ExPress 10e jaargang nr. 2 juni 2025 Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB Wendy Olij van expertiseteam:´ We hebben de data van de afgelopen tien jaar bekeken op volledigheid en correctheid Ons geld zorgvuldig opgepot Pensioenen VVG en/of PGB Zorg en/of wonen Welzijn en/of human interest
HET OVERZICHT Bestuurslid in schijnwerpers Op jacht naar de gen rond veroudering Foto voorpagina Wendy Olij van het expertiseteam geeft uitvoerig uitleg. Zie pagina 4-5. IN DIT NUMMER 4/5 6/7 8/9 10/11 14/15 16-17 18/19 20/21 22/23 24/25 26/27 28/29 30 31 Alle potjes onder vergrootglas Hospita zet deur open Verhuis niet te vaak Stress onder senioren Ledenvergadering Familiehypotheek slaan aan Kunststof in museum Verantwoordingsorgaan Liefdadigheid Ik vertrok Altijd in de weer Hoorrecht Wandelen maar ! Op die fiets Uitsmijter Fieneke van den Brink ,Deze uitdaging sloot aan bij mijn kennis’ B COLOFON Redactie: Petra Dircks, Miriam Szalata, Frans Molenaar, Geurt Bos, Jos van Rijsingen, Fieneke van den Brink, Gijs Korevaar, Willem van der Kooij, Huub Kerkhoffs, Nicoline Maarschalk Meijer, Theo Leoné, Hans Bouwman Foto’s: Cees Mooij, Theo Leoné, Petra Dircks, Huub Kerkhoffs, Freepik, PolyPlasticum 2 Foto voorpagina: Cees Mooij Vormgeving en DTP: Hans Brand Online en offline logistiek: Tonnie Klein-Hemmink, Marcel Willemsen Online redactie: Frans Molenaar Eindredactie: Willem van der Kooij Coördinatie: Geurt Bos Druk: Damen Drukkers Oplage: 15.000 Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl evlogen mensen zetten zich dag in dag uit in voor de leden van de VVG, de Vereniging van Gepensioneerden van Pensioenfonds PGB. Zij bekleden een sleutelpositie die bijvoorbeeld ten volle tot uiting komt bij het verschijnsel Hoorrecht. Fieneke van den Brink is het gezicht van de betreffende werkgroep. Vandaag staat zij vooraan. Waarom ben je lid geworden van het bestuur van VVG-PGB en wat is daarbij je takenpakket? Toen ik 62 werd kreeg ik een prepensioen vanuit PGB. Als nieuwe (pre)gepensioneerde stuurde VVG mij een uitnodiging om lid te worden. Natuurlijk werd ik lid. Begin 2021 nam het VVG bestuur contact met mij op. Zij waren op zoek naar iemand die met hen het proces van het ‘hoorrecht’ bij VVG vorm wilde geven. Die vraag kwam precies op het moment dat ik mijn uitvaartwerk op een lager pitje wilde zetten. Ik zocht naar een nieuwe uitdaging die aansloot bij mijn kennis en ervaring. Ik ben algemeen bestuurslid belast met pensioeninhoudelijke zaken en voorzitter van de werkgroep Pensioenen & Hoorrecht. Vertel wat van je verleden en je familieleven Ik ben in 1958 geboren in een Fries dorpje (Nijbeets), heb mijn lagere schooltijd doorgebracht in IJmuiden en vervolgens in Nijmegen waar ik ook het atheneum heb afgerond. Na mijn studie aan de sociale academie (richting personeelswerk) ben ik in dienst getreden bij het Utrecht Nieuwblad, een van de regionale dagbladen die tot het Een heftige vraag, die eigenlijk om een antwoord schreeuwt: hoe werkt het proces van verouderen bij de mens? Prof. Dr. Eline Slagboom (65) verdiept zich al jaren in die vraag. Ze is hoogleraar moleculaire epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum en is met haar team druk doende. ,,De veroudering heeft te maken met de genen, maar zeker ook met hoe je leeft. Erfelijkheid is heel bepalend, maar hoe en waar je opgroeit en ouder wordt is bijna nog belangrijker. Dat is essentieel in mijn onderzoek.” DNA-onderzoek is van vitaal belang bij haar zoekactie. Biologe Slagboom beschikt via het project Medical Delta over een multidisciplinair team. Biologen, medici, datawetenschappers, ethic i, sociologen. „Heel veel jonge mensen die straks het stokje overnemen.” In Medical Delta werken universiteiten en medische centra van Leiden, Rotterdam en Delft samen met hogescholen, zorginstellingen, bedrijven en overheden. Zie verder pagina 12: ‘Gezond ouder worden kan echt’.
JUNI 2025 ExPress Seniorenstress niet te onderschatten Hoezo hebben senioren die met pensioen zijn last van stress? Alle tijd van de wereld, dan ligt de wereld toch voor je open? Maar de werkelijkheid blijkt toch vaak anders. Mantelzorg en oppasdagen voor kleinkinderen kunnen al een fikse bres slaan in de agenda. Maar ook almaar uitdijend vrijwilligerswerk kan belastend worden, omdat ‘nee’ zeggen moeilijk is. Zie hier het recept voor mentale belasting die steeds vaker uitmondt in stress. Lies van Houtem uit Geldrop kwam in haar werkzame leven dit fenomeen steeds vaker tegen. Nu ze zelf met pensioen is, waakt ze ervoor niet te veel hooi op haar vork te nemen. En, ze wil anderen er attent op maken, dus schreef ze er een boek over. Een langgekoesterde wens ging hiermee in vervulling. Jij hebt immers alle tijd is een roman over hoe sluipenderwijs het leven van de pas gepensioneerde Sandra overvol raakt, met fikse stress als gevolg. Zie pagina 8 en 9: Roman over het taboe van seniorenstress Fieneke van den Brink voor haar collega’s. Van links naar rechts Ernst Taris (voorzitter), Ruud Hollering (penningmeester). Tonnie Klein Hemmink (ledenadministratie), Thijs Reuder (inmiddels afgetreden), Marcel Hoffmann (secretaris), Jos van Rijsingen (vicevoorzitter), Geurt Bos (communicatie) Wegener concern behoorde. Bij Wegener heb ik zo’n 30 jaar gewerkt, grotendeels in de P&O discipline (van assistent personeelsfunctionaris tot directeur P&O) en de laatste jaren als lid van de Raad van Bestuur. Ik heb daar als vicevoorzitter van het Wegener pensioenfonds pensioenervaring opgedaan en ben daarna vanuit de werkgeverskant betrokken geweest bij de overdracht van het Wegener pensioenfonds naar PGB. Ik heb op veel plaatsen gewoond, waaronder zo’n vier jaar in Frankrijk waar ik een klein typisch provençaals restaurantje runde. Nadat ik terugkeerde naar Nederland heb ik acht jaar als zelfstandig uitvaartverzorger gewerkt. Ik ben 22 jaar getrouwd geweest en heb daar een leuke, intelligente en lieve bonusdochter aan overgehouden. Inmiddels woon ik in Malden (onder Nijmegen) en ben ik al ruim 10 jaar gelukkig met mijn partner Marc. Wat doe je in je vrije tijd? Ik ben graag buiten en hou van wind en de zon. Werken in de tuin, fietsen en wandelen en dan het liefste uitwaaien aan het strand. Ik puzzel graag (legpuzzels, gevarieerde kruiswoordraadsels en sudoku), lees gelukkig weer meer en kan heerlijk genieten op het terras met een drankje. Fieneke van den Berg/ Geurt Bos Cees Mooij 3
Nieuwe wet Speciaal team pluist alles uit I n de digitale archieven van Pensioenfonds PGB liggen de mappen met alle gegevens van de deelnemers aan het fonds. 4 Van de mensen die werken en van degenen die al met pensioen zijn gegaan. Namen, adressen, werkervaring, burgerlijk staat, alles wordt punctueel bijgehouden. Dat wil zeggen: zo punctueel mogelijk. ,,We krijgen de gegevens van derden aangeleverd en bij de overdracht kan het wel eens een keer niet helemaal goed gaan”, legt Wendy Olij uit in een vergaderzaal in het PGB-gebouw in Amstelveen. De pensioenwereld staat aan de vooravond van de grootste wijzigingsoperatie ooit: van het oude pensioensysteem naar het nieuwe. Die overgang – in het vakjargon het ‘invaren’ genoemd – brengt vooral bij gepensioneerden nogal wat onzekerheid en angst teweeg. Krijg ik wel waar ik recht op heb, kloppen de gegevens wel, zitten er fouten in het huidige systeem en gaan die over naar het nieuwe pensioen? Het zijn vragen die breed leven, getuige de uitzendingen van Max Meldpunt. In dat televisieprogramma is onlangs ABP op de vingers getikt, omdat gegevens niet bleken te kloppen en mensen een te lage uitkering hadden ontvangen. Bij Pensioenfonds PGB kijkt een team kritisch naar de gegevens van alle deelnemers. Heb je alle data en kloppen ze op kritische punten? Pas als je daar zeker van bent, kun je een volgende stap zetten. ,,Wij hebben nu alle data onderzocht die nodig is voor de aanspraakberekening; de berekening om vast te stellen waar je als deelnemer recht op hebt. Die test is goed verlopen. De data zijn goed. Wij kijken er op twee manieren naar. Zijn de datavelden Voordat het nieuwe pensioen kan worden ingevoerd, moeten de gegevens nauwkeurig worden nagekeken. Staan alle relevante gegevens in de administratie en klopt het wat er in staat? Een expertteam van Pensioenfonds PGB kijkt alles na. ,,Wij gooien de data in de digitale wasmachine”,zegt Wendy Olij, aanvoerder van het expertiseteam. Pensioenpotje zonder fouten goed ingevuld – bij voorbeeld is dat echt een postcode, klopt die met het adres – en we analyseren de gegevens. Als voorbeeld: als het kind twaalf jaar jonger is dan de moeder, kan dat? Pas als dat allemaal transparant en zorgvuldig is nagekeken, kan een volgende stap worden gezet’’, legt Olij uit. Fouten Hoewel de test goed is verlopen, blijft het team letten op mogelijke fouten in de gegevens. Waar komen die fouten eigenlijk vandaan? ,,De oorzaak is heel divers. De gegevens komen uit externe bronnen, zoals werkgevers, gemeenten, belastingdienst. Daar kan wel eens een foutje in zitten. Het kan ook komen door de overname van een pensioen. De risico’s zitten vooral bij werknemers die ziek worden of een uitkering wegens arbeidsongeschiktheid ontvangen. Dan is de pensioenopbouw anders en dat gaat soms fout. Of bij een echtscheiding. Dan wordt het pensioen gedeeld door man en vrouw. We hebben de data van de afgelopen tien jaar bekeken op Wendy Olij…’we hebben nu alle data onderzocht’… Ov en
