ExPress 8e jaargang nr. 2 september 2023 Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB Wtp: regen of zonneschijn? Alles over nieuw pensioenstelsel Uw blad krijgt forse opknapbeurt Zó word je een beetje leuk ouder De fiets in alle soorten en maten
DE VERNIEUWING BLAD EN REDACTIE IN NIEUW JASJE 4-5 6-9 9 IN DIT NUMMER PGB en VVG koesteren hoorrecht Ombudsman: recht is niet altijd rechtvaardig Column Anton Allure 10-11 Beetje Leuk ouder worden 12-13 Leo de leisteenactivist 14-15 Kerstens: Wtp kan toch nog leuk worden 16-17 Ga toch fietsen 18-19 Alles opzij voor Afrika 20-21 Vragen en antwoorden 22-23 Woongemeenschappen voor ouderen 24-25 Theaterbelevingen 26-27 Wtp is onwaarschijnlijk ingewikkeldr 28-29 Zoektocht naar nieuwe leden 30 31 Fotowedstrijd Uitsmijter Express 2.0: informatie E COLOFON ExPress is een uitgave van VVG-PGB. 8e jaargang nummer 2 Redactie: Petra Dirkx, Ric van Kempen, Miriam Szalata, Frans Molenaar, Geurt Bos, Jos van Rijsingen, Fieneke van den Brink, Gijs Korevaar, Willem van der Kooij, Nicoline Maarschalk Meijer, Theo Leoné Foto’s: Cees Mooij, Marnix Schmidt, Theo Leoné, Vraag en Aanbod, Goog/Pieter Troost, Blow, Dirk Hol 2 Eindredactie: Willem van der Kooij Coördinatie: Geurt Bos Vormgeving en DTP: Hans Brand Technische ondersteuning: Tonnie Klein Hemmink, Marcel Willemsen Druk: Drukkerij Tuijtel Oplage: 15.000 Reacties kunt u sturen naar: redactie@vvgpgb.nl QR Codes Ons pensioenstelsel staat voor grote veranderingen die op onderdelen soms moeilijk zijn te volgen. Twee ‘naslagwerken’ kunnen voor de ondersteuning zorgen. Wilt u bepaalde details van de Wet toekomst pensioenen en het invaren nog eens doorlezen, scan dan met uw mobiel de QR code Special Pensioenen. U krijgt dan op uw mobiel meteen toegang tot onze Pensioen Special van april. Wilt u weten wat de standpunten van het bestuur van de VVG zijn bij de (concept) transitieplannen scan dan de QR Code Position Paper. In deze indelijk. Na jaren van wensen en dromen, mailen en schrijven, overleggen en discussiëren kunnen wij u de vernieuwde ExPress aanbieden. De vormgeving is meer aangepast aan de eisen van deze tijd en de inhoud is op een aantal onderdelen eveneens veranderd. Over die inhoud: die wordt als vanouds geregeerd door ons pensioen en het pensioenstelsel. Nu de Wet toekomst pensioenen is ingevoerd zullen we de transitieplannen uiteraard met een vergrootglas volgen. Hoe de Wtp in praktijk wordt gebracht en wordt uitgevoerd bepaalt immers gedeeltelijk ons verdere leven. Over meest recente ontwikkelingen van de nieuwe wet zal VVG-PGB u zo actueel mogelijk informeren op onze website (https://www.vvgpgb. nl) en in onze nieuwsbrieven. Uw vragen en onze antwoorden zullen ook met name daar te vinden zijn. In de vernieuwde ExPress besteden we vooral aandacht aan de diepere achtergronden van deze wet. Zo legt verslaggever Gijs Korevaar in dit nummer de meetlat langs het hoorrecht. Is dit inderdaad een toereikend middel om ons gepensioneerden een stem te geven? “Het is soft maar niet vrijblijvend”, aldus PGB-voorzitter Jochem Dijckmeester. Frans Molenaar ging in gesprek met Bas Rietdijk, onze nieuwe en derde vertegenwoordiger in het Verantwoordingsorgaan. Zijn eerste conclusie: ,,Wtp is onwaarschijnlijk ingewikkeld”. Nicoline Maarschalk Meijer nam een kijkje in de keuken van de Ombudsman Pensioenen. Ligt daar onze reddingsboei als het allemaal wat tegenvalt? Maar afgezien van het pensioenstelsel zijn er natuurlijk meer factoren die het leven doen (ver)kleuren. Vandaar dat we vanaf
SEPTEMBER 2023 ExPress ef en ontspannend nu het voorbeeld van de Koepel Gepensioneerden volgen en in ExPress ook aandacht besteden aan zorg, wonen en welzijn. Zo ging Petra Dircks op bezoek bij Wies Verbeek, schrijver van het boek ‘n Beetje leuk ouder worden’ en verdiepte Miriam Szalata zich in de wereld van woongemeenschappen voor senioren. ,,Er zijn hier geen regels, geen verplichtingen, er is vrijwilligheid.” Kortom, boeiende onderwerpen die het lezen tijdens deze herfstige dagen meer dan waard zijn. Mede vanwege de gevarieerde inhoud voorzag vormgever Hans Brand ExPress van luchtige opmaak met speelse vormen. Fotograaf Cees Mooij verrijkte met een scherp oog het geheel. Is de vernieuwde ExPress nu meer dan compleet? Bij lange na niet. Want om dat te bereiken, of beter om dat na te streven, hebben we uw hulp nodig. Mail ons (redactie@vvgpgb. nl) wat u van de vernieuwde ExPress vindt. Wat is goed? Wat kan beter? En wat ontbreekt? Een selectie uit de reacties zullen we publiceren in de ExPress van 15 december. En wie weet, ziet u uw suggestie in een van de volgende nummers wel in praktijk gebracht. Heel veel leesplezier. Cees Mooij Geurt Bos Redactie We zijn er best een beetje trots op. Vandaar dat we als makers van de vernieuwde ExPress eenmalig uit de schaduw treden. Op bovenstaande foto van links naar rechts: Frans Molenaar (multimedia), Ric van Kempen (welzijn), Miriam Szalata (wonen), Theo Leoné (human interest), Petra Dircks (zorg), Geurt Bos (coördinator), Hans Brand (vormgever), Gijs Korevaar (pensioenen en politiek), Nicoline Maarschalk Meijer (pensioenen), Willem van der Kooij (eindredacteur) en Marcel Willemsen (technische ondersteuning). Tonnie Klein Hemmink, eindverantwoordelijk voor de technische ondersteuning, kijkt vanuit de laptop toe. Fotograaf Cees Mooij staat waar hij het liefst staat: achter zijn camera. notitie staat exact verwoord waar het bestuur van VVG-PGB op let bij het beoordelen van de plannen. Software om de codes te lezen is op de meeste smartphones met camera aanwezig of gratis te downloaden. Special pensioenen Position Paper Experts en semi-experts buitelen over elkaar heen. Wat zal de Wet toekomst pensioenen ons brengen? Wordt het regen of wordt het zonneschijn? Met de foto van de voorpagina van donkere wolken en een schraal zonnetje heeft fotograaf Cees Mooij die twijfel pakkend in beeld gebracht. Pas over een aantal jaren zullen we (een deel van) het antwoord weten. 3 ExPress 8e jaargang nr. 2 september 2023 Magazine voor gepensioneerden van VVG-PGB Wtp: regen of zonneschijn? Alles over nieuw pensioenstelsel Uw blad krijgt forse opknapbeurt Zó word je een beetje leuk ouder De fi ets in alle soorten en maten
WTP LUISTER NAAR DE GEPENSIONEERDEN niet vrijblijvend De kogel is door de kerk: het nieuwe pensioenstelsel komt er aan. Nu zijn de sociale partners aan zet om de vorm van dit nieuwe stelsel vast te stellen. De gepensioneerden van nu zitten niet aan de tafel, maar moeten worden gehoord. Dat heet in de wet het hoorrecht. ,,Dat is niet heel hard, maar niet vrijblijvend’’, zegt PGBvoorzitter Jochem Dijckmeester. H 4 et is en blijft een merkwaardig gegeven: er wordt besloten over de pensioenen en de gepensioneerden doen niet mee met de besluitvorming. De werknemers die pensioen opbouwen hebben de vakbonden aan tafel. De werkgevers hebben de werkgeversverenigingen aan tafel. De gepensioneerden hebben de Vereniging van Gepensioneerden (VVG) en die zitten niet aan tafel. ,,Veel voor ons, niets door ons’’, beaamt Fieneke van den Brink, lid van de werkgroep pensioenen en hoorrecht en lid van het VVG-bestuur. ,,De sociale partners hoeven niets te doen met de mening van de gepensioneerden. Maar zo zit het pensioenstelsel in elkaar. Zo heeft het altijd in elkaar gezeten. Het uitgangspunt van het oude stelsel is altijd geweest dat werkgevers en werknemers het pensioen bepaalden. Wij gepensioneerden zijn allemaal oud-werknemers van een bedrijf. De vakbonden stellen nu dat zij nog steeds de exwerknemers vertegenwoordigen. In die zin zitten we dus nog steeds aan tafel’’, stelt Van den Brink. Nadat de sociale partners hebben besloten welk stelsel ze wensen – solidair of flexibel – is er geen mogelijkheid om beroep aan te tekenen of bezwaar te maken. Dat is op deze manier in de ’wet toekomst pensioenen’ vastgelegd. Tegen van alles en nog wat kan iedere burger in beroep gaan of bezwaar maken, maar niet over zijn ‘salaris’ na een leven lang werken. ,,Dat is echter een politieke keuze’’, zegt Dijckmeester zonder er een oordeel over te geven. Het hoorrecht is volgens de PGBvoorzitter overigens niet niks. ,,Een vereniging die een substantieel deel van de ‘Wij hebben als PGB kaders vastgesteld’ gepensioneerden van een pensioenfonds vertegenwoordigt, heeft dat hoorrecht. Dat betekent dat de sociale partners verplicht de mening van de gepensioneerden moeten horen en als zij er van afwijken moeten zij dat schriftelijk met argumenten laten weten. Het is soft, maar niet vrijblijvend’’, aldus Dijckmeester. Naar voren Bij pensioenfonds PGB gaat het overigens iets anders lopen dan bij veel andere fondsen. Bij dit fonds zijn volgens Dijckmeester zo’n vierhonderd ‘opdrachtgevers’ aangesloten. Dijckmeester: Van den Brink (links) en Dijckmeester (rechts) geven uitleg. Kerstens van De Koepel Gepensioneerden kijkt toe. ,,Omdat er zoveel verschillen zijn en zoveel onderhandelingen tussen werkgevers en werknemers, hebben wij als PGB kaders vastgesteld waarbinnen wij de wet toekomst pensioenen gaan uitvoeren. Daarmee leggen we al veel vast, daarom hebben we besloten een vorm van hoorrecht naar voren te halen. Bij het vaststellen van de kaders hebben we dan ook de VVG gehoord. Daarmee zijn we dus verder gegaan dan volgens de wet moet’’ ,,Bij veel fondsen is het horen van gepensioneerden aan de sociale partners. Niet aan de fondsen. Wij hebben het naar voren gehaald, want het is goed om de gepensioneerden te horen op het moment dat er nog niets is besloten’’, besluit Dijckmeester. Door dat besluit van PGB heeft de VVG al van zich kunnen laten horen. En dat is goed gegaan, vindt Fieneke van den Brink. ‘Het was geen wettelijke verplichting, maar we zijn al wel
