VOOR ONDERNEMER S ADV I SEURS IN DE ADMINIS T R AT IE VE EN FI S C A LE SEC TOR PAGINA 16 De ontbrekende stukjes van de ZZPuzzel PAGINA 20 Ondermijning is het betonrot in de samenleving PAGINA 30 De pensioenwereld verandert JAARGANG 7 UITGAVE 2. 2026
COLOFON INDEX &GO is een uitgave van de Nederlandse Orde van Administratie- en Belastingdeskundigen en verschijnt 4x per jaar. Jaargang 7, uitgave 2, juni 2026 BLADMANAGEMENT Willemijn Hogendorf, Daisy Weber EINDREDACTIE Loft 238 Tekst & Media REDACTIE Hans Pieters, Henk Poker, Eveline aan de Wiel VORMGEVING Campagne, Rotterdam OPMAAK Appeltje Eva, Lith DRUK Dekkers van Gerwen, ’s-Hertogenbosch ABONNEESERVICE Opgave van abonnementen, opzegging en adreswijziging uitsluitend schriftelijk doorgeven aan de uitgever. Indien twee maanden voor het verstrijken van de abonnementsperiode geen schriftelijk bericht van opzegging is ontvangen wordt het abonnement automatisch met een jaar verlengd. Meer informatie over abonnementen via: info@noab.nl ADVERTEREN? Meer informatie via: communicatie@noab.nl Commentaar, ideeën en suggesties? Welkom via: communicatie@noab.nl CONTACT NOAB Rompertdreef 7, 5233 ED ‘s-Hertogenbosch Postbus 2478, 5202 CL ‘s-Hertogenbosch 073 614 14 19 I www.noab.nl ISSN 2666-8068 03 Voorwoord 05 Jezelf vrijspelen 08 Navigeren in woelige tijden 11 Beperking compensatieregeling transitievergoeding uitgesteld 12 “De financieringskloof begint al vóór de aanvraag” 16 De ontbrekende stukjes van de ZZPuzzel 20 Ondermijning is het betonrot in de samenleving 2 &GO magazine 22 Zichtbaar in ChatGPT? Expertise wordt belangrijker dan ooit 26 De betaalbaarheid van de (lease)auto staat onder druk 30 De pensioenwereld verandert 33 Hogere tarieven, maar ook meer onzekerheid onder zzp’ers 36 De fictie van de controleverklaring 12 De fictie van de controleverklaring 36 “Hoe IN DIT NUMMER: concreter, hoe beter” De financieringskloof begint al vóór de aanvraag 5 Jezelf vrijspelen INDEX
Een frisse blik Soms denk ik weleens: ons vak is in een paar jaar tijd misschien wel meer veranderd dan in de twintig jaar daarvoor. Waar het vroeger vooral draaide om cijfers, aangiften en jaarrekeningen, verwachten ondernemers vandaag de dag veel meer van hun adviseur. En terecht. Ze zoeken iemand die meedenkt, overzicht brengt en helpt om keuzes te maken in een wereld die steeds sneller verandert. In deze editie van &GO zie je hoe breed en dynamisch onze branche inmiddels is geworden. We nemen je mee langs thema’s die ondernemers dagelijks bezighouden. Van AI en cybersecurity tot veranderende wetgeving rondom zzp’ers en pensioenen. Thema’s die soms ingewikkeld lijken, maar ondertussen wel direct invloed hebben op ondernemers én op ons dagelijks werk. Wat ik mooi vind om te zien, is dat technologie ons werk misschien slimmer en sneller maakt, maar dat persoonlijk contact juist belangrijker wordt. Ondernemers willen niet alleen een antwoord op hun vraag, maar vooral iemand die naast ze staat en begrijpt wat er speelt. Juist daar zit de kracht van onze kantoren. Technologie kan processen versnellen, maar vertrouwen bouw je nog altijd van mens tot mens. Ook het ondernemerschap zelf verandert. Meer flexibiliteit, nieuwe generaties op de werkvloer en andere verwachtingen rondom werk en privé vragen om een frisse blik op werkgeverschap en samenwerking. Dat vraagt soms om lef, soms om aanpassing, maar vooral om blijven luisteren naar wat ondernemers écht nodig hebben. Ik hoop dat deze editie inspireert, verrast en misschien ook af en toe aanzet tot een ander gesprek aan tafel of op kantoor. Want uiteindelijk ontstaat vooruitgang niet alleen door veranderingen om ons heen, maar vooral door hoe wij ermee omgaan. Veel leesplezier! Hartelijke groet, Dirk-Jan van Blijderveen voorzitter NOAB NOAB.NL 3 VOORWOORD