JUNI 2025 ExPress er de wasmachine de pensioendata om de grote som geld van het fonds te verdelen over de individuele potjes, zoals het nieuwe pensioen voorschrijft. Dat gaat zeker niet zomaar. Olij: ,,We gaan niet over één nacht ijs. Alles moet zorgvuldig en transparant verlopen. Als we tevreden zijn dat de data juist zijn volgen de berekeningen. Dat wordt best ingewikkeld. Een actuaris kijkt ernaar, er zijn leeftijdscohorten waar we rekening mee moeten houden, externe auditors kijken mee en het bestuur kijkt mee. Er zijn nog heel wat stappen te zetten.’’ es n volledigheid en correctheid. Als iets buiten de marge valt – iemand is negen keer met dezelfde vrouw getrouwd, hij of zij verdient opeens een ton meer – dan wordt dat onderzocht’’, aldus Olij. Alleen de afgelopen tien jaar? En verder terug? Wendy Olij: ,,We hebben de afgelopen jaren stevige controles uitgevoerd. Daarom heeft de data voldoende kwaliteit. We hebben die controles nu gedaan en voor het invaren doen we het nog een keer. Verder terug is gewoon Meer weten over pensioenpotjes? Een volgende keer komen we op dit onderwerp terug niet mogelijk. Dan moet je bijvoorbeeld terug naar diskettes. Die zijn bewaard voor zover mogelijk voor als het nodig is. We hebben veel data ook in papieren archieven. Daar hebben we met steekproeven ook in gekeken. Gegevens ouder dan tien jaar, dat is voor ons een gegeven.’’ Potjes Als de testen achter de rug zijn en de resultaten leiden tot betrouwbare data, moeten de berekeningen worden gemaakt Al die cijfers, de data, transparant, zorgvuldig, het neemt bij veel gepensioneerden de angst voor verandering niet weg. Dat bleek ook tijdens de Ledendag van de VVG. Er kwamen veel vragen en sommigen pleitten voor een referendum, zoals NSC dat in de Tweede Kamer voorstelde. Het is ook niet niks: de politiek, de sociale partners, wijzigen het pensioensysteem waar je al jaren op vertrouwde. Zij begrijpt de weerstand en de angst. ,,De mensen voelen zich niet gehoord. Ze reageren vaak emotioneel’’, zag Olij op de VVG-bijeenkomst. Zij vervolgt: ,,Maar de wet stelt zware eisen aan fondsen als het gaat over datakwaliteit waar De Nederlandsche Bank nauw op toeziet. Voor we kunnen invaren kijken wij naar de data, gaat een extern audit kantoor meekijken hoe we het hebben gedaan en gaat De Nederlandsche Bank er nog eens met de fijne stofkam door. Pas dan kunnen we zeggen: Het is goed.’’ Cees Mooij Gijs Korevaar 5
Bemiddeling Bedrijf draait op volle toeren Staan er in het grote huis kamers leeg? Misschien is verhuren aan studenten een idee. Hospitaverhuur blijkt in opmars. Lege kamer in huis? Word hospita N a het overlijden van haar man woonde Tonny Pennings alleen in het grote huis in een nieuwbouwwijk in het westen van Nederland. Ze besloot te 6 gaan verhuren aan studenten. ,,Daarmee kon ik mijn inkomen iets opkrikken. En ik hoefde niet meer in mijn eentje in dit grote huis te wonen. Dat voelde best wel a-sociaal.” Sinds acht jaar heeft ze in huis een studio ingericht voor studenten, met een keukentje erin en aparte badkamer. ,,In principe hoeven we geen ruimtes te delen”, zegt ze. Maar in de praktijk komt dat wel voor. ,,Ik heb nu een Italiaanse studente in huis, Caterina. Ze zit graag op het terras in de zon. Om daar te komen, moet ze door mijn keuken en huiskamer. Ze stuurt me dan vooraf een appje. Ze zou ook buitenom kunnen gaan, maar ik vind het ook wel prettig om contact te hebben.” Tonny Pennings ziet ook voordelen voor anderen om hospita te worden. ,,Als je slecht ter been bent, zou je met je huurder kunnen afspreken dat die af en toe een boodschap voor je doet. Het is ook een prettig idee dat er iemand in huis is. Het voelt veiliger.” Huisgenote Caterina (26) is blij met haar kamer en hospita. ,,Ik heb mijn eigen comfortabele privé-ruimte. En ik heb het getroffen met Tonny, een heel lieve en respectvolle hospita. We kunnen gezellig kletsen op het terras en soms geeft ze me advies over de buurt en Nederlandse dingen om uit te proberen. Ik denk dat hospitaverhuur een idee is voor woningeigenaren met extra ruimte in huis.” Hospi Housing Wie overweegt om aan hospitaverhuur te gaan doen, kan bij bemiddelingbureaus ,Iemand in huis voelt prettiger’ terecht, zoals Hospi Housing. Dat werd 2019 opgericht. Het idee ontstond na de positieve ervaring van een van de oprichters. ,,Hij had tijdens zijn stage in Colombia bij een hospita gewoond. Terug in Nederland zag hij hoe groot de woningnood is. Tegelijkertijd staan er heel veel kamers leeg. Ons leek hospitaverhuur een oplossing. Met z’n drieën hebben we Hospi Housing opgericht”, vertelt mede-oprichter Joost Bokkers. Nu, zes jaar later, draait het bedrijf als een tierelier. “3500 potentiële verhuurders zijn al bij ons geweest met vragen. Zo’n 1000 woningzoekenden zijn al geholpen.” Wie hospitaverhuur overweegt,
JUNI 2025 ExPress COLUMN Tja. Wat moet je nou in een tijd van wit is wit en zwart is zwart? Iets in het diepst van je hart aanbevelen of juist extreem ernstig afraden. Bij het verschijnsel verhuizen kan het warempel écht beide! Ik kan het weten na maanden van bloed zweet en tranen van geluk. Het is een werkwoord dat door iedere leeftijd raast. Verhuizen uit het ouderlijk huis (als het lukt vandaag de dag), verhuizen naar groot en soms nog groter huis en verhuizen naar kleiner en vooral ook gelijkvloers. In mijn geval kwam de (plezierige) jeugd ruimschoots om de hoek kijken bij de eerste scans op zolder, aarzelend op weg naar een nieuwbouw-optrek. Foto’s van ooit en stapels dia’s, waar kleinkinderen helemaal van opkeken. Wat is dat nou voor een rare foto, in een wit raampje? Het legen van een zolder, legt fase 1 bloot van de kreet moet zich een paar dingen afvragen, zegt Bokkers.,,Mag het van de hypotheekverstrekker? Wat vinden de woningcorporatie en gemeenten ervan? Soms mag het namelijk niet.” ,,We krijgen ook vragen als: krijg ik geen problemen met aow-uitkering? Of: loop ik toeslagen mis doordat ik de kamers verhuur? Het antwoord is nee. Je mag tot 6300 euro aan huurinkomsten hebben, zonder belasting te betalen en de kostdelersnorm is niet van toepassing.” Ook leven er vragen als: hoe ga je met elkaar om? Bokkers: ,,Je moet beseffen dat er iemand in huis komt en dat je voorzieningen met elkaar deelt, bijvoorbeeld badkamer of keuken. Het blijkt dat daar prima afspraken over te maken zijn.” Tonny Pennings vindt een studente in huis heel gezellig.,,Ik hoef niet meer in mijn eentje in het grote huis te wonen.” ‘Begin er nooit aan’. Wat gooi je weg? En in hetzelfde verlengde: wat neem je niet mee? En jawel: daar komt ook een magisch moment: je hoofd raakt gaandeweg leeg, je herinneringen zijn krachtig gerangschikt. Voorzichtig begint het uitkijken naar de hoop zand, die uiteindelijk een appartement moet opleveren. Welke vloer, welke gordijnen straks? Hoe krijgen we die kasten in elkaar die in vage porties voor de deur worden gedumpt. Begin er nooit aan, deel 2, 3 en 4. En niet te vergeten: de verhuizing zelf: hoeveel auto’s zijn er nodig en hoeveel sterke types? Tjonge, waar begón ik aan? Toch doemt een fase van intens geluk op. Een jong stel trekt gretig ons licht gedateerde huis in; wij ‘landen’ in een nieuwe wereld waar nog altijd wat dozen prijken met aanduidingen als ‘dia’s ouders’ en we zijn toe aan een deftige zin: verhuizen houdt je jong maar doe het vooral niet al te vaak. Anton Allure Cees Mooij Miriam Szalata 7 Verhuizen
Vrije uren Aanpassingsvermogen wordt een dingetje M et haar boek Jij hebt immers alle tijd wil Lies van Houtem een taboe doorbreken. Dat van de ogenschijnlijk van het leven genietende pensionado die een burn-out heeft van alles wat op zijn of haar bord terecht komt. Een afspraak met Lies van Houtem (70) uit Geldrop is zo gemaakt. Ze kan op korte termijn, geen enkel probleem. Later bij haar aan tafel onder het genot van vers gezette koffie, moet ze lachen als ik vertel dat me dat reuze meeviel. Met gepensioneerden afspreken betekent vaak vele data uitwisselen omdat iedereen druk is. ,,Ik houd bewust veel ruimte vrij in mijn agenda. Ik vind het belangrijk snel te kunnen schakelen. En ik vind het ook fijn om snel met mensen te kunnen afspreken. Dat geeft mij rust.” Valkuil Ziehier meteen een van de tips tegen een burn-out. Vooral onder senioren komt deze mentale overbelasting steeds vaker voor. Van Houtem, van huis uit psycholoog en in haar laatste functie consulent mantelzorg, kent zodoende vele verhalen. Vooral jong-gepensioneerden trappen vaak in de valkuil het gevoel een overvloed aan tijd te hebben. En dus wordt alles met enthousiasme aangepakt. Want, jij hebt immers alle tijd, klinkt het. Hiermee had de Geldropse meteen de titel van haar eerste boek te pakken. Na haar pensionering had Van Houtem één wens: een boek Tips tegen seniorenstress 8 - Denk vooraf altijd goed na wat je wel of niet wilt. Of welke dagen wel en niet. - Geef concreet aan wat je kunt bieden: zeg bijvoorbeeld ‘Ik doe dit voor drie maanden’. - Plan bewust vrije uren en / of dagen. Ouderen ervaren volgens hoogleraar veroudering Andrea Maier (VU Amsterdam) doorgaans eerder stress omdat aanpassingsvermogen en veerkracht afnemen. Stress houdt op latere leeftijd ook langer aan. schrijven. Ze wist, dit kost veel tijd dus richt ik me op dit project. Ze nam geen enkele vrijwilligersklus of bestuursfunctie aan. Als nieuwbakken schrijfster zette ze zich vaak ’s morgens al om 6.00 uur aan haar bureau. Roman Jij hebt immers alle tijd werd een roman. Geen zelfhulpboek want die zijn er volgens Van Houtem al zoveel. Het moest ook lekker toegankelijk zijn, makkelijk te lezen. En dus wekte ze Sandra tot leven, werkend in de zorg die voor haar pensioen al tegen haar grenzen aanloopt. Na haar pensioen weet ze dat ze kan genieten. Ze gaat sporten, neemt golfles en bezoekt musea. Het lijkt een perfect plaatje, totdat - Wordt het toch te veel? Ga altijd het gesprek aan en vertel vanuit jezelf. Dus bijvoorbeeld ‘Ik loop tegen mijn grenzen aan’.
