ExPress Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB 6e jaargang nr. 3 In dit nummer: Terugblik op de ledenvergadering Op woensdag 13 oktober hield de vereniging voor het eerst sinds corona weer eens een algemene ledenvergadering. Daarop blikken we uitgebreid terug, onder meer me artikelen gewijd aan de bijdragen van gastsprekers John Kerstens en Ronald Heijn. Op deze voorpagina alvast een collage van tijdens de ALV gemaakte foto's. november 2021 Dit is een uitgave van Meer foto's op vvgpgb.nl
In dit nummer 1 Collage foto's van de ledenvergadering 2-3 Voorzitters dik tevreden 4-5 10-11 Voorzitter nieuwe stijl: Ernst Taris 12-13 Een motortje gaat eruit 14-15 Koopkracht verder onder druk 16-17 Als meccano je hobby is 18-19 Vliegende start PensioenTrefpunt 20-21 Leden hebben veel te vragen 22-23 Nieuwe werkgroep ziet het licht 24-25 Een leven lang maatschappelijk betrokken 26-27 VO in tijden van verandering 28-29 De man en zijn fiets 30-31 Indexatie blijft heikel punt Contributie gaat niet omhoog 6-7 De gastsprekers van de ALV 8-9 Thuis meedoen ging best VVG-PGB groeit en bloeit De foto's van de ALV zijn gemaakt door Marnix Schmidt cOlOFON ExPress is een uitgave van VVG-PGB. 6e jaargang nummer 2 Redactie: Theo Leoné, Ruud Peys, Tonnie Klein Hemmink, Jos van Rijsingen en Nicoline Maarschalk Meijer Eindredactie: Geer Meershoek en Piet Oosthoek Vormgeving en DTP: Hans Brand Druk: Drukkerij Tuijtel Oplage: 18.500 stuks Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl 2 Jos gaat.... Met trots kijk ik terug op een geslaagde ledenvergadering, woensdag 13 oktober in Amersfoort. Voor de eerste keer hebben we er een combinatie van weten te maken: live in De Eenhoorn en digitaal vanuit diverse plaatsen in het land. Ik verwacht dat deze aanpak een blijvertje is. We hebben de nodige bestuurswisselingen verwerkt. Heel veel dank aan de vertrekkers (Geer Meershoek, Henk van der Rijst en Piet Rietkerk), een hartelijk welkom aan de nieuwkomers (Ernst Taris, Marco van den Berg, Piet Oosthoek en Fieneke van den Brink). De ‘nieuwelingen’ hebben zich al uitgebreid kunnen inwerken, dus er staat een team dat direct voluit aan de slag kan. De VVG-PGB groeit en bloeit (al meer dan 14.000 leden!) en we hebben tijdens de jaarvergadering enkele initiatieven gelanceerd, namelijk een PensioenTrefpunt als ontmoetingsplatform voor onze leden en een Pensioenwerkgroep om ons bestuur en andere vertegenwoordigers binnen PGB van goede informatie en adviezen te voorzien. Zoals zichtbaar was in Amersfoort
heeft de VVG een goede band opgebouwd met Pensioenfonds PGB maar ook met de Koepel Gepensioneerden die in Den Haag opkomt voor onze belangen. Ik heb de voorzittershamer neergelegd, maar blijf binnen het bestuur actief in een andere rol. Ik verwacht dat dit ook zichtbaar zal zijn in de vele mooie ExPressen die nog gaan komen. Bij deze geef ik het stokje graag over aan Ernst Taris. ...en Ernst komt Ik wil mijn eerste voorwoord op dezelfde manier beginnen als Jos. Ook ik kijk namelijk met veel trots terug op een geslaagde ledenvergadering en ook ik spreek mijn dank uit aan de vertrekkende leden Geer, Henk en Piet voor al dat werk dat ze voor de vereniging gedaan hebben. Daarbij realiseer ik me ook gelijk dat de lat voor ons bestuur hoog ligt. Niet alleen hebben we een groeiende verenging om trots op te zijn, met veel betrokken leden, maar daarmee zijn we ook een vereniging die aan het begin van een volgende uitdagende fase staat. Een vereniging met de ambitie om de stem van zijn leden nog duidelijker door te laten klinken in de discussies over onze pensioenen die in de komende tijd gevoerd moeten gaan worden. Zoals ik bij mijn introductie al aangaf kunnen wij als bestuur geen succes garanderen. Wij kunnen alleen garanderen dat wij onze uiterste best zullen doen om het geluid van onze leden luid en duidelijk voor het voetlicht te brengen. Dat kunnen we niet alleen, dat kunnen we alleen met de steun van onze leden. Met trots neem ik het stokje van Jos over en met dankbaarheid heb ik het applaus van de leden ontvangen bij mijn benoeming. Op de weg naar huis, terugdenkend aan de ledenvergadering, realiseerde ik mij dit allemaal en dacht letterlijk even: En nou waarmaken! 3
ALV als vanouds maar net even anders dan anders De locatie was vertrouwd, De Eenhoorn in Amersfoort. De datum was later dan anders, 13 oktober, vanwege de eerder dit jaar geldende coronabeperkingen. De opkomst was met 260 leden boven verwachting. Een aantal van hen gaf dit keer de voorkeur aan de auto, maar een meerderheid kwam toch met de trein. De sfeer was geanimeerd, met – zoals gebruikelijk – vooraf een verzorgde lunch waar velen gebruik van maakten om oudcollega’s en vaak ook hun partner weer eens te ontmoeten of de informatiemarkt te bezoeken. Kortom, de VVG-PGB kan terugzien op een geslaagde maar bovenal interessante Algemene ledenvergadering. 4 Een paar zaken waren anders, weer vanwege de nog altijd heersende gezondheidscrisis. Bij binnenkomst was er de QR-check waar iedereen haast ‘automatisch’ aan meewerkte. Daarnaast konden leden behalve ‘fysiek’ dit keer de ALV ook via een livestream bijwonen en ook meestemmen. Van die mogelijkheid werd door minstens 75 mensen gebruik gemaakt. “Een combinatie van leden in de zaal en leden online, daar moet ik even aan wennen. Ik hoop dat de leden die ons thuis volgen het gevoel krijgen dat ze er toch bij horen”, aldus voorzitter Jos van Rijsingen in zijn welkomstwoord. Hij hield verder zijn commentaar op de actuele pensioensituatie kort: “Als ik er toch één ding over wil zeggen: ik behoor tot de school die vindt dat een iets hogere rekenrente ook in de overgangssituatie Aftredend penningmeester Piet Rietkerk kon vanwege gezondheidsredenen niet zelf de toelichting op de door hem opgestelde cijfers verzorgen. Bestuurslid Thijs Reuder nam zijn taak over. naar het nieuwe pensioenstelsel goed zou kunnen helpen om een aantal problemen op te lossen.’’ Laatste keer Van Rijsingen liet tegelijkertijd ook weten ‘dat ik vermoedelijk nog maar een half uurtje voorzitter zal zijn’. Hij heeft die rol opgegeven omdat hij een jaar of twee geleden tevens voorzitter is geworden van het Verantwoordingsorgaan van Pensioenfonds PGB. “Dat zijn niet alleen twee drukke functies, maar die verschillende petten kunnen soms met elkaar in conflict komen. We zijn er echter in geslaagd met Ernst Taris een uitstekende opvolger te vinden.” Taris
zelf werd, na een korte introductie, met applaus bij acclamatie gekozen, zowel door de leden in de zaal als door de online-aanwezigen (zie een interview elders in dit nummer). Van Rijsingen zelf blijft wel als vicevoorzitter in functie waardoor het bestuur van zijn diepgaande kennis van het pensioendossier gebruik kan blijven maken. In het bestuur van de Vereniging is er nog een aantal mutaties. Drie bestuursleden traden af. Penningmeester Piet Rietkerk, die de cijfers over 2021 en de begroting voor 2022 nog grotendeels heeft opgesteld, moest wegens ziekte zijn belangrijke taak opgeven. Hij ontving de met applaus onderstreepte grote dank voor het vele werk en de inzet voor de vereniging. Geer Meershoek, die als verantwoordelijke voor communicatie de grondlegger is geweest voor magazine ExPress maar ook vele andere activiteiten voor de VVG op haar naam heeft staan, besloot om daarmee te stoppen (zie een interview elders in dit nummer). Ook tweede voorzitter Henk van der Rijst, die in het bestuur verantwoordelijk was voor organisatiezaken en tevens de VVG vertegenwoordigde in de Koepel Gepensioneerden, stelde zich niet meer herkiesbaar. Het bestuur kon voor al die vacatures geschikte kandidaten vinden. Van Rijsingen: “Dat zijn vaak mensen met wie we al langer in bepaalde rollen samenwerken. We willen er zeker van zijn dat ze het bestuurswerk voor onze VVG zelf leuk vinden en dat ze ook goed in ons team passen.” Tot nieuwe bestuursleden werden gekozen Marco van den Berg, Fieneke van den Brink en Piet Oosthoek. In het bestuur worden ze resp. penningmeester, bestuurslid pensioenzaken en bestuurslid communicatie. Het nieuwe bestuur heeft inmiddels onder leiding van voorzitter Taris een eerste – lange – vergadering gehouden om de grote lijnen voor de toekomst van de VVG uit te zetten en ook de organisatie daarop af te stemmen. Nieuwe werkgroep Van den Brink kon direct al de nieuwe Werkgroep Pensioenstelsel en Hoorrecht introduceren (zie elders Contributie VVG-PGB wijzigt niet De contributie voor de VVG-PGB bedraagt ook in 2022 9 euro per lid per jaar. Dat voorstel van het bestuur is door de AlV goedgekeurd. De contributie wordt automatisch ingehouden bij de pensioenbetaling door Pensioenfonds PGB. De VVG-PGB zal dit en zeker volgend jaar wel de uitgaven verder gaan opvoeren. “We hebben in de eerste plaats meer uitgegeven aan de ledenwerving. We hebben begin dit jaar een extra uitgave van ExPress ook aan de gepensioneerden van de tot PGB toegetreden fondsen AVH en Reiswerk toegestuurd. Dat heeft inmiddels meer dan duizend nieuwe leden opgeleverd dus dat geld is goed besteed. Ons ledental is daarmee gestegen tot rond de 14.000. We verwachten dat we de extra kosten in drie jaar tijd terugverdienen”, aldus waarnemend penningmeester Thijs Reuder in zijn toelichting op de cijfers. De VVG-PGB heeft verder een ambtelijk secretaris aangetrokken, een Werkgroep Pensioenstelsel en Hoorrecht opgericht en is ook samen met PGB begonnen met het PensioenTrefpunt. Reuder: “Dat zijn allemaal positieve ontwikkelingen. Verder zou het kunnen zijn dat de Koepel Gepensioneerden in actie zal moeten komen als de positie van ons gepensioneerden bij de invoering van het nieuwe stelsel wordt bedreigd. Daar willen we dan graag een bijdrage aan kunnen leveren. Ons vermogen staat er goed bij, dus daar hebben we ook de middelen voor.” (R.P.) in dit nummer). Het huishoudelijke gedeelte werd vervolgens afgesloten met de officiële lancering van het PensioenTrefpunt, de community die de VVG in nauwe samenwerking met Pensioenfonds PGB is gestart als informatie- en discussieforum voor de leden. Van Rijsingen moest helaas constateren dat de grote ballon die daarvoor was aangevoerd voortijdig was geploft maar kon met assistentie van Ine Ooms toch nog voor een feestelijke aftrap van dit nieuwe initiatief van de vereniging zorgen. Ruud Peys Onderling sociaal contact is een belangrijk nevenaspect van de ALV. De lunch is daarvoor een uitgelezen moment. Foto's: Marnix Schmidt 5
John Kerstens staat klaar om de druk op te voeren ‘We hebben al iets bereikt, maar we zijn er nog lang niet’ “Toen het Pensioenakkoord in 2019 werd afgesloten, dachten aardig wat mensen: klaar, voer het maar in. Maar bij de uitwerking moeten nog heel veel belangrijke knopen worden doorgehakt. Met name voor de gepensioneerden! Om er voor te zorgen dat onze belangen daarbij niet in het gedrang komen, is druk van buitenaf noodzakelijk. Dat doen we dan ook voortdurend als Koepel Gepensioneerden. Er is de laatste tijd zeker het één en ander bereikt, maar we zijn er nog lang niet.” Dat hield voorzitter John Kerstens van die Koepel voor aan de ALV van de VVG-PGB. De Koepel is een organisatie van organisaties, met name verenigingen van gepensioneerden maar ook andere, die de belangen van senioren vertegenwoordigt bij de regering, het parlement en waar het elders maar nodig mocht zijn. Zo zijn de seniorenorganisaties gezamenlijk bij de informateurs geweest om nadrukkelijk te pleiten voor een integraal seniorenbeleid inclusief een woningplan. “Kijk niet naar senioren door allerlei verschillende brillen, maar kom met één duidelijk plan, is onze boodschap.” Eerlijke overstap Het belangrijkste onderwerp op de agenda is dezer dagen ook voor de Koepel mogelijk, liefst in 2022, al worden geïndexeerd en niet pas in 2026 of zelfs 2027, als het nieuwe pensioenstelsel daadwerkelijk in werking moet treden. Op dat terrein lijkt de regering, zeker door de druk van de Koepel en aanverwante organisaties, de laatste tijd te bewegen. “Indexatie lijkt dichterbij te komen, er wordt nu gesproken over 2022. Niets is nog zeker, dus we houden de druk op de ketel.” Tweede punt is een eerlijke overstap en een evenwichtige en rechtvaardige behandeling van ouderen en jongeren bij het ‘invaren’. “Bij de overstap naar dat nieuwe stelsel moet rekening worden gehouden met het feit dat in pensioenfondsen veel geld ‘van oud naar jong’ is gegaan, onder meer doordat de "Niet duidelijk is hoe een eerlijke overstap gaat" pensioenen al jarenlang niet zijn verhoogd.” Kerstens: “Ook bij die eerlijke overstap is nog niet duidelijk hoe dat precies gedaan moet worden. Dat ligt bij de pensioenfondsen.” Verder dringen de organisaties erop aan om gepensioneerden meer zeggenschap te geven in de aanloop naar het nieuwe stelsel maar zeker ook daarna, omschreef de Koepel eerder. Eisen overgenomen “Die eisen brengen we uiteraard in bij het overleg met ministers, vakbonden en werkgevers (de bedenkers van het pensioenakkoord) en in contacten met de media. En we doen dat zeker ook richting Tweede Kamer. In een klein pensioendebatje een paar weken terug leidde dat tot een motie waarin onze eisen werden overgenomen. Hoewel maar vijf partijen de moeite namen om aan dat debat mee te doen, stemde wel de hele Kamer – op FvD na - vóór die motie. Een mooi succesje, ook omdat de motie de minister oproept seniorenorganisaties serieuzer bij het pensioenoverleg te betrekken.” “Ik zei het al: er is meer beweging, zonder die onze voortdurende druk van kant hadden we dat niet bereikt. Maar er moet nog veel gebeuren, de komende maanden zijn daar heel belangrijk in. Daarom voeren we de druk verder op, niet alleen de verdere uitwerking en het zogenaamde invaren van het pensioenakkoord. Eerste prioriteit: voor elkaar krijgen dat de pensioenen zo snel 6 John Kerstens: ‘... belangrijke knopen door te hakken...’ op regering en parlement, ook in de media zullen jullie meer van ons zien en horen. En als het ondanks dat allemaal niets wordt, dan zijn we bereid om naar de rechter te stappen. Desnoods naar de Hoge Raad of het Europese Hof van Justitie. Die dreiging heeft ook wel resultaat, dus we blijven onverminderd doorgaan.”
