0

GROEI&BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren SOME LIKE IT HOT Veel planten houden juist van zinderende zomers #INSTATUIN HET GROEN VAN ANGRY YOUNG MAN JEROEN BOSMAN DAKTUIN DE PRINSES OP DE ERWT ONDER DE TUINEN HOSTAHEBZUCHT BEN BEIJ KAN NIET ZONDER ZIJN ZELFREDZAME SCHATJES BORDERGELUK ZEVEN MAANDEN SPEKTAKEL OP 37,5 VIERKANTE METER AFTELLEN NAAR GARDENISTA Alsjeblieft! EEN ZAKJE ZAAD VAN WITTE SLAAPMUTSJES CADEAU

inhoud mei PLANTEN 72 Estafetteborder Een border ontwerpen die het hele tuinseizoen mooi is, is de heilige graal voor tuiniers. Expert Modeste Herwig ontwierp een border om zelf na te maken. 6 BEZIG 8 VERS GEPLUKT 10 GARDENISTA 13 COLUMN EDWIN ODEN 15 TIPS VAN FRANSJE 17 INSTATUIN 18 EVERGREEN 22 WIE DURFT? 26 KWEKER: LENZE PLASS 32 HOSTATUIN 38 DAKTUIN 46 KABBES: VERTICALE LIJNEN 51 KRAMER: MOLOPOSPERMUM 52 DE LIEFHEBBERS 54 PROBLEEM: DROGE SCHADUW 59 GRATIS: WIT SLAAPMUTSJE 60 THE HEAT IS ON 64 DROOGTEPLANTEN 68 CLEMATIS-KALENDER 82 TUINVRAGEN 84 TUIN-ABC MEI 86 FLORAL DESIGN 91 BRIEVEN 93 BEZOEK MIJN TUIN 94 AGENDA 98 VOLGENDE MAAND G R O E I&BL O E I– MEI –2019 5

GROENTIPS Fransjes DE STENGELS LIJKEN WEL BEPOEDERD MET KANEEL ZAAI-alternatief Zaaien is leuk, verspenen minder. Wat je in maart zo makkelijk uit zaadzakjes schudt, moet je vijf weken later stuk voor stuk uit de zaaibakjes wippen en overplanten in grotere potjes. Een klus die altijd meer tijd in beslag neemt dan je had begroot. Nu las ik op www. mooiemoestuin.nl dat je ook kunt zaaien in vermiculiet. Vermiculiet is een natuurlijk mineraal. Na verhitting zet het uit en dan wordt het heel licht. Ik heb het uitgeprobeerd. Het voordeel van zaaien in vermiculiet is dat je de kiemplantjes er heel gemakkelijk uitwipt (ik gebruikte een fonduevorkje). En je kunt het hergebruiken. Toch heb ik dit voorjaar ook weer een zak zaai- en stekgrond aangeschaft. Is dat omdat ik de geur van vochtig gemaakte zaaigrond niet kan missen of ben ik gewoon conservatief? In haar vrije tijd tuiniert redacteur Fransje van Dorp met veel plezier in haar volkstuin. Op deze plek doet ze verslag van wat haar bezighoudt. UIT de grond De lente komt nu op stoom en van mij mag deze periode jaren duren. Natuurlijk, de wisseling van seizoenen is heerlijk en er zijn heel veel planten die betoverend bloeien. Maar knoppen die openbarsten, hoe de stengel van een varen zich ontrolt … Er is weinig dat kan wedijveren met de schoonheid van ontluikend blad. Ook de variatie in bladkleuren in dit jaargetijde is fantastisch. De stengels en knoppen van mijn Rodgersia bijvoorbeeld, lijken wel met kaneel te zijn bestoven. Deze geweldenaar staat al heel lang op dezelfde plek in mijn achtertuintje en ik heb besloten een deel naar de volkstuin te verhuizen. Daar is meer zonlicht en de grond is er wat vochtiger, een combinatie die hem goed zal doen. Dat splitsen gaat heel makkelijk. Graaf de plant nu op, snijd een stuk van z’n dikke wortelstokken (met een paar knoppen erop) af en zet dat elders weer in de aarde. Laat of NOOIT? “Kijk! De rozen!”, riep mijn man toen hij het terras van onze volkstuin opstapte. “Ze bloeien al!” Het was begin mei. Natuurlijk bloeiden de rozen niet, er leunden een paar rode tulpen tegenaan. En … de struikjes waren nog niet gesnoeid. In maart was ik er niet aan toegekomen en ik had besloten ze maar te laten gaan. Dat jonge, frisse blad ga je toch niet op de composthoop gooien? En zag ik daar niet een paar bloemknopjes? Niet slim, leerde ik van een rozenkweker. Laat snoeien is beter dan niet snoeien. Het oude hout wordt namelijk alleen maar harder. “Maar geef na het snoeien wel direct een handje snelwerkende mest”, waarschuwde hij. “Is er ook een point of no return?”, vroeg ik hem. “Wij hebben weleens midden in de zomer klimrozen tot op de grond afgeknipt en ze kwamen heel goed terug”, antwoordde de kweker. “Toch kun je dit beter niet doen met planten die je heel dierbaar zijn. Er is altijd kans dat ze geen hergroei geven, al is die erg klein.” G R O E I&BL O E I– MEI –2019 15

BEZIG Administreren Wat doen mensen in de tuin? Annemarie van den Berg is de plantenadministratie aan het bijhouden in haar tuin op tuinpark Ons Buiten. Het ziet er zo ontspannen uit: in een zonovergoten tuin staat een vrouw in zomerjurkje met op het hoofd een nonchalante zonnehoed en op de neus een zonnebril. In haar handen: een wit velletje. Het lijkt alsof ze een brief leest die net aan de poort is bezorgd. Dan nu de werkelijkheid: dit is de Amsterdamse Annemarie van den Berg die in haar tuin op tuinpark Ons Buiten, ook in Amsterdam, de administratie aan het bijhouden is. De plantenadministratie beter gezegd. En dat is eigenlijk best hard werken, mits je het secuur doet. En dat doet Annemarie. Je ziet het al aan het papier zelf. Daar is geen pen aan te pas gekomen. Het vel is uit de printer komen rollen nadat Annemarie alles in de computer heeft ingevoerd én opgeslagen. En hoewel slechts een velletje papier, een blik erop geeft je al het gevoel dat je van doen hebt met een gewichtig document. Zó veel letters en cijfers. Aan de bovenkant te lezen: ‘Plantenlijst Berthalaan 191, Tuinpark Ons Buiten, Amsterdam, mei 2019’. Het benoemen van de maand duidt op een regelmatige herhaling van deze handeling. “In het tuinseizoen zeker”, zegt Annemarie vastberaden. Vlak daaronder, in een kleiner lettertje: ‘Planten, heesters en bomen van links naar rechts per border (zie plattegrond tuin) met hoogte, bloeimaanden en kleur’. Kijk, daar gaat het weer een niveautje dieper. Daar weer onder heul veul plantennamen, gerangschikt naar plekken in de tuin. Zo is er de categorie ‘Potten op het terras’. Daar staan onder meer ‘Agapanthus / Afrikaanse Lelie, 6-7, paars’, ‘Trosroos you’re beautiful (fryer, 2007), 70, 6-10, roze’ en ‘Iochroma australis, 200, 6-9, blauw (niet winterhard)’. Dan is er ook nog de categorie ‘E voor terras (aangelegd zomer 2015, vlnr vanaf gazon)’. Daar staat onder meer ‘Actaea simplex ‘Prichard’s Giant’ / Zilverkaars, 250, 9-10, wit’ en ‘Penstemon ‘Rich Ruby’ / Slangenkop, 7-9, donker roodpaars’. Het mag duidelijk zijn; niets, maar dan ook werkelijk niets ontsnapt aan Annemaries oog. Streng: “Ik wil weten wat er in mijn tuin staat.” Zomaar als plant komen aanwaaien, zit er niet in. Ongenode gasten worden direct door de portier buiten de poort gezet. Daarnaast is het document voor Annemarie een houvast. Zo kan ze precies zien hoe een plant zich op een bepaalde plek gedraagt en kan ze ingrijpen wanneer nodig. Of: “Soms weet ik even niet meer hoe een bepaalde plant heet en dan kan ik het op deze manier zo weer achterhalen. Handig toch?’’ Tekst en beeld Jasker Kamp 6