De kracht van professioneel boekhouden met Basecone en Twinfi eld Jouw processen slim automatiseren? Met Basecone en Twinfi eld Boekhouden voer je administratieve taken snel en effi ciënt uit: Veilig en betrouwbaar • Rijk aan functies • Naadloos proces van factuur tot boeking • Koppelen met vele andere pakketten Kies voor professioneel boekhouden. Kies voor Basecone & Twinfi eld. Jubileumactie Profi teer tijdelijk van extra voordeel op Twinfi eld-abonnementen — een mooi moment om te upgraden of over te stappen
Jezelf vrijspelen Stop met doorrollen, begin met kiezen DOOR: GIJS DE ROOIJ Administratie- en belastingadvieskantoren draaien overuren. De werkdruk stijgt, personeel blijft schaars en digitalisering en nieuwe ontwikkelingen volgen elkaar razendsnel op. Veel kantoren reageren daarop door processen verder te optimaliseren en nóg efficiënter te werken. Maar volgens Maurice Lander van het Sparrer Instituut zit daar slechts een deel van de oplossing. “De meeste kantoren kijken vooral naar binnen,” zegt hij. “Terwijl de echte verandering juist zit in hoe je van betekenis bent voor ondernemers.” NO AB.NL 5 ONDERNEMERS
Lander, zelf accountant, werkte jarenlang binnen de accountancy en stapte later over naar het bedrijfsleven. Daar draaide het niet alleen om cijfers en rapportages. “Het ging vooral over de toekomst van organisaties en de keuzes die daarbij horen.” Toen hij in 2011 terugkeerde naar de branche, zag hij dat veel administratie- en belastingadvieskantoren nog steeds sterk focussen op productie. “Kantoren zijn ingesteld op zoveel mogelijk klanten. Meer klanten betekent meer administraties, jaarrekeningen, aangiftes en deadlines. En ook meer onverwacht en spoedeisend werk. Terwijl ondernemers juist behoefte hebben aan aandacht, betrokkenheid en iemand die meedenkt.” En als het aan Lander ligt gaat AI ons helpen in die rol te komen. Door taken in het productieproces over te nemen en met vaktechnische bijdragen te komen. ‘JE KUNT VANDAAG DE DAG NIET MEER ALLEEN VAREN OP VAKTECHNISCHE KENNIS. HET GAAT STEEDS MEER OM DE MENSELIJKE MAAT’ DE BEHOEFTE VAN ONDERNEMERS VERANDERT Volgens Lander onderschatten kantoren die behoefte nog vaak. “Veel kantoren denken dat ze adviserend werken omdat ze gesprekken voeren met ondernemers. Maar kijk je echt vanuit het perspectief van die ondernemer? Of vooral vanuit het kantoor?” Ondernemers zoeken volgens hem steeds vaker een sparringpartner die helpt overzicht en richting te houden. Daar ligt volgens Lander een kans voor administratie- en belastingadvieskantoren. Ze zitten al dicht op de ondernemer, maar blijven vaak focussen op productie en interne optimalisatie. “Er wordt veel gekeken naar processen, software en efficiëntie, maar ondertussen verandert de behoefte van de klant. Je kunt vandaag de dag niet meer alleen varen op vaktechnische kennis. Het gaat steeds meer om de menselijke maat. Echt luisteren naar wat er bij de ondernemer speelt en meebewegen met verandering.” MINDER KLANTEN, MEER BETEKENIS Volgens Lander ontstaat meer rust wanneer kantoren kiezen voor meer betekenis bij een wat kleinere groep klanten. Zeker als de personeelsbezetting een grote uitdaging is. “Die aanpak levert sterkere klantrelaties op én meer grip op het inkomende werk. Je wordt waardevoller voor ondernemers en dus minder afhankelijk van digitalisering.” Daar hoort wel een andere houding en een andere manier van prijzen bij. Veel kantoren vullen uren met inspanning die niet altijd van waarde is. “Terwijl je juist meer ruimte creëert als je kijkt naar de werkelijke waarde die je toevoegt. Zo kan een adviseur soms in een paar minuten een erg waardevol advies geven.’’ DE BOTTLENECK BINNEN KANTOREN Veel administratie- en belastingadvieskantoren lopen volgens Lander tegen dezelfde bottleneck aan. Vrijwel alle klantrelaties cumuleren bij de kantoorhouder. Tegelijkertijd willen veel medewerkers juist meer klantcontact. Toch krijgen ze die ruimte vaak niet. “Kantoorhouders denken regelmatig dat medewerkers nog niet genoeg kennis hebben,” zegt hij. Volgens Lander draait relatiebeheer niet alleen om vaktechniek. “Het begint met luisteren en begrijpen wat een ondernemer nodig heeft. De ondernemer gaat dan ook beter naar ons luisteren als wij om zijn medewerking vragen. Specialistische kennis kan later altijd nog worden toegevoegd vanuit de tweede lijn.’’ Door klantcontact breder binnen teams te organiseren wordt continuïteit een zaak van iedereen. Daarnaast 6 &GO magazine