“Toen ons pensioenstelsel zeventig, tachtig jaar geleden werd opgericht, was de gedachte een pensioen te bieden voor de paar maanden die mensen gemiddeld nog te leven hadden na hun pensionering. De levensverwachting is sindsdien echter ontzettend gestegen, we moeten nu veel langer pensioen uitbetalen. Sinds de eeuwwisseling is de levensverwachting voor mannen weer met bijna vijf jaar gestegen tot 80,46 jaar en die voor vrouwen met drie jaar tot 83,56 jaar. In 2035 is naar verwachting één op de drie inwoners van ons land een gepensioneerde. Door die vergrijzing, in combinatie met de lage rekenrente, zitten we als pensioenfondsen gevangen. Daarom is het nieuwe pensioenstelsel hard nodig.” Ronald Heijn ziet ‘heel grote veranderingen’ komen ‘Vergrijzing maakt vernieuwing pensioenstelsel urgent’ Ronald Heijn: '... wettelijke regels bieden weinig perspectief...’ Ronald Heijn gaf tijdens de ALV namens het bestuur van Pensioenfonds PGB een uitleg over de situatie in de pensioenwereld. Hij is lid van het bestuur namens de VVG-PGB en leidt de werkgroepen relatiemanagement en klantbediening. “Mijn vader is 91, hij vertelde me in 2018 dat voor het eerst zijn vaste lasten hoger waren dan wat hij aan pensioen ontvangt”, aldus Heijn. Hij is afkomstig uit de fintech wereld en voelt zich prima thuis in het PGB-bestuur: “In de pensioensector komen veel meer krachten bij elkaar. We realiseren ons heel goed dat we het voor de deelnemers moeten doen. En er is veel te doen, we staan voor hele grote veranderingen.” Zestien sectoren Pensioenfonds PGB is door de jaren heen sterk gegroeid en omvat inmiddels zestien vaak uiteenlopende sectoren – van de agrarische handel tot de zeevisserij - met samen 430.000 deelnemers en een belegd vermogen van 35 miljard euro. Financieel staat PGB er niet slecht voor. Per 30 september kwam de beleidsdekkingsgraad, die bepalend is voor het al dan niet indexeren van de pensioenen, uit op 107,9 procent. Dat is echter nog altijd minder dan de 110 procent die de wetgever als grens stelt om tot indexatie over te mogen gaan. “De huidige wettelijke regels in combinatie met de extreem lage rente bieden weinig perspectief. Het nieuwe pensioenstelsel en de transitiefase bieden meer mogelijkheden. Eerder en mogelijk meer indexeren en pensioenen die meer meebewegen met het rendement.” Uit onderzoek van Pensioenfonds PGB en andere fondsen blijkt dat de deelnemers achter de solidariteit blijven staan maar tegelijk meer flexibiliteit zouden willen. “Dat is nog best een puzzel. Wij onderzoeken daarom nog verder wat onze deelnemers eigenlijk willen.” Bij die en de vele andere vragen die naar voren komen bij het uitvoeren van het nieuwe stelsel en de pensioenen in het algemeen, wil PGB de deelnemers en zeker de gepensioneerden zo nauw mogelijk betrekken. “We varen daarbij op een moreel kompas met als kernwoorden betrokken, authentiek, helder en samen. Tegelijk willen we het nieuwe stelsel ook op een kostenbewuste manier tot uitvoering brengen. Maar bovenal doen we dat samen met u.” PensioenTrefpunt Wat de gepensioneerden betreft is de voornaamste partner de VVG-PGB, benadrukte Heijn graag. Het bestuur van PGB onderhoudt regelmatig contact met de bestuurders van onze vereniging en heeft ook al uitgebreid kennis gemaakt met de nieuwe bestuursleden die tijdens de ALV zijn aangetreden. “Wij willen kennis delen met het VVG-bestuur en met uw Werkgroep Pensioenstelsel en Hoorrecht. Dat doen we via de websites en tijdens bijeenkomsten. Ook het nieuwe PensioenTrefpunt, het online forum voor alle VVG-leden dat we samen hebben ingesteld, moet daarbij een belangrijke en interessante rol spelen. PensioenTrefpunt kan verbinding leggen en de zichtbaarheid en betrokkenheid verhogen. Die community is er voor het delen van ervaringen en het ondersteunen van elkaar.” Ruud Peys 7
Digitaal meedoen met ledenvergadering oké maar net niet hetzelfde De ALV vanuit een klein logeer-werkkamertje Piet Oosthoek, kandidaat-bestuurslid voor de VVG, zou tijdens de AlV op 13 oktober in Amersfoort worden verkozen. Hetgeen ook gebeurde. Uiteraard was hij vast van plan geweest die AlV bij te wonen, maar een fikse verkoudheid gooide roet in het eten. Je gaat in deze tijd niet zitten hoesten en proesten tussen een paar honderd andere bejaarden in een zaaltje. Hij liet zich dinsdagmiddag 12 oktober bij de GGD testen op corona. En sloot woensdag 13 oktober, samen met een kleine tachtig andere VVG-leden, digitaal aan bij de ledenvergadering van de VVG. Ging best goed, al was het het misschien net niet helemaal. Eigenlijk kon je erop wachten. Toch zeker als je vrij weinig digitale feeling hebt. Zoals ik. Dus daar zit ik, woensdag 13 oktober tegen half een, op mijn werkkamertje in Breda te kijken naar het scherm van mijn laptopje. Ik zie onze VVG-voorzitter Jos van Rijsingen praten, maar ik hoor hem niet. En het beeld is ook niet veel soeps. Ik zeg al, je kon erop wachten. Door ervaring wijs geworden heb ik het 06-nummer van de hulplijn van tevoren genoteerd. En ook het advies van die zijde was best voorspelbaar: zet alles even uit, start je pc opnieuw, en sluit weer aan bij de vergadering. En nu het positieve deel: dat lukt uitstekend. Al zal ook de rest van het verloop van de jaarvergadering blijken dat ondanks alle voorbereidingen niet alles vlekkeloos verloopt. Toch staat een ding voorop: fantastisch dat je vanuit je kamertje in Breda mee kunt doen aan de bijeenkomst in Amersfoort, met stemmingen en al. En dat er dan wel eens iets hapert, het zij zo. een paar verbeterpunten zijn er wel. In het land Dat blijkt al precies als ik de vergadering betreed, een kwartiertje later dan gepland dus. Plaatsvervangend penningmeester Thijs Reuder krijgt net het woord over de financiën. Hij zegt bijvoorbeeld: ‘U ziet dat de contributie-opbrengst iets hoger is’. Alleen: wij kunnen niks zien, de cijfertjes achter hem zijn voor ons – en ik denk ook in de zaal - klein en onleesbaar. Eerlijk is eerlijk: we hadden ook van tevoren kunnen kijken, de cijfers waren ruim op voorhand beschikbaar. Een tweede verbeterpunt betreft het meestemmen door ‘de mensen in het land’ zoals Jos de digitale deelnemers noemt. Dat gaat een paar keer mis, zowel bij het verlenen van decharge aan het bestuur als bij het verkiezen van de nieuwe voorzitter Ernst Taris. In de chat zie je daarover al wat opmerkingen komen, maar het wordt snel opgelost. Ook vanuit Nijmegen, Breda of het Westland kun je je instemming betuigen. "Digitaal meedoen is goed alternatief" Om met (dag)voorzitter Jos te spreken: En waar het vooral om gaat: ook op mijn stoeltje in Breda voel ik mij betrokken Dit beeld kreeg je thuis af en toe ook voorgeschoteld: een zaal vol achterhoofden, en voorzitter Van Rijsingen aan het woord 8 bij wat zich afspeelt in de Eenhoorn in Amersfoort. Veel liever was er ik daar lijfelijk aanwezig geweest – nu ben ik in het bestuur verkozen zonder bijvoorbeeld mijn nieuwe medebestuurslid Marco van den Berg ooit te hebben ontmoet – maar deze digitale mogelijkheden vormen een goed alternatief. Dit artikel gaat tot nu toe over het deel voor de pauze, waarbij vooral verenigingsformaliteiten zijn afgewikkeld – maar waar ook het PensioenTrefpunt is gelanceerd, het platform dat leden van de VVG in staat stelt elkaar digitaal te ontmoeten, en dat zeker ook openstaat voor opmerkingen aan
het bestuur van de VVG en ook PGB. De moeite waard En ook na de pauze was mijn ervaring dat het zeer de moeite waard was te blijven luisteren naar de presentaties van PGB-bestuurder Ronald Heijn (bestuurslid op voordracht van ons, de gepensioneerden van PGB) en van John Kerstens, voorzitter van De Koepel Gepensioneerden, die aan het uitgroeien is tot een van de belangrijkste belangenbehartigers van gepensioneerd Nederland. Toch ook hier een paar keer een hindernisje: Meeting disconnected, staat er dan op het scherm. De bijdragen van Kerstens en Heijn komen elders in deze ExPress uitgebreid aan de orde. Ik betrapte me erop dat ik het na de vragenronde met Heijn en Kerstens wel zo’n beetje had gehad, daar op mijn kamertje. Dat maakte de taak van de slotact, een entertainer met quasiDuits accent, er in ieder geval wat mij persoonlijk betreft niet eenvoudiger op. Misschien voelde dat in de zaal anders. Hoe dan ook: volgend jaar normaal gesproken weer een ALV , hopelijk zoals voorheen te doen gebruikelijk in het voorjaar. En hopelijk ook weer met de mogelijkheid om op afstand mee te doen. Ook al is dat misschien net niet helemaal hetzelfde als deelname in de zaal. Piet Oosthoek PS: precies tijdens de ALV belde de GGD: uitslag coronatest negatief. Was ik bij mee. Marco van den Berg Mijn naam is Marco van den Berg (Rotterdam, 1957). Voor het bestuur van VVG-PGB heb ik mij kandidaat gesteld als penningmeester. En daarmee ben ik opvolger geworden van de door ziekte helaas vervroegd uitgetreden Piet Rietkerk. De afgelopen twee jaar ben ik lid geweest van de kascommissie. Zodoende heb ik al goed kennis kunnen maken met de werkwijzen van het penningmeesterschap binnen VVG-PGB. Door mijn lange loopbaan in de wereld van ICT en Finance als manager bij grote multinationals zoals Philips, Cap Gemini en CSM, ben ik goed bekend met boekhouden en administratie voeren. In deze periode is ook mijn belangstelling voor en kennis van de pensioenbranche in Nederland gegroeid. Als financiële man houd ik mij vooral bezig met monetaire ontwikkelingen. Deze zijn van grote invloed op onze pensioenen. Denk aan de langdurig structureel lage rentes. Mijn kijk hierop is dat het beter zou zijn om over langjarige rendementen van pensioenen te spreken in plaats van te werken met rekenrentes. Zo zouden er veel realistischer dekkingsgraden worden vastgesteld. Pensioen-fondsen zijn namelijk al lang niet meer alleen afhankelijk van ontvangen rentes. Zij hebben zich aangepast aan de monetaire ontwikkelingen voor zover de pensioenwetgeving ze dat toestaat. Met deze kennis hoop ik mij nuttig te kunnen maken binnen VVG-PGB als bestuurder. Samen staan we sterker en kunnen we blijven werken aan goede belangenbehartiging van onze leden. Het ontbreken van pensioenontvangers in de groeiende lobbyclub Netspar is mij bijvoorbeeld een doorn in het oog. Dan is er het conceptpensioenakkoord. Al met al veel werk aan de winkel dus, waar ik graag een flinke steen aan bij wil dragen. Privé: woonachtig in Zwijndrecht, vader van Rachel, opa van Anna Maria en partner van Mary-Ann. Hobby’s: nieuws, lezen, wandelen, fietsen, voetbal, classic cars en duurzaamheid. Piet Oosthoek Ik ben Piet Oosthoek (1955, Vlissingen). In het bestuur van de VVG ga ik me vooral bezighouden met communicatie, in een poging de opvolger te worden van scheidend bestuurslid Geer Meershoek. Een interview met haar vind je op pagina 12 van deze ExPress. Ervaring in de pensioensector: ooit belandde ik in de deelnemersraad van het toenmalige Audet-pensioenfonds. (Audet was uitgever van regionale dagbladen, die later in handen kwamen van Wegener). Het Audet-fonds ging op in het Algemeen Pensioenfonds Wegener (APW); bij die gelegenheid werd ik bestuurslid van APW. Ik bleef dat een jaar of vijf, tot ook dat fonds te klein werd bevonden en aansluiting vond bij PGB. Daar eindigde, zo’n tien jaar geleden, mijn pensioenloopbaan. Tot ik dit jaar gevraagd werd voor het bestuur van de VVG PGB. Beroep: mijn echte loopbaan speelde zich volledig op af op redacties van regionale kranten. Als leerling-journalist begonnen bij de PZC in Zeeland, daarna verkast naar Brabant (Brabants Nieuwsblad, daarna De Stem, later samen-gesmolten tot BN DeStem). Ik was er onder meer chef nieuwsdienst, algemeen redactiechef en lezersredacteur, en ik eindigde waar het ook was begonnen: als regionaal verslaggever. In 2015 maakte ik gebruik van een vertrekregeling. Burgerlijke stand: ik ben getrouwd met An, we hebben twee volwassen kinderen en twee kleinkinderen op wie we vaak mogen passen. We wonen al bijna 35 jaar in Breda. In de zomer zitten we vaak in Zeeland, waar we een strandhuisje hebben. Hobby’s: tennis, biljart, sport kijken, kranten lezen, strandleven, koken, eten en drinken. 9