BEZIG G R O E I&BL O E I– MEI –2019 7

GARDENISTA SNEAK Met de muziek mee Wandelend over het landgoed hoor je meer dan gezellig geroezemoes en de wind door de monumentale bomen. Gardenista is namelijk een groenevent waar muziek in zit. Met strijkkwarteten, saxofoongezelschappen, Ierse muziek, straatartiesten en barokmuziek, maar ook optredens van Anouk Geertsma, Karin de Ruiter en Karin Bloemen (19 mei). PREVIEW Bloemkampioen Wie is de beste bloemschikker van Nederland? Bewonder meer dan Groene spruitjes en toffe peren Bezig zijn met bloemen, planten, modder en water is voor de jongste bezoekers het leukste wat er is. Verdien een tuinmedaille door je ideale tuin te ontwerpen, insecten te herkennen, maar ook door te bloemschikken. Van de bonte stoet sprookjesfiguren op het terrein kom je meer te weten over het bodemleven, zaaien en planten, groeien en bloeien. zestig kleurrijke bloemwerken van amateurs, studenten en professionals, geef je stem aan het mooiste bloemstuk en zie hoe er ook live wordt gestreden om de titel van de eerste Gardenista-kampioen (19 mei). Geinspireerd? Je kunt meteen aanschuiven bij een bloemschikworkshop, gegeven door bekende bloemstylisten. Bomen in de kleine tuin Een boom in je tuin is heerlijk. Maar welke boom kies je nu voor een kleine tuin? Gerard van Buiten, hortulanus van de Botanische Tuinen Utrecht, geeft praktisch advies. Ook vertelt deze prof je wat je er allemaal onder kunt planten. En hoe je met winterharde vaste planten een mooie herfsttuin creëert, vol laatbloeiers in vurig rood en goud. (15 mei) Sandwich Gardenista Proef een boekweitflensje met buurtpaddestoeltjes, groentesalade met eetbare bloemen en caramelgriesmeelpetitfours. Op de terrassen serveert duurzame cateraar De Laurier fijne, ambachtelijk bereide gerechten: vlees, vis en vegetarisch, maar ook zoete lekkernijen. Hiervoor worden pure, duurzame en verse ingrediënten gekozen die zoveel mogelijk uit de regio komen. Nog héél even en dan opent Gardenista de poorten. Wat kun je van de eerste editie van dit grootse Groei & Bloei-evenement verwachten?

GARDENISTA Permacultuur in de moestuin Voor groenauteur en doorgewinterde moestuinier Vera Greutink betekent permacultuur in de moestuin het toepassen van drie basisprincipes: rust voor de bodem (ofwel niet spitten), grond beschermen door te mulchen en diversiteit. Hoe zet je deze theorie meteen om in de praktijk? Met tuintips, technieken, voorbeelden en Vera’s persoonlijke ervaringen. (17 en 18 mei) Kleuren met Modeste Fraaie combinaties maken met vaste planten, heesters en bolgewassen is een uitdaging voor iedere tuinliefhebber. Tijdens de lezing van groenauteurs Modeste Herwig en Jeanne van Rijs bekijk je geslaagde borders in binnen- en buitenland. Na de lezing leer je stap voor stap een vasteplantenborder op kleur te maken. (15 en 16 mei) Niet zonder insecten Bijen brengen stuifmeel van de ene naar de andere bloem en zijn belangrijke bestuivers. Kunstenares Maaike Krijtenburg is gefascineerd door de schoonheid van deze beestjes. Met pastelkrijt maakt ze op een gekleurde ondergrond grote portretten van bijen en hommels. Op Gardenista kun je zien hoe zij dat doet. Prijswinnende showtuinen Wat al jaren op grote Gardenista, georganiseerd door Groei & Bloei, wordt van 15 t/m 19 mei gehouden op het landgoed van kasteel Ophemert. Voor het volledige, actuele programma en meer informatie kijk je op www.gardenista.nl. Luister ook naar de podcast over Gardenista op https:// discutafel.podbean.com. Duurzame tuin Adviseur duurzaamheid Mirko van Ingen geeft een lezing over de inrichting van de klimaatvriendelijke en levende tuin. Hij geeft tips hoe je nuttige insecten, vlinders, bijen en vogels een veilig thuis kunt bieden in je tuin. Ook komt aan bod hoe je in je tuin regenwater kunt bufferen, hergebruiken en infiltreren. (15 en 16 mei) buitenlandse tuinshows te zien is, bekijk je nu voor het eerst in Nederland: inspirerende showtuinen van aankomende en gerenommeerde tuinontwerpers, met vernieuwende ideeën, opvallende plantencombinaties en verrassende harde materialen. Een internationale vakjury beoordeelt de inzendingen. Vergaap je aan groen en doe tuininspiratie van allure op.

EVERGREEN Verwonderde bankzitter Groen is hun werk, maar is tuinieren ook hun hobby? Groei & Bloei interviewt en fotografeert groenprofessionals voor de rubriek Evergreen in hun tuin. In aflevering 16 aan het woord: André Donker, boswachter en coördinator bij Bezoekerscentrum Het Aardhuis bij Kroondomein Het Loo. Tekst en beeld Jasker Kamp 18 G R O E I&BL O E I– MEI –2019

EVERGREEN

WIE DURFT Volkstuinplezier In deze rubriek tonen we tuinen waar de eigenaar trots op is. Maar ... het kan altijd beter. Deskundigen Elly, Erick en Frank recenseren deze keer de tuin van Victor Visser in Amsterdam. 'In dit huisje woon ik niet, het is een tuinhuisje op een volkstuinpark. Ik heb deze tuin sinds 2012. Het ontwerp was toen ouderwets, dus heb ik het aangepast. Eén van mijn wensen was een terras op de zon, tussen de bloemen. Verder heb ik meer borders aangelegd en de beplanting gevarieerder en meer van deze tijd gemaakt. Onder andere door met grassen te werken en door sterke planten te gebruiken, die ook een tijdje droogte aankunnen en niet veel last hebben van plagen. Het heuveltje is qua beplanting nog niet helemaal naar wens, daar wordt aan gewerkt. De tuin lijkt misschien bewerkelijk, maar door de dichte beplanting krijgt onkruid weinig kans. In het tuinseizoen (maart tot en met oktober, ruw gezegd) besteed ik per week gemiddeld een uur of acht aan het onderhoud. Het meeste werk heb misschien wel aan het gazon. Ik gebruik de tuin vooral recreatief - geniet erg van het buiten zijn en de rust, zo vlakbij de grote stad. Ik geniet ook van planten die mooi bloeien en gezaaide eenjarigen die tot bloei komen.' u 23

WIE DURFT 24 G R O E I&BL O E I– MEI –2019

DE KWEKER HIJ ZIT OP ROZEN

LENZE PLASS Aan de rand van Noord-Beveland, met uitzicht op de Zeelandbrug, ligt de Zeeuwse Rozentuin. De bevlogen eigenaar Lenze Plass heeft in de loop der jaren heel veel rozen verzameld. Ze zijn te zien in de tuin en te koop op z’n kwekerij. ‘In feite zijn rozen heel gemakkelijke planten.’ Tekst Hester van Gent Beeld Sandra Verkic

REPORTAGE Ben en Ineke Beij vonden de ideale plant voor hun natte, donkere tuin: de hosta. Een hostatuin was geboren. Tekst Nicolien van Doorn Beeld Sietske de Vries Nu de bomen achter het hek zijn gekapt, krijgen H. ‘Green Acres’ (linksvoor), H. ‘Abba Dabba Do’ (rechtsonder) en H. ‘Sky Dancer’ (rechtsboven) veel meer zon. H 34 et is bijna niet te geloven, maar vijftien jaar geleden had Ben Beij nog nooit van zoiets als een hosta gehoord. Hij en zijn vrouw Ineke ontdekten de plant pas na hun verhuizing naar Wilhelminaoord. Ze waren gevallen voor het huis, maar zeker ook voor de grote tuin. Die wilden ze vullen met aparte, onalledaagse planten. Ze struinden kwekerijen af, kochten allerlei bijzonderheden en merkten dat die niet aansloegen in hun tuin. “Het is arme grond en omdat de tuin afloopt, is hij ook nog eens erg nat”, zegt Ben. “Bovendien gaf het bosperceel dat aan onze achtertuin grensde veel schaduw. We dachten dat de planten zich wel zouden aanpassen, maar dat was niet zo. Na een tijdje zijn we er maar mee genokt.” En toen kwam de hosta in beeld. “Alleen planten met een grote zelfredzaamheid doen het hier goed. Daar zijn we naar op zoek gegaan en zo kwamen we op het spoor van de hosta. De meeste hosta’s staan graag vochtig, ze houden van schaduw en trekken zich van arme grond niks aan. Precies wat onze tuin te bieden heeft. En ze zijn goed te combineren met andere vaste G R O E I&BL O E I– MEI –2019 planten - hun blad verbindt, maakt er een geheel van. Hosta’s zijn alleskunners, het plaatje klopt altijd.” Verzamelaar Ben begon met één hostaatje, maar dat werden er al gauw meer. Overal staan hosta’s. Langs de paden, tussen de vaste planten, in potten en potjes. Donkergroen of lichtgroen. Met of zonder witte of gele rand. Gestreept of bobbelig. Al dan niet in bloei. “Het zijn er honderd”, zegt Ben. “Honderd verschillende. En nee, veel meer worden het er niet, daar is geen ruimte meer voor.” Met zoveel hosta’s zou je Ben een verzamelaar kunnen noemen. Zelf ziet hij dat anders: “Ik streef er niet naar om ze allemaal te hebben. Dat is ook niet te doen, er zijn duizenden soorten en cultivars. Ik zou hier zes verschillende hosta’s neer kunnen zetten, en dan zeg jij dat ze alle zes hetzelfde zijn. Maar dat is dus niet zo, er zitten minuscule verschilletjes tussen. Nou, daar vind ik geen moer aan. In een tuin zag ik eens twee precies dezelfde hosta’s, alleen hun

