voor een integraal beleid waarin recreatie en toerisme structureel worden meegewogen, naast ecologische en juridische belangen. Aanvankelijk zat de recreatiesector niet aan tafel bij de bespreking van het wolvenprobleem. Maar inmiddels heeft de branchevereniging die plek verworven. “Wij zijn een belangrijke economische sector en daarmee ook een belangrijke gesprekspartner in het buitengebied”, vertelt Shavonne Korlaar, regiomanager Gelderland en Utrecht van HISWARECRON. Zij is betrokken bij gesprekken met provincies en gemeenten in haar werkgebied. Ook Petra Ellens, regiomanager Overijssel en Drenthe, vertegenwoordigt in haar provincies de sector bij de wolvenaanpak. Net als haar collega vindt zij dat recreatieRecreatiebedrijven worden geconfronteerd met onnodig veel annuleringen bedrijven lijden onder de huidige ad hoc aanpak. “We gaan van incident naar incident.” En dat is nog niet alles. “De communicatie naar het publiek is onevenwichtig, waardoor recreatiebedrijven worden geconfronteerd met onnodig veel annuleringen.” Heldere keuzes Hoe zou het beter kunnen? HISWA-RECRON benadrukt dat in een landelijke aanpak niet alleen natuur- en veiligheidsaspecten, maar ook recreatieve en economische aspecten moeten worden meegenomen. Dat kan, want Wageningen University & Research (WUR) doet onderzoek naar de gevolgen van de wolf voor recreatieondernemers. “Een landelijke aanpak voorkomt versnippering en zorgt voor consistente keuzes”, licht Korlaar toe. Ook de communicatie naar het publiek wordt daarmee eenduidiger. “Wij pleiten voor feitelijke informatie die onnodige angst en reputatieschade voor recreatiegebieden voorkomt en die duidelijk maakt dat recreatiebedrijven toegankelijk zijn.” Voor een eenduidige werkwijze wijst Petra Ellens op de wolven-escalatieladder, een protocol dat door provincies wordt ingezet tegen probleemwolven. Die bestaat uit een reeks stappen die je kunt nemen wanneer een wolf te dicht bij mensen komt en agressief gedrag vertoont. Monitoring, afschrikkingsmiddelen en afschot zijn een aantal maatregelen van de in totaal vier tredes. Bij elke stap worden passende maatregelen ingezet. Een wolf die niet schuw 28 Recreactie | 02-2026
genoeg is, wordt bijvoorbeeld geconfronteerd met (paintball) geluiden of gericht verjaagd. Een prima middel voor de aanpak van probleemwolven, stelt Ellens. Maar de uitwerking stuit op een volgens haar typisch Nederlands verschijnsel. “Bij gevoelige thema’s waar emoties, belangen en wetgeving elkaar raken – zoals bij de wolf – is de neiging om naar de rechter te gaan groot. Dat zie je bij elk besluit waar men tegen is. Op zichzelf is de rechtsgang een waardevol onderdeel van onze rechtsstaat. Maar in beleidsdossiers zoals de wolf ontstaat een paradox: een instrument dat bedoeld is om escalatie te voorkomen, raakt zelf geblokkeerd door escalatie via de rechter.” Compensatie HISWA-RECRON maakt zich ook sterk voor passende compensatie voor recreatiebedrijven die schade hebben door de wolf. “Er zijn ondernemers die annuleringen als gevolg van de wolf bijhouden”, zegt Ellens. “Dat kunnen ze ook aantonen.” Korlaar vult aan: “Ondernemers hebben bijvoorbeeld ook indirecte schade door meer personeelsinzet en aanpassing van het marketingbeleid. Ook in het geval van preventieve maatregelen, zoals