"Belangrijk dat de discussie op een goede manier wordt gevoerd" "Onze vereniging is in een nieuwe fase gekomen" Ernst Taris: "...grote bewondering voor wat de afgelopen jaren is opgebouwd...” Ernst Taris volgt Jos van Rijsingen op als voorzitter van de VVG-PGB “De Vereniging VVG-PGB is in een nieuwe fase gekomen. We zijn gegroeid van een paar honderd leden naar dik 14.000 nu. Dat vergt een andere organisatie en een meer professionele aanpak. Ook moeten we kijken welke richting we eigenlijk uit willen. Concentreren we ons op het pensioendossier of willen we het misschien toch breder aanpakken. Het ledental van nu biedt een behoorlijk potentieel. Ik zie het daarbij als mijn taak om die discussie op gang te brengen en in goede banen te leiden. Dat sluit goed aan bij mijn brede ervaring als organisatieadviseur.” Ernst Taris is tijdens de Algemene Leden Vergadering op 13 oktober 10 gekozen tot voorzitter van onze Vereniging van Gepensioneerden bij Pensioenfonds PGB. Hij volgt Jos van Rijsingen op, die het voorzitterschap niet meer kon combineren met dat van het Verantwoordingsorgaan van PGB. “Ik weet weinig van pensioenen, laat ik dat voorop stellen. Ik ben 68 en ontvang een pensioen van PGB, dus in die zin hou ik het wel bij. Ik heb als senior organisatie- en trainingsadviseur gewerkt bij GITP. Daar hadden we een eigen bedrijfspensioenfonds dat op een bepaald moment is ondergebracht bij Pensioenfonds PGB.” “Maar ik heb nooit in de pensioenwereld zelf gewerkt. Als er bij één van de ondernemers die ik adviseer wel eens een pensioenkwestie voorbij komt, dan zeg ik altijd: haal er een pensioendeskundige bij. Ik kijk dan natuurlijk wel mee over de schouder, daar leer je van. Binnen het bestuur van de VVG hebben we voldoende mensen die erg deskundig zijn op pensioengebied, het nieuwe pensioenakkoord en alles wat daarbij komt kijken. Jos om te beginnen, ik ben heel blij dat die me als vice-voorzitter bij blijft staan. Ook ons VO-lid Tonnie Klein Hemmink die als bestuurslid aanblijft. Verder hebben we onder anderen Fieneke van den Brink in het bestuur gekozen, zij heeft ruime ervaring met pensioenen. Die kennis hoef ik dus niet te hebben, dat is niet mijn rol binnen het bestuur, ik word ‘ingehuurd’ als procedure-deskundige.” In-between “Ik hoef niet meer te werken, die dwang van elke dag afspraken en zaken regelen is weg. Mijn vrouw en ik noemen dit de in-between fase. IN TERVIEw
Wij hebben nu ons eigen adviesbureau. Daarnaast ben ik ook nog als vrijwilliger betrokken bij de Stichting Ondernemersklankbord die MKB-ers ondersteunt bij alles wat er op hun weg als ondernemer komt. Op dit moment begeleid ik veelal jonge mensen, daar leer ik veel van. Daarnaast ben ik ook beschikbaar voor OR-coach.nl, dat advisering en ondersteuning biedt aan ondernemingsraden en management. Ik fungeer als back-up, als ze me nodig hebben, kunnen ze me bellen.” Vanuit die ervaring is Taris ook gevraagd als voorzitter van de VVGPGB. “Ik stel mezelf dan drie vragen: is het leuk, is het interessant, kan ik toegevoegde waarde bieden? Ik heb de afgelopen tijd met veel bestuursleden gesproken en ook alvast enkele vergaderingen bijgewoond. Ik heb echt de grootste bewondering en waardering voor wat die mensen de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Ze hebben daar veel tijd in gestoken, vaak veel meer dan wat je eigenlijk van vrijwilligers mag verwachten. Dankzij hen staat er nu een sterke en hechte vereniging. Daar in dit stadium voorzitter van zijn, is zeker leuk en interessant.” Taakverdeling “Met rond de 14.000 leden heb je het nu over een andere club. Het vorige bestuur heeft dat ook ingezien, daar moet je waardering voor hebben. Kijk, in een sportvereniging met zeg honderd leden staat de voorzitter ook achter de bar en fungeert hij als lijnrechter. Maar wordt de club groter, dan wordt de taakverdeling anders. Daar moet je duidelijkheid in hebben, ieder moet weten wat er van haar of hem wordt verwacht en wat de rol is in de organisatie. Doe je dat niet, dan krijg je verwarring en gaan de zaken vastlopen. Als nieuw bestuur gaan we daar eens rustig over nadenken en afspraken maken. Ik zie het als voorzitter als mijn taak dat te organiseren en goed op te zetten.” “Daarbij gaat het ook om de vraag wat je moet professionaliseren en hoe. Het is veel werk en je kunt van vrijwillige bestuursleden niet verwachten dat ze er altijd mee bezig zijn. We gaan daarom kijken of we bepaalde werkzaamheden kunnen en moeten uitbesteden. We hebben, zoals al tijdens de ALV is meegedeeld, al een begin gemaakt met het inhuren van professionele secretariële ondersteuning. Dat is gewoon noodzakelijk bij een vereniging met zo’n groot ledenbestand. Mogelijk moeten we ook op andere terreinen deskundigheid inhuren. De vereniging beschikt over voldoende middelen, dat is het probleem niet. Maar we hebben het wel over geld van de leden, we zullen dan ook de voorstellen in die richting nadrukkelijk aan de leden voorleggen.” Indexatie Eén van de belangrijke vragen die het bestuur volgens Taris zeker moet beantwoorden is, wat de rol en taak van de VVG is rond de politieke beïnvloeding. “Pensioenen staan bovenaan de agenda, daar zijn we als VVG voor. Als je leden vraagt wat ze zien als de voornaamste taak van de vereniging, dan is het antwoord bijna unaniem: zorgen dat onze pensioenen weer geïndexeerd worden. Onze leden willen ontvangen waar ze recht op hebben. Helaas kunnen ook wij dat niet regelen, maar we kunnen wel zoveel mogelijk druk uitoefenen op de politiek in Den Haag. Doen we dat via de Koepel Gepensioneerden, waar we als één van de grootste aangesloten verenigingen een grote stem hebben, of gaan we daarnaast meer een eigen rol spelen? De politiek onder druk zetten. Ook op andere gebieden moeten we keuzen maken, welke kant willen we op en wat gaan we wel of juist niet oppakken. Dat wat je graag zou willen, moet je ook kunnen, het moet een kans van slagen hebben. Ik beoog leiding te geven aan dat proces, zorgen dat de juiste vragen op tafel komen en dat de discussie op een goede manier wordt gevoerd en tot resultaten leidt. Dat is een mooie taak waar ik ook inderdaad toegevoegde waarde kan leveren. Ik pak dat enthousiast op, daar kunnen de leden op rekenen.” Ruud Peys Taris in een onderonsje met een van de gastsprekers tijdens de ALV, het PGBbestuurslid Ronald Heijn 11
Geer Meershoek neemt afscheid van de communicatie van VVG-PGB ‘Ze noemen mij vaak het motortje‘ ‘’Ik heb een enorme drang om iets tot stand te brengen. Mensen noemen mij vaak het motortje achter veel dingen. Ik heb veel energie en veel drive, zeg maar, om dingen aan te pakken. En als je je ergens voor in zet, dan moet je er ook helemaal voor gaan. Dat betekent vaak wel veel meer werk dan je eigenlijk had gedacht. Maar als je dan wat moois tot stand hebt gebracht, dan is dat toch ook weer goed voor je eigen ego. Dat heb je gewoon nodig, ook als je ouder bent.’’ Geer Meershoek (79) heeft tijdens de Algemene Vergadering in Amersfoort afscheid genomen als bestuurslid van de VVG-PGB. Meershoek was daar verantwoordelijk voor de communicatie. ‘’Ik ben destijds (in 2013) gevraagd door de toenmalige voorzitter Victor Doorn. Hij was in de jaren negentig directeur van De Havenloods in Rotterdam waar ik 22 jaar heb gewerkt, ooit het grootste huis-aan-huis blad van Nederland, dat tot Wegener behoorde. Nadat het Wegener Pensioenfonds APW was overgegaan naar PGB is de toenmalige Vereniging van Gepensioneerden Wegener opgegaan in wat nu de VVG-PGB is. Victor vroeg me eerst als secretaris, maar daar voelde ik niet voor. Een jaar later kwam hij met de portefeuille communicatie en daar heb ik graag ja op gezegd.’’ Veel bereikt In die acht jaar van haar bestuurslidmaatschap is er veel bereikt: ‘’Wegener had ook een pensioenblad, maar dat werd uitgegeven door het pensioenfonds zelf. We hebben nu als VVG-PGB ons eigen ledenblad ExPress dat door een groep professionele mensen is opgebouwd tot een magazine dat veel waardering oogst van de leden en ook van het bestuur. Ik ben daar eigenlijk wel erg trots op. Het is veel werk, ik doe dit samen met collega Tonnie Klein Hemmink. Hij regelt alle zaken die achter de schermen plaatsvinden. Dat valt vaak minder op, maar is net zo belangrijk. Er moet steeds van alles geregeld worden en vaak op ’t laatste moment maar dat ligt me nou juist erg goed. Die motor dus, zoals ik al zei. Daarnaast sturen we de leden van de VVG regelmatig een nieuwsbrief en ook is de website vernieuwd en uitgebreid. Op communicatiegebied staat er nu wat.’’ Dat geeft tegelijk aan dat er in de loop der jaren veel veranderd is bij de VVG-PGB, waar Meershoek ook steeds nauw en actief bij betrokken is geweest: ‘’We zijn gegroeid van 800 leden in 2012 naar meer dan 14.000 leden. De VVG van Wegener was geen gezelligheidsclubje, we hadden ook toen al veel inbreng. Maar je hebt het nu toch over een heel andere organisatie met andere taken en, denk ik, ook een andere bestuurscultuur. Dat liep parallel met de ingrijpende veranderingen die Pensioenfonds PGB heeft doorgemaakt. Wij zijn er in geslaagd daar goed in mee te gaan. De VVG-PGB kan leden voordragen voor het Verantwoordingsorgaan en voor het bestuur van Pensioenfonds PGB en slaagt er steeds weer in daar uitstekend gekwalificeerde mensen voor te vinden.’’ Bloemen voor Geer, ter gelegenheid van haar afscheid. Naast haar Henk van der Rijst, eveneens scheidend bestuurslid – die een moment later in de bloemetjes zal worden gezet, en voorzitter Jos van Rijsingen. 12 Veranderen de rode draad Dat veranderen is de rode draad geweest in Geers lange loopbaan. ‘’Ik heb van 1972 tot 1994 gewerkt bij de Havenloods. Ik heb daar veel verschillende functies gehad en had de leiding IN TERVIEw
over de advertentieafdeling. In 1985 kwam de automatisering op mijn pad en ik mocht toen naar Amerika om te kijken hoe dat daar werd opgepakt. Dat ging dan met name over de rubrieksadvertenties, die werden in Nederland nog allemaal met de hand gezet en opgemaakt. Ik zat voor de eerste keer van mijn leven in een vliegtuig en ben alles bij elkaar zes keer in de VS geweest. Ik heb ook nog bij de New York Times kunnen kijken hoe ze daar de overgang van analoog naar geautomatiseerd regelden. Ik zag daar voor het eerst een barcode, had toen nog geen idee wat dat was. Dat kun je je nu niet meer voorstellen. Nadat ik bij de Havenloods weg ben gegaan, heb ik ook nog tien jaar gewerkt bij het Utrechts Nieuwsblad, dat hoorde intussen ook bij Wegener. ’’ "Als je niet verandert, gaat het niet goed, dan verstar je" ‘’Ik denk dat ik mijn carrière te danken heb aan die drive naar verandering. Als je niet verandert en niet meer mee gaat met alles wat er om je heen gebeurt, dan gaat het niet goed, dan verstar je. Ik heb dat natuurlijk allemaal op mijn manier gedaan, sommigen vonden me misschien soms wel iets te veel een bemoeial maar dat was dan maar zo. Als ik het niet doe, dan gebeurt het helemaal niet, dacht ik vaak. Maar het is toch eens tijd om te stoppen. Ik word komend voorjaar 80, ik ben toch al een aardig tijdje doorgegaan toch? Als ze bij de VVG-PGB nog vragen hebben dan kunnen ze me altijd bellen, Ontmoeting, tijdens de ALV, van twee oudgedienden. Naast Geer staat Hans Brader, die enkele jaren geleden afscheid nam als bestuurslid van de VVG-PGB. dat weten ze ook wel. Maar ik zit niet meer in het bestuur. Ook bij mijn andere grote klus, de Cliëntenraad van het Franciscus Gasthuis & Vlietland hier in Rotterdam, heb ik afscheid genomen. Ik heb daar onder meer een cliëntenpanel opgericht, weer een vorm van communicatie dus. Ik ga nu eerst eens een paar maanden rust nemen, ook wat meer doen met mijn kinderen en kleinkinderen, en dan eens kijken wat er op me afkomt. Dat wordt ongetwijfeld weer wat nieuws, denk ik. Want stilzitten, dat is niets voor mij.’’ Ruud Peys 13