“HET BEGINT MET LUISTEREN EN BEGRIJPEN WAT EEN ONDERNEMER NODIG HEEFT. DE ONDERNEMER GAAT DAN OOK BETER NAAR ONS LUISTEREN ALS WIJ OM ZIJN MEDEWERKING VRAGEN” merkt hij dat deze manier van werken medewerkers nieuw elan en perspectief geeft. “Mensen krijgen meer verantwoordelijkheid. En de kantoorhouder speelt zich vrij! Wanneer alles via de kantoorhouder loopt, is een kantoor uiteindelijk ook minder waard bij overdracht.’’ BEGIN MET KIEZEN Vanuit zijn jarenlange ervaring als docent binnen het educatieprogramma van NOAB ziet Maurice Lander dagelijks waar kantoorhouders tegenaan lopen. Wat Lander drijft, is dat hij dagelijks ziet waar kantoorhouders tegenaan lopen. “Mijn kantoor draait eigenlijk prima, maar het draait om mij”, is een uitspraak die hij vaak hoort. Volgens hem ligt daar de kern van het probleem. De waan van de dag bepaalt alles. Hoe hard een kantoorhouder ook werkt, het lukt vaak niet om los te komen van de dagelijkse operatie. De uitweg ligt volgens Lander buiten de comfortzone. Dat begint met het creëren van ruimte. “Ruimte in je hoofd voor nieuwe inzichten, ruimte in de samenwerking met je team en klanten en ruimte in de manier waarop je waarde creëert én beloond krijgt.” Zijn boodschap is helder: stop met doorrollen, houd je kantoor én jezelf kritisch tegen het licht en begin bewust te kiezen. Vanuit die gedachte ontwikkelde het Sparrer Instituut samen met NOAB het Fasttracktraject Orde op Zaken. Hier werken administratie- en belastingadvieskantoren aan meer rust, structuur en waarde vanuit een andere kijk op dienstverlening. Uiteindelijk draait het volgens Lander om de vraag: “Kantoorhouder, wat zijn jouw voorwaarden? En hoe smelten we die om tot een nieuwe succesformule voor jou, je team en je klanten?” NOAB.NL 7 ONDERNEMERS COVERARTIKEL
Navigeren in woelige tijden DOOR: HANS PIETERS Als ondernemer heb je te maken met veel onzekerheden en bedrijfsrisico’s. Denk aan de verstoringen in de keten, zoals bij de coronapandemie, reputatieschade of cybercriminaliteit. Je kunt risico’s ook benaderen als kans, verklaart riskexpert Sonja Janicijevic bij Aon Global Risk Consulting. Het mkb heeft behoefte aan hands-on oplossingen, meent Sonja Janicijevic. “Vrijwel alle risico’s die ondernemers in het mkb lopen, zijn direct of indirect ondernemersrisico’s.” Om er meteen een nuancering aan toe te voegen: “Vaak zien we dat ondernemersrisico’s de thema’s zijn waar een ondernemer gezien zijn business de focus op heeft. Die in het directe verlengde liggen van hetgeen hij doet.” Als voorbeeld noemt ze een (groot-) handelsonderneming. “Dan denk je direct aan je betaaltermijnen en niet-betalende klanten. Bij een supply chain kom je redelijk snel uit bij je toeleveranciers en producten.” 8 &GO magazine RISICOMANAGEMENT Samen met Paul Claes is Janicijevic auteur van hét handboek Risicomanagement. Voor Aon adviseert ze met name grote bedrijven. “Vaak is het gevoel van onzekerheid bepalend of een risico als prioriteit op de bestuurdersagenda wordt gezien,” verklaart ze. Zo heeft het reputatierisico van social media jarenlang de top 10-lijsten van de Aon-surveys aangevoerd. “Niet omdat het risico opeens groter was. Bedrijven vonden het minder grijpbaar, waardoor de gevolgen minder goed waren te controleren.” Momenteel staat cyberrisico bovenaan, samen met complexe supply chains en de geopolitieke onrust.