wolfwerende voorzieningen, moeten recreatiebedrijven voor subsidie in aanmerking komen.” Beide regiomanagers zijn volop in gesprek met verschillende overheden. Dat kan overigens best verwarrend zijn, zegt Korlaar. “Elke overheid heeft zijn eigen specifieke functie. Het Rijk moet zich houden aan de EU-richtlijnen. De provincies stellen de protocollen op die nodig zijn voor het beschermen van de wolf. En de gemeenten zijn verantwoordelijk als het aankomt op openbare orde en veiligheid.” De regiomanager merkt dat overheden vaak naar elkaar wijzen. “Dat is op zich wel logisch, want elke overheid heeft een eigen rol. Maar dat is natuurlijk ook theoretisch. Een wolf loopt gewoon door alle gebieden heen. En wie neemt de verantwoordelijkheid voor taken die nog niet belegd zijn?” Voor het komend seizoen is er nog het nodige werk aan de winkel. Korlaar: “Afgelopen zomer oordeelde de rechter dat de Veluwe als Natura 2000-gebied ook geschikt moet worden gemaakt voor de wolf. Daarmee stelde de rechter Stichting De Faunabeschermer in het gelijk. Dat betekent dat het voortplantingssucces en het welzijn van de wolf centraal moet staan. Dat kan gekopieerd worden naar andere Natura 2000-gebieden – en kan dus flinke gevolgen hebben. We moeten afwachten hoe dit gaat aflopen, want de minister gaat tegen de uitspraak in beroep. Wij willen er in elk geval voor zorgen dat er dit jaar een heel seizoen gedraaid kan worden, zonder afsluitingen.” Ellens benadrukt tot slot dat tegen probleemwolven consequent en effectief moet worden opgetreden. “Doordat wij zo schuw zijn in onze acties, wordt de wolf steeds minder schuw.” 02-2026 | Recreactie 29
Camping Wulpen kiest voor grip en zekerheid met HISWA-RECRON Energie Camping Wulpen is een charmante familiecamping in Cadzand, op vijf minuten fi etsen van het strand en vlak bij België. Sinds Ruud van Damme vorig jaar het beheer overnam, is de camping met 207 plaatsen volop in ontwikkeling. Daar hoort volgens hem ook een toekomstbestendige aanpak van energie bij. Sinds 1 januari van dit jaar is Camping Wulpen deelnemer van HISWA-RECRON Energie. De reden om over te stappen was volgens Ruud helder: prijs en overzicht. “We zijn grootverbruiker, met één elektra- en twee gasaansluitingen. Voorheen hadden we losse contracten bij verschillende leveranciers. Toen ik via een mailing van HISWA-RECRON Energie werd geattendeerd op het collectief, heb ik gewoon de telefoon gepakt. Daar hebben we geen moment spijt van gehad.” Prettig en no-nonsense Het contact met Top Supplier EnergyProof ervaart Ruud namelijk als prettig en no-nonsense. “Zonder druk, helder en vrijblijvend. Dat voelde meteen goed.” Inmiddels bespaart de camping aanzienlijk op de energiekosten. “En minstens zo belangrijk: Bart is goed bereikbaar. Bij een vraag over de Informatieplicht kon ik direct bellen.” Zijn advies aan collega-ondernemers is nuchter: “Pak de telefoon en neem vrijblijvend contact op. Het is een partij waarmee je een duurzame relatie kunt opbouwen en kunt meegroeien.” we proof it! Aan- en verkoop Denkt u aan de verkoop van uw recreatiebedrijf? Of wilt u een bedrijf aankopen? Den Otter Van Vliet, uw makelaar en persoonlijk adviseur DEN OTTER VAN VLIET BEDRIJF S OPVOLGING | TAXATIE | COACHING www.denottervanvliet.nl