SEPTEMBER 2023 ExPress gehoord. PGB heeft uitgelegd waar zij voor kiezen en wij hebben onze mening gegeven. Zo heeft het fonds een aantal punten van ons overgenomen’, aldus Van den Brink. Bij voorbeeld? Fieneke van den Brink: ,,Het aanpassen van de doorsneepremie. Daardoor kan de opbouw voor mensen tussen de 45 en 67 jaar eventueel minder zijn. De compensatie voor deze mensen zou mogelijk uit de algemene pot. Wij vinden dat die compensatie niet uit het fonds mag komen. Het extra geld voor de compensatie moet van de sociale partners komen. Wat in de pot zit, is van ons. PGB heeft bij haar besluitvorming naar ons geluisterd en besloten dat niet uit de pot te betalen. Benadeel niet ouderen ten gunste van jongeren.’’ Eerder in proces De klus is voor de VVGwerkgroep zeker nog niet gedaan nu PGB het hoorrecht eerder in het proces heeft toegepast. De VVG heeft al contact gezocht met de sociale partners van de bedrijfstakregelingen om het ‘position paper’ te bespreken. In het position paper staan de belangrijkste punten waar de VVG-werkgroep zich op richt: Zicht op een koopkrachtig pensioen met minimaal hetzelfde pensioen als voor de transitie, de schommeling van de uitkering omhoog en omlaag moet binnen acceptabele grenzen blijven; een eventuele compensatie voor het afschaffen van de doorsneesystematiek van de premiestelling dient in principe uit de premie te worden gefinancierd en niet uit het in het pensioenfonds aanwezige (buffer)vermogen; de solidariteitsreserve dient in ieder geval beschikbaar te zijn om de ingegane pensioenen te stabiliseren; met onze huidige inzichten geven wij er de voorkeur aan dat wordt gekozen voor de solidaire premieregeling. Marnix Schmidt Gijs Korevaar Position Paper 5 ‘Het is goed om gepensioneerden eerder te horen’
PROCEDURE KLACHTEN OVER INVAREN Hogere werkdruk voor de ombu P ensioenen hebben een ingewikkeld en financieel-technisch imago, weet Steenvoorden. Maar hij vindt pensioenen tegelijkertijd een ‘menselijk vakgebied’. Een vak van de toekomst zelfs. ,,Je kunt in mijn positie voor veel mensen echt iets moois betekenen’’, zegt hij. ,,Allereerst help ik de klager die tussen wal en schip is beland, maar ik kom ook dingen tegen die betrekking hebben op de sector in het algemeen. Er is een Jeroen Steenvoorden: ‘Er is een micro en een macro’ “micro” en een “macro” kant aan dit werk. Een kant waar vooral emoties een rol spelen en de kant waarvan je denkt: als ik dit voor elkaar krijg, dan werkt dat op heel veel gebieden door.’’ Sinds Steenvoorden in 1986 zijn doctoraal Bedrijfskunde aan de Rotterdamse Erasmusuniversiteit behaalde, heeft hij pensioenen vanuit vrijwel iedere invalshoek kunnen bekijken: de verzekeringsbranche, de advieswereld, als directeur van de koepel voor ondernemingspensioenfondsen 6 Twee jaar is Jeroen Steenvoorden (62) inmiddels Ombudsman Pensioenen, een positie waarin niet alleen zijn hele loopbaan samenvalt, maar het is ook een maatschappelijk relevante functie waar hij zich ook ‘als mens op zijn plaats voelt’. je moet iemand uitleggen waarom iets niet kan en als pensioenfondsdirecteur. Hij was lange tijd lid van de Raad van Commissarissen bij de Rabobank Apeldoorn. Steenvoorden: ,,Al deze kennis kan ik nu inzetten bij het beoordelen van klachten en misverstanden bij de uitvoering van pensioenregelingen.’’ Hoewel de Ombudsman Pensioenen zich niet met collectieve acties bezighoudt, rekent Steenvoorden bij de invoering van de nieuwe pensioenwet Wtp wel degelijk op
SEPTEMBER 2023 ExPress udsman een hogere werkdruk. Zeker op het gebied van communicatie verwacht hij ongenoegen. ,,Er zullen klachten komen hoe het “invaren” (overgang naar het nieuwe stelsel) in specifieke gevallen is uitgevoerd. In eerste instantie komen deze mensen via de interne klachtenprocedure bij het pensioenfonds, maar er zijn altijd mensen die in dit traject geen gelijk krijgen en dan naar de ombudsman stappen.’’ ‘Niet slecht’ ,,De nieuwe wet is zeker niet slecht’’, vindt Steenvoorden, ‘maar bij de verdere invoering zullen we zeker een aantal zaken aantreffen die nog verder moeten worden doordacht en uitgewerkt. The devil is in the details.’’ En ook niet iedere bron van ongemak valt binnen de competentie van de Ombusdman Pensioenen legt hij uit. Hij noemt in dit verband de situatie rond ‘gesloten fondsen, de fondsen waar geen nieuwe deelnemers meer bijkomen. ,,De overgang naar het nieuwe stelsel wordt bepaald door de sociale partners. Maar wat als er bij gebrek aan werkgever geen sociale partners meer? Daar heeft ook de Ombudsman geen antwoord op.’’ Steenvoorden: ,,De nieuwe Wtp voorziet in een flexibeler pensioen. Je moet zelf de vinger aan de pols houden om te begrijpen wat je te wachten staat. Bijvoorbeeld de groep die nu tussen de 40 en de 50 jaar oud is heeft, wanneer het opheffen van de doorsnee premie voor hen nadelig uitpakt, recht op compensatie die wordt betaald moet worden uit de buffer of door verhoging van de premie.’’ Lees verder op de volgende pagina Iedereen heeft de toekomst COLUMN Wie al wat langer op deze aardbol ronddoolt, krijgt van alles op zijn dak. Kijk uit voor de zeespiegel, kijk niet te veel in je eigen spiegel, spiegel je vooral niet aan anderen, en als je even niet kijkt, verandert de (straat-) taal waar je bij staat. Taal verruwt. De heftige gebaren die je in het verkeer ten deel vallen, volgen elkaar in snel tempo op. Maar één gegeven staat als een huis: als je ouder wordt, doe je niet meer mee. Dan krijg je magistrale predicaten als pensionado, senior, grijze golf en bejaarde naar je hoofd. Het klimaat ‘mag’ veranderen, de politiek mag door het lint gaan, maar het oudere deel van de natie ‘mag’ voor altijd een nádeel worden genoemd. Als er kaarten voor een sportwedstrijd overblijven, mag de zoveelplusser naar een oubollig zijvakje achter een pilaar en die hoort nu juist pontificaal op de middenstip. Zet hem of haar vol in de schijnwerpers dan komen de resultaten vanzelf. Het is hoog tijd dat de Hoge Raad der Taalillusies uitdrukkingen schrapt. De taal afstoffen moet een edel doel worden. Oud zeer mag weg, oud vuil ook, en ouden van dagen helemaal! (Voor een goed begrip: dan gaat het over de uitdrukking). ‘Jong’ en ‘oud’ mogen dus sowieso op de schop. Weg met alle vergeelde stempels. Er hoeven al lang geen geraniums meer te worden verkocht. Wie de jeugd heeft, heeft de toekomst? Nee nee! Alle mensen, dik, dun, grijs, jong, ietsje ouder hebben de toekomst! De een wat meer dan de ander. Punt uit. Het wordt vast ooit een treffende conclusie van een wetenschapper: De méns heeft de toekomst. 7 Anton Allure
PROCEDURE KLACHTEN OVER INVAREN ‘Het recht is niet altijd rechtvaardig’ Vervolg van pagina 7 O 8 Steenvoorden blijft op alle mogelijke manieren het nieuws volgen ok slechte datakwaliteit kan volgens Steenvoorden voor narigheid zorgen. Correcte data in de oude regeling en overdracht van gegevens naar de nieuwe regeling is cruciaal om over de juiste hoogte van het pensioen te communiceren. ,,Zo kan het zijn dat bij een echtscheiding de gegevens niet goed zijn verwerkt. De vraag is dan: hoe is daarover gecommuniceerd? Via welke kanalen? Een overzicht? Een brief? The devil is in de details Is er persoonlijk contact geweest? Als dat jaar na jaar verkeerd is gegaan – en dat komt voor! – en de klager is steeds gezegd dat alles in orde was, dan heeft hij een punt.’’ Logica Een fors deel van de hele transitie draait om communicatie, legt Steenvoorden uit. ,,De deelnemer hoeft niet precies te weten hoe de motor werkt. Je hoeft niet altijd de exacte berekening uit te leggen om je gelijk aan te tonen, je moet de logica achter de regeling uitleggen. Iemand moet begrijpen waarom iets niet kan. Want ook al is iemand hoger opgeleid: voorlichting moet adequaat en begrijpelijk zijn. Wat mensen tijdig willen weten, is “kom ik met mijn pensioenplaatje uit? Moet er iets bij?”’