Het leven wordt duurder, koopkracht loopt verder terug De kosten van levensonderhoud schieten al tijden omhoog, maar de koopkracht van gepensioneerden loopt juist verder terug. De regering schat op basis van alle ‘koopkrachtplaatjes’ dat AOw-ers zonder aanvullend pensioen in 2022 misschien net 0,2 procent vooruit gaan. wie als niet-alleenstaande een aanvullend pensioen van rond de 10.000 euro per jaar ontvangt, moet echter 0,1 procent inleveren, terwijl senioren met een hoger pensioen tot 0,3 procent minder te besteden hebben. Indexatie van de pensioenen is bij Pensioenfonds PGB ook in 2022 zo goed als uitgesloten. Daarvoor moet de dekkingsgraad uitkomen boven de 110 procent terwijl dat aan het eind van de zomer nog pas 106,6 bedroeg. wel méér dan een jaar eerder, maar nog lang niet genoeg. Prijsstijgingen De cijfers over de koopkracht zijn nog van september, toen het demissionaire kabinet de Miljoenennota presenteerde. Toen al werd gewaarschuwd voor de explosief stijgende energiekosten die de laatste weken nog verder de hoogte in zijn gegaan. Een instituut als TNO waarschuwde ook voor toenemende armoede door de hoge gasprijzen. Veel voedingswaren zijn al duurder geworden en ook daar lijkt de prijsstijging voorlopig nog wel door te gaan. Het Nibud schatte de gemiddelde prijsstijging een paar maanden geleden op 1,8 procent maar waarschuwde: “Als de prijzen van producten en diensten in 2022 meer dan dit percentage stijgen, dan heeft dat een negatieve invloed op de koopkracht.” En vergeet ook niet de zorgpremie. Die gaat volgens Den Haag volgend jaar met 2,75 euro per persoon per maand omhoog, maar eind november moet nog blijken of het bij de zorgverzekeraars daar inderdaad bij 14 blijft. Het verplichte eigen risico blijft gelijk op 385 euro per persoon, maar wel komen er veranderingen in wat er nog valt onder de basisverzekering. Raadpleeg daarvoor de informatie van uw eigen zorgverzekeraar. Onaanvaardbaar De Koepel Gepensioneerden en de andere ouderenorganisaties kraken het regeringsbeleid voor de ouderen: “Nog steeds bungelen gepensioneerden onderaan de koopkrachtlijstjes. Al jaren leveren ze aan koopkracht in en ook volgend jaar zit er geen verbetering in. De ouderenorganisaties vinden dit onaanvaardbaar. Het Centraal Planbureau verwacht voor volgend jaar een economische groei van 3,5 procent, maar gepensioneerden met alleen AOW of met een klein pensioen hebben waarschijnlijk geen cent meer te besteden. De groep met een groter aanvullend pensioen zal zelfs aan koopkracht inleveren, omdat er opnieuw niet wordt geïndexeerd. Aan de uitgavenkant staan stijgende lasten, onder meer voor zorg, energie en lokale belastingen.” “De tendens over langere tijd is duidelijk: er is een groot verschil in koopkrachtontwikkeling tussen werkenden en niet-werkenden. "Gepensioneerden bungelen onderaan koopkrachtlijstjes" ministerie van SZW, besteedt ook aandacht aan het pensioenakkoord: ‘’Met de afspraken die in het pensioenakkoord samen met sociale partners zijn gemaakt wordt het pensioenstelsel transparanter, persoonlijker en sluit het beter aan bij de ontwikkelingen in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. De afspraken gaan onder andere over een nieuw pensioencontract, een evenwichtige transitie naar een nieuw stelsel en een nieuw fiscaal kader. Deelnemers krijgen meer inzicht in welke premie er wordt ingelegd, wat het voor de uitkering bestemde persoonlijk pensioenvermogen is voor iedere deelnemer en hoeveel pensioen zij daarmee kunnen verwachten. Er is geen sprake meer van de opbouw van aanspraken, maar van persoonlijk vermogen. Doordat verschillende Sinds 2012 zijn werkenden er ruim 20 procent in koopkracht op vooruit gegaan, gepensioneerden staan ruim 1 procent in de min. Dit grote verschil is een gevolg van overheidsbeleid. Deze verschillen vinden de seniorenorganisaties onaanvaardbaar en niet uit te leggen. Het demissionaire kabinet en een nieuwe regering moeten er nu echt voor zorgen dat de koopkrachtontwikkeling voor alle groepen gelijke tred houdt. Daarnaast moet er snel werk worden gemaakt van het indexeren van de pensioenen.” Pensioenakkoord Het kabinet, of beter gezegd het risico’s gerichter worden gedeeld, zijn pensioenuitkeringen minder gevoelig voor rentedalingen. Tegelijkertijd blijft er ruimte voor gepensioneerden om te profiteren van (in verwachting) positieve rendementen. Daarnaast wordt het nabestaandenpensioen gestandaardiseerd, waardoor risico’s voor de deelnemers worden verkleind. Deze afspraken zijn uitgewerkt in wetgeving die naar verwachting begin 2022 wordt ingediend bij de Tweede Kamer. Het streven is deze wetgeving uiterlijk op 1 januari 2023 in werking te laten treden.” Vergrijzing Een structureel probleem dat veel aandacht krijgt is de vergrijzing. “De overheidsfinanciën staan de komende decennia structureel onder druk door vergrijzing. Nederland vergrijst. Het aantal 65-plussers in de bevolking neemt fors toe. In 1975 was dit 11 procent, op dit moment is het rond de 20 procent en in 2050 zal ruim een kwart van de bevolking ouder dan 65 zijn. Dit heeft zijn weerslag op de overheidsfinanciën, die erg gevoelig
zijn voor de vergrijzing, omdat zowel de overheidsuitgaven als -inkomsten leeftijdsafhankelijk zijn. Door de vergrijzing stijgen overheidsuitgaven in de toekomst daarmee harder dan de overheidsinkomsten.” “Met name de snelle groei en structurele stijging van de zorguitgaven vormen een grote uitdaging. Zorguitgaven zijn de meest vergrijzingsgevoelige overheidsuitgaven. Veel zorgkosten worden gemaakt in de laatste levensfase. Gezien de huidige demografische ontwikkelingen is het niet verwonderlijk dat de zorguitgaven toenemen. Dat zorgt voor een maatschappelijk dilemma. De vraag is hoe veel we met elkaar bereid zijn te betalen voor de zorg en ten koste van wat. De toegankelijkheid en kwaliteit van Nederlandse zorg is van hoog niveau, maar de houdbaarheid staat op de lange termijn onder toenemende druk.” Zorguitgaven “Bij ongewijzigd beleid zou in 2040 een op vier mensen in de zorg moeten werken om in de toenemende zorgvraag te voorzien, terwijl dit in 2017 nog een op zeven was. Tegelijkertijd daalt het aantal mantelzorgers. De zorguitgaven verdubbelen naar verwachting en zetten daarmee als percentage van het bbp door van 12,7 procent in 2015 naar 16,4 procent in 2040. Dit heeft tenminste twee gevolgen. Ten eerste zorgt de vergrijzing ervoor dat steeds hogere zorguitgaven moeten worden opgebracht door een steeds kleinere beroepsbevolking. Ten tweede kan de toename aan zorgkosten de ruimte voor investeringen in andere sectoren onder druk zetten. We hebben in Nederland veel over voor goede zorg, maar willen ook andere voorzieningen in stand houden. Als de zorguitgaven de verwachte economische groei geruime tijd fors overstijgen, kan dit andere belangrijke collectieve uitgaven verdringen, zoals die aan onderwijs, sociale zekerheid en veiligheid.” “Ook kan dit ertoe leiden dat de koopkracht in het gedrang komt, omdat Bijschrift: Prinsjesdag 2021. Leve de Koning: hoera, hoera, hoera. Maar voor de gepensioneerden gaven de Troonrede en de Miljoenennota weinig reden tot juichen. Foto Robin Utrecht/ANP 15 Gepensioneerden niet blij na Prinsjesdag hogere premies en belastingen nodig zijn. Bij ongewijzigd beleid zullen de uitgaven in de toekomst snel groeien. Het overgrote deel van die stijging bij ziekenhuiszorg wordt verklaard door de toenemende medische mogelijkheden en welvaart, inclusief sociaal maatschappelijke trends. Voor de ouderenzorg bepalen de demografische ontwikkelingen (de vergrijzing) het leeuwendeel van de toekomstige uitgavengroei. De complexiteit van de zorgvraag neemt immers toe met de ouderdom. Technologie speelt met 1 procent een relatief beperkte rol. Deze vooruitzichten maken een maatschappelijke en politieke weging nodig. We zullen moeten nadenken over wat onderdeel moet zijn van de collectieve zorg (het verzekerd pakket), de manier waarop deze aansluit bij de eigen verantwoordelijkheid van mensen en de wijze waarop we de zorg organiseren. Door ouderen te ondersteunen om langer thuis te wonen en meer gebruik te maken van arbeidsbesparende innovaties, kunnen we de houdbaarheid van de zorg bevorderen.” Ruud Peys
Leraar, uitgever, maar vooral bouwer van constructies Pensionering brengt Peter Duijff terug bij oude liefde: meccano Dagelijks twee tot drie uur sleutelen aan meccano. Eindelijk. Vanaf zijn eerste AOw in maart 2020 is Peter Duijff (1953, Alkmaar) weer constructiebouwer. Heel af en toe vijlt hij met het schaamrood op de kaken een gaatje bij. Schande! Echte bouwers beschadigen hun meccano niet. Peter Duijff was in Den Haag docent motorvoertuigen in het middelbaar beroepsonderwijs. Toen de kans voorbij kwam om naar leeuwarden te verkassen, greep de Alkmaarder de mogelijkheid met beide handen aan. weg uit het drukke Den Haag. “De functie docent meet- en regeltechniek in Leeuwarden was voor mij een droombaan. We zochten na de geboorte van onze eerste zoon ruimte en rust. De leerlingen zeiden destijds nog keurig meester tegen mij. Ik was met erg veel plezier docent. Wat alleen erg tegenviel, was het lesmateriaal. Dat ben ik toen zelf gaan schrijven.” Uitgeverij Door de schrijverij kwam Duijff in contact met de Groninger uitgeverij Wolters Noordhoff. Nieuwe deuren gingen open. Waarom geen uitgever techniek worden? De in een bevlieging gedane sollicitatie pakte goed uit. Nog niet wetend dat eind jaren tachtig de uitgeverijen in een heftig proces van verandering terecht waren gekomen. Aangenomen bij Wolters Samsom, kon Duijff aan het werk bij het bedrijf dat inmiddels Wolters Kluwer heette. De familie vestigde zich in Roden. Het pensioenfonds waarvoor Duijff zich inzette, verhuisde onder verschillende namen vanuit Groningen naar Culemborg en later naar Houten. Na een nieuwe reorganisatie in 2012 kwam de vraag de Betuwe vaarwel te zeggen en opnieuw naar Groningen te komen. Weer naar het noorden? De familie Duijff streek liever neer in Schalkhaar bij Deventer. Vanuit die plaats valt immers gemakkelijk het gehele land te bereizen. De vele ritten uit Salland naar Groningen braken in de donkere wintermaanden op. Per 1 januari ging Duijff met een goede bonus verder als zzp’er. 16 Slaper Het bestaan als zelfstandige dwong de in Schalkhaar verzeilde uitgever na te denken over zijn pensioenrechten. “Vanaf 2008 had ik bij Kluwer een slapend en bij PGB een groeiend pensioen. Vervolgens tot mijn frustratie twee slapende pensioenen. Het is niet anders. Slapers brengen geld in maar worden niet gekend. Ik volg de pensioenen met grote belangstelling en zie de verschillen. PGB heeft een vereniging van gepensioneerden en die beschouw ik als heel waardevol. Bij Kluwer ontbreekt zo’n club, maar dat pensioenfonds is dan ook een stuk kleiner.” Duijff kreeg als vijfjarige van opa en oma zijn eerste doosje meccano, een kerstcadeautje. Het cadeau maakte diepe indruk. Zonde om de touwtjes door te knippen. Maar ja, dan weet je ook niet wat in de doos zit. De inhoud leverde een grote teleurstelling op. Met de hand op de knip hadden de grootouders slechts een aanvullingsdoosje gekocht. Daarmee viel niets te bouwen. Wel zat in de doos een spannend modellenboekje. Een nieuwe wereld ging open. Om zoonlief tot een echte meccanobouwer te maken, kocht vader losse onderdelen bij. Bakken vol bouten en moeren.