kennis delen Stikstof: op zoek naar een oplossing De stikstofproblematiek legt steeds meer ontwikkelingen stil. Recente uitspraken van onder meer de Raad van State op 14 januari hebben daar geen verandering in gebracht. Recreatiebedrijven die in of bij Natura 2000-gebieden liggen die te lijden hebben onder teveel stikstof, hebben een groot probleem. Iedereen zoekt naar een oplossing, maar die is nog niet in zicht. Tekst: Eelco de Jong (Zypp advocaten) Foto: Shutterstock Het stikstofoverschot wordt veroorzaakt door met name (een deel van) de agrarische sector, de veeteelt, de ‘buitenlandse import van stikstof’ en – in mindere mate – verkeer en industrie. In diverse juridische uitspraken is vorig jaar al vastgelegd dat het intern salderen binnen een ‘project’ niet meer zonder meer mogelijk is. Intern salderen is: kijken wat je stikstof-uitstoot was, en dat verrekenen met de nieuwe situatie. Op het moment geldt dat daarvoor een ‘passende beoordeling’ nodig is. Maar hoe moet dat als de ontwikkeling in een bestemmingsplan of omgevingsplan is opgenomen, en dus niet als project is vergund? Op 14 januari heeft de Raad van State in een dergelijke kwestie een uitspraak gedaan en de uitkomst is weinig verrassend: intern salderen mag ook niet meer in de voortoets van een bestemmingsplan. In de voortoets moet uitsluitend worden gekeken naar de nieuwe ontwikkeling zelf. Als niet kan worden uitgesloten dat deze extra stikstofdepositie veroorzaakt op een overbelast Natura 2000 -gebied, moet ook hier een passende beoordeling worden gemaakt. Dat betekent in de praktijk: meer onderzoeken. Wat is de uitstoot nu en hoe was de legale situatie ten tijde van de vaststelling van het bestemmingsplan/omgevingsplan? Meer onderzoek betekent ook langere doorlooptijden en vertraging in bouw- en uitbreidingsplannen. Belangrijk: wat heeft u eerder aan vergunningen gekregen en gemeld? Voor de natuur Dan geldt ook nog het zogenoemde ‘additionaliteitsbeginsel’: een deel van de stikstofruimte wordt afgeroomd ten behoeve van de natuur. Als er dus sprake is van een depositie in de oude situatie, kan die niet zonder meer worden uitgegeven in de nieuwe situatie. Wat wél kan worden uitgegeven moet de gemeenteraad bij de vaststelling van het bestemmings- of omgevingsplan beoordelen (de ‘vergewijsplicht’). Dat is een best lastig onderdeel: het is immers niet de gemeenteraad, maar het provinciebestuur die het overzicht heeft. Hoe kun je daar als ondernemer het beste mee omgaan? Uiteraard door ruim de tijd te nemen. De voorbereiding zal vaak langer duren dan gewenst. Het is ook – en dat kunt u nu al doen – goed om de referentiesituatie vast te leggen. Wat heeft u aan vergunningen gekregen en aan meldingen gedaan? Daarnaast kan het helpen om te overleggen met een adviseur. De ervaring leert dat ook de ambtenaren van gemeenten en provincies het bijzonder lastige materie vinden. Dat maakt de procedures zeker niet korter. Een beetje druk van een adviseur die de weg kent in dit ingewikkelde doolhof kan dan helpen. 02-2026 | Recreactie 31