SEPTEMBER 2023 ExPress Ombudsman Pensioenen De Ombudsman Pensioenen is een onafhankelijk bemiddelingsinstituut bij klachten en geschillen over de uitvoering van een pensioenregeling. De Ombudsman Pensioenen komt in actie als een deelnemer of een gepensioneerde na intensief aan de bel te hebben getrokken niet tot een oplossing van zijn problemen is gekomen met zijn pensioenfonds of pensioenverzekeraar. Alle pensioenfondsen en (nu nog) alle pensioenverzekeraars of Premiepensioeninstellingen (PPI’s) zijn bij de Ombudsman Pensioenen aangesloten. Als redelijke klachten niet intern kunnen worden opgelost, heeft de individuele gepensioneerde ook in het nieuwe stelsel de mogelijkheid om bij de ombudsman aan te kloppen. Dit is belangrijk in deze overgangsperiode waar ieder individueel bezwaar in het transitieproces is opgeschort. En de ombudsman zal, zoals altijd, door vragen te stellen en De Ombudsman Pensioenen wordt benoemd door de SER (Sociaal-Economische Raad) voor een periode van vijf jaar en zet zich specifiek in voor individuele gevallen. Collectiviteiten (bijvoorbeeld belangenverenigingen) kunnen geen beroep doen op de Ombudsman. De functie van Ombudsman Pensioenen zal waarschijnlijk per 1 januari 2024 opgaan in het nieuwe Geschilleninstituut voor Pensioenfondsen. Info: http://www.ombudsmanpensioenen.nl/ terug te koppelen naar beide partijen tot een aanvaardbare oplossing proberen te komen. Steenvoorden: ,,Het oordeel van geschillencommissie is vooral juridisch: wat staat er in de wet en het reglement? Wij stellen de vraag ìs dit wel redelijk en billijk? Bij ons gaat het om rechtvaardigheid. Niet alleen de letter, maar ook de geest van de wet. Het recht is nu eenmaal niet altijd rechtvaardig.’’ Nicoline Maarschalk Meijer Cees Mooij De ombudsman had intensief contact met de inmiddels demissionaire minister Carola Schouten. Dirk Hol 9
DE BEWEGING WIES HOUDT JE OP DE BEEN Op één been tanden poetsen 10 Healthy-aging journalist Wies Verbeek weet wel hoe je een beetje leuk ouder kunt worden. Elke ochtend stevig wandelen Zonder meteen je hele levensstijl op de schop te gooien.
SEPTEMBER 2023 ExPress Wies Verbeek: ‘Je balans gaat geniepig achteruit’ in de benen, al is het maar om koffie te halen, naar de wc te gaan of een rondje door de tuin te lopen. Het lijkt weinig, maar volgens Wies en door haar geïnterviewde wetenschappers, maakt het op den duur echt een verschil en heb je zo ook minder kans op hart- en vaatziekten en zelfs dementie. ,,Deze dagelijkse bewegingen bleken uiteindelijk veel effectiever dan twee keer per week een uur sporten. Alhoewel dat laatste natuurlijk altijd goed is.” H alverwege het gesprek staat Wies Verbeek ineens op, maakt een Op één been kan een mens behoorlijk balanceren kniebuiging, komt direct vief overeind, gaat zitten en vervolgt haar verhaal. ,,Elke drie kwartier geeft mijn app een signaal en dan maak ik even zo’n squat. Kost een paar seconden, nauwelijks moeite, maar heeft een groot effect op je fitheid.” Wies zit vol met dit soort voorbeelden en het is een genot naar haar te luisteren om te leren hoe je op een prettige wijze een beetje leuk ouder kunt worden. Als journalist gespecialiseerd in fit ouder worden, duikt de Amsterdamse al ruim zeven jaar in weten-schappelijke studies en spreekt ze deskundigen op allerlei gebied. Haar bevindingen deelt ze op een positieve manier op haar veelgelezen blog blow.nl (‘n Beetje Leuk Ouder Worden) en in haar gelijknamige boek dat deze zomer na ruim 25.000 verkochte exemplaren een actuele herdruk kreeg. Als 58-jarige hoopt Wies zo gezeglijk mogelijk ouder te worden. Uiteraard heb je niet alles zelf in de hand. “Maar wél veel'', weet ze. Uiteraard gaat het dan ook over bekende zaken als eet gezond, drink niet te veel en beweeg regelmatig. Maar het prettige van Blow is dat Wies met handige tips komt die heel gemakkelijk in je leven in te passen zijn, zonder dat deze ogenschijnlijk veel moeite kosten. Elke ochtend 40 minuten stevig wandelen zoals Wies doet is fijn hoor, maar niet iedereen heeft daar zin in. Wat wel? Nou, als je telefoon gaat, direct gaan staan en al lopende het gesprek afhandelen, adviseert Wies. Even wennen, maar het wordt al snel een tweede natuur. Als je veel zit: zet bijvoorbeeld de gratis app StandUp op je gsm die regelmatig een signaal geeft. Dan, hup even Ook makkelijk in te passen: poets je tanden voortaan staand op één been. Zo combineer je twee nuttige zaken, je reinigt je gebit én je doet een bijzonder belangrijke balanceeroefening. Balans behouden of verbeteren is cruciaal als je ouder wordt. Het maakt dat je minder snel valt en dus stabieler blijft. ,,Als je ouder wordt, gaat je balans heel geniepig achteruit. Dat merk je nauwelijks. Blijf het trainen. Ga niet zitten maar trek je schoenen staand aan en probeer eens een trap te nemen zonder de leuning vast te houden. Kijken of dat goed gaat, maar neem geen risico, alleen als je je er zeker over voelt. Probeer een of meer van deze tips, en echt, je zult merken dat je balans verbetert.” Voor meer tips: https://www.vvgpgb.nl/actualiteiten/wies/ Petra Dircks bLOW 11
DE STRIJDBARE WEG MET DIE ASBEST Leo Enthoven is leisteenactivist. Trekt twintig lange jaren op met veertien buren om hun daken asbestvrij te maken. In 1993 dreigt het asbestverbod Leo’s buurt voor een half miljoen euro op kosten te jagen. De Tweede Kamer is al akkoord. W e schrokken ons rot van het asbestverbod. Tot 2024 kreeg de buurt de tijd om het asbestlei op de daken te vervangen. Kosten? Zo’n 500.000 euro - te betalen door vijftien huishoudens. Dat wilden we ons niet laten gebeuren. De woningen zijn in 1980 gebouwd en toen was met onze daken nog niets aan te hand.” Intensieve lobby Voor journalist Leo Enthoven (Duivendrecht, 1943) breken twintig jaren aan vol leisteenactivisme. Zou het asbestverbod nog tegen te houden zijn? Bestaan goedkopere oplossingen? Is wellicht subsidie verkrijgbaar? Een lange reeks bezoeken volgt aan Den Haag, Zwolle en het gemeentehuis in Deventer. Geschreven wordt brief na brief. In de lobby tegen het asbestbesluit sluiten zich steeds meer partijen aan. Van Eigen Huis en de Vereniging van Huiseigenaren tot landbouworganisatie LTO. In juni 2019 haalt de Eerste Kamer de wetswijziging onderuit als niet haalbaar, niet betaalbaar en niet proportioneel. Enthoven: “Onze eerste doelstelling was gehaald. Nu nog op zoek naar een goedkopere oplossing en subsidies. Het rijk wilde nergens aan meewerken. Teleurstellend. Het rijk is toch de veroorzaker?” Ook zonnepanelen Welwillender blijken de provincie en de gemeente. Zij trekken de portemonnee voor respectievelijk Asbest maakt plaats voor echt leisteen uit een groeve in Spanje. Met telkens drie of vier hamerslagen worden aan de Grutto een voor een de 45.000 leistenen bevestigd. 12
SEPTEMBER 2023 ExPress Hoe kun je het uitleggen? Leo Enthoven schrijft als veertienjarige zijn eerste krantenartikel over een wielerwedstrijd die hij zelf georganiseerd heeft. Levensgevaarlijk vindt de politie, die rit over de oude weg van Duivendrecht naar Maarssen. Na leerzame jaren bij het Gelders Dagblad vertrekt Enthoven in 1964 naar de (kritische) Engelstalige krant Cape Times. Is in Zuid-Afrika tijden de eerste open hartoperatie van Chris Barnard en de moord in het parlement op premier Hendrik Verwoerd. Terug in Nederland strijkt Enthoven neer bij het Deventer Dagblad om die krant nooit meer te verlaten. Hij wordt chef van diverse redacties, hoofdredacteur en initiatiefnemer tot journalistieke cursussen voor academici. Enthoven is auteur van diverse boeken. 75 en 20 euro per vierkante meter. In de renovatie die hoofdaannemer Bennie Zuthof uit Haaksbergen uitvoert, zijn meteen de vervanging van dakgoten en aanleg van zonnepanelen meegenomen. Voor een ton minder dan de eerste raming. Omdat bovendien 40 procent subsidie is binnengehengeld, blijft voor de vijftien huishoudens een te behappen rekening over van zo’n 16.000 euro. Gemiddeld dan – de ene woning heeft wat meer dak dan de andere. “In september 2022 ging de kogel door de kerk. Alle vijftien huishoudens doen mee. Daar ben ik best trots op. Veel van de vergaderingen vonden bij ons thuis plaats. Heel gezellig. Soms had ik de indruk dat - met een wijntje – de buren vooral voor de tweede helft kwamen.” Theo Leoné Theo Leoné 13 Leo Enthoven: “We schrokken ons rot van de gevolgen voor ons van het asbestverbod.” maakt eindelijk plaats