REPORTAGE ’Het mooie van de hosta is dat hij met zijn blad andere vaste planten kan verbinden’, aldus Ben. Ben Beij. Linksonder staat Hosta ‘June’, één van zijn favorieten. naam was verschillend. Dat kwam omdat ze de ribbeltjes in het blad zijn gaan tellen. De ene had er gemiddeld twaalf, de andere veertien. Maar al krijg je ’m voor niks, wat moet je er mee? Daarom zorg ik dat mijn hosta’s duidelijk van elkaar verschillen.” Hebzucht Wat brengt iemand ertoe om zijn tuin vol te zetten met hosta’s? “Hebzucht!”, roept Ineke. Ben knikt instemmend: “Bij een kweker zie je er één met een paar kleuren in het blad, of met een idioot groot blad, of met nerven erin. Die gaat in het winkelwagentje en dan denk je: die daar verderop is ook wel aardig. En ja, die neem je dan ook mee. In de tuin is onderhand geen plek meer, maar dat geeft niet, dan gaan ze in potten. Of één van de andere moet eruit. Dat is Hosta ‘Crumples’ overkomen. Hij groeide maar door, werd veel te groot. Die heeft het veld moeten ruimen en staat nu in een pot.” ‘Crumples’ is niet de enige die het bijzonder goed doet in Wilhelminaoord. “Mijn hosta’s zijn groter dan normaal”, zegt Ben. “Er liep hier een echtpaar, allebei lid van de hostavereniging. De vrouw vond mijn Hosta ‘Devon Giant’ zo prachtig, dat ze vroeg of ze er een stekje van mocht hebben. Bleek dat ze hem zelf in hun tuin hadden! Maar die van mij was zoveel groter, dat ze dachten dat het een andere soort was.” Volgens hem komt het omdat zijn tuin zo nat is, dat de hosta’s kunnen drinken wat ze willen, en omdat het bos tot voor kort de nodige schaduw gaf. “Toen het in 2017 werd gekapt, kregen mijn hosta’s het meteen een stuk moeilijker.” Lievelingen Eén van Bens favorieten is Hosta ‘June’, met geel blad en een blauwgroene rand. “De koningin onder de hosta’s. Ze doet het goed in de vollegrond, maar ook in een pot, het maakt haar niets uit. Als ze in de zon staat wordt het blad bananengeel, in de schaduw blijft ze ingetogener.” Streakers zijn ook leuk, zegt Ben: “Die hebben een onstabiele kleur: de bladeren verschillen van elkaar en kunnen er elk jaar weer heel anders uitzien. Ik heb een ‘Ice Age Trail’, het ene u G R O E I&BL O E I– MEI –2019 35

PLANTEN Brians PODIUM Brian Kabbes (www.kabbes.nl) heeft een kleinschalige kwekerij in het Friese Suameer. Zijn focus ligt op bruikbare tuinplanten met een natuurlijk karakter. Tal van vaste planten hebben een strak opgaande groeiwijze. Zo krijg je krachtige verticale lijnen. ‘In de tuin zijn dergelijke planten onmisbaar’, zegt kweker Brian Kabbes. ‘Ze geven een beplanting diepte, waardoor die veel natuurlijker en weelderiger aandoet.’ Tekst en beeld Brian Kabbes N 46 aaldereprijs, irissen, tuinsalie, dropplant, toorts en vingerhoedskruid: het groeit allemaal recht omhoog. Hun architectonische vorm lijkt wel op de tekentafel ontworpen. Een beplanting wordt erdoor omhoog gestuwd. Daardoor krijg je een natuurlijke uitstraling en lijkt het plantvak groter. Door geraffineerd gebruik te maken van horizontale lijnen - bijvoorbeeld met duizendblad, hortensia, kantbloem, zonnekruid of koninginnekruid - kun je dat effect nog versterken. Veel planten die ‘steil’ bloeien houden hun krachtige vorm lang vast. Zo zijn de uitgebloeide stelen van het brandkruid (Phlomis) minstens zo mooi als de bloeiende. Wees daarom niet al te ijverig met het afknippen van uitgebloeide bloemen. Als je oog niet wordt afgeleid door felle kleuren, zie je de opbouw van een beplanting des te beter. G R O E I&BL O E I– MEI –2019 Al bloeien planten nog zo lang, ze bloeien langer niet dan wel. Des te meer reden om een beplanting ook buiten deze relatief korte tijdsspanne aantrekkelijk te laten zijn. In een tuin heb je hiervoor mogelijkheden die in de natuur niet bestaan. Planten die oorspronkelijk afkomstig zijn uit alle windstreken kun je in een tuin gemakkelijk met elkaar combineren. Zonnekruid (Helenium) - oorspronkelijk afkomstig van de uitgestrekte prairies in de Verenigde Staten - groeit alsof het zo hoort samen met Perovskia uit de barre woestijnen van Iran. Op het oog hebben ze weinig gemeen, behalve natuurlijk dat het beide markante planten zijn met een prominente groeivorm. Toch vullen ze elkaar uitstekend aan en vormen ze samen een sterk beeld. Het lijkt misschien tegenstrijdig, maar je bereikt de mooiste en meest natuurlijke resultaten door het strategisch gebruik van architectonische planten, die ogen alsof ze door mensenhanden zijn gemaakt.

BRIAN KABBES Brutale lupinen Lupinen zijn markante vormgevers. Niet alleen verlenen ze een krachtig silhouet aan een beplanting, ook hun kleuren trekken veel aandacht. Door anderhalve eeuw noeste kwekersinspanningen is de natuurlijk ogende Lupinus polyphyllus uiteindelijk geworden tot wat hij nu is: een ietwat plompe verschijning, die desondanks veel sierwaarde heeft. Vergeleken met de oorspronkelijke soort zijn bij de meeste cultivars de verhoudingen meer gedrongen, de bloemen groter, de bloeiwijzen zwaarder en de kleuren intenser. Dat heeft de sierwaarde misschien flink vooruit geholpen, maar de schaduwkant is dat veel cultivars moeilijk op eigen benen kunnen staan. Hun stelen zijn simpelweg te zwak om het bloemgeweld te kunnen dragen. De door George Russell ontwikkelde Russell-hybriden waren het hoogtepunt van deze ontwikkeling. In twintig jaar tijd veranderde hij de wilde lupine in de planten die wij nu als lupines zien. Dat zijn enthousiasme wat doorsloeg, kun je de beste man nauwelijks kwalijk nemen, maar dat omvallen (naast slakkenvraat en luizen) was voor andere veredelaars reden om extra te letten op stevigheid. Daardoor zijn er nu planten te koop die veel beter overeind blijven, langduriger bloeien en natuurlijker aandoen. De nieuwe Lulu- en Gallery-series bijvoorbeeld, worden zelden hoger dan 50 centimeter, terwijl de ouderwetse boerenlupinen met gemak het dubbele halen. Bovendien zijn hun bloeiwijzen minder zwaar, waardoor de planten minder snel zullen omvallen. Onder de naam ‘Woodfield Hybrids’ zijn de oude Russell-hybriden in een nieuw jasje gestoken. Nieuwe kleuren, gezondere planten, maar wel topzwaar. Daarmee zijn ze zeer geschikt als snijbloem, gekweekt in gaas, maar minder voorbeeldig als tuinplant. Anders gezegd: de bloemen zijn schitterend, maar de onvermijdelijke bamboestok ernaast om ze overeind te houden is dat niet. Ondanks hun brutale voorkomen zijn lupinen dankbare accentplanten, die een ietwat saaie beplanting een flinke impuls kunnen geven. Hun als raketten de lucht in prikkende bloeiaren stuwen de overige beplanting mee omhoog. Daardoor ontstaat de indruk van een weelderig geheel, zonder dat het resultaat onnatuurlijk aandoet. Voor een maximaal effect kun je nauwelijks genoeg lupinen planten. Enkele planten in een border doen stijf en wat opgeprikt aan, met grotere groepen krijg je een ritmisch geheel. Deze paradox zie je vaker bij tuinplanten. Eén pol bloeiende narcissen in en tuin werkt storend, terwijl een massa juist heel natuurlijk aandoet. u G R O E I&BL O E I– MEI –2019 47

PLANTEN Liefhebbersverenigingen worden ze genoemd: clubs van amateurs en professionals met een passie voor een bepaalde plantengroep. In deze serie laten we hun leden aan het woord. Aflevering 3: Joke Koek, bestuurslid van de Nederlandse Kring van Fuchsiavrienden. Een liefde voor het leven 52 G R O E I&BL O E I– MEI –2019