“Techniek is prachtig.” Jaar in jaar uit groeide sindsdien het gekoesterde constructiemateriaal. Failliet Net in de jaren dat Duijff wat meer geld kon vrijmaken voor zijn hobby, ging in 1979 te Liverpool de Meccanofabriek failliet. Meccano vervaardigde naast speelconstructie ook de populaire autootjes van dinky toy en de hornbytreinen. De slag met het plastic van Lego ging echter verloren. “Je had in Europa wel 150 tot 200 fabrikanten van constructiesystemen – allemaal metrisch. Meccano hanteert Angelsaksische maten.” In reactie op het faillissement verrees in Nederland het Meccanogilde. Duijff ontdekte in een krant het bestaan en meldde zich prompt als lid. Op de beurs in Utrecht keek hij zijn ogen uit. “Fantastisch, ik gloeide van enthousiasme. De mensen van toen zijn nu allemaal negentigers”. Groep van 300 kilo Het Meccanogilde telt momenteel zo’n 350 leden. De harde kern – waartoe ook Duijf behoort – is de 300 kilogroep. Stel je voor, 300 kilo om mee te bouwen. “De beginners hebben meestal tussen de twintig en dertig kilo. Daar kun je leuk een auto of opengaande bloemen mee bouwen. Een kleine groep, onder wie ik, houdt zich bezig met hijskranen. Anderen weer maken liever stoommachines.” In zijn Friese jaren bouwde Duijff een geweldige kraan. Leuk om te demonstreren aan de leerlingen. Sommigen van hen doneerden spontaan wat ze thuis op zolder vonden. Prachtig. Alle boutjes zijn welkom. Spijt van sloop “Een mooie kraan. Maar ik had inmiddels een andere in mijn hoofd. Dus heb ik met het idee een nieuwe Peter Duijff sleutelt aan wat een grote brugkraan moet worden. “Vier keer bouwen is drie keer slopen.” te bouwen de oude kraan gesloopt. Helemaal fout. Vanaf 1986 tot 2020 heb ik meccano niet meer aangeraakt. Tot 20 maart 2020. Wel bleef ik bijeenkomsten bezoeken en kocht af en toe wat stangen en elektromotors.” Voor zijn bouwsels gebruikt Duijff geen handleidingen. Hij kijkt, probeert en past zo nodig aan. “Vier maal bouwen is drie maal slopen. Soms kloppen de verhoudingen niet of weigert iets te werken. Het esthetische is minder van belang. Sommige mensen maken als iets ontbreekt hun onderdelen zelf. Ik niet, behoor tot de puriteinen, werk alleen met meccano. Met schaamte vijl ik iets bij.” Theo Leoné 17
Tot hun vreugde komen er nog dagelijks aanmeldingen binnen via de mail. Om elkaar beter te leren kennen is er een hoekje ingericht op PensioenTrefpunt waar de leden zich kunnen voorstellen en andere leden kunnen verwelkomen. Dat is bij het bord ‘Stel je Nieuw digitaal platform telt nu al honderden deelnemers PensioenTrefpunt maakt vliegende start agenda's van bestuursvergaderingen. PensioenTrefpunt, het nieuwe digitale platform van en voor leden van de Vereniging van Gepensioneerden (VVG), maakt een vliegende start. Het aantal aanmeldingen, eind november al ruim 250, overtreft alle verwachtingen. Het Trefpunt, opgericht door de VVG en pensioenfonds PGB samen, is bedoeld om uit te groeien tot dé plek waar de leden van de VVG met elkaar in contact kunnen komen. En dat lijkt dus meteen al goed te lukken. Het op 13 oktober gelanceerde PensioenTrefpunt is dus een online platform voor gepensioneerden. Het doel ervan is tweeledig: praten en kennis delen over pensioenen en leeftijdsgenoten ontmoeten met gelijke interesses. Je kunt op PensioenTrefpunt schrijvend, op een moment dat het jou uitkomt, ervaringen met elkaar delen, over onderwerpen discussiëren of elkaar adviseren en helpen. Het platform is in eerste instantie een proef met als doel te onderzoeken of een online platform geschikt is om gepensioneerden met elkaar in contact te brengen. De inbreng van de leden is erg belangrijk voor het bestuur van de VVG en het bestuur van Pensioenfonds PGB. Ideeën of standpunten kunnen dus heel wel terechtkomen op de 18 Onderwerpen Al in de opstartfase van het platform is aan leden gevraagd welke thema’s ze op PensioenTrefpunt willen bespreken. Het nieuwe pensioenakkoord en het achterblijven van een verhoging van het pensioen (indexatie) werden aangekaart. Maar ook maatschappelijke onderwerpen zoals zorg en welzijn kwamen aan bod. Vooral elkaar helpen en tips uitwisselen rondom pensioen vinden de leden van toegevoegde waarde. Hier is rekening mee gehouden bij het inrichten van PensioenTrefpunt. Lancering PensioenTrefpunt is 13 oktober op een feestelijke manier gelanceerd tijdens de jaarlijkse ledenvergadering van de VVG. Tijdens deze ledenvergadering was Pensioenfonds PGB aanwezig om leden meer over PensioenTrefpunt te vertellen. Ook konden de geïnteresseerde leden zich meteen inschrijven. Dit bleek een groot succes: 54 mensen meldden zich aan voor PensioenTrefpunt! Later kwamen er nog meer aanmeldingen via de mail binnen. De lancering is dus meer dan geslaagd! Al 250 leden op PensioenTrefpunt Ondertussen bestaat PensioenTrefpunt eind oktober al uit 250 leden! Een mooie start, vinden de initiatiefnemers. voor’. Er zijn al leden die zich daar hebben voorgesteld. Wil jij je voorstellen, maar weet je niet hoe? Op PensioenTrefpunt staat hier bij het bord ‘Helpdesk en spelregels’ een instructiefilmpje over. Dagelijks berichten Er worden dagelijks interessante berichten, nieuwtjes, polls, foto’s, filmpjes of blogs op Pensioen Trefpunt geplaatst, ook vanuit PGB en de VVG. Verder zullen er in de toekomst digitale bijeenkomsten georganiseerd worden op het platform. Tijdens deze bijeenkomsten krijgen leden bijvoorbeeld de mogelijkheid om vragen te stellen over pensioen gerelateerde zaken. Ronald Heijn, de bestuurder van Pensioenfonds PGB, heeft de eerste digitale bijeenkomst al aangekondigd tijdens de ledenvergadering. Interactie PensioenTrefpunt krijgt er dus dagelijks nieuwe leden bij. Hoe meer leden, hoe meer interactie! Het is leuk om te zien hoe leden soms enthousiast reageren op berichten en polls. Dus wordt de leden met nadruk gevraagd ergens op te reageren of om iets te plaatsen. Daar is PensioenTrefpunt voor! Ibtissam Gaoui (PGB) Lid worden? Ben je nog geen lid, maar lijkt het je wel leuk om je aan te melden? Dat kan. Stuur een mailtje met daarin je voor- en achternaam naar: pensioentrefpunt@ pgbpensioendiensten.nl. Hoe meer leden, hoe leuker het kan worden.
Tijdens de ALV van de VVG was een delegatie van PGB aanwezig om leden te informeren over het PensioenTrefpunt. 54 leden maakten van de mogelijkheid gebruik zich op te geven als deelnemer. De twee heren rechts op de foto hebben zich zojuist aangemeld – en zijn daarvoor ‘beloond' met een doosje Merci; het initiatief voor het presentje was genomen door VVG-voorzitter Jos van Rijsingen, geheel links op de foto. Naast hem staat PGBbestuurslid Ronald Heijn, daarnaast de PGBmedewerkers Marcel van Gooswilligen en Leontien Brondijk die beiden nauw betrokken zijn bij het Trefpunt. 19
VVG en PGB antwoorden LedenVragen, Vraag 1 Wat is de reactie van de VVG op het vonnis van 10 februari 2021 in de zaak die is aangespannen door de ouderenbond KBO en de Stichting Pensioenbehoud tegen de staat? De VVG heeft de procedure financieel gesteund, niet omdat deze heel kansrijk was, maar omdat alle verzet nuttig is. Pogingen verhoging van de pensioenen mogelijk te maken, zoals deze rechtszaak, kunnen rekenen op instemming van de VVG. In eerste instantie is de zaak grotendeels verloren. KBO en Stichting Pensioenbehoud denken dat het zinvol is in hoger beroep te gaan. (VVG) Vraag 2 Waarom moet het Nederlandse pensioenstelsel, dat geldt als het beste van Europa, zonodig hervormd worden? Kort antwoord: omdat sociale partners en de politiek dat willen. Voor de VVG hoeft het niet, met aanpassingen zou tegemoetgekomen kunnen worden aan wensen voor individueel maatwerk en met een redelijke en toch voorzichtige rekenrente zou veel ergernis kunnen verdwijnen. Als er dan toch een nieuw stelsel komt, moet voldoende rekening worden gehouden met de belangen van de gepensioneerden. De Koepel Gepensioneerden staat op de bres. (VVG) Vraag 3 Met beleggingen in wapenbedrijven en oliebedrijven zijn hoge rendementen te halen. Dat is goed voor onze pensioenen. Als aandeelhouder kan 20 het pensioenfonds invloed uitoefenen om een bedrijf de goede kant op te sturen. Hierop is veel te zeggen. Enkele aspecten: behalve naar rendement kijkt het pensioenfonds ook naar risico’s van beleggingen en weegt het de gevolgen voor de maatschappij mee. Daarbij kijkt het pensioenfonds naar wettelijke regels (bijvoorbeeld verbod op clusterbommen) en internationale afspraken (bijvoorbeeld over tegengaan klimaatverandering) en de opinie van deelnemers over maatschappelijk verantwoord beleggen. Als het specifiek om klimaat gaat (beleggen in olie): Pensioenfonds PGB belegt in fossiele brandstoffen, maar vindt het ook belangrijk om een bijdrage leveren aan de wereldwijde afspraken om de CO2-uitstoot te beperken en zo klimaatverandering tegen te gaan. De meest vervuilende fossiele brandstoffen zijn uitgesloten van beleggingen bij Pensioenfonds PGB. Pensioenfonds PGB belegt in wapens, maar niet in controversiële wapens, zoals clusterbommen of chemische en biologische wapens. Bedrijven die vuurwapens verkopen aan burgers zijn in 2018 toegevoegd aan de lijst met bedrijven waarin PGB niet wil beleggen. (PGB) Vraag 4 Is PGB nog steeds voorstander van het nieuwe pensioenstelsel, ondanks het grote en groeiende verzet? De pensioenpetitie van ‘Samen voor een eerlijk pensioen’ groeit naar de 100.000 handtekeningen. In aanloop naar de algemene ledenvergadering zijn veel vragen ingediend. Een aantal is op de jaarvergadering behandeld door de sprekers. Hierbij een selectie van vragen en antwoorden. Pensioenfonds PGB heeft zich nooit als voor- of tegenstander van het nieuwe pensioenstelsel uitgesproken, ook al omdat er nog te veel onduidelijkheden zijn. PGB ziet wel als pluspunt dat er meer mogelijkheden zijn om het rendement op de pensioenbeleggingen daadwerkelijk bij de deelnemers terecht te laten komen. Maatschappelijke en publieke druk kan helpen om te bereiken dat bij de uitwerking van de plannen meer rekening wordt gehouden met de gerechtvaardigde wensen van de gepensioneerden. (VVG) Vraag 5 Er zijn gepensioneerden die harder worden geraakt dan anderen. Sommige gepensioneerden hebben al twaalf jaar geen indexatie gehad en hebben dus veel koopkracht ingeleverd. Wordt met deze verschillen rekening gehouden bij het ‘invaren’ in het nieuwe pensioen? Bij de overgang naar het nieuwe stelsel is invaren geen automatisme.