JUNI 2025 ExPress er van alle kanten een beroep op Sandra wordt gedaan. Een vriendin met zieke man, vraagt of ze mee naar de dokter en fysio kan. En o ja, ook graag mee naar dat moeilijke gesprek. Een buurvrouw kan de zware kliko niet meer buiten zetten, dus Sandra is de beroerdste niet. Een andere vriendin gaat twee maanden overwinteren in Spanje, of Sandra dan een mevrouw in een rolstoel mee wil nemen voor een wandelingetje? Na twee maanden meldt de vriendin zich niet meer en zit Sandra opgescheept met dit klusje. Niet meer komen opdagen kan de zorgbewuste Sandra niet over haar hart verkrijgen. Kortom, het net sluit zich, de dagen raken voller, het sporten en golfen moet Sandra vaak afzeggen Onderschrift en ook de mentale belasting valt haar zwaar. Zeker als dochterlief een zoontje krijgt en Sandra een dag oppast, waardoor ze de avond tevoren al naar Amsterdam moet. Deze voorbeelden uit haar vlot geschreven roman, komen dagelijks voor, weet Van Houtem. In haar werk hoorde ze al hoe belastend alles tezamen kan zijn. ,,Dat je als gepensioneerde met dus alle tijd, erdoor kunt zitten. Dat realiseren velen zich niet. Daarbij vinden ouderen het vaak erg moeilijk hun grenzen aan te geven. Zij zijn opgegroeid met het idee dat je een ander helpt en als dat dan toch lastig blijkt, ach, niet zeuren.” Als psycholoog weet Van Houtem ook uit de vakliteratuur dat deze seniorenstress nog echt een taboe is. ,,Nu mijn boek is verschenen, komen vaker mensen naar me toe die zeggen: ‘Goh Lies, wat fijn dat je dit opschreef.” Petra Dircks Petra Dircks 9
Leden bijeen Wat krijgen we in de portemonnee? Alle mogelijkheden van de nieuwe pensioenwet worden zorgvuldig toegelicht Volle zaal D Geeske Melgers waarschuwt vanaf het podium bevlogen voor babbeltrucs ? 10 Natuurlijk is er ook ruimte voor een versnapering ? met e ruim tweehonderd leden van de VVG komen de grote zaal van De Eenhoorn in Amersfoort binnen gedruppeld, sommigen met koffie. We schrijven april 2025, de jaarvergadering. In een recordtempo worden de verenigingsstukken Menigeen grijpt vanuit de zaal de kans om vragen te stellen ? ? ? ?
JUNI 2025 ExPress afgehandeld. Het jaarverslag van het bestuur, de financiële stukken, de begroting, het zijn bijna hamerstukken. Dan neemt voorzitter Ernst Taris weer het woord en legt uit dat het bestuur zich gaat buigen over een ‘herijking’ van de doelstellingen van de VVG. Want wat moet de vereniging als het nieuwe iedereen op zat te wachten: het nieuwe pensioenstelsel. Ronald Heijn van PGB, Fieneke van den Brink van de VVG en John Kerstens van de Koepel van Gepensioneerden gaan uitleggen hoe het staat met die nieuwe pensioenwet. Heijn stelt de VVG’ers gerust: het inzakken van de beurs onder druk van veel vragen ? pensioenstelsel is ingevoerd? Volgend jaar komt er een beleidsplan waar de leden zich over mogen uitspreken. Daarna is het pauze en stroomt de zaal leeg. Broodjes en soep wachten naast de melk, karnemelk en sinaasappelsap. Als de zaal weer vol zit, komt het onderwerp ter sprake waar een dreigende handelsoorlog zal niet leiden tot lagere pensioenen of uitstel van het nieuwe pensioenstelsel. Kerstens op zijn beurt ziet niets in een referendum – een idee dat inmiddels overigens door initiatiefnemer NSC is teruggetrokken – maar wil wel meer blijvende inspraak van gepensioneerden op het beleid van pensioenfondsen. Een pleidooi dat Van den Brink in haar bijdrage ondersteunt. Zowel Heijn als Van den Brink herhalen nog maar eens de nadelen van het oude systeem (door de vele zekerheden zijn grote buffers nodig waardoor de pensioenen niet met de inflatie mee groeien) en de voordelen van het nieuwe systeem. Een beetje gerustgesteld luistert de zaal naar de projectleider datakwaliteit van PGB die stap voor stap vertelt wat er allemaal moet gebeuren om er zeker van te zijn dat het ‘invaren’ in het nieuwe systeem foutloos gaat. Wanneer weten wij wat we in onze portemonnee krijgen, vraagt een bezorgde VVG’er vanuit de zaal. Heijn spreekt het verlossende woord: ,,De eerste proefberekening is ongeveer halverwege 2026.’’ Cees Mooij Gijs Korevaar ? 11 ? ? ?
Oud, ouder De blootlegging van de gen Professor Eline Slagboom: ‘Gezond ouder worden kan echt’ W aarom spurt de ene zeventigplusser vitaal de trap 12 op, terwijl de ander buiten adem amper de laatste trede haalt? Waarom zijn van de ene familie de broers en zussen allen boven de negentig en leeft van een ander gezin niemand meer? Is het genetisch bepaald? Zit het in de genen? Jazeker en vooral bij heel langlevende mensen. Maar om welk gen het gaat en hoe dat werkt? Professor Eline Slagboom is al ruim dertig jaar op jacht naar lang-leven-genen. Met haar team probeert de biologe te ontrafelen hoe bij de mens het proces van verouderen werkt. „Met onder meer DNA-onderzoek en biomarkers (meetbare indicaties van kwetsbaarheid en ziekte in lichaamsvloeistoffen zoals bloed) kun je vaststellen waarom sommige mensen gezonder ouder worden dan anderen. De veroudering heeft te maken met de genen, maar zeker ook met hoe je leeft. Erfelijkheid is heel bepalend, maar hoe en waar je opgroeit en ouder wordt is bijna nog belangrijker. Dat is essentieel in mijn onderzoek.” Prof. Dr. Eline Slagboom (65) is hoogleraar moleculaire De jacht op he lang-leven-gen epidemiologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum en bijzonder-hoogleraar aan de Technische Universiteit Delft. Het levenswerk van professor Slagboom beschikt via het project Medical Delta over een multidisciplinair team. Biologen, medici, data-wetenschappers, ethici, sociologen. „Heel veel jonge mensen die straks het stokje overnemen.” In Medical Delta werken universiteiten en medische centra van Leiden, Rotterdam en Delft samen met hogescholen, zorginstellingen, bedrijven en overheden. Bij professor Slagboom staat ‘haar’ Leiden LangLevenstudie centraal. De hoogleraar bestudeert daarbij al decennia meerdere generaties van families. „Families die heel gezond oud worden en lang leven, hebben genen die in het oog springen. Eén gen dat een rol speelt bij onze reactie op infecties, onderzoeken we in cellen die we met stofjes plagen om te zien hoe het gen reageert. Zo ontdekten wij dat de gen-variant uit lang levende mensen heel ‘kalm’ reageert zonder heftige afweerreacties. Dat gen afremmen bij het verouderen zou op termijn ziekten kunnen tegengaan.” Proeven bij muizen en fruitvliegjes met stofjes die het ‘gevonden’ gen afremmen of het genproduct (eiwit) blokkeren bieden perspectief. In de toekomst kunnen die stofjes de basis vormen voor voedingssupplementen of medicijnen die mensen mogelijk langer gezond houden. „Daar geloof ik echt in. Van genetische manipulatie is daarbij geen sprake.” De erfelijkheid van de genen in langlevende families is sterk. Uit een onderzoek onder mensen uit die families en hun eigen partners blijkt dat er een groot verschil bestaat in het ‘verouderingsproces’ van paren. De personen uit de langlevende families ontwikkelen hun eerste hart- en vaatziekten tot tien jaar later dan hun eigen partners en hebben bij meting van belangrijke bloedfactoren een veel jongere biologische leeftijd. Bepalend Eline Slagboom: „Gezond eten, sporten of bewegen en je ook geestelijk blijven ontwikkelen, blijven enorm belangrijk. Waar en hoe je opgroeit en leeft, blijkt
JUNI 2025 ExPress et n ‘We stimuleren het meer bewegen’ bepalend bij het verouderen. Helaas is dat globaal te herleiden tot het gezinsinkomen. Geld voor goede huisvesting, medische hulp vragen, gezonde voeding, bewegen, ontspanning, studie… De leefstijl. Het speelt sterk mee.” De hoogleraar pleit voor een biomarker-meting (bij huisarts of leefstijlcoach), die een ‘wakeup-call’ kan zijn met (naar Fins voorbeeld) voor iedereen toegankelijke gezondheidschecks. Door het medisch laten testen van een druppeltje bloed of speeksel kun je zicht krijgen in je eigen gezondheid. En… een nadrukkelijk advies over je leefstijl. Het onderzoek van professor Slagboom bewijst het. „Door gezond te leven kun je vele jaren langer gezond ouder worden. In de Leiden LangLeven Studie volgen we al 25 jaar groepen mensen van ook zestig- en zeventigplus intensief. We stimuleren in interventie-studies het meer bewegen en de juiste voeding. Krachttraining bij ouderen onder goede begeleiding, extra eiwitinname. Al na drie maanden ging, ook van pensionado’s, de gezondheid bewezen vooruit. Dat voelen mensen, het blijkt uit het bloedbeeld en mensen slapen veel beter.” In dat veelomvattende project Professor Eline Slagboom in haar werkkamer in het LUMC. (‘VOILA’ is de naam) worden niet alleen mensen uit generaties van ‘sterke geslachten’ bij de hand genomen. Ook zeventigplussers waarvan ouders en grootouders niet zo oud zijn geworden, kunnen deelnemen. „Zij zijn meer dan welkom. Om de gezondheid van ouderen te meten, te verbeteren en zeker ook om bij te dragen aan een duurzaam gezondere samenleving. Dat is mijn doel!” Meer informatie over (het meedoen aan) de studies naar het langer leven op: www.leidenlangleven.nl Huub Kerkhoffs Huub Kerkhoffs 13