vakinfo Hoe bied je gasten meer leefruimte? Als recreatieondernemer wil je je gasten een optimaal comfort bieden. Niet alleen binnen, maar ook buiten. Dan is het goed om te weten dat je de leefruimte van een vakantiewoning op een eenvoudige manier kunt vergroten. Dat kan door het terras te integreren met het interieur van de woning. Er zijn verschillende manieren om van het terras en de woning een geheel te maken. Tekst: Jaap van Sandijk Foto: Madino Terrasmeubilair Door een terras te overdekken ontstaat een buitenplek die in meerdere seizoenen te gebruiken is. Ook als het weer wisselt, kunnen gasten langer buiten zitten. Dat vergroot hun comfort en zorgt voor een nog prettiger verblijf. Bovendien geeft een terrasoverkapping de vakantiewoning een moderne en luxe uitstraling. Aluminium of polycarbonaat? Terrasoverkappingen kunnen van verschillende materialen worden gemaakt. Een veelgebruikt materiaal is aluminium. Terrasoverkappingen van aluminium zijn sterk, vragen weinig onderhoud en kunnen goed tegen verschillende weersomstandigheden. Met een dak van verstelbare lamellen is er altijd eenvoudig zon of schaduw te creëren. Door hun rustige uitstraling passen ze bij veel soorten woningen. Een ander geschikt materiaal voor een vaste overkapping is polycarbonaat. Dit laat veel licht door en is door het lichte gewicht eenvoudig te plaatsen. Een groot voordeel van polycarbonaat is dat deze overkappingen op maat gemaakt kunnen worden. Zo zijn vrijwel alle breedtes en dieptes mogelijk, passend bij elk terras. 32 Recreactie | 02-2026 Een terrasoverkapping geeft de vakantiewoning een moderne en luxe uitstraling Terrasoverkappingen, desgewenst voorzien van een verstelbaar dak, kunnen worden uitgebreid met verschillende praktische accessoires. Denk aan zijpanelen die wind tegenhouden, glazen wanden of screens die zorgen voor meer privacy. Het plaatsen van een terrasoverkapping is een relatief kleine ingreep met een overduidelijk voordeel. Zonder de woning zelf te vergroten ontstaat namelijk extra leefruimte waar gasten veel gebruik van maken. Dat maakt een terrasoverkapping een slimme en overzichtelijke investering. Zeker met een goede inrichting zorg je er voor dat de buitenruimte een vast onderdeel van de vakantiewoning wordt. En, last but not least, draag je bij aan een prettig verblijf voor gasten. Met dank aan Madino Terrasmeubilair
productnieuws Tekst: Jaap van Sandijk Annuleringsverzekering RecreatieVerzekeringen biedt de mogelijkheid om direct vanuit de meeste reserveringssystemen een (groeps-)annuleringsverzekering af te sluiten. Dankzij de koppeling kun je je gasten tijdens het boeken direct een verzekering aanbieden en staat de polis meteen in het systeem. Hiermee verhoog je de service aan je gasten en de kans op een definitieve boeking. 085 0027 540 www.recreatieverzekeringen.nl Werkwagen Bij opruimen en schoonmaken is de werkwagen Alpha 1 een belangrijke hulp. De wagen is dankzij de vier zwenkwielen heel wendbaar en ook heel ergonomisch. Materialen en gereedschappen kunnen gemakkelijk in de wagen worden meegenomen, wat lichamelijke belasting vermindert. De werkwagen wordt geleverd met twee emmers van 15 liter met een kunststofpers voor vlakmoppen, twee emmers van 12 liter, een kunststof lade en een afvalzakhouder met deksel. Wasmachine Welke wasmachine heb je nodig voor je bedrijf: een industriële of een professionele? Een professionele wasmachine is ontworpen voor dagelijks gebruik, maar werkt met kleine wasvolumes. Industriële wasmachines zijn ontwikkeld voor organisaties