Als werkgevers en werknemers in een bedrijfstak of onderneming vragen om alle opgebouwde pensioenen over te laten gaan naar het nieuwe stelsel, toetst het pensioenfonds of dit evenwichtig uitwerkt voor alle groepen. Het mag niet zo zijn dat er een groep is die daardoor onevenredig nadeel ondervindt. Hoe dat invaren zal gaan, weten we nog niet precies. Het definitieve wetsvoorstel is er nog niet. Op basis van de huidige stand van zaken lijkt het wettelijk erg lastig om zo'n onderscheid te maken. Daarnaast is het eigenlijk niet uit te voeren. Het zou administratief erg ingewikkeld zijn en de kosten sterk verhogen. Daar komt nog bij dat Pensioenfonds PGB geen ‘inhaalindexatie’ kent, en daarom niet bijhoudt hoeveel indexatie individuele deelnemers hebben ‘gemist’. Ook is er geen zicht op de ‘gemiste indexatie’ voorafgaand aan een overgang naar Pensioenfonds PGB. (PGB) Vraag 6 Bedrijven en aandelenbeurzen hebben het na Covid beter gedaan dan verwacht. Ziet PGB dit ook en welke gevolgen heeft dat voor de pensioenuitkering in de toekomst? Doordat aandelen het beter gedaan hebben en de rente iets is gestegen is de financiële situatie van Pensioenfonds PGB in 2021 tot nu toe verbeterd. Maar dat biedt geen garantie voor de toekomst. Het is de vraag hoe bestendig het herstel is. Als het herstel blijft doorzetten, komt indexatie (verhogen van pensioenen om de gestegen prijzen te compenseren) weer in beeld. Dat mag als de beleidsdekkingsgraad hoger is dan 110 procent. In eerste instantie gaat het dan waarschijnlijk om een zeer beperkte verhoging, misschien een paar tienden van een procent. Pas als de beleidsdekkingsgraad op ongeveer 123% staat, mag er volgens de huidige regels een toeslag van 2 procent worden gegeven. Het is wel de verwachting dat de regels voor indexeren soepeler worden als het nieuwe stelsel door het parlement wordt goedgekeurd, misschien zelfs met terugwerkende kracht tot begin 2022. (PGB) Vraag 7 De premiedekkingsgraad van PGB ligt in de buurt van de tachtig procent. Dit betekent dat werkgevers en actieven te weinig premie betalen. Wordt deze te weinig betaalde premie verrekend voordat de pensioenrechten verdeeld worden? Over deze vraag moet het bestuur van Pensioenfonds PGB zich nog buigen. Daarbij is van belang dat, als een pensioenfonds hierin historische omstandigheden meeweegt, dat niet alleen zal gaan over de premiedekkingsgraad in de afgelopen jaren, maar ook over de situatie in de decennia ervoor. Het is wellicht goed om te weten dat eind jaren 80 in Nederland het fenomeen van de ‘premievakantie’ ontstond, omdat de kassen van de pensioenfondsen toen heel goed gevuld waren. Dan werd er geen of minder premie betaald terwijl er wel pensioen werd opgebouwd. Pensioenfonds PGB zou dan moeten uitzoeken of en in hoeverre dit voor de eeuwwisseling bij het pensioenfonds zelf en/of bij de overgekomen pensioenfondsen heeft gespeeld. (PGB) Vraag 8 Wat kan verder verteld worden over de verdeling van de pensioenrechten/gelden bij de overgang naar het nieuwe stelsel? Hiervoor zijn twee methoden beschikbaar: de standaardmethode en de zogenaamde ‘Value Based ALM-methode’. De keuze is aan het bestuur van het pensioenfonds, maar wel in afstemming met sociale partners (vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers). De standaardmethode is eenvoudiger en beter uitlegbaar. De alternatieve methode biedt meer mogelijkheden om rekening te houden met specifieke groepen/overwegingen. (PGB) Vraag 9 Het verhaal gaat dat de Nederlandse overheid zich op enigerlei wijze gecommitteerd zou hebben aan pensioenafspraken in Europees verband, dit uit 'solidariteit' met lidstaten die pensioenen minder goed op orde hebben. Is hier iets van bekend? Er zijn Europese regels voor pensioen, maar die gaan vooral over het bestuur en de communicatie. Er gaat geen pensioengeld naar Europa, en Nederland kan zijn eigen pensioen blijven organiseren. (PGB) Ook vanuit de zaal werd volop gebruik gemaakt van de mogelijkheid vragen te stellen, zowel aan de VVG als aan de beide gastsprekers. 21
Een nieuw gevormde werkgroep gaat het bestuur van de Vereniging van Gepensioneerden binnen PGB bijstaan in de oordeelsvorming en advisering inzake de nieuwe Pensioenwet die eraan komt. Mede om te benadrukken dat gepensioneerden een rol moeten spelen bij de totstandkoming en de invoering van de nieuwe wet, is gekozen voor de naam werkgroep Pensioenen en Hoorrecht. VVG heeft nieuwe werkgroep Pensioenen en Hoorrecht Een van de belangrijkste taken voor het bestuur van de VVG is ‘de behartiging van de belangen van haar leden en van degenen die lid kunnen zijn, in het bijzonder met betrekking tot de huidige of toekomstige aanspraken op pensioen uit het PGB’ (artikel 2.1 Statuten VVG-PGB). In de praktijk wordt dat door het bestuur van de VVG vormgegeven door: 1. het benoemen van drie leden in het verantwoordingsorgaan, en 2. het voordragen van maximaal twee leden in het bestuur van Pensioenfonds PGB. Hoewel deze voorgedragen / benoemde personen binnen het bestuur van PGB of het verantwoordingsorgaan de werkzaamheden doen voor alle betrokkenen in en bij het pensioenfonds, wordt van hen verwacht dat zij in de gaten houden dat de belangen van de gepensioneerden voldoende bekend zijn en worden meegewogen bij de besluiten die het bestuur PGB en/of het verantwoordingsorgaan moeten nemen. Daarnaast is de VVG aangesloten bij de Koepel Gepensioneerden, om ook op landelijk niveau de belangen van gepensioneerden te behartigen. In de nieuwe Wet Toekomst Pensioenen lijken de gepensioneerden via hun verenigingen – onder voorwaarden - een aparte rol 22 te krijgen bij de besluitvorming over de wijze waarop de nieuwe wet in de pensioenfondsen en pensioenregelingen wordt ingevoerd. Dit wordt het ‘Hoorrecht’ genoemd. Of, hoe en onder welke voorwaarden dit hoorrecht precies ingevuld gaat worden, is nog steeds onderwerp van gesprek. Duidelijk is wel dat er veel gaat veranderen op pensioengebied, wat ook voor gepensioneerden van belang zal zijn. "Leden hebben ervaring in het besturen van pensioenfondsen" Mede hierdoor wordt er steeds meer gevraagd van de pensioenkennis van de bestuursleden van de VVG. Daarom heeft het bestuur besloten om een deskundigencommissie in te stellen: de Werkgroep Pensioenen en Hoorrecht. Deze werkgroep helpt het bestuur van de VVG (en de door haar voorgedragen of benoemde leden in het bestuur van PGB en het verantwoordingsorgaan) door alle pensioenontwikkelingen te volgen en hen gevraagd en ongevraagd te adviseren over de onderwerpen die voor gepensioneerden van belang zijn. Fieneke van den Brink is voorzitter geworden van de werkgroep. Tijdens de algemene ledenvergadering op 13 oktober is zij ook gekozen als bestuurslid van de VVG zodat de verbinding tussen werkgroep en bestuur verzekerd is. De leden van de werkgroep hebben allemaal ervaring in het besturen van pensioenfondsen; of omdat ze deel uitmaakten van het bestuur van het Pensioenfonds PGB, of van een fonds dat in de achterliggende jaren is opgegaan in PGB. De werkgroep zal de komende tijd ook bekijken op welke wijze de leden van de VVG het beste bij alle komende ontwikkelingen kunnen worden betrokken. Het nieuwe digitale platform PensioenTrefpunt kan daarin een belangrijke rol gaan spelen. In het volgende nummer van ExPress zullen de leden van de werkgroep aan u worden voorgesteld en kan al wat meer worden verteld over de onderwerpen die worden opgepakt.
Fieneke van den Brink Mijn naam is Fieneke van den Brink (63). Ik woon samen met mijn partner Marc in Malden en heb een dochter. Mijn vrije tijd besteed ik – naast mijn familie en vrienden - aan wandelen, fietsen, tuinieren, lezen, reizen, nieuws en kranten, (leg) puzzelen en lekker eten. Ik heb jaren in het Human Resources Management gewerkt binnen de uitgeefbranche en de grafische industrie. Van assistentpersoneelsfunctionaris tot stafdirecteur P&O en in vervolg daarop, lid van de Raad van Bestuur van een krantenconcern. Verder heb ik enkele jaren het runnen van een klein restaurantje in de Provence gecombineerd met HRM adviesactiviteiten. De weekenden kookte ik in het restaurant in Frankrijk en door de week werkte ik in Nederland. Vanaf 2015 heb mij geschoold en ontwikkeld in de uitvaartbranche en ben ik, naast mijn HRM advieswerk, werkzaam als ZZP’er die zelfstandig uitvaarten begeleidt en verzorgt. Ik ben bestuurslid (en vicevoorzitter) geweest van twee ondernemingspensioenfondsen. Onderwerpen die toen speelden zijn onder meer het samen-voegen van pensioenregelingen en –fondsen; het implementeren van wijzigingen in (pensioen)wetgeving en het ‘oplossen’ van de pensioenproblematiek (tekorten) die zich toen al voordeden. En als laatste de overgang van het ondernemingspensioenfonds naar PGB. En nu staan we weer aan de vooravond van een grote wijziging in de pensioenwetgeving. Als bestuurslid van VVG mag ik onder meer de werkgroep voorzitten die met pensioenkennis het bestuur VVG zal helpen bij zijn taak als belangenbehartiger van de gepensioneerden bij PGB. Daar wil ik me de komende jaren graag voor inzetten. 23
VO-lid Pieter Verhorst een leven lang maatschappelijk betrokken ‘Ik merk dat ik minder spraakzaam ben geworden’ Pieter Verhorst (1951) is het langst zittende VO-lid. In 2005 werd hij namens vakbond cNV benoemd in de PGB-deelnemersraad, de voorloper van het huidige Verantwoordingsorgaan. Sinds zijn aantreden heeft hij de accentverschuiving die professionalisering van de pensioenwereld met zich meebracht nauwlettend gevolgd. Verhorst is een enthousiast langeafstandsloper, een duursport die geduld en doorzettingsvermogen vergt. Hij omarmde het hardlopen al op jonge leeftijd. Na zijn vijftigste liet hij zich overhalen om zich aan een marathon te wagen; het werden er tenslotte vijf. Nog steeds sport Verhorst met grote regelmaat, in de hoop dat hij in goede conditie zijn oude dag kan doorkomen. Voor een rondje van 15 kilometer door de weilanden draait de 70-jarige zijn hand nog steeds niet om. Vijf kilometer vindt hij maar ‘een klein stukje’. Paradijs Het gesprek vindt plaats op de grote houten veranda in de rust van het botanisch paradijs dat door Pieter en zijn vrouw Marrianne stap voor stap, met engelengeduld werd aangelegd. Een oase van weelderig groen, verrezen op het kale stukje weiland rond het oorspronkelijke dubbele boerenhuisje, dat door Pieter en Marrianne met zorg werd samengevoegd en herbouwd tot een originele, leeftijdsbestendige woning. We kijken terug op de ruim 45-jarige loopbaan van Verhorst, waarin maatschappelijke betrokkenheid een belangrijke rol speelde. Sinds Verhorst als jongen al besloot dat zijn toekomst lag bij drukkerij N. Samsom, waar zijn vader werkte, speelde zijn leven zich grotendeels in de geur van drukinkt af: ‘Als kind vond ik die grote stampende machines al prachtig. En de machine-inkt rook zo lekker.’ Na de lagere school moest hij wachten tot hij oud genoeg was om op de grafische school te worden toegelaten. De tussenliggende periode bracht hij door op de LTS. Die tijd ziet Verhorst nog steeds als 24 een waardevolle bijdrage aan zijn ontwikkeling. ‘Je wordt gedwongen een vak te leren, keuzes te maken: hout bewerken, metaal, schilderen of een opleiding tot elektricien. En, heel belangrijk: je leert er het juiste Nicoline Maarschalk Meijer Nicoline Maarschalk Meijer zit namens de VVG in het Verantwoordingsorgaan van Pensioenfonds PGB. In elke editie van ExPress gaat zij in gesprek met een van haar collega’s uit het VO. In deze aflevering: inspraakveteraan Pieter Verhorst. gereedschap te gebruiken. Daar heb ik later, bij al het verbouwen, nog erg veel plezier van gehad.’ Waarom in Nederland het praktijkonderwijs zo ondergewaardeerd wordt, heeft Verhorst nooit kunnen begrijpen. Marrianne en Pieter Verhorst op een van de verscholen zitjes in hun zelfgecreëerde sprookjestuin IN TERVIEw