DE INSIDER HET VERHAAL VAN DE POTJES De strijd om een nieuw pensioenstelsel is na dertien jaar beslist. De Eerste Kamer heeft in ruime meerderheid ingestemd met de Wet toekomst pensioenen. ‘De finale is gespeeld’, zegt John Kerstens, voorzitter van de Koepel Gepensioneerden. Maar wie heeft nu eigenlijk die finale gewonnen? D e zoektocht naar een nieuw pensioenstelsel heeft jaren en jaren geduurd. 14 Het heeft vakbond FNV bijna de kop gekost, vakbondsvoorzitter Agnes Jongerius is vertrokken, de politiek is sterk verdeeld. Maar toch is het er van gekomen. De politiek heeft gesproken, de pensioenfondsen moeten het ermee doen, gepensioneerden kijken met angst in het hart naar wat er komen gaat. Opnieuw gaat het nu om de sociale partners, werkgevers en werknemers. Die moeten polderen om de keuzes vast te leggen voor het ‘invaren’ van het nieuwe stelsel. Hoe heeft het zover kunnen komen? Waarom is dit laatste restje solidariteit uit het sociale stelsel geschrapt? John Kerstens, voorzitter van de Koepel Gepensioneerden: ,,De gesprekken over een nieuw stelsel zijn begonnen rond 2010 omdat er toen ook al jaren niet was geïndexeerd. Dat er niet werd geïndexeerd, kwam door een nieuw systeem van de dekkingsgraad van pensioenfondsen. Er kwam een risicorente in het systeem. De lage rente was goed voor iedereen, alleen niet voor de pensioenfondsen. Die fondsen zijn na de bankencrisis van 2008 onder hetzelfde strenge regime geplaatst als de banken. Dat regime voor banken is intussen versoepeld. Voor de fondsen niet.’’ Lang is geprobeerd om iets aan die rekenrente te doen, maar dat is niet gelukt. Een meerderheid in de Tweede Kamer voelt daar niets voor. ,,Als die weg is afgesneden, moet er iets aan het systeem veranderen. Want door de rekenrente en de harde garanties over de toekomstige pensioenen, loopt het vast’’, legt Kerstens uit. De start van het debat over de pensioen is ‘een oprechte wens om indexatie mogelijk te maken, dat weet Kerstens, die het hele proces heeft meegemaakt, eerst als vakbondsbestuurder, daarna als PvdA-kamerlid en nu als voorzitter van de koepel. Maar vervolgens
SEPTEMBER 2023 ExPress zijn er allerlei politieke wensen en ideologieën aan toegevoegd, weet de voorzitter. ,,Minister Koolmees van D66 wilde af van de doorsneepremie. Dat moest er uit worden gesloopt. Dat zou beter zijn voor jongeren’’, vertelt Kerstens. Hij voegt er aan toe: ,,Waarom? De meeste jongeren bouwen nog helemaal geen pensioen op.’’ John Kerstens van meet af aan bij het proces betrokken ‘Het kan nog een vrolijk verhaal worden’ Een tweede idee dat de politiek heeft ingebracht: individualisering. Kerstens: ,,Het moesten allemaal eigen potjes worden. De mensen zouden dan beter inzicht krijgen in wat ze opbouwen voor hun pensioen. Maar natuurlijk blijven de fondsen beleggen voor alle potjes gezamenlijk en tegelijk reserves opbouwen voor als het mis gaat. Die individuele potjes zijn niet echt individueel.’’ ,,Het hele debat over de toekomst van de pensioenen is erg over ideologie gegaan. Men vlucht in het debat óf in de techniek óf in de ideologie. Pensioenen. Het is zo vatbaar voor sprookjes en spookverhalen’’, aldus Kerstens. Het sprookje is de waardevaste uitkering voor gepensioneerden. Het spookverhaal is de vrees van jongeren dat het geld op is als zij met pensioen gaan. De pensionado’s van nu eten met hun riante uitkeringen de pensioenpotten leeg, denken jongeren. Door alle wijzigingen die de politiek in de loop der jaren in het nieuwe stelsel heeft aangebracht, is dat nieuwe stelsel steeds ingewikkelder geworden. Het begon simpel met de wens tot indexeren. ,,Dat was het zwaard van Damocles: als er onvoldoende Dit was vatbaar voor sprookjes en spookverhalen draagvlak is voor wijziging van de rente, moet het systeem maar veranderen. Dat heeft jaren geduurd. En kijk nu eens naar de wereld van nu: Die is veranderd, de rente stijgt, de spelregels zijn versoepeld en er is geïndexeerd. Ik hoor nu geluiden dat het voor gepensioneerden helemaal nog niet zo slecht hoeft te worden’’, aldus Kerstens. Hij vervolgt: ,,Het is ook de tragiek van het pensioendebat. Het doel van de operatie was het herwinnen van het vertrouwen door inzichtelijker te maken hoe de opbouw van ieders pensioen verloopt. Dat is dus niet gelukt. De sociale partners en de politiek hebben de meest ingewikkelde weg genomen die van a naar b leidt. En uiteindelijk is het doel van individualisering en transparantie niet gelukt.’’ Natuurlijk zijn er wel goede veranderingen aangebracht. Een regeling voor zware beroepen, een regeringscommissaris om toezicht te houden op de invoering van het stelsel. Het meenemen van het pensioen naar een nieuwe baan wordt makkelijker. En dat is belangrijk in een tijd dat mensen sneller van baan wisselen dan vroeger. Kerstens: ,,Het is dertien jaar gegaan over de vraag hoe we het geld bij de mensen konden krijgen. Als de rente het niet toeliet, dan het stelsel maar veranderen. Nu de rente stijgt kan het voor gepensioneerden nog een leuk verhaal worden.’’ Gijs Korevaar Archief Special pensioenen 15
DE FIETS IN ALLE SOORTEN EN MATEN De elektrische fiets heeft een explosieve ontwikkeling doorgemaakt. Van bedaagd rijwiel met elektrische trapondersteuning zijn nu lichte, snelle racefietsen ontwikkeld, naast de elektrische bakfietsen voor yuppen en lichte elektrische voertuigen (LEV’s). Per gemeente is het verschillend waar ze wel of niet mogen rijden en het gevaar manifesteert zich op verschillende vlakken. Denk aan het snelheidsverschil, de smalle fietspaden en lompe elektrische bakfietsen. N ederland telt momenteel bijna 5 miljoen elektrische fietsen, op een totaal van zo’n 23 miljoen. Dat is dus ongeveer 22 procent en de aantallen blijven stijgen. Een ontwikkeling waar wel een paar kanttekeningen bij geplaatst kunnen worden. Dat oudere echtparen hun horizon willen verbreden en gemakkelijk langere afstanden willen afleggen is goed te begrijpen. Maar dat tieners (onder de 16 jaar) met hun VanMoofs de stad onveilig maken, dat zij hun klasgenootjes meesleuren met snelheden boven de 25 km/uur en dat zij zelden een helm dragen, dat vraagt volgens menigeen om maatregelen. Onze kleinkinderen Wie 50 jaar geleden ver van school woonde, trapte zich een ongeluk en werd van binnenuit bezweet of van buiten nat, afhankelijk van het weer. Nu racen scholieren met een elektrische fiets gemakkelijk tien kilometer naar een volgend dorp of een andere school. 16 Vaak worden de kleintjes door een van de ouders met een elektrische bakfiets naar hun basisschool gebracht. Zo’n Urban Arrow of vergelijkbaar product kost meer dan vijfduizend euro en ‘onze’ kleinkinderen vermaken zich kostelijk. Mama weet de weg. Bewegen is uit de tijd. Lastiger wordt het als papa of mama in de buurt van de school komt. Fietspaden zijn niet ingericht voor deze lompe vehikels die veel zwaarder en ook breder zijn dan het doorsnee rijwiel. De roep om deze geëlektrificeerde bakfietsen te weren wordt dan ook steeds luider. Niet alleen van de andere gebruikers van het fietspad (als dat er al is) maar ook van organisaties die het beste met ons voor hebben. Daarbij komt de belangrijke waarschuwing dat er veel te weinig een helm wordt gedragen. Verborgen verleiding Aanbieders van zo’n opvoersetje draaien er niet omheen. Zij noemen naast de hogere snelheid ook andere voordelen: ‘Geen gedoe met een kenteken, verzekerings- of helmplicht.’ Ja, als je het slechte pad op wilt…. De ANWB maakt zich als (ooit) ‘Wielrijdersbond’ vanzelfsprekend sterk voor meer veiligheid voor fietsers en de elektrische fietsen horen daar zeker bij. En al streven zij niet naar een helmplicht, de Bond biedt wel een scala aan goedgekeurde fietshelmen aan. Dat elektrische fietsen met een simpele ingreep sneller gemaakt kunnen worden, stuit op ondubbelzinnige afwijzing: “De ANWB vindt het opvoeren van e-bikes onverantwoord en meent dat daarop meer Ga toch fietse Kronkel De elektrische fiets kent geen helmplicht en mag 25 km/uur rijden, evenveel als een snorfiets (herkenbaar aan het blauwe plaatje). Deze kronkel in de wetgeving valt niet redelijkerwijs te verklaren. Temeer daar veel van deze elektrische fietsers best sneller gaan en ook vaak bestuurd worden door jongelui die bij lange na geen 16 jaar oud zijn. Helaas is het in de praktijk nog erger. Rond de 150 euro kost een setje waarmee de limitering van je elektrische fiets wordt uitgeschakeld en snelheden tot meer dan 40 km/uur mogelijk zijn. Wie op de een of andere manier een elektrische fiets heeft verworven - die meer dan 2000 euro kost - kan zo’n setje waarschijnlijk ook wel betalen.