Financiën Laat het geld maar rollen VOORDELEN VAN GELD LENEN VAN JE FAMILIE Familiehypotheek, luxe De jubelton was een fiscale regeling waarbij belastingvrij een bedrag tot maximaal 106.671 euro geschonken kon worden aan kinderen tussen 18 en 40 jaar. In 2023 is de jubelton afgeschaft; in 2025 mag je als ouders 6713 euro schenken aan je kind en je mag eenmalig een verhoogde schenking doen van 32.195 euro als de kinderen tussen 18 en 40 jaar zijn. Maar of dit gaat helpen om een woning te kopen …; het bedrag dat bij de koop van een woning wordt overboden, is vaak al meer. Uit een onderzoek van Viisi Hypotheken begin dit jaar blijkt dat bijna 70 procent van de starters onvoldoende spaargeld heeft om een huis te kunnen kopen. Circa 20 procent beschikt zelfs helemaal niet over spaarcenten. Een 14 familiehypotheek kan mogelijk een uitkomst zijn, bijvoorbeeld als de bank niet meer dan 100 procent van de waarde van de woning wil financieren en je kind iets meer wil lenen. Deze vorm biedt voordelen voor beide partijen, zoals lagere rente, fiscale voordelen en meer flexibiliteit dan bij een traditionele bank. Bij een familiehypotheek leent men geld om een woning te kopen. Alleen niet van de bank, In deze tijden waar met name jongeren moeilijk een woning kunnen kopen, zou je de jongere generatie willen helpen door wat geld toe te schuiven. De ‘jubelton’, de eenmalige verhoogde schenking voor een eigen woning, bestaat echter niet meer. Een mogelijkheid om je kinderen of kleinkinderen tegemoet te komen, is de familiehypotheek. Dochter en zoon Een van de mensen die een familiehypotheek heeft gegeven aan de kinderen is Leny Centen* (76). ,,De eerste keer was zo’n 20 jaar geleden. Mijn oudste dochter was vrij ernstig ziek, was weg bij haar partner en zocht huisvesting. Er was weinig te vinden en daarnaast is huren toch vaak geld door het putje smijten. Toen hebben mijn inmiddels overleden man en ik besloten haar een hypotheek te verstrekken tegen de geldende rente die je ook bij de bank zou moeten betalen. Het was aflossingsvrij, dus dat was helemaal makkelijk.” Door daarnaast jaarlijks een maar van ouders, grootouders of een ander familielid. Boven op een bancaire hypotheek mag je bij een familiehypotheek tot 50 procent extra lenen. Het is ook mogelijk om al het geld te lenen bij een familiehypotheek; hier zit geen maximum aan. Zo kan bijvoorbeeld ook het bedrag voor de kosten koper, meubels en een eventuele verbouwingen mee worden gefinancierd. Als er wordt voldaan aan bepaalde regels, heeft de ontvanger gewoon recht op hypotheekrenteaftrek bij het aangaan van een familiehypotheek. belastingvrije schenking te doen, werd het bedrag, rond de anderhalve ton, langzaam afgebouwd. Diezelfde constructie heeft Centen een aantal jaren geleden herhaald, nu voor hun zoon. In dit geval ging het om een bedrag van een kleine 3 ton die in 30 jaar moet worden terugbetaald. Marktconforme rente Om misbruik van de familiehypotheek te voorkomen, mag de hypotheekrente niet te veel afwijken van de op dat moment geldende marktconforme rente (maximaal 25 procent hoger). Bij een veel lagere rente kan de Belastingdienst de hypotheek als schenking aanmerken, en moet er schenkbelasting worden betaald. Bij de zoon van Centen gaat het om 1,2 procent rente. Ouders die hypotheken aan kinderen verstrekken, kunnen ervoor kiezen om de rentekosten jaarlijks belastingvrij terug te schenken. Dat kan tot een maximum van 6035 euro (voor overige personen is dit 2418 euro). ,,Dat doen wij ook. Als wij dat niet zouden doen, zou hij uitkomen op ongeveer 1000 euro per maand. Dat is nu zo’n 650 euro.” Net als bij een hypotheek bij een bank moet de familiehypotheek worden vastgelegd in een overeenkomst waarin onder meer de rente en de aflossing staat die de lener moet betalen. Dat hoeft niet bij een notaris, maar Centen heeft ervoor gekozen dat wel te doen.
JUNI 2025 ExPress en kans Marijke bloem ...ik ben niet iemand voor bij de geraniums ,,Ik vind het gewoon netjes naar al je kinderen en het is belangrijk dat je het ook in overleg doet. Ik heb het geluk dat onze drie kinderen elkaar alles gunnen. Die hebben zoiets van: degene die het moeilijk heeft die krijgt even een steuntje in de rug. Als je daar op voorhand onenigheid over hebt, is het de vraag of het wel verstandig is.” Luxe Voor Leny Centen was een familiehypotheek overigens niet nieuw. ,,Nee, mijn vader deed vele jaren geleden hetzelfde bij een broer en zus van mij en ook bij mij. Dezelfde constructie: je kreeg een hypotheek, je kreeg elk jaar een schenking en dat ging eraf. En na een aantal jaren had je dan min of meer een huis gekregen. We zaten indertijd, zo’n 50 jaar geleden, op 6 procent rente. Mijn vader was heel erg streng op de voorwaarden, dus je moest wel op tijd betalen.” Los van alle cijfertjes en financiële voordelen, hoe voelt het als ouder om dit te kunnen doen? ,,Heel erg plezierig dat je de middelen en mogelijkheden hebt om dit te kunnen doen en je kinderen de kans te geven een huis te bewonen dat ze willen bewonen. Het is luxe als je dat kunt”, beseft ze. ,,Dat is ook het oneerlijke aan het systeem; mensen die weinig inkomsten hebben en geen buffer hebben, kunnen zich dit niet permitteren.” * Op verzoek van de geïnterviewde een gefingeerde naam. De echte naam is bij de redactie bekend. Bronnen: Vereniging Eigen Huis, Consumentenbond, Raisin, De Nederlandsche Bank, esb.nu, ABN-AMRO, notaris.nl Hans Bouwman FotoFreepik Cijfers familiehypotheek • In 2020 maakten in Nederland zo’n 645.000 huishoudens (1 op de 6) gebruik van een familiehypotheek. • De totale waarde van familiehypotheken in 2020 was 70 miljard euro, ongeveer 10 procent van de totale hypotheekschuld in Nederland. • In bijna de helft van de familiehypotheken gaat het om minder dan 20 procent van de totale hypotheeksom, de rest wordt bij een commerciële partij geleend. • De gemiddelde rente van een hypotheek met een familiedeel was in 2020 3 procent. Dit is iets lager dan de gemiddelde rente van volledig bancaire hypotheken van 3,3 procent. (Bron: esb.nu, 7-12-2023) 15
Boodschap De grootste uitvinding van de vorige eeuw DAVIDSON: ‘ZEKER MUSEUM WAARD’ N 16 og voor Monumentendag – straks in september - opent in Wapenveld een museum gewijd aan kunststoffen. Niet groot maar met een heldere boodschap. Wat Hans Davidson betreft is plastic naast micro-elektronica de grootste uitvinding van de twintigste eeuw. ,,Plastic is als het weer. Iedereen klaagt maar niemand doet er wat aan’’, zegt professor Hans Davidson (1946). Maar dan is buiten de tussen Californië en Zwolle pendelende gynaecoloog gerekend. ,,Voor het woord nee ben ik altijd al doof geweest.” De wieg van het kunststofmuseum stond in 1988 in Steenwijk. De collectie met de trotse naam PolyPlasticum verhuisde in 2012 naar de Hogeschool Windesheim en maakte een jaar later deel uit van het Polymer Science Park, beide in Zwolle. Het onderdak bleek echter van tijdelijke duur. Einde van Nederlands enige kunststofmuseum? ,,Je hebt in Nederland zelfs een museum voor vingerhoeden. Waarom dan niet voor kunststoffen? Plastic is duurzaam en goedkoop. Daarmee ook een vloek en een zegen. Plastic helpt ons zelfs tegen de bevolkingsexplosie. Hoe zou de wereld zijn zonder condoom, pil en spiraaltje?” Museum Wapenveld In Wapenveld stelt de producent van kunststoffen Korrels ruimte beschikbaar voor PolyPlasticum. In vitrines fraai vormgegeven toepassingen. De consument wil wat en dat zal hij – tegen gepaste betaling - krijgen ook. Tot de collectie behoren stokoude radio’s, koffiemolens en sieraden. Panelen en brochures nemen de bezoekers mee naar de rijke en veelal verborgen geschiedenis van de kunststoffen. PolyPlasticum is behalve museum ook kenniscentrum. Gastheer Korrels is een productiebedrijf van kunststoffen voor allerhande toepassingen. Voor nadere informatie: polyplasticum.nl Plast een vloek Schrijver of arts Zwollenaar Hans Davidson noemt zichzelf een zondagskind. Geboren negen maanden na de Bevrijding. Zijn Joodse voorouders woonden sinds 1767 in de hoofdstad van Overijssel en waren handelaren of slagers. ,,Op mijn eindlijst van het gymnasium staat een tien voor taal. Van mijn lerares moest ik schrijver worden. Ik koos voor medicijnen. Dan moest ik van haar maar een Jan Slauerhoff worden, de schrijvende scheepsarts.” Een glansrijke carrière