PLANTEN DONKER EN DROOG De planten op deze pagina’s zijn langere tijd aantrekkelijk, en voelen zich thuis onder bomen of naast een noord-/oostmuur. Veel soorten hebben klein blad of blad met een dikke waslaag erop, waardoor het minder makkelijk uitdroogt. Taxus baccata Sterke, donkergroene conifeer die zich heel goed in vorm laat knippen. De bloemen vallen niet op, de rode besjes die daarna verschijnen wel. Giftig. Hoogte: 5-7 m; bloei: apr-mei. Zon-schaduw Vinca minor Altijd groene bodembedekker, met klein, leerachtig blad en paarse of - afhankelijk van de cultivar - witte bloemen. Hoogte: 15-20 cm; bloei: feb-mei. Halfschaduw-schaduw. NOG MEER KEUS HEESTERS Aucuba japonica (broodboom) Buxus Carpinus betulus (haagbeuk) Chamaecyparis obtusa (Japanse dwergcypres) Daphne mezereum (rood peperboompje) Fatsia japonica (vingerplant) Gaultheria shallon (bergthee) Ilex (hulst) Illicium anisatum (Japanse steranijs) Ligustrum japonicum (Japanse liguster) 56 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 Mahonia aquifolium (mahoniestruik) Rhododendron ponticum (Pontische rododendron) Rhododendron viscosum (Viscosa-azalea) Sarcococca hookeriana (zoete buxus) Skimmia japonica Taxus (de platgroeiende Repens Groep kan goed onder bomen) Viburnum tinus (sneeuwbal) KLIMMERS VOOR EEN (NOORD)OOST MUUR Euonymus fortunei (Japanse kardinaalsmuts) Hedera (klimop) Pyracantha (vuurdoorn) VASTE PLANTEN EN BOLLEN Ajuga reptans (zenegroen) Anemanthele lessoniana (fazantstaartgras) Anemone japonica (herfstanemoon)

PLANTEN Pyracantha De vuurdoorn kun je toepassen als leiplant of haag, maar ook als vrijstaande struik. Na de bloei verschijnen er oranje, rode of gele bessen (afhankelijk van de cultivar). Hoogte: 1,5-2 m; bloei: mei-juni. Zon-halfschaduw. Digitalis purpurea Het bekende, tweejarige vingerhoedskruid met witte of roodpaarse bloeikaarsen. Heel aantrekkelijk voor bijen en hommels. Giftig. Hoogte: 90-150 cm; bloei: mei-sept. Zon-schaduw. Euphorbia amygdaloides var. robbiae Amandelwolfsmelk met donkergroen blad en een compacte groei. De bloemen zijn geelgroen. Hoogte: 40-50 cm; bloei: mrt-apr. Zon-halfschaduw. Asarum europaeum (mansoor) Astrantia (Zeeuws knoopje) Bergenia (schoenlappersplant) Convallaria majalis (lelietje-van-dalen) Corydalis solida (vingerhelmbloem) Cyclamen hederifolium (tuincyclaam) Digitalis purpurea (vingerhoedskruid) Dryopteris (niervaren) Epimedium (elfenbloem) Euphorbia amygdaloides var. robbiae (amandelwolfsmelk) Galanthus (sneeuwklokje) Geranium macrorrhizum; G.sanguineum; G. phaeum Helleborus foetidus (stinkend nieskruid) Lamiastrum galeobdolon (gele dovenetel) Luzula sylvatica (grote veldbies) Matteuccia (struisvaren) Omphalodes verna (Amerikaans vergeetme-nietje) Pachysandra terminalis (dikkemanskruid) Polystichum setiferum (zachte naaldvaren) G R O E I&BL O E I– MEI –2019 57 Symphytum (smeerwortel) Tiarella (schuimbloem) Vinca (maagdenpalm) Waldsteinia ternata (goudaardbei) ]

NATIONALE TUINWEEK NATIONALE TUINWEEK 2019 Noteer in je agenda: 8 tot en met 16 juni! Groei & Bloei organiseert dan voor de zesde keer de Nationale Tuinweek. Die staat dit jaar in het teken van de levende tuin. In een levende tuin kun je de natuur voelen, horen, ruiken en proeven. Met het weghalen van één steen maak je al verschil! Natuurlijk kun je ook dit jaar weer meedoen met de vele activiteiten die de verschillende afdelingen van Groei & Bloei organiseren. Houd www.groei.nl/tuinweek in de gaten voor meer informatie over de Nationale Tuinweek. Witte slaapmutsjes Foto: iStockphoto De Nationale Tuinweek komt er weer aan! Daarom nu alvast een cadeautje: een zakje zaad van een witbloeiend slaapmutsje (Eschscholzia californica ‘Alba’). Zaai deze eenjarige op een zonnige plek en geniet van de frêle bloemen. Eschscholzia californica, slaapmutsje, goudpapaver of california poppy. Allemaal namen voor dezelfde plant: een teer uitziende eenjarige die familie is van de klaproos. De gewone soort bloeit oranje, maar er zijn ook witte, gele en roze variëteiten. Slaapmutsjes zijn gek op warmte en zon. Dan gaan de bloemen wijd open en staan ze te wiegen boven de kale stelen en het grijzige, diep ingesneden blad. ’s Avonds en bij regenachtig of donker weer vouwt het slaapmutsje z’n bloemen dicht. Staat Eschscholzia eenmaal in je tuin, dan is de kans groot dat hij het jaar erop opnieuw opduikt, want hij zaait zich gemakkelijk uit, vooral op zandgrond. In het najaar kun je ook zelf zaad oogsten, uit de lange zaaddozen die in de loop van de zomer aan de planten komen. De beste tijd om te zaaien is tussen eind maart en eind mei, direct ter plekke. Slaapmutsjes maken namelijk een penwortel, wat verplanten lastig maakt. Kies een warme, zonnige plek, maak de grond goed los en strooi de zaden erover uit. Het zaaisel afdekken is niet nodig, maar het mag wel. Meer slaapmutsjes Bij dit nummer krijg je witbloeiende slaapmutsjes cadeau. Wil je ook Eschscholzia californica in andere kleuren? Ga naar www.groei.nl/zaad-bestellen. Hier vind je zaad van ‘Aurantiaca’ (oranje), ‘Carmine King’ (donkerroze), ‘Purple Gleam’ (lilapaars), ‘Red Chief’ (rood) en ‘XL Jelly Beans’ (een mix met extra grote bloemen in donkerroze, wit, geel, en oranje). G R O E I&BL O E I– MEI –2019 59

TUINIEREN THE HEAT IS Tekst Nicolien van Doorn Illustraties Jenny Lindhout H et KNMI waarschuwt dat we er maar aan moeten wennen. Volgens hen zal ons klimaat steeds meer gaan lijken op dat in het zuidwesten van Frankrijk. Als dat zo is, hoe helpen we onze tuinplanten dan door die snikhete, droge zomers? Zijn er manieren om ze weerbaarder maken? Wordt het misschien tijd om de tuin te voorzien van een irrigatie- of infiltratiesysteem? Of moeten we nog drastischer te werk gaan en alle waterslurpers vervangen door planten die hitte- en droogtebestendig zijn? Laten we beginnen bij het begin, en dat is: de knop moet om. Wie een tuin heeft in een land als Nederland is gewend aan - en verwend met - een gematigd zeeklimaat: zonnige dagen, afgewisseld door regenbuien. Ideaal voor de gemiddelde tuinplant. Mocht blijken dat die tijd voorbij is, dan zullen we ons daarop in moeten stellen. Mulchen Een van de manieren om planten tegen uitdroging te beschermen, is de grond rondom de plant bedekken met een 4 tot 10 cm dikke laag compost, bladeren, plantenresten, cacaodoppen, stro of een combinatie hiervan. Dit strooisel kan zowel bovenop als in de bodem 60 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 ON Je moet er natuurlijk niet aan denken, maar stel dat we dit jaar opnieuw zo’n hete zomer krijgen waarin er maanden achtereen geen druppel regen valt. Volgens klimaatwetenschappers is dat niet ondenkbaar. Wat betekent dat voor onze tuinen? worden verwerkt. Bij voorkeur in het voor- of najaar. Zo’n mulchlaag van organisch materiaal zorgt ervoor dat er tijdens een periode van droogte minder water verdampt en de onderliggende grond koel blijft. Houtsnippers kunnen ook, maar dan alleen rond bomen en struiken. Bodemschimmels verteren de snippers namelijk met behulp van de in de bovenlaag aanwezige stikstof, zodat er voor de planten minder overblijft. Omdat bomen en struiken dieper wortelen, hebben zij hier geen last van. Zorg bij het aanbrengen van een mulchlaag dat de bodem vochtig is en onkruidvrij. Onkruiden hebben ook water nodig en zullen elke druppel water voor de oeten van de tuinplanten proberen weg te snaaien. En leg de mulch niet al te dicht tegen de stammen van bomen en struiken aan. Watergeven De tweede stap is water geven. Dat het weinig zin heeft om planten op het heetst v de dag te begieten, weten w wel. Toch kon je de afgelopen zomer in heel wat tuinen sproeiers zien staan die de hele middag water ‘rondstrooiden’ dat verdampte voor het de plantenwortels kon bereiken. Een nutteloze actie, waar planten niks mee opschieten en die alleen maar water kost.