SEPTEMBER 2023 ExPress gehandhaafd moet worden. "Setjes die opvoeren mogelijk maken moeten uit de handel worden gehaald.” De SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) streeft vooral naar registratie. ‘Door alle (aangedreven) voertuigen te voorzien van een kenteken ontstaat een continu zicht op het aantal dat in bezit is.’ De kans op ernstig hoofdletsel na een val neemt met 60 procent af bij het dragen van een fietshelm en de kans op dodelijk hoofdletsel neemt met 71 procent af. Volgens de SWOV komt het neer op een reductie van 85 dodelijke en tot 2600 ernstige verkeersongevallen. Het moge duidelijk zijn dat de kans op hoofdletsel bij het elektrisch fietsen nog hoger ligt. AT5-panel In den lande gaan er meer stemmen op tegen de elektrische fiets: het gevoel van veiligheid op de fietspaden, met name in de stad, is aanzienlijk verslechterd. Dat meent een ruime meerderheid van de deelnemers aan een AT5-panel. Ruim driekwart van de ondervraagden vindt dat de veiligheid op fietspaden is verslechterd sinds de komst van de elektrische fiets. “Je hoort ze niet aankomen, ze racen als idioten.” Daarbij speelt het ongetwijfeld ook een rol dat de fietspaden, ooit voor wielrijders ontwikkeld, nu door gewone fietsen, e-bikes en bakfietsen worden gebruikt. Daarmee wordt een gevaarlijke mix getolereerd, die voor alle gebruikers extra risico’s oplevert. Hier ligt een belangrijke taak voor de overheid; het gaat om mensenlevens. Cees Mooij Ric van Kempen en! Een vertrouwd beeld door heel ons land: de fiets in allerlei vormen Onze conclusies: • De veiligheid van alle fietsers is door de komst van elektrische fietsen verslechterd • Een helmplicht voor alle berijders van gemotoriseerde fietsen is noodzakelijk • Vele fietspaden zijn ongeschikt voor het huidige aanbod elektrische en bakfietsen De ‘bakfiets’ heeft een voorname plek verworven • De leeftijdsgrens voor gemotoriseerd verkeer zou minimaal 16 jaar moeten zijn 17
VRIJWILLIGERS REPAREREN VAN GEREEDSCHAP Alles opzij voor hulp aan Afrika D e zeecontainer van 76 kubieke meter groot en 16.700 kilo zwaar is zojuist aangekomen in de haven van Antwerpen. Bestemming: Mbeya in Tanzania. Aan boord: 250 naaimachines, 175 computers, 22 fietsen, 200 gereedschapskisten en heel, heel veel los gereedschap. “Al deze goederen gaan naar mensen in Afrika die onder moeilijke omstandigheden proberen een menswaardig bestaan op te bouwen. Ze krijgen van ons geen geld want dat geeft slechts tijdelijk verlichting. Wij geven ze gereedschappen, zodat ze zelf de kost kunnen verdienen.” Daan van Ee, in een vorig leven directeur bij VNU en Wegener en tegenwoordig de grote roerganger van de Vraag en Aanbod Daan van Ee te midden van studenten houtbewerking aan de Foundation Bondeko in Kinshasa, RD Congo. Zij worden geschoold in het al lerend maken van producten als meubels en deuren. Met het geld dat met de verkoop wordt verdiend worden de leerkrachten betaald. De studenten ontvangen een deel van de opbrengst en/of huisvesting. Het ontbreekt hen zelf aan de middelen om lesgeld te betalen. Vraag en Aanbod Internationaal levert gereedschap, computers en laptops. Foto: Vraag en Aanbod Internationaal, verkondigt de boodschap met passie maar ook met bescheidenheid. “De rijkdom in deze wereld is ongelijk verdeeld. In Afrika hebben ze allemaal een mobiele telefoon. Ze weten dus ook hoe het er aan de andere kant aan toe gaat. Maar verder hebben ze heel weinig om van te leven.” Vraag & Aanbod Internationaal (VIA) bezorgt hen net dat beetje extra adem. De organisatie, met een harde kern van bijna 40 vrijwilligers, zamelt overal in het land gebruikt gereedschap in, repareert en reviseert ze en verstuurt de goederen vervolgens per zeecontainer naar Congo, Tanzania, Uganda en Kameroen. Daar nemen zes intermediairs het werk van de stichting over. Twee in Tanzania, twee in Uganda en een in Kameroen en een in Congo. De intermediairs zijn allen gerekruteerd met hulp van charitatieve en/of religieuze instellingen. Van Ee: “Zij weten waar de nood het hoogst is en zetten zich ter plekke in voor die allerarmsten door beroepsopleidingen te verzorgen. zo weten wij zeker dat onze steun op de juiste plaats terecht komt.” Van Ee bezoekt de intermediairs 18 elk jaar. Voor elke locatie trekt hij een week uit. Hoe anders was de situatie bij Vraag en Aanbod Internationaal nog geen tien jaar geleden. De stichting was op sterven na dood. De subsidiepotten waren opgedroogd en externe hulp was er niet of nauwelijks. Van Ee en consorten spanden nog een keer de ruggen. En het wonder geschiedde. De stichting bruist als nooit tevoren. In het logistiek centrum in het Brabantse Alphen zijn dagelijks vele vrijwilligers in de weer om van oud weer zo goed als nieuw te maken. Het is heel dankbaar werk en vandaar dat veel medewerkers al jaren aan Vraag en Aanbod Internationaal zijn verbonden. Piet Goorts is zo iemand. De rechterhand van Daan van Ee is inmiddels 76 jaar en al meer dan tien jaar actief voor VIA. Hij beoordeelt de projecten, onderhoudt de contacten met de intermediairs en stelt de werklijsten samen voor de werkplaatsen. Goorts: “Soms word je helaas overvraagd. We hebben maar een bepaalde financiële ruimte en daarmee moeten we het doen. We zijn daarom zeer selectief in het kiezen van projecten. Het moet gekoppeld zijn aan vakmensen en er moet een opleiding bij zitten. Die zaken zijn in de praktijk mooi te combineren. Neem bijvoorbeeld schoolmeubilair. Wij leveren die niet kant-en-klaar af. Wij geven de mensen daar gereedschap zodat ze zelf het meubilair kunnen maken.” Van Ee vult aan: “We geven ze geen vis maar een
SEPTEMBER 2023 ExPress Stichting repareert gereedschap voor Uganda, Tanzania, Congo en Kameroen vishengel. Zelfredzaamheid is bij ons een absolute voorwaarde.” Samen met collega Marianne Hessels struint Goorts regelmatig de markt af op zoek naar sponsoren en donateurs. Die zijn elk jaar opnieuw weer hard nodig. Vraag en Aanbod Internationaal krijgt geen overheidssubsidie en eigen geld is er nauwelijks. De kosten van aankoop en transport van zeecontainers zijn echter aanzienlijk en dat geldt natuurlijk ook voor revisiekosten en uitgaven voor magazijn, kantoor en opslagruimtes. Gelukkig kan de organisatie ook extern rekenen op veel helpende handen. Scholen, kerken en bedrijven houden regelmatig inzamelacties en particulieren stellen goederen beschikbaar en tijdelijke opslagruimte. Dit laatste zorgt ervoor dat Vraag en Aanbod Internationaal overal in het land inzamelpunten heeft. Johan Backs, ook al meer dan tien jaar verbonden aan VIA en inmiddels 69 jaar, coördineert de inzamelingen. “Op donderdag plannen we onze lange ritten. Na vijf of zes adressen hebben we de bus weer vol. De korte ritten doen we vaak op afroep.” Vraag en Aanbod Internationaal heeft de laatste tijd de wind duidelijk mee. Zo kregen Van Ee en zijn mensen na sluiting van een timmerfabriek de complete inboedel aangeboden. Het resultaat is momenteel in het buitengebied van Kinshasa in Congo te bewonderen. In Kinshasa, een stad met evenveel inwoners als Nederland, verrijst nu een geheel nieuw schoolgebouw dat gedeeltelijk met de materialen van VIA is ingericht. Een klus overigens niet zonder risico’s. Congo is nog steeds een land met een bloeddorstige stammenstrijd en daardoor veel ongeregeldheden. In alles is voorzichtigheid geboden. Desondanks heeft Van Ee niet het Daan van Ee in de werkhal in Alphen. Rechts in de verte de container van 76 kubieke meter met daarnaast de goederen die na controle kunnen worden ingeladen voor de reis naar Afrika. Bij levering werd de container gewogen. Het resultaat was 16.700 kg gereedschap, computers, naaimachines en andere hulpmiddelen. Foto Cees Mooij gevoel dat hij aan het dweilen is met de kraan open “Absoluut niet. Ik vind het juist mooi om voor deze mensen het verschil te maken. Als ik dat nieuwe schoolgebouw zie dan houd ik het echt niet droog’”. Wie als vrijwilliger wil meewerken met Vraag en Aanbod Internationaal of de stichting financieel wil ondersteunen is meer dan welkom via 013 4635032, Voor een blik in de keuken van Vraag en Aanbod Internationaal in Alphen: https://www.vvgpgb.nl/ actualiteiten/afrika/ Cees Mooij Geurt Bos 19