JUNI 2025 ExPress Armbanden Kabels Kannen Luidsprekers Producent PolyPlasticum stic, ek en een zegen volgde. Doel: professor vrouwengezondheid - met een accent op vruchtbaarheid. Na de studie medicijnen in Amsterdam volgden bruisende ervaringsjaren in de Verenigde Staten. Davidson kwam terug naar Nederland om in 1983 te promoveren aan de Universiteit van Utrecht. Rechtsomkeer ging hij, toen hij merkte dat de povere verdiensten in zijn vaderland in geen verhouding stonden tot wat hem in de Nieuwe Wereld te wachten stond. Davidson startte zijn eigen centrum voor kunstmatige bevruchting. Nieuw hart Ziekte dwong Davidson uiteindelijk kalmer aan te doen. ,,Ik kon geen tien stappen meer lopen. Dertien jaar geleden kreeg ik een nieuw hart, van een jongeman die hersendood was. Ik werd geopereerd door een chirurg die ik zelf opgeleid had. Direct na de operatie kon ik weer van alles.’’ De professor schreef boeken, leidde een medisch museum en ontwikkelde zich tot een verwoed verzamelaar. De belangstelling reikt van bijzondere wandelstokken, schilderijen en oude auto’s tot … plastic. Hans Davidson, pendelaar tussen Nederland en Amerika. Jawel, daar is ie. De pannenkoek uit 1925 van Philips, de revolutionaire luidspreker van bakeliet. Gemaakt voor het geluid maar zeker zo imponerend vanwege de in Art Deco uitgevoerde vormgeving. Menig bezitter plaatste zijn grote luidspreker nummer 2003 voor het raam, zodat voorbijgangers hun aanwinst goed konden zien. Theo Leoné 17
Toeziend oog Orgaan laat niets aan toeval over Het nieuwe pensioenstelsel blijft de gemoederen bezighouden. In politiek Den Haag vinden NSC en BBB dat deelnemers te weinig inspraak hebben in de overgang van het oude naar het nieuwe stelsel. Hoe zit het eigenlijk met de inspraak bij de PGB? Een gesprek met Tonnie Klein Hemmink, lid van het verantwoordingsorgaan van de PGB. ‘We zitten op het nieuwe p boven ,,H et pensioenfonds PGB heeft in feite drie belangrijke organen”, vertelt Tonnie Klein Hemmink. ,,Aan de ene kant is dat het bestuur, aan de andere kant de raad van toezicht en het verantwoordingsorgaan. Het is een soort drie-eenheid. Het bestuur bestuurt, de raad ziet toe op ordentelijk bestuur en het bestuur legt verantwoording af aan het verantwoordingsorgaan over het reilen en zeilen binnen het fonds.” 18 Het verantwoordingsorgaan bestaat uit vijftien leden die toezien op een juiste uitvoering van de pensioenregeling voor (oud-)werknemers, gepensioneerden en werkgevers. Er zijn drie vertegenwoordigers van de werknemers, vijf van de gepensioneerden en vijf van de werkgevers. Zij worden benoemd door hun achterban. De vijf namens de gepensioneerden bestaan uit drie personen vanuit de VVG (onder wie Klein Hemmink), een van het CNV en een van de FNV. Dat de VVG meer leden in het orgaan heeft, komt omdat de vereniging ruim 15.000 gepensioneerden vertegenwoordigt, veel meer dan CNV en FNV. Het is een van de grotere verenigingen van gepensioneerden. Naast het afleggen van verantwoording door het bestuur, is het bestuur ook verplicht om aan het verantwoordingsorgaan advies te vragen, bijvoorbeeld over de hoogte van de premie of het aansluiten van andere pensioenfondsen bij de PGB. ,,Je kunt het verantwoordingsorgaan, als je het vergelijkt met het bedrijfsleven, ook zien als een soort ondernemingsraad.” Het verantwoordingsorgaan komt zo’n zes keer per jaar bij elkaar, verder zijn er zo’n zes vergaderingen met het bestuur van PGB en een aantal vergaderingen met de raad van toezicht. Bovendien zijn er diverse commissies binnen het verantwoordingsorgaan die over bepaalde onderwerpen het voorbereidende werk doen. Invaren Terug naar het nieuwe pensioenstelsel, oftewel de Wet toekomst pensioenen. Welke rol speelt het verantwoordingsorgaan daarin? ,,Het is best ingewikkeld met die nieuwe wet, maar wij zitten er als verantwoordingsorgaan bovenop. We zijn daar heel serieus mee bezig en heel nauw bij betrokken. We hebben daar een soort versterkt adviesrecht in. Wij geven straks een van de belangrijkste adviezen over het verzoek tot invaren.” Dat invaren betekent dat de opgebouwde pensioenaanspraken- en rechten worden ingebracht in de nieuwe pensioenregeling. Het oude en nieuwe pensioen wordt dus bij elkaar gehouden bij dezelfde pensioenuitvoerder. Inmiddels hebben dat al diverse pensioenuitvoerders gedaan; per 1 januari 2026 komen er volgens verwachting zo’n zeventig bij. Klein Hemmink: ,,Voor de PGB zal het verzoek tot invaren in de loop van dit jaar gaan gebeuren, waarna, zoals de planning er nu uitziet, de overgang naar het nieuwe stelsel per 1-1-2027 zal geschieden. Als verantwoordingsorgaan moet wij zeggen of we wel of niet akkoord gaan en of we wel of niet een positief advies geven tot invaren. Dat is belangrijk omdat het vooral gaat over evenwichtigheid. Dus: wordt het pensioenkapitaal dat PGB in kas heeft – zo’n 35 miljard euro – op de goede wijze verdeeld en komt iedereen tot zijn recht? Krijgen, verdeeld over verschillende leeftijdscohorten, werkenden, slapers en gepensioneerden genoeg mee?” Drie regelingen Bij de nieuwe premieregeling bouwen jongeren over het geld dat ze inleggen gelijk pensioen op. Dat was in het oude stelsel niet zo; daar legde je als jongere veel
JUNI 2025 ExPress ‘Veel mensen pensioenstelsel’ in, maar bouwde weinig op. Daar zit nu het knelpunt volgens Klein Hemmink. Mensen tussen de 40 en 60 jaar hebben veel ingelegd, maar minder opgebouwd. In overleg tussen pensioenfondsen en werkgevers moet gekeken worden hoe dat in het nieuwe stelsel wordt gecompenseerd. ,,Dat zijn allemaal vraagstukken die ook in het verantwoordingsorgaan aan bod komen”, zegt Klein Hemmink die vanuit het orgaan weer in diverse commissies zit die zich over specifieke onderwerpen buigen. ,,Daarbij moet ik zeggen dat het pensioenfonds ons als verantwoordingsorgaan op een heel goede manier meeneemt in al die processen die zich afspelen binnen de Wet toekomst pensioenen.” Klein Hemmink geeft aan dat PGB straks drie regelingen uitvoert: de solidaire premieregeling, de flexibele premieregeling en de oude regeling. De verwachting is dat circa 90 procent in de solidaire regeling terechtkomt, circa 8 procent in de flexibele premieregeling en de rest in het oude stelsel. De beslissing in welke regeling iemand terechtkomt, wordt genomen door de verplichte sector (bijvoorbeeld grafimedia, de reisbranche, agrarische en Buffer Nu zijn er gepensioneerden die bang zijn er in het nieuwe stelsel op achteruit te gaan. Het pensioen is immers variabel en afhankelijk is van hoe de markt zich ontwikkelt qua beleggingen. ,,In de solidaire regeling, waar 90 procent van de deelnemers in terechtkomt, zit een buffer”, zegt Klein Hemmink ter geruststelling. ,,Zodat in geval van tegenvallers een deel uit de buffer toegewezen kan worden aan jouw uitkering.” We moeten niet vergeten dat in het oude stelsel al heel veel fondsen hebben moeten korten, geeft Klein Hemmink aan. Als voorbeeld noemt hij AVH (agrarische en voedselvoorzieningshandel) die 10 procent heeft moeten korten en PME (metaal- en techindustrie). ,,PGB heeft nooit hoeven korten, anderzijds heeft PGB lang niet mogen indexeren. Er waren hogere dekkingsgraden, maar omwille van de rekenrente die De Nederlandsche Bank voorschrijft, kon er niet worden geïndexeerd. mopperden op oude stelsel’ Vanaf 2022-2024 heeft PGB weer kunnen indexeren en is er in zijn totaliteit 15,6 procent geïndexeerd. Veel mensen zijn huiverig voor het nieuwe stelsel, maar velen hebben altijd gemopperd op het oude stelsel omdat ze jarenlang geen indexering hebben gehad.” voedeselvoorzieningshandel) of anders door de werkgever. Dit geldt dus ook voor de gepensioneerden. Pensioenpotje Waar mensen volgens Klein Hemmink ook tegen aanhikken is het persoonlijk pensioenpotje. ,,Wat gebeurt er als mijn potje leeg is? Stel je wordt 90 of 100 en je potje is met 83, 84 jaar leeg. Krijg ik dan geen geld meer? Natuurlijk niet, je krijgt gewoon je geld. Er zijn ook mensen die overlijden en nog geld in het potje hebben. Dat geld blijft gewoon in het pensioenfonds.” Klein Hemmink rekent voor dat straks 3 procent van het vermogen van PGB, circa 1 miljard euro, in een buffer terechtkomt. Stel dat PGB zou moeten korten omdat de beleggingsresultaten tegenvallen, dan kan de buffer aangesproken worden. ,,Dus ik zou me als gepensioneerde geen zorgen maken dat je tekort komt. Stel dat de hele markt in elkaar stort, dan zou je in het oude stelsel ook hebben moeten korten. Bovendien mogen kortingen over meer jaren worden verdeeld.” Cees Mooij Hans Bouwman 19 PGB in cijfers • 128.000 mensen die pensioen opbouwen • 103.000 mensen die pensioen krijgen • 218.000 zogenoemde slapers (mensen die geen pensioen meer opbouwen bij PGB) • 35 miljard euro in kas • PGB behoort tot de 10 grootste pensioenfondsen in Nederland • Er zijn meer dan 4000 werkgevers aangesloten