PLANTEN DEZE PLANTEN DOORSTONDEN DRIE MAANDEN DROOGTE Foto: Garden World Images Foto: iStockphoto 1 Anthemis carpatica Half-wintergroene vaste plant die in mei-juni bloeit met witte ‘margrietjes’. Geschikt als bodembedekker en voor de rotstuin. 2 Stachys byzantina De grijze beharing op het blad beschermt deze vaste plant tegen uitdroging. Mooie bodembedekker die onder andere goed samengaat met rozen. 3 Geranium x cantabrigiense ‘Biokovo’ Deze half-wintergroene ooievaarsbek vormt een dicht tapijt. Bloeit tussen mei en juli uitbundig met lichtroze bloemen. In de herfst kleurt het blad rood. 1 Foto: Visionspictures.com 2 Foto: iStockphoto 4 Geranium ‘Sweet Heidy’ Rijkbloeiende ooievaarsbek, die bloeit van juni tot oktober. De grote, blauwe bloemen hebben een wit hart. 5 Centaurea montana Er zijn ook vaste korenbloemen! C. montana begint in juni te bloeien en wordt zo’n 60 cm hoog. 6 Phlox paniculata 4 Foto: Andrey Korzun 5 Foto: Visionspictures.com Klassieke borderplant, die vanaf juli bloei met witte, roze, lila of blauwe bloempluimen. Extra pluspunt is de vaak heerlijke geur. 7 Sambucus nigra black lace Sierlijke vlier met diep ingesneden, donker blad. In juni verschijnen er witroze bloemschermen. Waardevolle struik. 8 Rosa cubana Lage heesterroos met abrikooskleurige bloemen. Wordt zo’n 50 centimeter hoog en is goed toe te passen als bodembedekker. 8 9 9 Buddleja silver anniversary Vlinderstruik met zilverkleurig blad en geurende, witcrème bloemen, die veel vlinders aantrekken. Als je hem ieder voorjaar terugsnoeit, blijft hij compact. G R O E I&BL O E I– MEI –2019 65

PLANTEN Foto: iStockphoto 10 Rudbeckia fulgida Als de warmgele bloemen zich openen, lijkt het of de zon schijnt. Deze vaste plant bloeit in de nazomer en is oersterk. 10 11 Hydrangea quercifolia De eikenbladhortensia heeft ‘eikachtig’ blad en tussen juli en september witte bloempluimen. In herfst wordt deze struik vaak mooi rood. 12 Osmanthus x burkwoodii Deze wintergroene heester bloeit in april-mei, de witte bloemen geuren heerlijk. Doet het zowel in de zon als in de (half)schaduw. 13 Broussonetia papyrifera Wordt ook papiermoerbei genoemd. Boom met mooi gevormd blad, dat in de herfst geel kleurt. 14 Sedum ‘Matrona’ Vaste plant met grijspurper blad en roze bloemschermen. Trekt veel bijen en vlinders aan. 15 Salvia-soorten Winterharde Salvia-soorten zijn onovertroffen borderplanten. Als je ze na de bloei terugknipt, bloeien ze voor een tweede keer. 16 Rosa bonica 82 Heesterroos van ongeveer een meter hoog met trossen roze, gevulde bloemen. Bloeit van juni tot oktober en is heel sterk. 17 Rosa amadeus Sterke en gezonde klimroos. De bloedrode bloemen blijven mooi op kleur, ook in de felle zon. Bloeit van mei tot oktober. 18 Echinacea purpurea ‘Kim’s Mop Head’ Er zijn heel veel verschillende echinacea’s, maar ze zijn lang niet allemaal even sterk. ‘Kim’s Mop Head’ valt op door het forse bloemhart. 66 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 13 Foto: Florapress 14 Foto: Imageselect 11 Foto: GAP Photos 12 Foto: Imageselect Foto: iStockphoto Foto: GAP Photos 16 17

PLANTEN ALTIJD EN OVERAL CLEMATIS Weinig planten zijn zo geliefd als de clematis. Deze klimplant is er in zoveel verschillende soorten en cultivars dat je van het vroege voorjaar tot in de winter een bloeiende clematis in je tuin kunt hebben. Tekst en beeld Modeste Herwig 68 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 D e klimtechnieken van clematis zijn ingenieus. Op zoek naar houvast slingert de plant zich om stammen en takken van bomen en struiken. De stengeltoppen werken als ranken, ze krullen zich om alles wat ze tegenkomen. Niet voor niets wordt deze plant bosrank genoemd. In de nazomer verschijnen er pluizige vruchten. Die zijn verantwoordelijk voor de grappige Engelse naam ‘Old Man’s Beard’. Langs de weg zie je wel eens de wilde Clematis vitalba, die met z’n ranken en harige vruchten hele bomen inpakt. In de tuin gaat het natuurlijk vooral om de bloemen. Combineren Omdat Clematis vooral gebruik maakt van de hoogte in je tuin, is er altijd wel een plekje voor te vinden; langs een pergola of hek, of in een struik. Een mooie combinatie is bijvoorbeeld rododendron met C. rehderiana: de aparte, lichtgroene klokjes

PLANTEN CLEMATIS elke maand Augustus princess kate is nieuw en heeft opstaande, lelievormige bloemen met paarse meeldraden. Van binnen wit en aan de buitenkant roze. Ook ‘Zoprika’ genoemd. Bloei: juni-sept. Hoogte: tot 4 m. Snoeigroep 3. September Oktober Clematis tibetana ssp. tangutica. De hangende bloemen hebben dikke, gele bloemblaadjes. In oktober zijn er geen bloemen meer maar wel aantrekkelijke, zilverige zaadpluizen. Bloei: juli-sept. Hoogte: tot 3 m. Snoeigroep 3. Clematis heracleifolia ‘New Love’ is een halfstruik met iets grijs behaard blad. De violette bloemen doen aan hyacinten denken en geuren heerlijk. Het is geen klimmer, de slappe stengels hebben steun nodig. Bloei: aug-sept. Hoogte: 100-125 cm. Snoeigroep 3. November Clematis rehderiana heeft kleine, belvormige bloemen. Ze zijn zacht groengeel en geuren zoet. De bloemtrossen komen goed boven het blad uit. Mooi om in een struik te laten groeien! Bloei: aug-nov. Hoogte: tot 4 m. Snoeigroep 3. ] G R O E I&BL O E I– MEI –2019 71 Foto: MHGP/Plantipp

7 PLANTEN X ‘Dat vind ik zo boeiend aan een border, dat er elke maand weer andere planten bloeien, en dat hij er ieder jaar nét iets anders uitziet. Ik heb de planten zo gekozen en gegroepeerd dat dit stukje tuin van april tot in oktober mooi is.’ Modeste Herwig leidt ons langs haar seizoenenborder. Tekst en beeld Modeste Herwig Mijn border is 2,5 meter diep en 15 meter lang. Ik heb hem twintig jaar geleden aangelegd. Hij is zo ontworpen dat er van april tot in oktober bloemen te zien zijn. Behalve grotere groepen van één plantensoort plant ik vooral gemengde groepjes van soorten met een verschillende bloeitijd. Bijvoorbeeld wolfsmelk, akelei en tulpen, een combinatie met een opeenvolgende bloei van april tot en met mei. Ik begin altijd met een plattegrond op schaal en teken de plantgroepen in. Na verloop van tijd verandert een border: planten worden groter, ze gaan door elkaar groeien, zaaien zich uit of verdwijnen juist. Jaarlijks bekijk ik het resultaat en voer dan in het najaar veranderingen uit. Om het bloeiseizoen te vervroegen zijn bolgewassen ideaal, dan heb je kleur vanaf april. Tulpen en sieruien laten zich heel goed combineren met vaste planten, want ze nemen weinig ruimte in. Je kunt ook plekken openhouden voor eenjarigen en zomerknollen zoals ijzerhard (Verbena bonariensis) en dahlia’s. Planten die zich uitzaaien, zoals akelei of koekoeksbloem, mogen in mijn border zelf een plekje veroveren. Ze vullen mooi de gaten op. Het teveel aan zaailingen wied ik in het voorjaar weg. 72 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 4 6 3 10 9 2 6 1 5 7 6 8 37,5 m2 ESTAFETTEBORDER 9 18 11 12 9 17 16 15 14 13 9 De planten 1. Buddleja davidii ‘Ile de France’ (vlinderstruik) 2. Campanula lactiflora ‘Prichard’s Variety’ (klokjesbloem) 3. Thalictrum polygamum (ruit) 4. Phlox Paniculata Groep ‘Utopia’ (vlambloem) 5. Phlox (Paniculata Groep) ‘Long Border Mauve’ (vlambloem) 6. Allium ‘Purple Sensation’ (sierui) 7. Crocosmia ‘Lucifer’ 8. Aquilegia vulgaris (akelei) 9. Tulipa (tulp, diverse soorten) 10. Euphorbia palustris ‘Walenburg’s Glorie’ (wolfsmelk) 11 Camassia leichtlinii ‘Caerulea’ (prairielelie) 12. Persicaria amplexicaulis ‘Speciosa’ 13. Silene dioica (dagkoekoeksbloem) 14. Geranium sylvaticum ‘Mayflower’ (ooievaarsbek) 15. Calamagrostis brachytricha (diamantgras) 16. Salvia nemorosa ‘Caradonna’ (salie) 17. Geranium ‘Patricia’ (ooievaarsbek) 18. Stachys monieri ‘Hummelo’ (andoorn)