Trainingskamp In 1967 monstert de dan 16-jarige Verhorst volgens plan aan als aspirant-offset drukker bij Samsom. Al snel wordt hij gespot als potentiële kandidaat voor de ondernemingsraad. Verhorst: ‘Ik was pas net met werken begonnen, maar in die tijd had je geen schroom. Je werd door CNV-kaderleden wegwijs gemaakt, je kreeg cursussen. Vanuit het hele land kwamen we naar een trainingskamp in Veere. We waren een club, een sociaal netwerk. Je kende elkaar.’ Nog steeds kijkt Verhorst met plezier terug op het vakbonds-familiegevoel dat tot zijn spijt op de achtergrond is geraakt. Toen stond de tijdgeest in het teken van democratisering, zegt hij. ‘Ik maakte deel uit van de jeugd-OR. Jongeren konden zo in het vakbondswerk groeien.’ Verhorst vond zijn weg binnen de CNV-structuren: kaderlid CNV Media, OR-lid en – voorzitter, een rol die hij met plezier vervulde: ‘Ik heb oog voor mensen die iets willen zeggen, maar het woord niet durven nemen.’ Zijn beschouwende expertise bracht hem tenslotte tot de COR. In 2005 werd Verhorst als CNV afgevaardigde benoemd in de deelnemersraad van PGB. Na een rustige start volgden al snel turbulente tijden. ‘Op last van DNB werd hard aan herstructurering gewerkt,’ herinnert hij zich. Kosten en beloningen waren belangrijke aandachtspunten. ‘Maar het ging ook vaak over de kleine pensioentjes. Mensen stonden centraal in die tijd. Tegenwoordig gaat het vooral om het grote geld, het kolossale vermogen dat beschermd moet worden.’ Complexer "Ik heb oog voor mensen die iets willen zeggen, maar het woord niet durven nemen" Verhorst vindt dat soms, als hij terugkijkt, wel eens wrang. ‘Begrijp me goed, het is geen kritiek. De financiële wereld wordt steeds complexer, waardoor pensioenfondsen steeds professioneler moeten opereren.’ Maar hij betrapt zich erop dat hij bij vergaderingen minder spraakzaam is geworden. De spreektaal lijkt in zijn beleving steeds meer voorbehouden aan hoogopgeleiden. Verhorst: ‘Vroeger, in mijn OR-tijd, had ik mijn woordje altijd klaar. We hebben heel wat strijd gestreden. Zoals die keer dat de OR op cursus was en ze ineens zonder overleg de tijden van de nachtdienst na feestdagen gingen veranderen. Dat kon niet. Daarvoor was instemming van de OR vereist.’ Hij vertelt het met trots. De regels werden teruggedraaid, natuurlijk. Soms vraagt Verhorst zich af hoe ver professionalisering kan gaan zonder de gewone man, om wiens pensioentje het gaat, kwijt te raken. ‘Dat is de opdracht van deze tijd. We moeten op de mensen blijven letten. Zorgen dat die centraal blijven staan.’ Maar hij heeft ‘alle vertrouwen dat PGB op de kleintjes zal blijven passen.’ Ook na zijn vertrek per 1 juni 2022. Welkom bij PGB Het versterken van communicatie met de achterban is speerpunt in het beleid van PGB. In het nieuwe pensioensysteem is communicatie met en input van betrokkenen immers van groot belang. De communicatieafdeling van PGB is daarom druk bezig om nieuwe communicatiekanalen toe te voegen. Voor PGB als ‘multisectoraal’ bedrijfstakpensioenfonds waar inmiddels meer dan tien sectoren en een groot aantal ondernemingspensioenfondsen onderdak vinden, is het bovendien belangrijk dat alle betrokkenen goed genoeg geïnformeerd zijn om zich thuis te kunnen voelen. De VO-Commissie Communicatie, knooppunt van informatie-uitwisseling tussen PGB en haar achterban, is daarom de afgelopen maanden nauw betrokken geweest bij het vormgeven van folders, flyers en een duidelijker aanwezigheid op de website. Producten waarmee de nieuwe aansluitingen AVH en de reisbranche al kennis hebben gemaakt. Nu zijn welkomstfilmpjes voor werkgevers, werknemers en gepensioneerden in de maak waar verteld wordt wat VO leden voor de achterban kunnen betekenen. Er is PGB namelijk veel aan gelegen dat iedereen – jong en oud – zich onder de PGB-paraplu welkom weet en van zich laat horen. 25
Om paraat te kunnen zijn voor de vele veranderingen die de transitie naar het nieuwe pensioensysteem teweeg brengt, werkt het Verantwoordingsorgaan op dit moment hard aan zichzelf. Opleidingstrajecten worden georganiseerd, gewerkt wordt aan efficiënte communicatie-structuren met de achterban - in dat verband is ook bij het VO de oprichting van het nieuwe PensioenTrefpunt zeer welkom. Om zo slagvaardig mogelijk te zijn, is ook de structuur van het VO onder de loep genomen. niet minder om. Zij hebben ons afgevaardigd en rekenen op een evenwichtige belangenafweging. Het gaat tenslotte niet om niks. Het VO ziet hier toe op de totstandkoming van pensioencontracten, de wijze van ‘invaren’ en het vormgeven van eventuele compensatie. Met andere woorden: op heel veel geld. VO maakt zich op voor transitieproces Het VO krijgt met de transitie naar het nieuwe pensioensysteem een zware taak. Tijdens de transitie – en mogelijk ook daarna – is het bezwaarrecht van individuele mensen tegen de waardeoverdracht van hun pensioenvermogen buiten werking gesteld. Het VO is daarom aangewezen als ‘waakhond’ van de belangen van gepensioneerden, deelnemers en ouddeelnemers (slapers) in dit reusachtige transitieproces. Om die taak goed te kunnen vervullen heeft het VO tijdens die periode het zogenoemd ‘verzwaard adviesrecht’ gekregen. De ingrijpende overgangsprocedure speelt zich in vier fasen af en moet in maximaal 6 jaar voltooid zijn. Het VO is bij aanvang (de oriëntatiefase) en aan het eind (de slotfase van de besluitvorming) een officiële rol toebedeeld. In de tussentijd moeten sociale partners en bestuur aan de hand van allerlei inhoudelijke analyses tot overeenstemming zien te komen over de af te sluiten contracten. Daarna, in de vastleggingsfase, wordt het transitieplan definitief door de sociale partners opgesteld. Gat in de rechtszekerheid Tijdens de oriëntatiefase is nadrukkelijk vastgelegd dat alle kennis ten aanzien van de overgangsprocedure gelijk verdeeld moet zijn tussen sociale partners, bestuur en VO. Alle partijen moeten dus vanuit eenzelfde informatiepositie kunnen handelen. Maar het VO blijft er natuurlijk wel zelf verantwoordelijk voor dat de noodzakelijke kennis ook inderdaad gedeeld en vergaard wordt. Het ‘verzwaard adviesrecht’, het belangrijke instrument dat het gat in rechtszekerheid van individuele deelnemers en gepensioneerden moet dichten, komt pas aan het eind 26 van de rit aan de orde, voordat alles definitief vastgelegd wordt. Het is dus cruciaal dat het VO zich met zoveel mogelijk expertise van zijn zware verantwoordelijkheid kwijt en niet in een positie terechtkomt waar geen andere optie is dan ‘bij het kruisje tekenen’. Kennis en gedegen oriëntatie zijn dus gedurende het gehele proces van groot belang. Daarom moet het VO, indien nodig (volgens pensioenbelangenbehartiger de Pensioen Federatie) ook op eigen initiatief, nauwlettend voeling met de ontwikkelingen houden. Gelukkig hebben we bij PGB van doen met een zeer open bedrijfscultuur, dus de zorgen zijn in ons geval beperkt, maar de verantwoordelijkheid tegenover onze achterban is er Nieuwe structuur Om optimaal slagvaardig te zijn is het VO daarom sinds 1 maart 2021 actief in een aangepaste organisatiestructuur, waarbij de aandachtsgebieden nog efficiënter zijn verdeeld en de commissievoorzitters samen met de VO-voorzitter de Commissie governance vormen, een overkoepelende commissie met een regiefunctie die zich over procesbewaking, risicobeheersing, zelfevaluatie en educatie ontfermt en de diverse agenda’s vaststelt. Op deze manier hoopt het VO de in de themacommissies en werkgroepen vergaarde kennis direct te kunnen wegen en in te brengen in de besluitvorming waar het VO op toeziet of bij adviseert.
Om geen beleidsgebied over te slaan zijn de volgende commissies actief: Commissie governance: Deze commissie wordt gevormd door de voorzitters van de themacommissies en de VO-voorzitter. De Commissie governance houdt de regie over alle acties van het VO en coördineert en bundelt onderzoeksresultaten, adviezen en suggesties van de andere commissies en draagt deze verder uit naar de achterban en andere belanghebbenden. Commissie jaarwerk en balansbeheer: Deze commissie ziet toe op de motieven achter keuzes m.b.t. tot beleggingsbeleid en eventuele afwijkingen en de uitvoering daarvan. De aandachtsgebieden van de commissie zijn financiën, beleggingen, risicomanagement, begroting en het jaarverslag. Commissie aansluitingen: Deze commissie bereidt VO-adviezen voor als het gaat over toelating nieuwe toetreders en collectieve waardeoverdrachten (overdracht van pensioenspaargelden) volgens heel strikte protocollen, waarbij evenwichtige belangenafweging (sociale partners en gepensioneerden) cruciaal is. Een nieuwe toetreding mag nooit ten koste gaan van de belangen van bestaande deelenemers. Commissie communicatie: De Commissie Communicatie ziet toe op een heldere informatie-uitwisseling met (ex)deelnemers, werkgevers en gepensioneerden, in begrijpelijke taal waarbij het gebruik van jargon en afkortingen waar mogelijk wordt vermeden. Ze bespreekt het communicatiebeleid met PGB, ontwikkelt informatiemateriaal om de werkzaamheden en aandachtsgebieden van het VO bij de achterban kenbaar te maken en bezoekt bijeenkomsten om de contacten met de achterban te intensiveren en potentiële nieuwe leden voor het VO te werven voor ontstane en toekomstige vacatures. Werkgroep ict/Pioen: Werkgroepen worden opgericht ter ondersteuning van tijdelijke activiteiten. Op dit moment is alleen de werkgroep Pioen actief. Deze werkgroep kijkt mee bij de invoering van een nieuw systeemlandschap (de digitale pensioenketen) dat speciaal wordt ontworpen ten behoeve van uitvoering nieuwe pensioencontract. Het is de bedoeling hiermee ook andere pensioenuitvoerders te kunnen bedienen. VO plaatst cyberbeveiliging op de agenda Steeds vaker duiken berichten op dat cybercriminelen hun blik richten op de waardevolle informatie die bij pensioenfondsen ligt opgeslagen. Zelfs niet-financiële gegevens van deelnemers zijn veel geld waard. Deze trend kwam extra in het nieuws toen eind augustus de bekende pensioenuitvoerder Blue Sky Group door een grote hack werd overvallen. Gegevens van ruim 30.000 deelnemers kwamen daarbij op straat te liggen. Het Expertise Centrum Operationele IT-risico’s van de Nederlandse Bank (DNB) doet al langer onderzoek naar cyberbeveiliging bij pensioenfondsen, waarbij de fondsen langs een ‘meetlat’ van 58 essentiële maatregelen worden gelegd. Bij een recente presentatie onthulde het Expertise Centrum dat cyberbeveiliging bij veel fondsen nog te weinig aandacht krijgt. De experts troffen vooral onvoldoende beveiligde informatieovergangen aan in de informatieketen tussen fondsen, uitvoerders en daaropvolgende schakels in het vermogensbeheersysteem. PGB heeft het geluk over een eigen ‘in huis’ uitvoerder PPD (PGB Pensioendiensten) te beschikken, wat de uitbestedingsketen een stuk overzichtelijker maakt. In de presentatie wees DNB nadrukkelijk op de verantwoordelijkheid van het intern toezicht (bijvoorbeeld VO) met betrekking tot beveiligingsrisico’s bij de overdracht van beheersfuncties. Maar het VO van PGB was de aanbevelingen voor. Al sinds 2019 is onder voorzitterschap van VVG-afgevaardigde Tonnie Klein Hemmink de speciale VO-werkgroep Pioen actief. Klein Hemmink: ‘Pioen ziet nauwlettend toe op de implementatie van de nieuwe systemen zoals AdminRisCo en is hier zeer alert op.’ Het is, zegt hij, een zaak van niet te onderschatten belang. ‘Bij digitalisering van een pensioenfonds is beveiliging cruciaal. ‘Er zal vanuit Pioen nadrukkelijk aandacht besteed worden aan de security aspecten van alle portals en systemen. PGB kan hierbij profiteren van het nieuwe systeem. De werkgroep zal beveiliging tegen cybercrime de eerstvolgende bijeenkomst zeker weer op de agenda zetten.’ Klein Hemmink: '...zeer alert...’ 27