PENSIOEN REGELINGEN DOORGELICHT Vragen VVG antwoordt Sterke VVG belangrijk Uit bijgaand verhaal wordt duidelijk dat een sterke VVG komende tijd cruciaal is om de belangen van de gepensioneerden bij PGB te behartigen. Dus hoe meer leden, hoe beter. Met 15.000 leden zijn we al een sterke vereniging, maar het kan altijd beter. In overleg met PGB proberen we komend jaar de gepensioneerden die (nog) geen lid zijn te bereiken. Maar u als lid kunt daar ook wat aan doen. Informeer eens bij oudcollega’s of ze lid zijn van de VVG. Zo niet, voor een bedrag van (met ingang van 1 januari 2024) één euro per maand kan men lid worden. We behartigen niet alleen uw belangen, we zorgen ook voor uitgebreide informatie via ons magazine ExPress en de tussentijdse nieuwsbrieven. Een aanmeldformulier om lid te worden is te vinden op onze website: www.vvgpgb.nl het overgaan naar een andere premiesystematiek te compenseren en zo ja, hoe gaat dat en wie gaat dat betalen? Hoe wordt het geld dat in het pensioenfonds zit verdeeld; wie krijgt wat? Om ervoor te zorgen dat sociale partners al bij de eerste besprekingen over hun keuzes weten wat wij als gepensioneerden belangrijk vinden, hebben wij een zogenaamd Position Paper (zie bijgaande QR code) opgesteld. We hebben deze afgelopen periode aan diverse sociale partners toegestuurd om met hen te bespreken. Een aantal vragen die van belang zijn bij de overgang naar de nieuwe pensioenwet, die ook ten grondslag liggen aan de standpunten die in het Position Paper worden behandeld, staan hieronder weergegeven. D 20 e Wet toekomst pensioenen is voor de zomer aangenomen. Als eerste zullen nu werkgevers en werknemers (sociale partners) moeten besluiten welke regeling uit de nieuwe wet voor hen gaat gelden en welke afspraken er gemaakt worden over de overgang van de oude naar de nieuwe regeling. Gaan opgebouwde rechten mee over naar de nieuwe regeling (invaren)? Is er een noodzaak om Moeten we als gepensioneerden wel invaren? Is het niet beter om in de oude regeling te blijven? Het antwoord op die vraag is niet eenvoudig te geven. Dat hangt af van welke regeling en welke voorwaarden er in de oude situatie gelden. Duidelijk is dat de wetgever echt bedoeld heeft dat de nieuwe wet - voor zover mogelijk - voor iedereen gaat gelden. Daar kan alleen vanaf geweken worden als daar – ook volgens de intentie van de wet – geldige redenen voor zijn. Voor regelingen die bij PGB zijn ondergebracht, zal dat naar verwachting niet vaak echt het geval zijn. Een van de grote nadelen van de oude wet - het verplicht zijn om grote buffers aan te houden en daardoor de kans op het verhogen van de pensioenen heel klein te maken - is een van de redenen geweest om een nieuw stelsel te ontwerpen. De verwachting is dat de kans op stijging van de pensioenuitkering groter wordt dan in de oude situatie. Er blijven immers geen grote buffers in het fonds die niet of veel later worden uitgekeerd. Daar staat dan wel tegenover dat de kans om de pensioenen op enig moment te moeten verlagen ook iets toeneemt. Dat geldt in beide regelingen die er in de nieuwe wet mogelijk zijn. Alles afwegende zijn wij van mening dat het zoals het er nu uitziet – op uitzonderingen na - niet goed mogelijk lijkt om bij PGB in de oude regeling te blijven. Bovendien zal het voor ons als gepensioneerden ook zeker niet altijd beter zijn om dat te doen. Het Position Paper richt zich dan ook op ‘wel invaren’, maar ‘de wisseling van de hoogte van pensioenuitkeringen zoveel mogelijk aan te laten sluiten bij wat gepensioneerden willen’. Welke regeling is voor gepensioneerden beter, de solidaire premieregeling (SPR) of flexibele premieregeling (FPR)? Ook deze vraag is niet eenduidig te beantwoorden. Er zijn verschillen voor actieve deelnemers en voor gepensioneerden en het hangt erg af van wat je als gepensioneerde
SEPTEMBER 2023 ExPress zelf belangrijk vindt. Wil je zoveel mogelijke zekerheid over de hoogte en stabiliteit van je pensioenuitkering of wil je de kans dat je meer pensioen gaat ontvangen zo groot mogelijk maken. Duidelijk is dat je niet zelf een individuele keuze voor de regeling kunt maken; dat doen sociale partners voor iedereen, zowel voor de actieve deelnemers (werknemers), als de slapers en de huidige gepensioneerden voor wie de pensioenregeling in die bedrijfstak of onderneming geldt. In de solidaire regeling zijn maatregelen opgenomen die de kans op daling van het ingegane pensioen matigen, maar omgekeerd dus ook de stijging wat kunnen beperken. Het blijft een zogenoemde variabele uitkering, maar met minder hoge pieken en zeker minder diepe dalen. Daar staat tegenover dat het in de flexibele regeling mogelijk is om als je met pensioen gaat te kiezen voor een nagenoeg vaste uitkering, die dan vergelijkbaar is met wat we de laatste jaren kennen (weinig tot geen indexatie), of een variabele uitkering waarbij de pieken hoger zullen zijn, maar ook de dalen groter kunnen worden. Ook voor de huidige gepensioneerden zal het bij deze regeling eenmalig mogelijk zijn om zelf de keuze voor ‘vast’ of ‘variabel’ te maken als de nieuwe wet wordt ingevoerd (uiterlijk 1 januari 2028) en de sociale partners kiezen voor de flexibele regeling. Omdat we als VVG denken dat de meeste gepensioneerden toch graag iets meer kans willen hebben op een hoger pensioen, terwijl de kans op daling van het pensioen zo minimaal mogelijk is, wordt in de Position Paper een voorkeur uitgesproken voor de solidaire regeling voor gepensioneerden. We realiseren ons terdege dat er sociale partners zullen zijn die vanuit de optiek van de actieve deelnemers en/of pensioen als arbeidsvoorwaarde in de arbeidsmarkt, toch een voorkeur hebben voor de flexibele regeling. Daarom hebben wij in het Position Paper aangegeven dat in dat geval berekeningen moeten uitwijzen dat dit – ook op termijn – naar verwachting voor gepensioneerden niet nadeliger is. Ook in de flexibele regeling zullen er overigens afspraken kunnen worden gemaakt die de daling van een pensioen iets kunnen matigen en derhalve de stijging ook. Moet de compensatie voor een andere premiesystematiek – als die nodig is – betaald worden uit het pensioenfonds? In ons Position Paper zijn wij daar duidelijk over. Als er voor bepaalde groepen (met name werknemers ouder dan circa 45 jaar) compensatie nodig is voor de zogenaamde ‘afschaffing van de doorsneesystematiek’, mag die compensatie naar onze mening niet betaald worden uit de pot van het pensioen-fonds. Daarvoor is de pot immers niet opgebouwd. De wetgever heeft de mogelijkheid gegeven om hiervoor extra premie te kunnen betalen, zodat er wel een compensatie via het pensioen plaats kan vinden, maar betaald door sociale partners. Wat gebeurt er als er geen oude werkgever meer is? De wet zegt dat er een werkgever moet zijn die besluit om over te gaan naar een regeling in de nieuwe wet. Als die er niet meer is, kan die vraag niet worden gesteld en beantwoord en kan er niet worden overgegaan. Dat betekent dat de huidige regels uit het oude regime van kracht blijven. Tot nu toe lijkt daar niet veel aan te doen. Wat dat concreet gaat betekenen wordt nog verder uitgewerkt. We willen hierover in overleg blijven met PGB, zo hebben we in de Position Paper vastgelegd. 21 Position Paper
DE SAMENLEVING GEEN REGELS, GEEN VERPLICHTINGEN Hoe wil ik oud worden? Het is een kernvraag voor iedereen die de pensioenleeftijd bereikt of in zicht heeft. En wat blijkt? Wonen in woongemeenschappen voor senioren wint aan populariteit. B ij woonvereniging Voormekaar in Boxmeer komen geregeld geïnteresseerden langs. Ze willen weten hoe de 18 bewoners van de 12 appartementen met elkaar leven, en of zo’n woongemeenschap iets voor henzelf is. De bezoekers krijgen uitleg over ‘het concept’ dat onwrikbaar is en er voor zorgt dat de bewoners aangenaam in dit complex wonen. “Je leeft apart, maar toch met elkaar”, legt de jongste bewoonster Yvette Beverwijk (63) dat concept uit. “Er zijn geen regels, geen verplichtingen, er is vrijwilligheid, maar als het idee van de gezamenlijkheid je niet aanstaat, dan moet je niet voor een vorm als onze woonvereniging kiezen.” Gezamenlijkheid is er zeker. Onder en naast de ruime appartementen is op de begane grond een grote tuinkamer met verschillende zitjes, een keukentje, televisie en piano. Twee keer per dag kunnen bewoners aanschuiven bij de koffie. Er zijn vergaderingen over nieuwe plannen of bewoners geven er elkaar uitleg over bijvoorbeeld telefoon of tablet. 22 Tuin Deze ontmoetingsruimte grenst aan een gemeenschappelijke tuin. In een werkplaats heeft iedereen gereedschap ingebracht. Geregeld klussen verschillende bewoners samen of werken ze in de tuin. In een atelier kunnen ze cursussen volgen. Geen tijd of spreekt een bepaalde activiteit niet aan? Dat is geen probleem. Zo slaat Yvette Beverwijk de maandelijkse filmavond wel eens over. Meehelpen met schoonmaken doet ze wel elke week. “Maar als mij gezamenlijk poetsen op zaterdag niet uitkomt, dan doe ik het op vrijdag.” Nederland kent inmiddels veel woongemeenschappen als Voormekaar. Bij de Landelijke Vereniging Gemeenschappelijk wonen van Ouderen vijftig+ (LVGO) zijn er ruim 200 aangesloten - al opgericht of in voorbereiding. Woonvereniging Voormekaar is in 2002 opgericht, in 2007 was het wooncomplex klaar. De woonvereniging is eigenaar van de appartementen. De bewoners betalen ‘woonrecht’. Dat bedrag komt overeen met Woongroep voor seni “Je leef de taxatiewaarde van het appartement plus één twaalfde van de gezamenlijke ruimtes. Koosje van der Horst (75) en haar man Hans (80) waren er vanaf het begin bij betrokken. “We waren benaderd door twee mensen - geen vrienden, we kenden ze een beetje - die nadachten over hoe ze oud wilden worden. Of we wilden meedenken? We stapten er neutraal in, we hadden er nog niet zo’n idee over”, vertelt Koosje. “In dat jaar kreeg mijn man een hersenbloeding. De impact was enorm. Zo moest ons huis verbouwd, want traplopen was moeilijk. We stelden ons vragen als: nu hebben we fijne buren, maar wat wordt de situatie als ze verhuizen?” “Bij Voormekaar, zou een lift komen en brede galerijen. Met de rolstoel moest je overal langs kunnen. We bedachten als groep van alles: privacy is belangrijk, maar ook er voor elkaar zijn, je verantwoordelijk voelen voor de ander. Het nabuurschap. Kortom: we zagen de voordelen van hier wonen en besloten mee te doen. Ik heb nooit spijt gehad.” De bewoners vinden het ook een voordeel dat ze zo dicht bij de kern van het dorp wonen. Winkels, kerk, café en culturele voorzieningen zijn goed bereikbaar. “Ook als je rollator of scootmobiel nodig hebt”, zegt Yvette Beverwijk. “Je blijft daardoor langer zelfredzaam.” Samen wegwijs worden op het web