“RISICO’S BLIJVEN WOLKJES. HET ZIJN ONZEKERHEDEN DIE DE ENE DAG MINDER EVIDENT ZIJN DAN DE ANDERE. JE HEBT NOOIT DE ZEKERHEID DAT JE 100% VOLLEDIG BENT” In het gesprek brengt ze het begrip risicomanagement terug tot een behapbare definitie. “Welke zaken zijn belangrijk voor je continuïteit? Bekendheid is de basis. Als je de risico’s kent, weet je ook wat er op je pad kan komen. Vervolgens kun je een afgewogen beslissing nemen rondom jouw ‘risk appetite’.” De basis van ondernemerschap is de vraag: ‘wat kan ik dragen?’, vervolgt ze. “Alle risico’s verzekeren of borgen kost altijd geld. Dat hoeft niet in euro’s te zijn. Het kan ook gaan om zekerheden die je in je proces inbouwt, waardoor processen langer duren of extra moeten worden gecontroleerd.” SCENARIOANALYSE Haar ervaring is dat organisaties vaak niet zo goed onder woorden kunnen brengen waar de mogelijke problemen zitten. “In de eerste fase ga je gewoon een breed gesprek aan om te onderzoeken waar de behoefte ligt. Het kan zijn dat de cultuur binnen het bedrijf niet zo risicobewust is. Vaak illustreren we de risico’s aan de hand van scenario’s, bijvoorbeeld aansprakelijkheid. Dat is een risico dat niet zo zwart-wit is. Een brand kun je redelijk kwantificeren in financiële termen. Bij aansprakelijkheid is dat veel lastiger, omdat je te maken hebt met jurisprudentie.” Ze vervolgt: “Heel veel organisaties zijn zich niet echt bewust van hoeveel aansprakelijkheidsrisico’s ze lopen. Juist omdat het zo’n abstract risico is.” Het cyberrisico is zo’n relatief nieuw risico. “Met een scenarioanalyse proberen we zo goed mogelijk in te schatten wat een maximaal scenario zou kunnen zijn. Dat gaat over continuïteit en reputatieschade. Maar ook over schadeclaims en boetes vanuit de Autoriteit Persoonsgegevens.” Heel veel risico’s worden in Nederland al geborgd, omdat je ze moet beheersen vanuit de wet- en regelgeving, zoals bijvoorbeeld de Arbowetgeving. TOP-OF-MIND “Vanuit het perspectief waarin wij organisaties adviseren, proberen we de focus van de primaire risico’s waar ze zich sowieso op richten zo breed mogelijk te maken naar allerlei soorten risicocategorieën.” Ze gebruikt beeldspraak om haar werk te verhelderen. “Risico’s blijven wolkjes. Het zijn onzekerheden die de ene dag minder evident zijn dan de andere. Je hebt nooit de zekerheid dat je 100% volledig bent. Maar het doel van alle adviseurs is een zo breed en volledig mogelijk beeld te schetsen van de risico’s of gevaren waar je als ondernemer tegenaan loopt.” En dat is net als het weer veranderlijk. “Tien jaar geleden zou je cyberrisico niet een ondernemersrisico hebben genoemd waar ondernemers super op gefocust zijn. Terwijl ik vandaag de dag geen ondernemer kan bedenken die níet bang is om gehackt te worden. Los van de business waarin je zit, is dat top-ofmind geworden.” Omgekeerd is het gevoel van risico op een pandemie heel snel weer naar de achtergrond verdwenen. Wat vanuit de psychologie misschien wel te verklaren is, maar niet per se verstandig, is haar overtuiging. “Ik ben ruim twintig jaar riskconsultant en in die periode zijn er zeker drie momenten geweest dat een pandemie grote impact had. En telkens als er geen concrete dreiging meer is, verzwakt de aandacht.” NOAB.NL 9 ONDERNEMERS