waar wassen een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering is. Deze machines verwerken tot wel 180 kilo wasgoed per cyclus en zijn bestand tegen intensieve, continue belasting. Laundry helpt bij het maken van de juiste keuze. (050) 312 96 85 www.wola.nl (0186) 57 29 00 www.laundry.nl Energiebelasting besparen Het aanvragen van een teruggave van je energiebelasting kan behoorlijk ingewikkeld en tijdrovend zijn. Dat werk kun je uit handen geven aan Energiebelasting Besparen. Deze onderneming verzorgt namens je bedrijf de analyse en de aanvraag. Het bedrijf werkt op basis van no cure, no pay. Energiebelasting Besparen werkt volgens een zelf ontwikkelde methode. 06 1436 8722 www.energiebelastingbesparen.nl 02-2026 | Recreactie 33
HOGE KWALITEIT KOELTECHNIEK laag geprijsd! Gekoelde saladette ■ inklapbare rvs afdekking ■ automatische ontdooiing en lekwaterverdamping ■ temp.bereik: -2º tot 8ºC ■ 230 Volt GN schalen optioneel Vanaf 720,4750.060 art. nr model Vanaf afm. cm 950,Koelkast ■ afm. rooster 65x53 cm ■ temp.bereik: -2º tot 8ºC ■ 230 V Vrieskast ■ afm. rooster 65x53 cm ■ temp.bereik: -18º tot -22ºC ■ 230 V art. nr model afm. cm kW KOELKAST 4750.025* 1 deur 4750.005 1 deur 4750.050 2-deurs 2,5x 1/1GN 90 x 70 x 88 4750.055 3-deurs 4x 1/1GN 136,5 x 70 x 88 4750.058* 2-deurs 5x 1/6GN 90 x 70 x 97 4750.060* 3-deurs 8x 1/6GN 136,5 x 70 x 97 Gekoelde saladière ■ temp.bereik: 2º tot 10ºC ■ 230 Volt kW 0,18 0,18 895,720,0,24 1.270,- 1.020,985,- 790,0,24 1.415,- 1.135,68 x 71 x 201 0,19 74 x 83 x 201 0,30 4750.010 2-deurs 148 x 83 x 201 0,44 art. nr model afm. cm kW VRIESKAST 4750.030* 1 deur 4750.015 1 deur 1.185,950,1.560,- 1.250,2.510,- 1.995,68 x 71 x 201 0,40 74 x 83 x 201 0,48 4750.020 2-deurs 148 x 83 x 201 0,78 * afm. rooster 53,5x55 cm KOELKAST HOOGRENDEMENT UITVOERING 4752.005 1 deur 74 x 83 x 201 0,17 4752.015 2-deurs 148 x 83 x 201 0,36 VRIESKAST HOOGRENDEMENT UITVOERING 4752.010 1 deur 74 x 83 x 201 0,42 4752.020 2-deurs 148 x 83 x 201 0,70 1.480,1.185,1.920,- 1.535,2.890,- 2.315,895,2.310,1.695,3.430,- 2.745,2.630,2.095,3.955,- 3.160,art. nr model afm. cm 4750.105* 2-deurs 90 x 70 x 85 4750.110* 3-deurs 90 x 70 x 85 4750.112 kW 0,18 0,24 4750.107 2-deurs 136 x 70 x 108,5 0,32 3-deurs 179,5 x 70 x 108,5 0,18 * geleverd inclusief glasopstand en snijplank *De in deze advertentie vermelde lease tarieven zijn per maand op basis van 60 maanden en op basis van operationele lease. 1.125,Vanaf 4750.110 4750.107 895,1.300,- 1.040,1.465,- 1.175,1.675,- 1.340,* opzetrand 97 cm 88 cm HOOG RENDEMENT WAT EEN BESPARING!
Pizzawerkbank ■ temp. bereik: 2º tot 8ºC ■ 230 Volt KOEL- EN VRIEZEN Koelwerkbank Vanaf ■ temp. bereik: -2º tot 8ºC ■ 230 Volt 1.295,Lease vanaf 32,76* art. nr model 4750.086 2-deurs 4750.087 3-deurs afm. cm kW 150 x 80 x 100 0,21 1.620,1.295,200 x 80 x 100 0,32 1.780,- 1.425,4750.088 1 deur + 7 laden 150 x 80 x 100 0,21 1.875,- 1.495,4750.089 2-deurs + 7 laden 200 x 80 x 100 0,21 1.990,- 1.595,Opzetvitrine met glasopstand ■ 1/3 of 1/4 GN - 150 mm diep ■ temp. bereik: 2º tot 10ºC ■ afm. vanaf 120 cm breedte ■ 230 Volt | 0,11 kW art. nr model afm. cm kW 4750.035 4750.040 4750.045 2-deurs 3-deurs Vanaf 395,4750.155 IDEAAL TE COMBINEREN MET DE PIZZAWERKBANKEN HIERBOVEN 4750.088 HOOGRENDEMENT UITVOERING 