PLANTEN Begin april beginnen de tulpen te bloeien, iets later de akeleien, wolfsmelk en de prairielelies. Op de voorgrond de roze koekoeksbloem, die mooi de ‘gaten’ opvult. Achterin de vroegbloeiende Geranium sylvaticum ‘Mayflower’. Omdat tulpen in het volgende jaar niet altijd terugkomen, plant ik ze elk jaar in oktober bij. Als je de bollen diep plant (drie keer zo diep als de hoogte van de bol) en minimaal 20 centimeter van een vaste plant af, blijven ze beter over. Na de bloei verdwijnt het blad van de tulpen al snel onder de vaste planten. Er zijn overigens ook bolgewassen die jaar in jaar uit terug blijven komen. Dat geldt bijvoorbeeld voor Camassia leichtlinii ‘Caerulea’. u 9 11 9 10 9 8 9 13 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 73 29 april

TUIN ABC B A DCG F E H I 84 nu doen! oed zaaigoed Alle plantjes die je in het vroege voorjaar in huis of kas hebt voorgezaaid, kun je nu in de tuin planten. Zet ze vóór het planten een paar dagen op een beschutte plek en niet in de volle zon, zodat ze voorzichtig kunnen wennen aan de buitenlucht. Heb je niet voorgezaaid, dan kun je vanaf begin mei direct G B J G R O E I&BL O E I–M E I–2019 buiten in de vollegrond zaaien. Vooral wilde bloemen zoals weidebloemenmix, klaproos en korenbloem kun je beter direct op hun definitieve plek zaaien, want deze zijn lastig uit te planten als ze eenmaal gekiemd zijn. Je hoeft bij zaaien in de vollegrond minder op de planten te letten, de natuur kan haar gang gaan. Zorg er wel voor dat de grond niet uitdroogt. mei Als tuinier ben je nooit klaar, er is altijd wel iets te doen in de tuin. In dit tuin-abc vind je iedere maand de belangrijkste tuinklussen. In mei gebeurt er veel in de tuin, dus werk aan de winkel! Tekst Marianne Vrijhof Beeld iStockphoto e.a. V Y ezig met bollen Langzaamaan zijn de voorjaarsbollen uitgebloeid. Om te voorkomen dat er energie wordt gestoken in zaadvorming, is het goed om de uitgebloeide bloemen direct weg te knippen. Laat het afstervende loof nog wel staan. De bol haalt hieruit voedingstoffen die hij opslaat voor een goede groei en bloei in het volgende jaar. Echt mooi is het vergeelde loof natuurlijk niet. Je kunt er andere planten omheen zetten die het bedekken, maar je kunt de bollen ook tijdelijk verplaatsen naar een onopvallend hoekje in de tuin totdat het loof volledig is afgestorven. Geef de bollen extra voeding mee voor het volgende jaar door er wat compost bij te strooien. Nu het seizoen voor de voorjaarsbollen voorbij is, gaat het voor de zomerbollen beginnen. Na half mei kunnen ze de grond in en binnen enkele weken geniet je van deze zomerbloeiers. Zie filmpje op www.groei.nl. Foto: GAP Photos W Y Z X KLMN TIP Ga voor een volledige TUINKALENDER en FILMPJES naar WWW.GROEI.NL

NO TUIN ABC Foto: GAP Photos En verder in mei • Bescherm vorstgevoelige planten tegen late nachtvorst met bijvoorbeeld vliesdoek. Denk ook aan de hortensia’s; de bloemknoppen kunnen bevriezen. • Planten met zware bloemen, zoals lupine, ridderspoor, zonnebloem en dahlia, kun je het beste nu opbinden of steunen. Dit kan heel goed met snoeihout. Zie filmpje op www.groei.nl. • Maak een schuilplaats voor de egels (die nu ontwaken). Een rommelig hoekje is al voldoende. • Verwijder bij rozen regelmatig de (wilde) scheuten die onder de entplaats groeien. • Geef snelgroeiende hagen (bijv. liguster of klimop) nu een eerste snoeibeurt. • Haal de bloemstengels uit rabarber, de bloei kost de plant te veel energie. Vanaf half mei W Y • Haal de toppen uit de zaailingen van o.a. zinnia, luciferplant, cosmea en siertabak voor sterkere, bossige planten met een rijkere bloei. • Bemest het gazon, maar wacht hiermee als je net kalk hebt gestrooid. Tussen kalk en mest moeten minstens zes weken zitten. • Plaats, nu het vijverwater weer een beetje is opgewarmd, nieuwe planten in de vijver. • Zet na half mei, als de kans op nachtvorst voorbij is, de kuipplanten weer buiten. Laat ze voorzichtig wennen aan het zonlicht. D S I lakken de baas n potten en bakken ekentje voor de tuin Nu de planten op de juiste plek staan en de bodem goed is opgewarmd door de voorjaarszon, is het een goed moment om de open grond in de (moes) tuin te bedekken met een mulchlaag. Je kunt hiervoor bladeren, cacaodoppen, compost, bokashi, stro, gazonmaaisel en snoeiafval gebruiken. Een heel groot voordeel van zo’n bodembedekking is dat de grond eronder niet zo snel uitdroogt, waardoor je minder water hoeft te geven. Daarnaast zorgt een mulchlaag ervoor dat onkruid minder kans krijgt. Bodemdiertjes daarentegen floreren onder een mulchlaag en maken de bodem luchtig en vruchtbaar. Als de laag uit verteerbaar, organisch materiaal bestaat, betekent dat ook een verrijking voor de bodem, waardoor je minder hoeft te bemesten. Een goede mulchlaag heeft een dikte van zo’n 5 centimeter. Natuurlijk ben je blij dat je vaste planten probleemloos de winter hebben doorstaan en je het eerste groen weer boven de grond ziet komen. Minder blij word je als deze verse blaadjes direct worden aangevreten door slakken. De segrijnslak, de meest voorkomende huisjesslak, en de naaktslak zijn de grootste boosdoeners. Hoe vermijd je deze gulzige plaagdiertjes? De beste, makkelijkste en meest natuurlijke oplossing is om te kiezen voor planten die bij slakken niet in de smaak vallen, zoals lavendel, sedum, varens, grassen en andere planten met stevig blad. Ook een natuurlijke oplossing is je tuin niet al te netjes maken. In een rommelige tuin ligt veel voedsel voor slakken, waardoor ze niet direct aan jouw planten beginnen te eten. Bovendien trekt een rommelige tuin vogels en egels aan en zij eten graag slakken. Je kunt ook af en toe een paar kippen door je tuin laten scharrelen, zij zijn ook dol op slakken. Andere middelen zijn biervallen, fijngemalen eierschelpen, cacaodoppen en koperband of -ringen. Strooi je liever een bestrijdingsmiddel, gebruik dan ecologische slakkenkorrels, bijvoorbeeld van Ecostyle. Heb je een kleine tuin of balkon en wil je toch graag tuinieren? Met planten in potten en bakken, al dan niet verrijdbaar, creëer je ook een groene buitenruimte. Heb je binnen geen plek om planten te laten overwinteren, kies dan vooral voor winterharde soorten of eenjarigen. Moestuinieren kan ook; tomaten, paprika’s, pepers, komkommers, sla, boontjes en diverse kruiden zijn heel geschikt om in potten te kweken. Kies de juiste maat pot, doe onderin een laagje potscherven of hydrokorrels voor een goede afwatering en vul de pot met een goede potgrond met RHPkeurmerk. Voor veel planten bestaat er een potgrond die is afgestemd op de behoeften van de specifieke plant. Doe de plant in de pot en zet deze op een voor de betreffende plant geschikte plek. Draai de pot af en toe, zodat de plant van alle kanten zon krijgt en daardoor mooi gelijkmatig groeit. Zorg ervoor dat de grond niet uitdroogt. Na ongeveer zes weken hebben de planten alle voedingsstoffen uit de potgrond opgenomen, dus voeg vanaf dan regelmatig vloeibare plantenvoeding toe aan het gietwater. P U Q ST R G R O E I&BL O E I–M E I–2019 85 F o t : o I m a e g s e e l c TIP CONTROLEER voordat je de HAAG gaat SNOEIEN of er geen VOGELNESTEN in ZITTEN t