Geldzoekers U kunt ook over een legaat nadenken Jaarlijks schenken Nederlanders miljarden Nederlanders zijn gul en bijna de helft doet vrijwilligerswerk. E en telefoontje. ,,Goedemiddag. Met de Vogelbescherming. Bel ik gelegen?” Nooit belt mij de Vogelbescherming. Wel ben ik met plezier een halve eeuw lid van de vriendelijke fladderclub. Geduldig begint een gesprek van vraag en antwoord. Al zo lang lid. Waarom zijn vogels voor u zo belangrijk? Heeft u ook een lievelingsvogel? ,,Lievelingsvogel? De braadgans.” De andere kant van de lijn corrigeert: ,,De brandgans?” ,,Nee, de braadgans. Ieder najaar eet ik gans, ter herinnering aan Martinus van Tours. Die man wilde geen bisschop worden, verstopte zich en werd verraden door de ganzen.” De vriendelijke stem herstelt snel. Vraagt of ik misschien in overweging wil nemen de bijdrage aan de Vogelbescherming te verhogen. Ook een legaat is een optie. Vogelbescherming is een erkend goed doel. 20 Nalatenschappen Senioren zijn een geliefd mikpunt voor goede doelen met geldgebrek. Met het stijgen der jaren neemt de belangstelling toe van marketeers, pastoors en dominees. Jaarlijks schenken Nederlanders zo’n vier tot vijf miljard euro. Onderzoekers van het rapport Geven in Nederland voorzien een groei tot wellicht 6,7 miljard in 2048. Het aandeel van inkomsten uit nalatenschappen zit duidelijk in de lift. De samenleving vergrijst en een toenemend aantal mensen heeft geen kinderen. Waar gaan de bezittingen heen van erflaters zonder nageslacht? Gezondheid Een kwart van het geld dat Nederlanders geven aan goede doelen vloeit naar instellingen die zich bezighouden met gezondheid. Van de stichting ADF (Angst, Dwang en Fobie) en het Longfonds tot de Zwaluwen Jeugd Actie. De euro’s komen vooral van huishoudens en uit nalatenschappen. Op een kleine honderd miljoen euro afstand van het thema gezondheid (in 2022 goed voor 908 miljoen) ontvangen religieus getinte bestemmingen en internationale hulp hun donaties. Maatschappelijke doelen, milieu en sport staan lager op de ladder maar halen nog De door vrijwilligers gerunde Wereldwinkels vormen een netwerk van goede doelen. altijd ieder 500 tot 700 miljoen euro binnen. Opvallend te zien dat bedrijven vooral de sport stimuleren. Sportieve sponsoring is goed voor het imago en voor de belasting nog aftrekbaar ook. De schenkingen uit loterijen komen meestal terecht in de groene hoek van natuur en milieu plus bij de maatschappelijke en sociale doelen. Senioren in vizier van fondswervers voor goede doelen
JUNI 2025 ExPress Den Ham. Onderwijzeres Wegwijzer Het CBF – letters die voorheen stonden voor Centraal Bureau Fondsverwerving – zet zich in om als toezichthouder het werk van erkende organisaties te bevestigen en vergroten. De taak heeft zich verbreed tot toezicht op goeddoen, van de instroom van gelden tot en met de uitgaven. Wie meer zicht wil hebben op het grote en uiterst gevarieerde aanbod van goede doelen kan terecht bij het magazine Schenken en Nalaten aan Goede Doelen, met wortels in het notariaat. Een uitstekende wegwijzer is ook goededoelen.nl. De site geeft een ruim overzicht van het bonte palet goede bestemmingen voor vrijgevigheid en beschrijft helder de spelregels. Een sprong naar de Belastingdienst maakt duidelijk dat niet alleen giften aan ANBI’s (algemeen nut beogende instellingen) maar ook aan verenigingen af te trekken zijn. Let wel, voor het steunen van clubs gelden bijzondere regels. Zo moet de gift vijf jaar achtereen betaald worden en vastgelegd zijn in een overeenkomst. Voorpret Wie stille voorpret wil hebben, kan eigenzinnig een bestemming uitkiezen zonder het doel op de hoogte te stellen. Secretaris Ineke Ningbers van de oudheidkundige vereniging in Den Ham sloeg bijna achterover toen ze een brief van de notaris opende. Fré Bramer was het dorp uit haar jeugd nooit vergeten en verraste de oudheidkundige vereniging met een gift van 290.000 euro. Afzender volstrekt onbekend. Liet ene Fré Bramer uit Lunteren de vereniging zo maar 290.000 euro na. De kinderloos gestorven Fré was in 1969 uit Den Ham naar de Veluwe vertrokken maar had het dorp van haar jeugd nooit vergeten. Andere erfgenamen van de oud-onderwijzeres zijn Museum Lunteren en KWF Kankerbestrijding. Theo Leoné Theo Leoné 21
Ik vertrok Altijd het liefst bezig in de sport Brian Watson Engelsman Brian Watson woonde ruim een kwart eeuw in de Achterhoek. Hij was er bekend als marathonloper, voetbalscheidsrechter en sporttrainer. In onze serie ‘leden in het buitenland’ kijkt hij terug. B egin jaren ’70 verhuisde Brian Watson (82) met zijn jonge gezin naar Nederland. ,,Het was in 22 die tijd in Engeland erg onrustig. Mijn toenmalige Nederlandse vrouw stelde voor om met onze drie kleine kinderen in de Achterhoek te gaan wonen. We konden het eerste jaar terecht op de boerderij van haar ouders in Varsseveld, daarna kregen we een huis in Silvolde.” Watson voelde zich meteen thuis in de Achterhoek. ,,Ik heb me zeer welkom gevoeld. Wat ik mooi vind aan Achterhoekers is dat mensen elkaar helpen. We hielpen elkaar bij een klus. En na afloop deden we een drankje. Ook de Achterhoekse feesten, zoals de kermis, vond ik echt great fun.” Nederlanders gaan prettig met elkaar om, zo is zijn ervaring. ,,Je kunt alles zeggen. Daarin zijn Engelsen heel anders. Je moet bij Engelsen wel weten hoe je iets zegt. Je moet meer op je woorden letten. Engelsen zijn trots en verwachten respect. In Nederland was het vrijer. Daar zei niemand bij een verkeerd woord: dat kun je niet tegen me zeggen. Met andere woorden: ik heb een voorkeur voor de Nederlanders.” Hij leerde Nederlands en kon zich prima redden. ,,Maar ik woon nu al weer vele jaren in Engeland en ben Nederlands voor een deel verleerd. Dat gebeurt nou eenmaal als je ouder wordt.”In de Achterhoek werkte hij een jaar in een fabriek, maar had daar geen plezier in. Watson had daarna verschillende banen die hij om zijn grote hobby heen bouwde. ,,Ik ben altijd met sport bezig geweest. Ik heb marathons gelopen. Gerard Nijboer was in die tijd een grote bekendheid. Zelf ben ik een keer geïnterviewd voor de krant De Graafschapbode. In 1980 vertegenwoordigde ik Nederland in de 25k wedstrijd in Engeland. Ook heb ik eens drie marathons in drie dagen gelopen voor een goed doel: waterputten in Madagascar. Ik kreeg een brief van de dorpsbewoners waarin ze me bedankten.” Hij zette zich ook in voor andere sporters. ,,Ik gaf trainingen aan atleten en tafeltennissers. Ook stond ik tien jaar lang elke zondag als scheidsrechter op het voetbalveld. Het was vrijwilligerswerk.” Van sporten kon hij enorm genieten. ,,Het is heel ontspannen.’’ Terugkeer Ik geloof er heilig in dat je moet doen waar je je gelukkig in voelt. trekt op z’n 82ste nog steeds zijn sportkleren aan. Ook als het je niet veel geld oplevert. Het is simpelweg het beste voor je.” Na 27 jaar Nederland keerde hij aan het eind van de vorige eeuw terug naar zijn geboorteland, waar hij met pensioen ging. Tegenwoordig woont hij in Herne Bay, een kustplaats in de graafschap Kent. ,,Mijn twee dochters wonen nog steeds in Nederland. Mijn zoon is naar Duitsland verhuisd en heeft de Duitse nationaliteit aangenomen, dat was makkelijk voor zijn werk. Ze komen af en toe deze kant op.” Door al die verschillende banen heeft hij maar een klein pensioentje opgebouwd. Veel heeft hij niet nodig. Want zelfs nu nog, op z’n 82ste en met twee nieuwe knieën vindt hij zijn plezier in sporten. ,,Ik doe aan Lawn Bowl, een traditionele Engelse buitensport. Het is de bedoeling de ‘bowl’ zo dicht mogelijk naar een kleinere bal te laten rollen. Je moet heel precies te werk gaan. Ook doe ik aan Indoor Bowls. Ik ben teamcaptain. Wel moet ik vanwege die nieuwe knieën wat voorzichtig zijn, ik kan dan ook niet zo goed sporten als ik zou willen. Het is een mooie sport, die iedereen kan doen. Ook als je gehandicapt bent.” Miriam Szalata Eigen foto
JUNI 2025 ExPress ‘Great fun’ in de Achterhoek 23
In de weer Als je niets onderneemt Wervelwind Marijke Bloe koestert een volle Marijke Bloem: ‘’In Amsterdam begon het bruisend leven.” V Vind maar eens een baan die Marijke Bloem (1938) niet heeft gehad. Ze werkte in een munitiefabriek, stond in een kruidenierswinkel en was kostprijscalculator. De wervelwind uit Hoofddorp helpt als energieke tachtiger bij het invullen van belastingpapieren en zoekt als ze even tijd heeft de drukte van Amsterdam op. Haar agenda staat boordenvol afspraken. ,,Mijn man Nol en ik waren allebei motorrijders. Op dikke BMW’s gingen we heel Europa door. Met een tentje achterop naar Noordkaap en het zuiden van Spanje of Italië. De helm is weg maar mijn leren pak hangt nog in de kast.” 24 Hongerwinter Bloem is van de generatie die de oorlog nog heeft meegemaakt. In haar geboortestad Den Haag herinnert ze zich de Hongerwinter en het grote bombardement op het Bezuidenhout. Vader was te werk gesteld in Hamburg – voor zijn jonge kinderen een onbekende.,,Begin 1946 moest ik van mijn moeder de deur opendoen. Ik riep: mama, er staat een hele vieze meneer aan de deur. Dat bleek mijn vader, de liefste man van de wereld. Hij was bevrijd door de Russen en in Oost-Duitsland terecht gekomen.” Marijke Bloem. ,,Ik ben niet iemand voor achter deGeranium.”