KANSPOTENTIEEL Janicijevic onderscheidt ondernemersrisico’s en ‘zuivere’ risico’s. “Dat zijn risico’s die alleen een ‘downside’ hebben, zoals brand, aansprakelijkheid of ziekte.” Ondernemersrisico’s hebben zowel een kanspotentieel als een verliespotentieel in zich, verklaart ze. “Je risicomanagement kan een concurrentievoordeel opleveren. Je kunt risico’s ook benaderen als kans. Als je jouw leveringszekerheid of de kwaliteit van je dienstverlening goed organiseert, wordt het een asset. Want heel veel maatregelen die je neemt in het kader van risicomanagement verhogen de efficiency en professionaliteit van je organisatie.” Ze maakt een vergelijking met duurzaamheidsmaatregelen. “Die leiden vaak tot een kostenbesparing en zijn een asset nu governance, risk en compliance steeds meer naar elkaar toegroeien, en steeds meer grote bedrijven duurzaamheidsdoelen vastleggen.” LEESTIP: Sonja Janicijevic, Paul Claes Risicomanagement 3.0 - Bouwen aan wendbare en robuuste organisaties. 603 p. Noordhoff, 2026. “ALS JE DE RISICO’S KENT, WEET JE OOK WAT ER OP JE PAD KAN KOMEN” 10 &GO magazine
Beperking compensatieregeling transitievergoeding uitgesteld Per 1 juli 2026 zou de Wet beperking compensatieregeling transitievergoeding bij ontslag door langdurige arbeidsongeschiktheid (Compensatieregeling LAO) van kracht gaan. De inwerkingtreding is echter uitgesteld tot 1 januari 2027 of later. Het wetsvoorstel raakt grote en middelgrote werkgevers. De Hoge Raad heeft in haar zogenoemde Xella-beslissing overwogen dat wanneer is voldaan aan de vereisten voor beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens langdurige arbeidsongeschiktheid, de werkgever op grond van goed werkgeverschap in beginsel gehouden is in te stemmen met een voorstel van de werknemer tot beëindiging van het (slapende) dienstverband met wederzijds goedvinden, onder toekenning van een vergoeding ter hoogte van de transitievergoeding. De invulling van deze norm van goed werkgeverschap vindt haar grondslag in het bestaan van de wettelijke compensatiemogelijkheid. “Het beperken van de wettelijke compensatiemogelijkheid heeft daarom mogelijk invloed op de werking of reikwijdte van deze in de rechtspraak ontwikkelde norm,” zegt Lilian van den Ende van Dijkstra en Van den Ende Advocaten in Amsterdam. De reden voor het invoeren van deze wet per 1 juli 2026 is een structurele besparing van 380 miljoen euro wat al in de begroting is opgenomen, schreef de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in een brief van 11 december 2025. Een vertraging van het invoeren van dit wetsvoorstel van een half jaar zal leiden tot een incidenteel besparingsverlies van circa € 230 miljoen, aldus de minister. De inwerkingtreding is echter uitgesteld tot 1 januari 2027 of later. NIET REALISTISCH In een brief van 24 april jl. heeft minister Vijlbrief aangegeven dat de datum van 1 juli a.s. niet realistisch meer is, daar het wetsvoorstel nog door de beide Kamers moet worden behandeld. UWV heeft aangegeven minimaal drie maanden nodig te hebben vóór inwerkingtreding voor onomkeerbare stappen. En in het coalitieakkoord is aangegeven de gehele compensatieregeling te willen afschaffen. Voorts dienen werkgevers en werknemers op tijd te worden geïnformeerd. Van den Ende: “De minister acht het om deze redenen onverstandig vast te houden aan 1 juli 2026. Dit half jaar vertraging leidt tot een besparingsverlies, dat van dekking zal worden voorzien op de SZW-begroting bij de Miljoenennota 2027.” Er dient te worden afgewacht wat het nieuwe wetsvoorstel van de minister zal zijn. WAT BETEKENT DIT VOOR DE WERKGEVER VOOR DE REST VAN 2026? Huidige situatie: Tot 1 januari 2027 kunnen alle werkgevers, ongeacht hun grootte, nog steeds compensatie aanvragen voor de transitievergoeding na twee jaar ziekte. Per 2027: Het is de bedoeling dat de compensatie vanaf 1 januari 2027 definitief beperkt wordt. Naar verwachting kunnen dan alleen nog zogeheten kleine werkgevers (met minder dan 25 werknemers) aanspraak maken op deze vergoeding. Actuele informatie: Kijk voor de exacte voorwaarden en aanvraagtermijnen op de desbetreffende pagina’s op uwv.nl. NOAB.NL 11 ADVIES