SEPTEMBER 2023 ExPress nioren: ft apart en met elkaar’ Is er nooit onenigheid tussen bewoners? “We hebben niet gauw gedoe. En als dat wel ontstaat, dan hebben we ‘het concept’ als uitgangspunt. Mensen hier kunnen over hun eigen schaduw heen stappen.” Wanneer? Karin Janssen (65) uit Venray is voor een oriënterend bezoek bij de woonvereniging. “Mijn man is ernstig ziek en woont niet meer thuis”, vertelt ze. “Ik vraag me af of zo’n woongemeenschap iets voor mij is.” Ze woont nu in een heel fijne straat. “Ik heb mijn sociale leven in Venray. Hier in Boxmeer heb ik minder kans om bekenden tegen te komen. Wat is een goed moment om over te stappen? Misschien is 80 wel te oud.” Yvette Beverwijk: “Je moet gezond zijn om in te stappen, want dan kun je investeren in de andere bewoners. Je weet dan voor wie je het samen doet.” “Dat is ook goed voor als je later zelf hulp moet vragen”, vult Koosje van der Horst aan. Geïnteresseerd? Op lvgo.nl staat een lijst van woongroepen en nieuwe initiatieven. Een sfeerrijke tuinkamer met verschillende zitjes Cees Mooij Miriam Szalata 23
DE SCHRIJFSTER NOEM KANKER BIJ DE NAAM Na vijftig jaar optredens een th G Tineke Ouwendijk: “Kanker is je gaat er dood aan.” gewoon een ziekte. Alleen rootse voorstellingen, spectaculair theater. De prestaties van het Gelders Opera en Operette Gezelschap verdienen in boekvorm een monument, vindt Tineke Ouwendijk. Zelf was ze een halve eeuw lang een belangrijke gangmaker van GOOG. De opbrengst van de uitgave gaat naar kankerfonds KWF. Drie broers en evenzovele zussen is ze door die rotziekte kwijtgeraakt. Zelf ook getroffen, noemt Tineke kanker bij de naam. “Mijn gezondheid is goed. 24 De bloedwaarden zijn stabiel. Ik volg een levensverlengende hormoonkuur. Nog steeds noemen mensen de ziekte k. Waarom toch? Kanker is een ziekte als alle andere. Alleen je gaat er dood aan. Je moet van je leven zelf wat maken. Ik vrolijk graag mensen op. Lever op dat gebied met plezier mijn bijdrage.” Marco Bakker Mannetjesputter Ouwendijk organiseerde sinds 1970 als spin in het web ruim vijfhonderd concerten en opera’s. Sloeg haar hand niet om voor producties met een begroting van 80.000 euro. Zocht naar sponsors, knoopte contacten aan en contracteerde solisten. Tot op de dag van vandaag is Tineke impresario van de inmiddels 85-jarige operazanger Marco Bakker. “Bijna kwamen we met ons hele gezelschap in China. Het draaiboek was klaar en de zalen zouden vol zijn – de Chinezen waren verplicht te komen. Iedereen moest voor hotel, ticket en bijkomende kosten ongeveer duizend euro neertellen. Helaas ging de week China niet door. Een paar mensen konden het bedrag niet opbrengen.” Op televisie leverde GOOG bijdragen aan het Songfestival met Gerard Joling, de Kerstshow van Christine Deutekom en specials van Ivo Niehe met Andrea Bocelli. Om maar een greep te doen uit de tientallen programma’s. In openluchttheater Eder Kuil genoten 1700
SEPTEMBER 2023 ExPress heaterbon cadeau T bezoekers van Mozart’s Zauberflöte. Liberty Concert Een hoogtepunt was het optreden op 8 mei 1995 tijdens de World Liberty Concert bij de John Frostbrug in Arnhem. Het programma ter gelegenheid van 50 jaar Bevrijding werd in 45 landen op tv uitgezonden. Als vedettes reden de artiesten van GOOG in een bus door de menigte naar het podium. Het comité van aanbeveling van Tineke’s boek over GOOG klinkt als een klok. Het drietal bestaat uit schrijver/politicus Jan Terlouw, zanger Marco Bakker en Jan Slagter, directeur van omroep MAX. Koude douche Hoewel Tineke Ouwendijk – lid in de orde van Oranje Nassau - in de loop der jaren volop waardering kreeg, had haar afscheid op 3 oktober 2020 in de kerk van Groessen meer van een koude douche. De aandacht van het bestuur concentreerde zich op jubilerende dirigent Hans Lamers (40 jaar lid). Geld was geld ingezameld om een beeldje aan te bieden. De weliswaar op de eerste rij gezeten andere jubilarissen (Henk Serné, Jacques Weerdenburg en Tineke Ouwendijk) werden niet naar voren geroepen maar zouden in de afterparty gehuldigd worden. Tineke: “Rommelig. Ze wisten niet hoe ineke Ouwendijk (Schagen, 1944) raakte als zestienjarige besmet met het krantenvirus. Begon op de afdeling abonnementen van de Helderse Courant en studeerde ’s avonds aan de handelsschool. Na de verhuizing naar Ede ging ze aan de slag bij de Arnhemse Courant – later Gelderlander. De krant werd een springplank om evenementen te organiseren voor lezers. Het boek Theaterbelevingen is te bestellen bij tinekeouwendijk@planet.nl. Prijs: € 19,95 excl. verzenden en incl. verzendkosten € 25,00. De opbrengst gaat naar het Koningin Wilhelmina Fonds. zoiets hoort. Je huldigt toch niemand met de rug naar het publiek? Een aantal mensen ging voor de afterparty al naar huis. Misten de huldiging. Vooral ouderen dachten dat op de party gedanst zou worden. Niet dus. Ik kreeg op de afterparty een theaterbon ter waarde van 35 euro. Dat vond ik een belediging. Heb hem nog. Toen wist ik zeker: ik maak een boek over de theaterbeleving van GOOG.” Theo Leoné Theo Leoné Vol passie in cultuurcentrum Musis Foto: GOOG / Pieter Troost 25
VO KORTE LIJNEN ESSENTIEEL Bas Rietdijk lid Verantwoordingsorgaan: ‘Invoering Wtp is onwaarschijn Vanaf 1 mei 2023 is Bas Rietdijk(73) de derde vertegenwoordiger namens de gepensioneerden en de VVG in het verantwoordingsorgaan van PGB. Na diverse functies in het onderwijs en bedrijfsleven was hij 14 jaar werkzaam als directeur bij het GITP en verantwoordelijk voor het onderdeel organisatie, training en ontwikkeling. De letters GITP staan voor Gemeenschappelijk Instituut voor Toegepaste Psychologie. B as was tien jaar lid van het bestuur van het eigen pensioenfonds GITP waarvan vier jaar als voorzitter. Dit pensioenfonds was klein en het vermogensbeheer werd daarom uitbesteed aan derden. “De lijnen waren erg kort en je kende bijna alle betrokkenen persoonlijk. Dit is nu helaas niet meer mogelijk.” Door strengere regelgeving vanuit de Nederlandsche bank konden de kleine bedrijfsgebonden fondsen niet meer zelfstandig blijven. Na zijn eigen pensionering bleef Bas nog twee jaar voorzitter van het GITP-fonds en in die periode werd de overgang naar PGB een feit. 26 Complexe organisatie Na zijn pensioen is Bas het thema pensioen nauwgezet blijven volgen. “Als je zo lang met alle facetten bezig bent geweest dan blijft het boeien.” Toen er een vacature bij het verantwoordingsorgaan kwam heeft hij gereageerd op de oproep. Sinds 1 mei jl. vervangt hij Nicoline Maarschalk die op een ander terrein actief blijft voor de VVG. Het PGB is een pensioenfonds waar 4040 werkgevers bij zijn aangesloten, verdeeld over 16 sectoren, zoals de grafisch, uitgeverij en visserij, allen met een andere achtergrond en geschiedenis. Naast de sectoren zijn hebben veel niet caogebonden bedrijfspensioenen onderdak bij PGB gevonden zoals Elsevier, CSM Suiker, Wegener en dus ook GITP. “Elke onderneming en branche die erbij kwam wilde zijn eigen regeling zoveel mogelijk in stand houden. Dat maakt de organisatie complex en kostbaar.” Structuur Bas Rietdijk heeft de eerste vergaderingen van het Verantwoordingsorgaan achter de rug en hij is niet ontevreden. “In eerste instantie is het natuurlijk vooral oriënteren en kijken hoe de hazen lopen. Je moet ook oppassen dat je niet wordt bedolven met informatie. Maar er is een duidelijke en werkbare structuur waarbij het algemeen belang van alle deelnemers voorop staat. De onderlinge verhoudingen zijn goed: we hebben immers allemaal het zelfde belang.” Effectief vergaderen is een belangrijk punt voor Bas. “Er worden in de vergadering alleen punten behandeld die door een commissie of werkgroep zijn voorbereid. Dat maakt het orgaan slagvaardiger en voorkomt veel vragen en discussies.” PGB is goed voorbereid Overgang Wtp Nu de nieuwe pensioenwet – Wet toekomst pensioenen - is aangenomen staan de pensioenfondsen voor een zware taak. Rode draad door de nieuwe wet is het meer op de persoon behandelen en inrichten van zijn of haar pensioen. “Dit is een onwaarschijnlijk ingewikkeld proces wat veel van de organisatie vergt. Het zal ook de kosten, om alles voor elkaar te krijgen, flink
SEPTEMBER 2023 ExPress nlijk ingewikkeld’ kunnen verhogen. Het bewaken van die kosten is voor mij een zorg en iets om nauwlettend te volgen. Ik heb wel de indruk dat PGB redelijk goed is voorbereid op de komende veranderingen.” Cees Mooij Frans Molenaar Verantwoording Het verantwoordingsorgaan komt op voor de belangen van werkgevers, werknemers, gepensioneerden en oud-werknemers aangesloten bij PGB. Het pensioenfonds, het bestuur en de raad van toezicht, legt verantwoording af aan het verantwoordingsorgaan over het gevoerde en toekomstige beleid. Het orgaan heeft ook het recht om advies te geven over bijvoorbeeld de hoogte van premies en toetreding van nieuwe werkgevers. Het verantwoordingsorgaan bestaat uit drie keer vijf leden die respectievelijk de werkgevers, gepensioneerden en bonden vertegenwoordigen. Er wordt gewerkt in verschillende commissies en werkgroepen die een bepaald aandachtgebied vertegenwoordigen. Zo zijn er commissies op het terrein van ICT, governance (bestuur), financiën, aansluityingen en communicatie. In het verantwoordingsorgaan zijn drie leden van de VVG vertegenwoordigd. Enkele actuele onderwerpen zijn onder andere: beleggingskeuzes (bijvoorbeeld duurzaam en/of groen) indexering en de transitie naar de nieuwe wet. 27