Huwelijksreis op de fiets naar Santiago Sponsortocht maakt van Jan Rabelink kilometervreter Op de fiets naar letland, Santiago en Rome. Klauteren voor het goede doel op de hellingen van Alpe d’Huez. Inmiddels zijn de afstanden een stuk korter geworden. De heuvels in het zuiden van limburg zijn hoog genoeg. Jan Rabelink (1937, Doetinchem) ging op zijn zestigste al met pensioen. “Ik voelde me te jong om te stoppen en kon nog gemakkelijk een aantal jaren door. Zoiets geldt niet voor iedereen. Ik ben al voor mijn pensioen bewust de weg van de vrijwilliger opgegaan.” Het mannetje dat als driejarige begon op een driewieler, fietste als zestienjarige al met zijn zus van Doetinchem naar Steensel, een dorp niet ver van Eindhoven. Heel zijn leven bleef de fiets het vervoermiddel bij uitstek. Begonnen als jongste bediende bij een bank in Doetinchem, werkte Rabelink drie jaar bij een spuitgietbedrijf in Zevenaar en – eindelijk een echte job – tien jaar bij een gieterij in Doesburg. In de tijd van de ponskaarten werkt hij zich op tot hoofd van de administratie. Dan maakt Jan Rabelink de overstap naar de Twentsche Courant. Van de toch wel wat ruwe gieterij naar het geheel anders georganiseerde krantenwerk. De Doetinchemmer wordt financieel directeur en begeleidt de samensmelting met streekgenoot Tubantia. “Drie dagen werkte ik in Hengelo, twee in Enschede. De overgang heeft in mijn ogen best goed uitgepakt.” Sponsortocht Zijn woonplaats Oldenzaal bruist in de jaren negentig van de activiteiten om Letland te helpen. Als daar ten gevolge van een regeringswissel en tegenvallende houtopbrengsten een gat valt in de financiering van de al begonnen nieuwbouw van een school, doet Rabelink het voorstel een sponsorfietstocht te organiseren. De wenkbrauwen gaan omhoog? En wie moet die klus dan klaren? Niet veel later zijn in 1997 Jan Rabelink en zijn metgezel Carel Kamphuis onderweg. Het tweetal krijgt de begeleiding van een volgersbusje. “De ervaren fietser Kamphuis zorgde voor de overnachtingen bij particulieren en kleine hotelletjes. Ik was inmiddels ervaren op de racefiets – toch iets anders. Sinds 1990 reed ik in een wielergroepje.” Op sponsortocht voor de Rotary en de Drieëenheidsparochie wordt in veertien dagen tweeduizend kilometer afgelegd. De route voert ten noorden van Berlijn, door het Poolse merengebied en via Litouwen naar Letland. Niet zelden wind tegen, toch een tempo van een kleine dertig kilometer per uur. “Vooral de laatste twee dagen waren erg zwaar. In kou en regen over zandwegen. Kregen onder die omstandigheden ook nog een lekke band. We zagen er uit als na de wielerwedstrijd Parijs – Roubaix. Toen we ons doel bereikt hadden, fietsen we een paar honderd kilometer verder om op de 2222 uit te komen. Ons fietsen bracht bijna 50.000 gulden op.” Jan en Dineke in fietsoutfit. 28 Santiago De tocht naar Letland smaakt naar meer. Drie jaar later is Jan met zijn kersverse echtgenote Dineke op weg naar Santiago de Compostella. Aan een bezoek aan het bedevaartsoord was Jan met zijn in 1996 aan een hersenbloeding overleden eerste vrouw nooit toegekomen. “Eerst zijn we van Passau naar Wenen en terug gefietst, langs de Donau. Die rit ging prima. Dus durfden we ook Santiago de Compostella aan. We trouwden op 7 juni 2000 en anderhalve maand later stapten we op de fiets. We vertrokken in de vroegte vanuit de kerk.” Vrienden begeleiden de twee een
Op weg naar zijn pensioen kiest Jan Rabelink nadrukkelijk voor vrijwilligerswerk. Een zwart gat zal hem niet overkomen. Waar Jan aansluit wordt hij meestal penningmeester. Vijftien jaar is hij secretaris/penningmeester van de Twentse Mattheuspassion. Ook vervult hij de functie van vice-voorzitter van Culturele Raad in Oldenzaal. Als voorzitter, later penningmeester, staat Rabelink aan de wieg van de Vereniging van Gepensioneerden van fonds PGB. Jan Rabelink: “Al voor mijn pensioen ben ik bewust de weg van de vrijwilliger opgegaan.” kilometer of 25 tot Haaksbergen. Dan door naar de familie in Doetinchem. Gekozen is voor de oostelijke route via Maastricht, Ardennen en Vézelay. Dan de zware Pyreneeën over Spanje Stempels van haltes op weg naar Santiago. in. “We reden vijf weken lang gemiddeld 85 kilometer per dag. Soms haalden we maar 40 kilometer, andere keren wel 120. De aankomst bij de kathedraal is een emotioneel gebeuren. Je hebt onderweg het nodige beleefd. Al moet ik zeggen dat je op de fiets minder contact met de mensen maakt dan wandelend. We zijn jaren later wandelend vanuit Léon en Porto naar Santiago gegaan.” De twee fietsers vertrekken dagelijks in een strak ritme. Zeven uur op, half acht ontbijten en acht uur echt rijden. Waar de volgende overnachting zal zijn? Ze zien wel. Tegen een uur of vier begint het zoeken naar een slaapplaats voor een schappelijke prijs. “Op onze leeftijd nog kamperen, vonden we niets. We reisden van hotelletje naar hotelletje. Eén keer bleek alles gesloten. Wat te doen? We gingen in een zaakje wat drinken en vroegen de eigenaar of hij een slaapplaats voor ons wist. Hij ging bellen. Ja hoor. We kregen een door hem getekend kaartje mee. Duidelijk. Eerst een stuk fietsen, dan het spoor over en linksaf. Moet lukken. Wij weer op de fiets. Geen spoor te bekennen. In het volgende dorp lieten we het kaartje zien en legden uit waar we moesten wezen. Die twee strepen op het kaartje? Niks geen spoor. Dat waren de draden tussen de hoogspanningsmasten.” Jan en Dineke rijden terug en vinden de hen beloofde slaapplaats. Dit keer een oude caravan. “Je kon slapen en douchen. Daar was dan ook alles mee gezegd. Ogen dicht en slapen maar. Meer heb je ook niet nodig. Ach, een andere keer overnachtten we in een oud kasteel.” Theo leoné 29
PGB ‘kan en wil niets beloven over indexatie’ Indexatie van de pensioenen lijkt bij Pensioenfonds PGB ook voor volgend jaar nog steeds niet mogelijk. Mocht er toch een mogelijkheid zijn, dan is de wettelijke ruimte voor het verhogen van de pensioenen uiterst beperkt. Bestuursvoorzitter Jochem Dijckmeester: “Door de hogere rente dit jaar en mooie resultaten op de aandelenbeleggingen, is de financiële situatie van pensioenfondsen een stuk verbeterd, ook bij Pensioenfonds PGB. Onze actuele dekkingsgraad is vanaf maart elk maand hoger geweest dan 110%. Dat roept bij onze deelnemers de vraag op of een verhoging, de zogenaamde indexatie, nu dan eindelijk weer in zicht is. We begrijpen die vraag heel goed. Om te mogen indexeren moet het jaargemiddelde hoger zijn dan 110%. En daar zitten we nu steeds dichterbij. We willen graag dat het rendement op de pensioenbeleggingen bij onze deelnemers terecht komt. Met name gepensioneerden voelen in hun portemonnee dat de prijzen hoger zijn geworden maar hun pensioen niet.” “Per 30 september 2021 was onze financiële situatie niet goed genoeg om te kunnen indexeren, en we weten niet hoe onze financiële situatie eind december zal zijn. We vinden het belangrijk om voorzichtig te zijn. Plussen op de beurs kunnen door een plotselinge ontwikkeling als sneeuw voor de zon verdwijnen. Ook de ontwikkeling van de rente laat zich niet goed voorspellen. Daarom kunnen en willen we niets beloven. Behalve dan dat we ons uiterste best doen om deelnemers te laten profiteren van de opwaartse lijn in onze financiële situatie. Dat is in lijn met de wens bij vakbonden, werkgevers en politiek om ervoor te zorgen dat het rendement bij de deelnemers terecht komt. We vinden het wel belangrijk te waarschuwen voor overspannen verwachtingen: als onze gemiddelde 30 dekkingsgraad eind december 2021 maar net boven 110 procent zit, dan is de wettelijke ruimte om iets te doen slechts zeer beperkt.” Verloren generatie Intussen hebben de grote organisaties van gepensioneerden de druk op het kabinet om de pensioenen nu eindelijk te kunnen verhogen verder opgevoerd. De Koepel Gepensioneerden, ANBO, KBO-PCOB en NOOM schrijven in hun oproep: “Veel senioren hebben zolang ze pensioen krijgen hun pensioen nog nooit verhoogd zien worden: een ‘verloren generatie’. Als het kabinet nu niet ingrijpt, is ze zelf de hoofdverantwoordelijke voor het verlies aan draagvlak onder haar plannen om het pensioenstelsel te veranderen. De meeste pensioenfondsen komen al veertien jaar niet aan indexatie toe. Dat is echt absurd. Jaar na jaar groeien de vermogens van pensioenfondsen. Die rijzen inmiddels de pan uit, maar indexatie zit er niet in. Daarmee zijn de pensioenen 20% achter gaan lopen bij de gestegen prijzen.” “Dat is niet meer uit te leggen en echt onaanvaardbaar. Zeker tegen de achtergrond van een inmiddels (mede vanwege de stijging van de energiekosten) stijf oplopende inflatie. Senioren bungelen al jaren achtereen onderaan alle koopkrachtlijstjes en als er niet snel iets gebeurt, blijft dat zo. Hoewel het kabinet sinds kort lijkt te bewegen en beweert dat het indexatie eerder mogelijk wil maken, is feitelijk sprake van een schijnbeweging. Uit cijfers van de grootste pensioenfondsen (voor ambtenaren, zorgmedewerkers en metaalwerkers) blijkt dat, ondanks dat ook hun vermogens met miljarden groeiden, voor het merendeel van de gepensioneerden in Nederland een verhoging er nog lang niet inzit.” Waarschuwing De Pensioenfederatie, de organisatie van Nederlandse pensioenfondsen, waarschuwt daarbij net als Pensioenfonds PGB voor te hoog gespannen verwachtingen: “Volledige indexatie is volgens de regels pas toegestaan, als verwacht wordt dat ook in de toekomst geïndexeerd kan worden (toekomstbestendig indexeren dekkingsgraad). Dat verschilt per pensioenfonds. Meestal is dat vanaf een beleidsdekkingsgraad van rond de 125%. Inhaalindexatie, het repareren van achtergebleven indexatie, kan volgens het huidige ftk – het voor pensioenfondsen geldende rentepeil - als na de volledige indexatie nog ruimte over is.” "Dit is niet meer uit te leggen en echt onaanvaartbaar" Momenteel wordt, zoals bekend, gewerkt aan de Wet toekomst pensioenen, die gaat over het nieuwe pensioenstelsel. Wanneer die wetgeving is afgerond en is aangenomen door de Eerste en Tweede Kamer, zal een transitie-ftk van kracht worden voor de overgangsperiode tot de invoering van het nieuwe stelsel, legt de Pensioenfederatie verder uit. “Afgesproken is dat volgens die regels indexatie mogelijk is bij een beleidsdekkingsgraad vanaf 105%. Hiermee loopt het transitie-ftk vooruit op het nieuwe stelsel, waarbij de economische omstandigheden directer doorwerken in pensioen en verhogen en verlagen eerder gebeurt dan nu. De staatssecretaris heeft in het vragenuur gezegd dat wanneer de Wet toekomst pensioenen is aangenomen, hij zal bezien of indexatie met terugwerkende kracht over 2022 ook mogelijk zal zijn.” Ruud Peys
VVG-PGB Bestuur Voorzitter: Ernst Taris ernst.taris@or-coach.nl Vice-voorzitter: Jos van Rijsingen, tel. 073-6214378 josvanrijsingen@hotmail.com Penningmeester: Marco van den Berg marcovandenberg@freedom.nl Bestuurslid/ledenadministratie: Tonnie Klein Hemmink, tel. 06-51605411 kleinhemmink@home.nl Bestuurslid/communicatie: Piet Oosthoek pietoosthoek@gmail.com Bestuurslid/ledenservices: Thijs Reuder, tel. 06-52616833 reuder@upcmail.nl Bestuurslid/pensioenwerkgroep: Fieneke van den Brink Fienekevdbrink@gmail.com ledenadministratie/secretariaat: Postadres: Hunzestraat 18, 7555 WB Hengelo Mailadres: ledenadministratie@vvgpgb.nl Telefoon: 06-51605411 Algemeen mailadres: info@vvgpgb.nl Redactie Express: redactie@vvgpgb.nl Secretariaat: secretariaat@vvgpgb.nl website: vvgpgb.nl 31
32
1 Online Touch