“De financieringskloof begint al vóór de aanvraag” DOOR: EVELINE AAN DE WIEL Bijna 40 procent van de ondernemers in Nederland is vrouw, maar slechts 15 procent van de zakelijke financiering komt bij vrouwelijke ondernemers terecht. Toch blijken vrouwelijke ondernemers die daadwerkelijk een financieringsaanvraag indienen, vrijwel even succesvol als mannen. Het grootste verschil zit eerder in de stap daarvóór: vrouwen vragen minder vaak financiering aan. Juist daar kunnen accountants en financieel adviseurs een belangrijke rol spelen, zegt Laila de Rooij, directeur Informatie en Advies bij KVK.
“ALS DE VRAGEN DIE NORMAAL AAN MANNEN WORDEN GESTELD OOK VAKER AAN VROUWEN GESTELD ZOUDEN WORDEN, DAN ZOU DAT ENORM HELPEN” Uit onderzoek van het CBS blijkt dat 47 procent van de vrouwelijke ondernemers met een financieringsbehoefte daadwerkelijk een aanvraag indient, tegenover 59 procent van de mannelijke ondernemers. Tegelijkertijd verschilt het succespercentage daarna nauwelijks: van de vrouwelijke ondernemers die een aanvraag doen, krijgt 89 procent de financiering geheel of gedeeltelijk toegekend, tegenover 90 procent van de mannen. MEER VOORBEREIDING, MEER TWIJFEL De grootste drempel ontstaat dus vaak al vóór de aanvraag. “Vrouwen bereiden zich vaak heel grondig voor,” zegt De Rooij. “Maar die uitgebreide voorbereiding verhoogt soms ook de drempel om uiteindelijk daadwerkelijk financiering aan te vragen.” Bij KVK ziet men dat vrouwelijke ondernemers financiering vaak anders benaderen dan mannelijke ondernemers. Ze zijn gemiddeld kritischer op zichzelf als ondernemer en stellen hoge eisen aan hun ondernemerschap. Die onzekerheid gaat niet alleen over de financieringsaanvraag zelf, maar ook over de vraag of zij voldoende kennis, ervaring of ondernemersvaardigheden hebben. “Ze zoeken meer naar zekerheid en hebben meer vertrouwen nodig om uiteindelijk die stap echt te zetten.” Volgens De Rooij zit daarin een opvallende paradox: juist ondernemers die zich uitgebreid voorbereiden en risico’s zorgvuldig afwegen, blijken zichzelf soms eerder af te remmen. Die grondige voorbereiding betekent overigens niet dat vrouwelijke ondernemers minder kansrijk zijn. Integendeel: ondernemers die hun plannen zorgvuldig onderbouwen en risico’s goed in kaart brengen, blijken vaak succesvol in hun financieringsaanvraag. DREMPELS WEGNEMEN Een adviseur kan in die fase veel betekenen: niet alleen als financieel specialist, maar ook als sparringpartner die ondernemers helpt om realistischer naar hun kansen te kijken. “Financieel adviseurs kunnen die drempels wegnemen en ondernemers zelfverzekerder maken in hun aanvraag. Zij kennen de financieringswereld als geen ander en weten welke informatie een bank of andere financier nodig heeft.” Dat gaat verder dan alleen het begeleiden van financieringsaanvragen of het opstellen van prognoses. Juist in gesprekken over groei, investeringen en ondernemerschap kunnen accountants en adviseurs ondernemers helpen om financieringsmogelijkheden