CLUBJES ZOEKTOCHT NAAR OUD-COLLEGA’S mijn stem wordt dus gehoord waarschuw alle oudcollega’s S 28 inds de nieuwe pensioenwet Wtp ook in de Senaat is aangenomen is de blik gericht op de overgang naar een nieuwe pensioenregeling, die alleen door sociale partners mag worden vormgegeven. Pensioenfondsbesturen moeten vervolgens aangeven of ze die kunnen uitvoeren. Via gepensioneerdenverenigingen die (zoals VVG PGB), voldoen aan de wettelijke eisen kunnen gepensioneerden hun bezwaren en suggesties inbrengen. Dat klinkt goed, maar eenvoudig is het niet. Allereerst: hoe krijg je als VVG inbreng van álle PGB Vertrouwen is go hoorrecht is bete gepensioneerden? Wettelijk mag een VVG alleen namens haar leden spreken. Bij een groot samengesteld pensioenfonds als PGB is niet iedereen lid van de ‘overkoepelende’ VVG PGB. Voordat het Hoorrecht ineens opdook, ging het om gezellige bijeenkomsten met oud-collega’s, uitstapjes en desnoods een nieuwsbrief waarin wetenswaardige ontwikkelingen vanzelf langskwamen. Veel gepensioneerden zijn daarom bij de gepensioneerdenclubjes rond hun vroegere werkgever blijven hangen. Clubjes die vaak nog nooit van Hoorrecht en de bijbehorende zorgplicht jegens de achterban hebben gehoord en waarschijnlijk niet wettelijk eisen voor de uitoefening van Hoorrecht voldoen. Meesterzet Ik zeg u eerlijk: tot ik met pensioen ging, had ik geen weet van het bestaan van
SEPTEMBER 2023 ExPress Lekker van alle lusten genieten ondergebracht bij VVG-PGB. ‘For a few guilders more’ kon ik nu van alle voordelen profiteren! De goede, bijzonder serieuze Pensioenen en Hoorrecht Commissie die bovenop iedere stap in de oed, er Ouderen zouden in de polonaise richting VVG moeten gaan gepensioneerdenverenigingen. Sterker nog: de overdracht van mijn Elsevier pensioen aan PGB is volkomen aan mij voorbijgegaan. Na aanvankelijk braaf de jaarlijkse de post van Stichting Pensioenfonds Elsevier Ondernemingen (herkenbaar Elsevier lettertype met Elsevier logo) min of meer ongelezen in een map te hebben gepropt, raakte ik het spoor bijster. Er vielen onherkenbare brieven op de mat van door mij niet herkende SPEO (lang leve de inmiddels heersende afkortingswoede) waarvan ik er enkele, waarschijnlijk omdat ik het woord ‘pensioen’ had zien staan, nog aan de map heb toegevoegd. Een korte periode kreeg ik nog post van Timeos die, naar ik later vaststelde, ook overwegend in de prullenbak moet zijn beland. Ik ben gered doordat ik, kort voor mijn pensioen, een dikke enveloppe van Pensioenfonds PGB ontving waarin, behalve informatie en een formulier waar ik gegevens moest invullen, een vriendelijke brief zat van de VVG PGB. Of ik (voor een verrassend klein bedrag) bereid was lid te worden van de gepensioneerden vereniging. Omdat het een vriendelijke brief was en het bedrag te overzien ging ik op het aanbod in. Achteraf bezien een meesterzet. Mijn stem wordt dus gehoord! Profiteren Later bleek dat mijn ex-werkgever (Reed-Elsevier) behalve onze pensioenen ook de eigen gepensioneerdenvereniging VGEO met behoud van identiteit had pensioenontwikkeling zit en voortdurend bevindingen uitwisselt met de VVG afgevaardigden in het Verantwoordingsorgaan en dubbel zoveel reünies en uitjes georganiseerd door de beide gepensioneerdenverenigingen. Bij navraag bleek dat (voor zover mij bekend) Elsevier de enige bedrijfsgebonden gepensioneerdenvereniging is die van deze optie gebruik maakt. Ik wens echt alle gepensioneerden die hun pensioen van PGB ontvangen toe dat hun clubje dezelfde stap neemt. Lekker van alle lusten genieten terwijl VVG PGB de onlusten wel oplost! Waarschuw alle oud-collega’s en hun borrelclubjes dat ze z.s.m. lid worden van VVG PGB. Dubbel lidmaatschap loont in hoge mate. Sterker nog: het verschaft u een hoop vertier en eindelijk een stem die gepensioneerden eerder niet hadden. Nicoline Maarschalk Meijer Cees Mooij 29
FOTOWEDSTRIJD MET MOBIEL DE NATUUR IN D e natuur in Nederland mag dan wel onder druk staan, de bossen en velden om ons heen hebben nog steeds heel veel te bieden. Zeker in deze tijd. Met prachtige herfstkleuren van bladwisselende bomen en struiken. Met vogels en andere dieren die zich tegen de koudere wintermaanden beginnen te wapenen door middel van een dik verenpak of een wintervacht. Niet voor niets trekken elke week vele tienduizenden de natuur in om met camera of mobiel al dit moois vast te leggen. Die foto’s zijn het waard om met anderen te delen. ExPress biedt u die gelegenheid. Stuur uw mooiste foto van een landschap, van vogels en van andere dieren per mail naar de redactie van ExPress en wij stellen u misschien in staat om mede de inhoud van de ExPress van 15 december te bepalen. Een deskundige jury, onder voorzitterschap van onze hoffotograaf Cees Mooij, selecteert en kiest de meest 30 aansprekende inzendingen. Ze zullen in de eerstkomende ExPress op deze pagina worden gepubliceerd. Mail uw foto naar redactie@ vvgpgb.nl , vermeld naam en adres en wanneer en waar u de foto heeft gemaakt en wellicht ziet u uw foto over een paar maanden op deze plek terug. Juryvoorzitter Cees Mooij geeft u op bijgaande foto’s alvast een voorproefje. Geurt Bos Laat de herfst schitteren
SEPTEMBER 2023 ExPress Massaclaim of indexatie A ls er op een familiefeestje wordt begonnen over pensioenen, is het oppassen geblazen voor iemand die bovengemiddeld in de materie thuis is. De verleiding is groot om alle gedebiteerde onzin te gaan nuanceren, maar dat levert alleen verliezers op. Zeker als de Stichting PensioenVoldoen.NL van stal wordt gehaald. Het is niet voor niks dat Henk Krol daar woordvoerder van geworden is, dus dat moet wel betrouwbaar zijn, hoor ik u al zeggen. En het kost ook nog eens niks ook om je aan te sluiten bij die massaclaim. No cure no pay. Kom daar bij de pensioenfondsen maar eens om. Het kort geding heeft PensioenVoldoen.NL met vlag en wimpel verloren, maar gelukkig put Henk Krol daar moed uit. Het betekent volgens hem dat er nu nóg meer kans is dat de bodemprocedure succes afwerpt. Het zal, maar in ieder geval dus niet op korte termijn. Dat kan nog jaren duren. Veel van onze leden zitten dan misschien al in de tweede fase van hun welverdiend pensioen. Die hebben er liever nu, dit jaar, volgend jaar én het jaar daarna wat bij. Dat heet indexatie. Minister Schouten heeft bepaald dat de versoepelde indexatieregels (indexeren boven een dekkingsgraad van 105%) vooralsnog blijven bestaan. Dat biedt perspectief. De dekkingsgraad bij PGB bedroeg eind juni 117,1%. Nu zal PGB niet alles boven de 105% weggeven omdat men er ook voor wil zorgen dat er bij het ínvaren over enkele jaren nog wat te verdelen valt. Maar toch… Er zit echter een addertje onder te gras. In het verantwoordingsorgaan hebben we het daar al over gehad met het bestuur. Het indexatiebeleid van PGB schrijft voor dat de indexatie per 1 januari 2024 moet worden gebaseerd op de inflatie zoals die eind september wordt gemeten. En wel volgens de CPI (consumentenprijsindex) van het CBS. En niet de gewone CPI maar meerbepaald de ‘CPI Afgeleid’, dat is de prijsindex waarin geen rekening wordt gehouden met onder meer accijnsverhogingen (denk aan de benzineprijsverhoging op 1 juli!). De gewone CPI bedroeg in september 2022 (ten opzichte van een jaar eerder) 14,5%, de afgeleide 17,1%! Dat is heel hoog, onder meer vanwege de hoge energieprijzen. Die kosten hebben dit jaar echter een duikvlucht genomen. Het zou zomaar kunnen betekenen dat in september de CPI Afgeleid daardoor heel laag uitkomt, misschien wel op of dicht bij nul! En dan staat het eigen beleid van PGB geen indexatie toe. Het beleid zomaar even veranderen kan ook niet, want dat is vorig jaar al gebeurd en De Nederlandsche Bank heeft een broertje dood aan zwabberbeleid. Het bestuur van PGB heb ik in het verantwoordingsorgaan alvast sterkte gewenst als ze de gepensioneerden straks moeten uitleggen dat de CPI Afgeleid geen indexatie toestaat. Qua communicatieopdracht een hopeloze missie. Er is er in Nederland maar één die zoiets voor elkaar zou kunnen krijgen. Maar die is al onder de pannen. Bij de Stichting PensioenVoldoen.NL… Jos van Rijsingen is bestuurslid van de VVG en lid van het verantwoordingsorgaan van PGB en schrijft deze overdenking op persoonlijke titel. Jos van Rijsingen VVG-PGB Bestuur Voorzitter: Ernst Taris ernsttaris@vvgpgb.nl Vice-voorzitter: Jos van Rijsingen, tel. 073-6214378 josvanrijsingen@vvgpgb.nl Penningmeester: Ruud Hollering penningmeester@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenadministratie: Tonnie Klein Hemmink, tel. 06-51605411 ledenadministratie@vvgpgb.nl Bestuurslid/communicatie: Geurt Bos, tel. 06-20770148 redactie@vvgpgb.nl Bestuurslid/ledenservices: Thijs Reuder, tel. 06-52616833 ledenservices@vvgpgb.nl Ledenadministratie/secretariaat: Postadres: Hunzestraat 18, 7555 WB Hengelo Mailadres: ledenadministratie@vvgpgb.nl Telefoon: 06-51605411 Algemeen mailadres: info@vvgpgb.nl Bestuurslid/pensioenwerkgroep: Fieneke van den Brink fienekevandenbrink@vvgpgb.nl Redactie Express: redactie@vvgpgb.nl Secretariaat: secretariaat@ vvgpgb.nl Website: vvgpgb.nl 31 Uitsmijter
32
1 Online Touch