4752.035 4752.040 4752.045 2-deurs 3-deurs Blastchiller/freezer ■ 4 voorgeprogrammeerde programma's ■ kerntemperatuurmeter ■ verrijdbaar ■ 230 Volt 136 x 70 x 85 0,20 180 x 70 x 85 4-deurs 223 x 70 x 85 1.910,0,22 0,34 1.530,2.175,- 1.740,2.625,- 2.095,4-deurs 223 x 70 x 85 136 x 70 x 85 0,21 180 x 70 x 85 0,23 0,34 Vanaf 4750.045 1.155,Lease vanaf 29,22* 1.445,1.155,1.690,- 1.350,2.020,- 1.615,GN schalen optioneel art. nr GN 4750.115 afm. cm 5x 1/4 4750.120 6x 1/4 4750.125 7x 1/4 4750.130 7x 1/4 4750.135 8x 1/4 120 x 33,5 x 43,5 140 x 33,5 x 43,5 150 x 33,5 x 43,5 160 x 33,5 x 43,5 180 x 33,5 x 43,5 4750.140 10x 1/4 200 x 33,5 x 43,5 4750.145 4x 1/3 4750.150 6x 1/3 4750.155 6x 1/3 4750.160 7x 1/3 4750.165 8x 1/3 4750.170 9x 1/3 120 x 39,5 x 43,5 140 x 39,5 x 43,5 150 x 39,5 x 43,5 160 x 39,5 x 43,5 180 x 39,5 x 43,5 200 x 39,5 x 43,5 490,505,515,560,615,645,505,550,570,625,655,700,395,405,415,450,495,515,405,440,455,495,525,560,EMMELOORD Platinaweg 21 8304 BL Emmeloord Tel: (0527) 635 635 info@hakpro.nl AMSTERDAM De Flinesstraat 20 1114 AL Duivendrecht Tel: (020) 665 6428 amsterdam@hakpro.nl GRONINGEN Verl. Bremenweg 10c 9723 JV Groningen Tel: (050) 318 1600 groningen@hakpro.nl Vanaf art. nr model afm. cm kW 2.385,Lease vanaf 60,34* 4750.705 5x 1/1 GN of 5x EN 400x600 80 x 80 x100 0,75 2.985,- 2.385,4750.710 7x 1/1 GN of 7x EN 400x600 80 x 80 x 151,5 0,98 3.365,- 2.695,4750.715 9x 1/1 GN of 9x EN 400x600 80 x 80 x 176,3 1,2 5.375,- 4.295,ROTTERDAM Schuttevaerweg 13 3044 BA Rotterdam Tel: (010) 750 2750 rotterdam@hakpro.nl VENLO Venrayseweg 44 5928 NZ Venlo Tel: (077) 387 4242 venlo@hakpro.nl VLISSINGEN Bedrijfsweg 9 4387 PD Vlissingen Tel: (0118) 493 222 vlissingen@hakpro.nl 23-05-01 Alle prijzen zijn in euro's, exclusief BTW en wettelijke verwijderingsbijdragen. Wijzigingen voorbehouden zonder voorafgaande kennisgeving. Zet- of drukfouten voorbehouden. hakpro.nl
Wasmachines en drogers van Miele Professional Zeer zuinig, duurzaam en eenvoudig te bedienen Uw gasten willen onbezorgd genieten van hun vakantie. Gemakkelijk en snel een (vakantie) wasje weg kunnen laten werken hoort daar zeker bij. Zelfs slaapzakken, kussens en dekbedden zijn voor de professionele wasmachines en drogers van Miele geen enkel probleem. Voordelen voor uw gasten • Bediening in 32 talen: of u nu een Duitse of Italiaanse gast heeft, iedereen kan in de eigen taal de was doen. • Makkelijk betalen: verschillende betaalsystemen kunnen eenvoudig worden aangesloten op deze machines. • Geen geknoei: ook het aansluiten van een doseersysteem is eenvoudig. Zo hoeven uw gasten zelf geen pakken wasmiddel meer te kopen. Voordelen voor u • Extra inkomsten: Plug & play betaalsystemen voor muntgeld of betaalkaarten. • Zeer zuinig: de nieuwste modellen verbruiken 22% minder water en 28% minder stroom dan de vorige generaties. Daarmee zijn ze de zuinigste op de markt. • Duurzaam: de machines zijn getest en ontwikkeld op een levensverwachting van 30.000 wasbeurten. • Compact: u heeft slechts een halve vierkante meter aan ruimte nodig voor een complete set. Gratis wasmachines en drogers voor uw wasruimte? Dat kan! Wij kunnen ze kosteloos ter beschikking stellen. Meer weten? www.miele.nl/professional | Telefoon: (0347) 37 88 84 | E-mail: professional@miele.nl
1 Online Touch