beter in beeld te krijgen. Bijvoorbeeld door mee te denken over de vraag of externe financiering nodig is en welke financieringsvorm het best bij een onderneming past. ONBEKEND MET ALTERNATIEVE FINANCIERING Daarnaast ziet KVK een duidelijke informatiekloof tussen mannen en vrouwen bij het vinden van financiering. Veel vrouwelijke ondernemers kennen vooral de traditionele banklening, terwijl het financieringslandschap de afgelopen jaren veel breder is geworden. Volgens De Rooij blijven daardoor financieringsmogelijkheden soms buiten beeld, terwijl ze goed kunnen aansluiten bij de fase of ambities van een onderneming. NOAB.NL 13 ONDERNEMERS
“ADVISEURS KUNNEN ÉCHT HELPEN OM DREMPELS WEG TE HALEN” Adviseurs kunnen daarin een belangrijke gidsfunctie vervullen. Daarbij hoeven zij het wiel niet zelf uit te vinden. KVK ondersteunt ondernemers onder meer via de onafhankelijke FinancieringsGids, waarin verschillende financieringsvormen en financiers overzichtelijk zijn samengebracht. Via een keuzehulp krijgen ondernemers inzicht in welke financieringsoplossingen bij hun situatie kunnen passen. OOK FINANCIERS SPELEN EEN ROL De verantwoordelijkheid ligt overigens niet alleen bij ondernemers zelf. Ook aan de kant van financiers spelen onbewuste patronen mee. “Mannen krijgen vaak vragen over groei en succes: wat zijn je ambities? Vrouwen krijgen eerder vragen over risico’s en of ze alles wel goed hebben overdacht.” Daarnaast zijn vrouwelijke ondernemers relatief vaak actief in sectoren als zorg, dienstverlening, cultuur en horeca. Sectoren die financiers traditioneel als risicovoller beoordelen dan bijvoorbeeld techniek of zakelijke dienstverlening met meer onderpand. Dat betekent niet dat vrouwelijke ondernemers automatisch minder kansrijk zijn, maar wél dat aanvragen in sommige sectoren kritischer worden bekeken. Volgens De Rooij helpt het wanneer financiers zich bewuster worden van verschillen in vraagstelling richting mannelijke en vrouwelijke ondernemers. “Als de vragen die normaal aan mannen worden gesteld ook vaker aan vrouwen gesteld zouden worden, dan zou dat enorm helpen.” DE ADVISEUR ALS VERTROUWENSPERSOON KVK probeert de informatiekloof onder meer te verkleinen met ondernemersadviseurs die ondernemers telefonisch of fysiek begeleiden. Ook verwijst de organisatie ondernemers door naar Stichting Ondernemersklankbord, waar ervaren oud-ondernemers starters en groeiondernemers coachen. “We zien dat ondernemers daardoor zelfverzekerder worden en beter weten wat ze willen. Dat helpt enorm.” KVK ziet ook een belangrijke rol voor accountants en financieel adviseurs als schakel tussen ondernemer en financier. Niet alleen als specialist op het gebied van cijfers en regelgeving, maar ook als partij die ondernemers helpt om met meer vertrouwen keuzes te maken. Omdat accountants en adviseurs vaak al vroeg betrokken zijn bij ondernemersplannen, kunnen zij financiering volgens De Rooij eerder bespreekbaar maken. Niet pas wanneer een ondernemer al bij een bank aanklopt, maar juist in de fase daarvóór: wanneer ondernemers nog twijfelen of een volgende stap haalbaar of verantwoord is. In gesprekken over groei of investeringen kunnen adviseurs signaleren dat vrouwelijke ondernemers terughoudender zijn dan nodig. Juist door die onzekerheid bespreekbaar te maken, kunnen zij helpen om de stap naar externe financiering kleiner te maken. “Wees je bewust van de positie die je als schakel hebt tussen ondernemers en financiers,” zegt De Rooij. “Adviseurs kunnen écht helpen om drempels weg te halen.” 14 &GO magazine