P R FLORAL DESIGN bloemstylist Roxanne van Schellen wie is zij? hoe werkt zij? waarmee werkt zij? haar inspiratiebronnen? waar werkt zij nu aan? haar favoriete materiaal? favoriete seizoen? Roxanne van Schellen speelde als kind al bloemenwinkeltje. Nu runt ze samen met zus Daphne Natuurlijk Rosalie - bloem & groenstyling (www.natuurlijkrosalie.nl) in het centrum van IJsselmuiden. Roxanne won een aantal belangrijke (junioren)wedstrijden en vormt samen met vier andere bloemkampioenen het landelijke inspiratieteam. Tekst en beeld Anita Meuleman 86 G R O E I&BL O E I– MEI –2019

FLORAL DESIGN 1 IJsselmuiden “Aan de overkant van de IJssel bij Kampen ligt het dorp IJsselmuiden. Ik ben hier geboren en getogen en heb er, met uitzondering van twee jaar in Kampen, altijd gewoond. Het is een heel gezellig dorp met een goede sfeer.” Vrijheid “De IJssel is belangrijk voor de streek. Ik zit graag aan het water. Daar voel ik vrijheid.” Winkeltje spelen “We woonden vroeger aan een straat die niet zo druk bebouwd was. Tegenover ons huis zat een tuincentrum, met buiten een grote container en een groenbult. Met mijn oudere zus en een aantal buurtkinderen haalde ik daar bloemen uit, om ons bloemenwinkeltje mee te maken.” Bloemenmeisje (1) “Mijn vijf jaar jongere zus Daphne wist eerder dan ik dat ze in de bloemen wilde. In eerste instantie trok het mij niet zo. Wel het creatief bezig zijn. Dat komt niet helemaal uit het niets: mijn moeder was altijd druk met bloemen in huis en veel met ons aan het knutselen. Nu vind ik ’t fantastisch en ga er helemaal voor. Vorig jaar trouwde Daphne; daar hoorden natuurlijk bijzondere bloemen bij.” 2 Samen (2) “Na mijn opleiding ben ik meteen met Natuurlijk Rosalie gestart; toen moest Daphne nog met haar opleiding aan de Groene Welle beginnen. Ze werkte hier in het weekend en kwam er na vier jaar bij in de winkel. Dat was vanaf het begin het idee. Het gaat goed genoeg om er met zijn tweeën van te leven. Dit is zoals we het willen, het mooi vinden en ook in de toekomst kunnen volhouden. Ik combineer de winkel met werk buiten de deur, dat houdt je lekker fris. En is mogelijk omdat Daphne dan in de winkel staat - andersom geeft het haar natuurlijk ook die vrijheid.” 3 Inkopen (3) “We hebben een specifieke richting gekozen qua segment en onderscheiden ons met de bloemen die we hebben. Die kopen we elke dag in kleinere partijen in, zodat we goed kunnen sturen, steeds de leuke dingen eruit zoeken en elke keer een ander assortiment hebben. We doen wat bij ons past. En dat slaat aan, dat vinden mensen leuk.” Eigen baas “De ondernemingszin hebben we van mijn vader, die is ondernemer. We zijn met zijn vieren thuis en drie van ons hebben een eigen bedrijf. Het ondernemerschap u 3 G R O E I&BL O E I– MEI –2019 87

G BEZOEKERS T/m 15 jaar Entree Groep > 15 personen GROEI & BLOEI Leden entree Groep > 15 personen STUDENTEN WO t/m DO Gra�s € 14,50 € 8,00 WO t/m DO € 9,50 € 6,00 € 5,00 PASSE PARTOUT (vijf dagen geldig) Studenten met studentenpas Niet - leden Groei & Bloei - leden met pas/lidnummer Gardenista is een ini�a�ef van: KMTP GROEI BLOEI € 7,50 € 15,00 € 25,00 € 19,00 ardenista Een dagje uit voor het hele gezin! VR t/m ZO Gra�s € 17,50 € 10,00 VR t/m ZO € 12,50 € 8,00 Loca�e: Kasteel Ophemert Dreef 2, Ophemert Wanneer: 15 t/m 19 mei van 9.30 - 17.00 uur. WWW.GARDENISTA.NL Gardenista wordt mede mogelijk gemaakt door: - Regionaal Investeringsfonds Regio Rivierenland - Provincie Gelderland - Rabobank West Betuwe Een nieuw evenement lie�ebbers van tuinieren, bloemschikken, kweken & het luxe buitenleven. Moestuinieren Ac�viteiten kids Heerlijk eten Een bijzondere samensmel�ng van de groene wereld Prach�ge showtuinen Amusement Bloemschikken Kwekers High tea Slow juices Koffie/thee Pa�sserie Goed eten Lekkere drankjes

VRAAG & AANBOD Groen Nederland en België Kliko’s / afvalbakken ontsieren uw tuin. Zet ze uit het zicht. Ondergronds! Daar staan ze netjes, koel (geen stank meer), droog en veilig (voorkom vandalisme, inbraak of klikobrand)! SUBYARD. Kijk op www.subyard.nl of bel 030 - 299 36 81 Gelderland (Achterhoek) Wonen en/of werken aan de rand van het dorp, met vrij uitzicht over het buitengebied. T.H. Boijl in mooi fiets en wandelgebied gebied elk seizoen 5 pers. Vak.huis met sauna, wifi en bloementuin in het DrenthsFriesewold en nabij het Dwingelderveld € 455,- P.W. all-in. 06-14924749. Voor meer informatie:www.wierdezelhem.nl Lekker wandelen/fietsen in gastvrij Nrd Limburg! 2x 2 pers. Compleet ingericht vakantieverblijf met eigen terras/tuin op heerlijk rustig plekje pal aan bosrand. www.droomboerderijtje.nl of 06-55856709 Gaat u een vlonder, schutting of overkapping bouwen? Maak gratis gebruik van onze handige rekentool. U bestelt nooit teveel, wij rekenen alles voor u uit. Ga naar: https://rekentool.gadero.nl/ Het provinciale park en botanische tuin Rivierenhof zoekt een gepassioneerde stielman/vrouw voor de opkweek en het beheer van de collecties. Iets voor jou? Solliciteer t/m 5 mei op www. provincieantwerpen.be Groenspot opgev Ga naar: www Nooit meer verspenen! Eenvoudig stekken! Zaai trays 28/40/73/104 en 150 vaks met zaaischema. Bespaart In nieuw natuurgebied Rijssen-Holten T.H. luxe vak. app. 2-4 pers. eigen overd. terras uitz. Sall. Heuvelrug, grenst aan wandel/fietskn.puntroute, tevens is er een 2 pers. app. geheel aangepast voor mindervaliden. GRATIS WIFI. 0548-542364 www.hetoverveen.nl veel tijd en ruimte. Zaaibakjes, stekbakken, onderplaten en vermiculite. Meer info http://www.kweekplaten.nl actueel/groenspots Groenspot: vraag en aanbod! Op zoek naar iets bijzonders of wil je iets aanbieden? In Groenspots bieden groenliefhebbers iets te koop of te huur aan. In nieuw natuurgebied Rijssen-Holten T.H. luxe vak. app. 2-4 pers. eigen overd. terras uitz. Sall. Heuvelrug, grenst aan wandel/fietskn.puntroute, tevens is er een 2 pers. app. geheel aangepast voor mindervaliden. GRATIS WIFI. 0548542364 www.hetoverveen.nl Vakantiehuizen, een B&B in het groen of (tuin)artikelen ... Wil je iets te koop aanbieden, heb je een vakantiehuis te huur of ben je op zoek naar iets bijzonders? Plaats dan een Groenspot in Groei & Bloei. De Groenspot verschijnt ook op www.groei.nl. Leden van G&B krijgen korting. Meer info: groenspots@55communications.nl of 072 2010140.