JUNI 2025 ExPress oem e agenda Vakbondsvrouw Stilzitten is aan Marijke Bloem niet besteed. Opa behoorde tot de oprichters van de SDAP. Zelf is ze een actieve vakbondsvrouw in de weer voor Grafische Bond, Mercurius, AbvaKabo en nu vooral FNV. Bloem is voorzitter van de 6200 leden tellende FNV-sector senioren Amsterdam. Stak tijdens de jongste ledendag van VVG-PGB de vinger op voor een plaats in de kascommissie. Bruisend leven De verhuizing in 1953 naar Amsterdam zet het leven van Marijke op de kop. ,,Toen begon het bruisende leven.” Met zelfstudie en cursussen spijkert de dochter uit een rood nest haar kennis en vaardigheden bij. In jeugdvereniging Jonge Strijd van vakbond NVV leert ze lithograaf Nol Bloem kennen. Na zeven jaar verkering volgt een huwelijk van 58 mooie jaren. De Haagse Amsterdamse ziet een interessante advertentie. Drukkerij Ellermans en Harms is op zoek naar een kostencalculator. Moeilijk woord. Ach wat, Marijke reageert. ,,Een meneer kwam binnen. Toevallig een Hagenaar. Dat is mijn geluk geweest. Hij vroeg: ‘Wat voor kennis heeft u van kostencalculatie.’ Mijn antwoord: ,Niets. Maar ik denk dat het iets met rekenen te maken heeft. En rekenen kan ik erg goed.’ De meneer wilde het met mij wel proberen.” Ontslag Zes jaar is Marijke kostencalculator. Als ze in 1960 trouwt met Nol volgt ontslag. Eén kostwinner in het gezin is toch genoeg? Marijke stapt op de directeur af en vraagt of ze haar werk niet goed doet. Geenszins. Maar regels zijn regels. De kersverse mevrouw Bloem houdt voet bij stuk en blijft nog een jaar in dienst van Ellerman en Harms. Onder druk van de werkvloer moet ook dan Marijke stoppen met werken na het huwelijk. ,,Vreselijk. Wat moest ik dan thuis gaan doen op ons kleine kamertje. Kinderen krijgen? Dat was ik niet direct van plan. Zeven jaar later hebben we een dochter gekregen: Daphne.” Slaghoedjes In plaats van thuis zitten hopt Marijke van het ene naar het andere baantje. Controleert een paar maanden slaghoedjes, werkt even bij Vroom & Dreesmann. ,,Na twee en een half jaar op dat rottige zolderkamertje kreeg Nol het aanbod om als lithograaf in Weert te komen werken. Inclusief een huis. Wij samen naar de directeur van drukkerij Mulder Holland. Ik, bijdehandje, voerde het woord. Zei: ,We zijn twee en een half jaar getrouwd en willen graag een huis. Lukt ons niet in Amsterdam. Nou heeft Nol een aanbod gekregen om in Weert te werken plus een huis. Eigenlijk blijven we liever in Amsterdam.’ Binnen drie maanden kregen we een groot herenhuis op de Vakantie-impressie lithograaf Nol Bloem. hoek van de Overtoom en de Staringstraat. We hebben daar 32 jaar gewoond. Het bedrijf wou Nol niet kwijt, goede lithografen waren schaars.” Salarisadministratie Als dochter Daphne van de kleuterschool is, vindt Marijke Bloem werk in het Andreasziekenhuis. Vijf jaar is ze te vinden in het medisch archief. Dan volgt de opstap naar de salarisadministratie. Bijna een kwart eeuw blijft Marijke verbonden aan het Andreas. Na haar pensionering stroomt de agenda voller dan ooit. ,,Soms een beetje veel misschien. Maar als je niets onderneemt, kom je ook niemand tegen. Wat gebeurt hier in Hoofddorp nou? Ik ga zo veel mogelijk naar Amsterdam.” Theo Leoné Theo Leoné 25
VVG/PGB De lange weg wordt doorgetrokken Inmiddels is duidelijk dat het (tweede nader gewijzigde) amendement Joseph c.s. over de zeggenschap van deelnemers bij het invaren, het net niet heeft gehaald in de Tweede Kamer. De VVG is blij dat daarmee duidelijkheid is gekomen over de wijze waarop de Wet toekomst pensioenen wordt ingevoerd. De VVG blijft echter van mening dat het nodig is de wet op onderdelen op termijn wel aan te passen en zal zich daar, met de Koepel Gepensioneerden voor blijven inzetten. ROUTE NAAR DE NIEUWE PENSIOENWET: HOE NU VERDER? H 26 et hoorrecht zoals dat in de Wet toekomst pensioenen is opgenomen, is bij PGB begin dit jaar afgerond. Dat betekent dat er meer dan 400 transitieplannen bij PGB zijn ingediend, waarin sociale partners hebben aangegeven voor welke nieuwe regeling ze kiezen, hoe die eruit gaat zien en of ze ervoor kiezen om de oude opgebouwde rechten (waaronder de ingegane pensioenen) over te laten gaan naar de nieuwe regeling (‘invaren’). De VVG-werkgroep Pensioenen & Hoorrecht heeft in het afgelopen jaar 73 transitieplannen bekeken, zo nodig besproken met sociale partners en beoordeeld. Totaal gaat het hierbij om de pensioenregelingen van ruim 85% van alle 450.000 deelnemers van PGB (actieven, slapers en gepensioneerden samen). Zij heeft als afronding een samenvatting gemaakt van de belangrijkste uitkomsten van die transitieplannen en de vragen die voor het vervolg van de transitie relevant zijn. De belangrijkste uitkomsten van de 73 bekeken transitieplannen: Het overgrote deel (69) kiest voor de solidaire premieregeling Een ruime meerderheid (63) kiest voor invaren, enkelen niet (6) of twijfelen nog (4) Een ruime meerderheid (63) vindt het op peil houden van de lopende pensioenuitkeringen een van de twee belangrijkste doelen bij het invaren Daar waar nodig geacht wordt compensatie voor de afschaffing doorsneesystematiek betaald uit de premie of daartoe beschikbare fondsen De vragen die de samenvatting van de transitieplannen opleveren zijn met name gericht op de volgende onderwerpen: • De techniek van de gehanteerde berekeningen en kostentoeslagen • Diverse voorwaardelijke afspraken die in transitieplannen zijn opgenomen • De effecten van de uitwerking van alle transitieplannen op de evenwichtige belangenafweging op PGB niveau • De verdere (technische) invulling van de werking van de solidariteitsreserve • De mogelijkheden om de doelstelling van de wet op koopkrachtbehoud zo veel mogelijk te kunnen realiseren o.a. in relatie tot het risicopreferentieonderzoek. En als laatste wordt in deze samenvatting stilgestaan bij de actualiteit in de wetgeving, politiek en maatschappij op pensioengebied. • Het visiedocument van NSC. Daarin staan twee belangrijke punten waar de werkgroep zowel binnen PGB als via de Koepel Gepensioneerden in de politiek aandacht voor vraagt: • Inspraak van gepensioneerden bij besluitvorming binnen het pensioenfonds en bij sociale partners beter waarborgen en wettelijk formaliseren • Mogelijkheden om koopkracht behoud te realiseren vergroten • Het amendement van NSC
JUNI 2025 ExPress Fieneke van den Brink en Bert Coenradi van de werkgroep Pensioenen & Hoorrecht hebben de commissie van het VO bijgepraat over de bevindingen. inzake het herinvoeren van het individueel bezwaarrecht of invoeren van een referendum. VVG heeft PGB geadviseerd om, als dit amendement zou worden aangenomen, gebruik te maken van het individueel bezwaarrecht. De beoordeling van de transitieplannen is gestoeld op de afspraken die destijds met PGB zijn gemaakt over de wijze van ‘invaren’. Als daar door nieuwe wettelijke bepalingen of door het overleg van PGB met DNB wijzigingen in (moeten) komen, dan willen wij opnieuw gehoord worden over deze wijzigingen. PGB heeft toegezegd met ons in daarover in gesprek te blijven. Hoe nu verder? De samenvatting is de basis voor onze gesprekken met PGB over het komende implementatieplan. Die gesprekken zijn inmiddels gestart en zullen vermoedelijk tot diep in dit najaar plaatsvinden. VVG zal daarbij ook specifiek aandacht (blijven) vragen voor de noodzakelijk open, transparante en duidelijke communicatie over de wijzigingen naar onze leden. Daarnaast is de samenvatting gedeeld met de VVGvertegenwoordigers in het Verantwoordginsorgaan (VO). Wij zullen hen ook de komende periode inhoudelijk bijstaan bij hun werk als VVG VO-lid. Op verzoek van het VO hebben twee leden van de werkgroep de samenvatting besproken met de commissie van het VO die de advisering rondom het (invaarverzoek in het) implementatieplan voorbereidt. Daar waar het VO dit wenselijk acht zullen wij met hen in gesprek blijven en hen inhoudelijk ondersteunen. 27 U kunt ons uw vragen blijven sturen. Wij houden u ook de komende periode via nieuwsbrieven, de ExPress en de VVG website (pagina Wtp) op de hoogte. Fieneke van den Brink Cees Mooij
Aan de wandel De Bunt Waarom is wandelen zo fijn? Daar probeert ExPress-redacteur Petra Dircks achter te komen. Vandaag wandelt ze met Janny Jager (71). Is al ruim 19 jaar thuis, werkte onder meer bij Boekbinderij Callenbach in Nijkerk. Wandeling over natuurgebied De Bunt op landgoed Slichtenhorst bij Nijkerk en een stukje Driedorp, 7,7 km. Zó wordt je hoofd leeg ‘Daar was het vorig jaar heel drassig naar de vele regen ‘Niet wandelen is een gemis’ 28 Janny Jager uit Nijkerk kun je bijna een beroepswandelaar noemen. Bijna elke dag staat een wandeling gepland. Is het niet met de wandelclub op dinsdagavond, dan wel met de wandelclub op woensdagmiddag. Of de weekeindclub, of ook eens met een vriendin. En op zondag gerust in haar eentje, want ja, Janny moet eruit. En o ja, ze liep ook al vier keer de Vierdaagse in Nijmegen. Dit jaar wil ze weer. Gezien haar leeftijd mag ze de dertig kilometer doen, maar ze wil de veertig. ,,Da’s gezelliger.” Zo snel als ze praat zo snel wandelt ze ook. Gelukkig voor mij, niet voor haar, past ze vandaag haar tempo noodgedwongen aan want ze is nog herstellende van een bekkenbreuk. Dat gebeurde dan weer tijdens het schaatsen van de alternatieve elfstedentocht op de Weissensee, want dat doet Janny ook. Uit verveling De kwieke Nijkerkse ontdekte het wandelen net na haar ontslag zo’n negentien jaar geleden. ,,Ik verveelde me en sloot me maar eens aan bij een wandelgroep. Wist ik veel. Maar dat veranderde mijn leven. Ik vond het direct heerlijk en het kostte me geen moeite bij te blijven. Och, je doet eens acht kilometer en de week erop kun je wat extra’s ook wel. Zo breidde het zich uit”, haalt Janny ietwat laconiek haar schouders op. Inmiddels wandelt ze per week heel wat kilometers, precies weet ze het niet maar de vijftig tikt ze wel aan. Met een vriendin loop ze lange-afstandspaden en dan gaan er op vrijdag, zaterdag en zondag per dag toch wel twintig tot 25 kilometer doorheen. Na het populaire Pieterpad van NoordGroningen naar Zuid-Limburg, is nu het Waterliniepad aan de beurt. Landhuis De Neude Ondertussen wijst mijn wandelgids aan het begin van onze route op het huis van Lex Harding. Deze voormalige radiodj en omroepbaas woont in landhuis De Neude. Verscholen achter veel groen is er weinig van te zien. Helaas, ik ben altijd wel in voor een beetje beroemdhedenvoyeurisme. Een aantal jaar geleden stelde hij zijn landgoed open tijdens de landelijke Open Monumentendag. Janny is inmiddels al doorgelopen, linksaf een pad in dat leidt langs wijngaard Aan de Breede Beek. Ook hier helaas: geen kijkje
JUNI 2025 ExPress Vaak ziet Janny reeën in het veld mensen ontdekken het en soms is het dan ook best druk. Ik hoop maar dat het dan niet afgesloten wordt, ik ben dol op dit rondje. Ook omdat het vlak bij mijn huis is.” Begraafplaats nemen en al helemaal geen slokje proeven. We gaan door, over inderdaad een prachtig landgoed. Omdat er geen ruilverkaveling heeft plaatsgevonden is de natuur nog in authentieke staat. Het landgoed is van de familie Van Leeuwen Boomkamp die het openstelt voor wandelaars. Janny: ,,Eigenlijk willen ze dat het heel rustig blijft hier. Maar steeds meer De familie bezit nog een begraafplaats op het landgoed. Midden op een akker zie je in de verte een strak gesnoeide haag en veel bomen. Een kijkje nemen zit er niet in, verboden toegang. In natuurgebied De Bunt is het vochtig en kikkers en libellen vinden er hun thuis. De veenpluis, een grassoort met witte pluizenbollen bloeit volop. Vaak ziet Janny reeën in het veld, maar helaas, vandaag niet. Ze laten zich meestal aan het begin van de avond zien. Ook hazen spotten we nu niet. Janny kan dit rondje wel dromen, zo vaak heeft ze het al gelopen. En toch verveelt het nooit. ,,Ik zie iedere keer wat anders, de natuur en het weer zijn nooit hetzelfde. Nu is het volop begroeid en staat veel in bloei. In de herfst is de heide prachtig paars en in de winter zie je de silhouetten van kale bomen. Daarbij maakt wandelen mijn hoofd leeg en heb je leukere gesprekken. Naast elkaar lopen doet dat met je. Niet wandelen, dat vind ik een gemis.” Petra Dircks Petra Dircks 29
Wie o wie? Trek vandaag nog aan de bel! Fietsende leden gezocht! R edacteur Miriam Szalata maakte twee jaar geleden samen met haar 30 partner Hans Prinsen (foto) haar eerste lange tocht. De route ging van Millingen naar Praag, een van de populairste routes onder beginnende langeafstandfietsers. Het was april, het was koud, en veel oefenkilometers zaten er niet in benen. Het zou een ‘eens maar nooit meer’-ervaring worden, dacht ze. Maar toen kwamen de mooie ontmoetingen en prachtige landschappen. De route loopt door het Werratal, deels over de voormalige DuitsDuitse grens waar de inwoners die recente geschiedenis zichtbaar maken met musea en openluchttentoonstellingen. Ze ervoer de gastvrijheid van twee oude dames in een traditioneel hotel. Bij het ontbijt lagen twee lunchzakjes: neem maar mee wat je nu niet op kunt. In een hotel in Beieren hadden de medewerkers hun handen vol aan een bruiloft, maar voor twee vermoeide fietsers Fietsvakanties zijn helemaal in. Wekenlang bepakt - of met bagagevervoer - gebieden verkennen waar je met de auto niet komt. Wie eenmaal met het fietsvirus is besmet, zoekt naar steeds meer mooie routes. maakten ze wel gauw een bed op. Na die fietsreis volgde vorig jaar de route langs de Neisse en Oder, de grens tussen Duitsland en Polen. Rivieren zijn favoriet. Daarom ging dit jaar de fietsreis via de Maas, Ourthe, Moezel en Saar naar Straatsburg en via de Rijn terug. Ze komen onderweg opvallend veel mensen tegen die de pensioenleeftijd al hebben bereikt en het fietsen hebben ontdekt. Dat maakte nieuwsgierig: wie van onze leden maakt langere fietstochten? Wat maakt fietsen zo leuk, en waar gaat de reis naar toe? Wil jij je verhaal vertellen in ExPress? Geef je naam en telefoon op via redactie@vvgpgb en Miriam neemt contact met je op. Maak ook andere leden fietsenthousiast! Miriam Szalata Miriam Szalata
JUNI 2025 ExPress Ombuds’vrouw’ staat haar mannetje I k blijf het raar vinden, vrouwen wier functietitel wordt geformuleerd in de mannelijke versie. Dat een secretaris ook vrouw kan zijn, snap ik. Daar zit geen woord man in. Als ze echter ondersteund wordt door een mannelijke… secretaresse, kan dat niet. Dat wordt dan managementassistent of office manager. Bij onze gerechtshoven – trapje hoger dan rechtbanken – wordt iedereen aangesproken met ‘raadsheer’. Een veroordeling door ‘raadsvrouwen’ ontbeert kennelijk voldoende juridische grondslag. Lang verhaal kort. Ans Bouwmans bekleedt bij PGB de ombudsfunctie. Hoewel ze als ombudsvrouw haar mannetje staat, is ze toch ombuds’mán’. Ik denk dat we dat te danken hebben aan Frits Bom, die een halve eeuw geleden furore maakte als Ombudsman. Sindsdien zijn ombudsvrouwen alleen goed genoeg om de kwaliteit van wasmiddelen te testen. Op de ALV van 2024 gaf Ans al in een inkijkje in haar werkzaamheden. Over haar werkzaamheden in 2024 is onlangs een rapportage verschenen. Die is zeer de moeite waard. In de media komen de pensioenfondsen er bekaaid af: black box, onbereikbaar, onbegrijpelijke taal, casino spelen met ons pensioengeld zijn veel gehoorde kwalificaties. Dat moge (in de beleving van veel mensen) zo zijn, PGB heeft een ombuds’man’ bij wie iedereen kan aankloppen. Omdat de communicatie in het deelnemersportaal niet klopt, omdat de informatie over veranderingen in de aanspraken niet duidelijk is, omdat het uniform pensioenoverzicht (UPO) onvolledig is en natuurlijk vanwege de indexatie-communicatie. PGB schoot tekort met uitleg over het niet toepassen van de ruimere regels voor indexatie, vindt onze ombudsman. Bij onze deelnemers was niet algemeen bekend dat de indexatie per 1 januari 2025 zou tegenvallen. Een meer proactieve communicatie zou beter zijn geweest. Als VVG hebben we die uitleg overigens wel gegeven. En we lopen ook niet weg voor sombere/realistische voorspellingen. Zelfs als de dekkingsgraad van PGB voldoende is, hoeven we in 2026 niet te rekenen op royale indexatie. Dit vanwege de strenge regels waaraan PGB is gebonden (uitleg hieromtrent zou een extra Uitsmijter vergen). De bijna 30 zaken die in 2024 werden voorgelegd aan de ombuds’man’ van PGB resulteerden in circa 20 verbeteracties: gerealiseerd, toegezegd of in bespreking; 7 bemiddelingen met concrete oplossing; 5 geslaagde bemiddelingen ondanks ontbreken van concrete oplossing en - dat hoort er ook bij – 3 bemiddelingen waarbij onvrede (deels) bleef bestaan.Wat mij betreft chapeau voor onze ombuds’man’. Veel overheidsdiensten kunnen een voorbeeld nemen aan de kwaliteit van de dienstverlening van PGB. Jos van Rijsingen Voorzitter: Ernst Taris Penningmeester: Ruud Hollering ernsttaris@vvgpgb.nl Vice-voorzitter: Jos van Rijsingen, tel. 073-6214378 josvanrijsingen@vvgpgb.nl Secretaris: Marcel Hoffmann secretariaat@vvgpgb.nl Ledenadministratie/secretariaat: Postadres: Hunzestraat 18, 7555 WB Hengelo Mailadres: Telefoon: Algemeen mailadres: info@vvgpgb.nl ledenadministratie@vvgpgb.nl 06-51605411 penningmeester@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenadministratie: Tonnie Klein-Hemmink, tel. 06-51605411 ledenadministratie@vvgpgb.nl Bestuurslid/communicatie: Geurt Bos, tel. 06-20770148 redactie@vvgpgb.nl Bestuurslid/pensioenwerkgroep: Fieneke van den Brink fienekevandenbrink@vvgpgb.nl Redactie Express: redactie@vvgpgb.nl Website: vvgpgb.nl 31 Uitsmijter VVG-PGB Bestuur
1 Online Touch