BEZOEK MIJN TUIN De paden op de tuinen in Je kunt weer tuinen gaan kijken! Op www.bezoekmijntuin.nl vind je volop mooie tuinen om te bezoeken, waaronder tuin Achter de Heg in Zeist. We trappen het open tuinenseizoen af met deze groene verrassing aan de rand van het centrum van Zeist. Op de 600 m2 rondom het huis uit 1900 vind je een formele tuin, een moestuin met kruidentuin, een boomgaard, een hostahofje en een vijver. Het meubilair en de bestrating zijn in de stijl van rond 1900. In het najaar hebben de eigenaars duizenden bollen geplant. Het resultaat kun je bewonderen tijdens de Bollenroute Midden Nederland op 27 en 28 april 2019. Tuinroutes AANMELDEN Wil je zelf een open tuin aanmelden, ga dan naar: www.bezoekmijntuin.nl/aanmelden Er zijn verschillende pakketten: • Basis (gratis voor leden) of • Pro (€ 15,- per jaar voor leden, € 30,- per jaar voor niet-leden). Naast mooie bezoektuinen vind je op www.bezoekmijntuin.nl ook veel leuke tuinroutes. Hieronder een kleine greep, kijk voor meer informatie en nog veel meer routes op de site. 6 april t/m 26 mei Elfenbloemroute 7 april t/m 5 mei Limburgse Bloembollenroute 19 en 20 april Zeeuwse Bloembollenroute 19 april t/m 5 mei Bollen/tulpenroute in de Noordoostpolder 20 en 21 april 22 april De Groene Route Tuinen Midden Brabant 27 en 28 april Bollenroute Midden Nederland G R O E I&BL O E I– MEI –2019 93

AGENDA eropuit TUINEVENT GARDENISTA Van 15 t/m 19 mei vindt bij kasteel Ophemert een nieuw groen evenement plaats. Dit tuinevent is een initiatief van Groei & Bloei. Het biedt een mix van groen, amusement en gastronomie voor jong en oud. Er zijn klimaatbestendige showtuinen vol duurzaamheid aangelegd, het Nationaal Kampioenschap Bloemstyling vindt er plaats en je kunt genieten van authentieke streekproducten COLORS OF SPRING 2 94 Tot en met 9 juni vindt in museum De Zwarte Tulp in Lisse de tentoonstelling ‘Colors of Spring’ plaats. De Chinese kunstenaar Zhuang Hong Yi geeft zijn kijk op onze bollenvelden met schilderijen en werken op papier. Zijn kunstwerken bestaan uit delicate stukjes geverfd rijstpapier, gevouwen en geknipt tot honderden bloemknoppen. Er zijn collages te zien, landschappelijke werken en ‘Flowerbeds’. (foto 2 ) Tentoonstelling ‘Colors of Spring’ in museum De Zwarte Tulp, Grachtweg 2A, 2161 HN Lisse (ZH). Di t/m zo van 10-17 uur. Toegang: € 8,-. Info: 0252-417900, www.museumdezwartetulp.nl. Foto: © Zhuang Hong Yi, courtesy SmithDavidson Gallery G R O E I&BL O E I– MEI –2019 uit de Betuwe. Ook het kasteel en de fraaie kasteeltuin zijn te bezoeken. Naast de showtuinen, kwekers en aanbieders van tuinproducten hebben bekende arrangeurs samen met studenten van diverse groene opleidingen het terrein met toparrangementen versierd. Er zijn muzikale optredens, proeverijen, diverse workshops, zoals bloemstyling, natuurfotografie, wijn maken en koken uit 1 de moestuin. Toonaangevende groenspecialisten geven presentaties en in het kasteel is een expositie van florale objecten. (foto 1 ) Tuinevent Gardenista, bij kasteel Ophemert, Dreef 2, 4061 BL Ophemert (Gld). Van 9.30- 17 uur. Toegang (woensdag-donderdag): € 14,50 (leden € 9,50). Toegang (vrijdag-zondag): € 17,50 (leden € 12,50). Parkeren: € 4,-. Info: www.gardenista.nl. EPIMEDIUM- EN EENJARIGENDAGEN Op 18 en 19 mei worden bij Tuingoed Foltz de Epimedium- en Eenjarigendagen gehouden. Met aanbod van ruim 120 verschillende epimediums (elfenbloemen), talloze eenjarigen en fraaie potterie. (foto 3 ) Epimedium- en Eenjarigen-dagen bij Tuingoed Foltz, Hereweg 346, 9651 AT Meeden (Gr). Van 10-17 uur. Toegang: € 4,-. Info: 0598-635000, www.tuingoedfoltz.nl. ‘Elfjes kijken’ kan op nog twee plaatsen in OostGroningen, te weten bij Tuinfleur in Oostwold (www. tuinfleur.nl) en bij Jan Wilde een Tuin in Westerlee (www. janwildeeentuin. blogspot.nl). 3 UITGELICHT

VOLGENDE MAAND Het JUNInummer ligt vanaf 23 mei in de winkel. De kweker Irma Hendriks zoekt gericht naar donkere types met opvallende tanden. En dan heeft ze het natuurlijk over Hemerocallis. GROE&I Leven in de tuin Het thema van de Nationale Tuinweek dit jaar. In het juninummer volop aandacht voor de tuinweek én dat leven. ZAAIDAHLIA'S! NU VOORDELIG BESTELLEN! BLOEI HET BEWAREN WAARD Veerse stokrozen Overal stokrozen: in de Veerse straten en tuinen, en in Groei & Bloei. IN GROEI & BLOEI STAAT IEDERE MAAND VEEL INFORMATIE VAN BLIJVENDE WAARDE. MET DE VERZAMELBAND BEWAAR JE ALLE NUMMERS MOOI EN OVERZICHTELIJK BIJ ELKAAR. BESTELLEN Zaad bestellen Van forse koningskaars tot bescheiden toorts, alle verbascums hebben één ding gemeen: bijen zijn er dol op. Je kunt de verzamelband voor een complete jaargang Groei & Bloei voor € 12,95 bestellen via www.tuinen-shop.nl. + 98 Ecologische tuin; kwekers over Bingerden; inheems of exotisch; Kabbes over pasteltinten; borderplant Baptisia; Nederland zoemt en nog veel meer. G R O E I&BL O E I– MEI –2019 GROEI & BLOEI MAART 2019 GROEII& E E alles over tuinen en tuinieren tuinen en tu BEGIN GOED, BEGIN het VOORJAAR VOL en VURIG DE ROBOTMAAIER ALS VOLWAARDIG GEZINSLID 'Pap, henkie is dood' De DUURZAME DEFINITIE van een PERFECT GAZON OP AUDIËNTIE BIJ DE KONING EN KONINGIN VAN DE STINZENPLANTEN HRM 3000 tot 4.000 m2 10 ADEMBENEMENDE VOORJAARSANEMONEN www.groei.nl BLOEI BLOEI OEI w.gro o MAART 2019 € 7,45 AP 05-02-19 14:21 GROEI & BLOEI APRIL 2019 GROEI&BLOEI www.groei.nl alles over tuinen en tuinieren APRIL 2019 € 7,45 AP DUURZAAM TUINPLEZIER VOOR DIT JAPANSE SPROOKJE HOEF JE NIET TE VLIEGEN NU VOORDELIG BESTELLEN! PRIKNEUS, GAME, SET, MATCH Het machtsspel tussen kweker Judith Prins en haar orchideeën ZONDER BENZINE Accugereedschap is de norm aan het worden onder tuiniers TUINSTERREN Bijrollen maken dat de hoofdacteur kan schitteren PEKANJER EN BRANDENDE LIEFDE 04-03-19 12:59

tuinenshop de leukste artikelen voor in en om de tuin Water geven Niet thuis, maar toch water voor planten in potten, verhoogde borders of in de tuinkas? Met de Eco Smart bewateringsoplossingen met zonnecel kun je vanuit de regenton of kraan je planten voorzien van (regen)water! vanaf € 99,95 Kweekkas Red Leaf Het origineel Een goede start aan je stekjes meegeven was nog nooit zo makkelijk! Met de kweekkas van Royal Well kun je iedere plant een beschermde omgeving geven. van € 109,00 voor € 99,00 Comfortabel, licht en een stevige grip. Dit zijn de kernwoorden van de Felco 2, een icoon in tuingereedschap. De enige snoeischaar die je ooit nodig zal hebben. Felco 2 € 55,00 Als officiële Felco-dealer leveren wij alle producten uit het Felco-assortiment, kunnen wij je snoeischaar reviseren én kun je de artikelen bij ons vinden op Gardenista! Rozenboog Twiggy Rozenboog met buigbare takjes, waardoor je geen binddraad meer nodig hebt. Ideaal voor klimrozen en clematis. van € 175,00 voor € 159,00 De Wit Cape Code wieder Ideaal voor het gebruik in moestuinen en borders. Door de smalle vorm en lange steel is de Cape Cod perfect voor het wieden van onkruid dat tussen planten groeit. Er is naast de standaard Een helpende hand Handig: als je deze inklapbare knielbank met steunen omdraait, is het een bankje om even op uit te rusten. van € 29,95 voor € 24,95 uitvoering ook een linkshandige Cape Cod wieder verkrijgbaar. van € 14,95 voor € 12,95 www.tuinen-shop.nl

1 Online Touch

Index

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5
  6. 6
  7. 7
  8. 8
  9. 9
  10. 10
  11. 11
  12. 12
  13. 13
  14. 14
  15. 15
  16. 16
  17. 17
  18. 18
  19. 19
  20. 20
  21. 21
  22. 22
  23. 23
  24. 24
  25. 25
  26. 26
  27. 27
  28. 28
  29. 29
  30. 30
  31. 31
  32. 32
  33. 33
  34. 34
  35. 35
  36. 36
  37. 37
  38. 38
Home


You need flash player to view this online publication