“Van kenniseconomie naar intelligente economie dankzij AI” DOOR: HENK POKER AI is niet meer weg te denken. Toch blijkt uit het MKB-barometeronderzoek van Exact dat minimaal de helft van de mkb’ers nog huiverig is voor AI en AI als een bedreiging voor de traditionele bedrijfsmodellen ziet. Dat geldt voor vrijwel elke branche, dus ook voor accountants en boekhouders. “AI wordt vooral nog ad hoc gebruikt”, zegt Wilco Kraaij, verantwoordelijk voor AI binnen Exact. “Mijn advies? Ga gewoon beginnen en maak het niet te groot.” AI gaat als zelfstandige productiefactor fungeren, naast de traditionele factoren zoals arbeid, menselijke kennis en kapitaal, verwacht men bij Exact. “Zo wordt AI de katalysator van kenniseconomie naar intelligente economie. In de kenniseconomie moet de mens zelf data analyseren en interpreteren. De vraag was daarbij of er zaken efficiënter konden en daar zorgden softwareleveranciers dan meestal voor. In de intelligente economie analyseert AI data en past het toe. Dat kan helpen bij de operationele druk, het tekort aan personeel en het realiseren van betere marges.” INDIVIDUELE MEERWAARDE DOOR ADVIES OP MAAT Maar, waar moet je beginnen, is een vraag die veel kantoren bezighoudt. “Start met het maken van een efficiencyslag”, zegt Kraaij. “Loop alle interne processen door en kijk waar AI deze processen kan standaardiseren. Vervolgens kijk je naar de strategische kant. AI kan elke klantcase interpreteren, waardoor je individuele meerwaarde creëert en klanten beter op maat kunt adviseren. En dat kost je dan ook nog eens minder tijd.” Dat betekent echter wel dat het traditionele verdienmodel onder druk staat. “Blijf je rekenen in uren, dan straft AI je businessmodel af en krijgt het geen kans.” AI vraagt om een andere manier van denken. “Je gaat van ROI, return on investment, naar ROAI, Return on AI investment. Dus, van kostenbesparing, omzetgroei en uren schrijven naar operationele efficiëntie, een betere kwaliteit van beslissingen, meer klantbeleving en uiteindelijk een strategische voorsprong. Oftewel, de uren verdwijnen, terwijl de waarde voor de klant hoger wordt. En dat is waar het om gaat, hoe blijf je relevant en welke waarde ga je leveren in een wereld met AI. Daar kun je vervolgens een prijskaartje aan hangen.” AI-AGENTS Exact heeft inmiddels diverse AIagents ontwikkeld, een autonoom softwareprogramma dat AI gebruikt om zelfstandig doelen te bereiken. Je kunt een vraag stellen aan de AI-agents, maar deze kunnen zelf ook initiatief nemen, complexe taken plannen en verschillende handelingen uitvoeren zonder de tussenkomst van mensen. “We werken momenteel bijvoorbeeld aan een Financial Agent, die gaat helpen bij het analyseren van financiële data en daar direct inzichten uithaalt. Je kunt ook zelf vragen stellen, waarna de Financial Agent de financiële cijfers interpreteert en antwoorden, analyses en aanbevelingen geeft.” “We leven in een tijdperk waarin veel gaat veranderen”, besluit Kraaij. “Mijn advies is om na te denken over wat de waarde van je dienstverlening is, waar je in de toekomst naartoe wilt en welke rol AI daarin kan spelen. Ga het gewoon doen en doe het in kleine stapjes.” www.exact.com NOAB.NL 15 ADVERTORIAL
De ontbrekende stukjes van de ZZPuzzel DOOR: HANS PIETERS Sinds het einde van het handhavingsmoratorium op 1 januari 2025 staat de positie van de zzp’er vol in de schijnwerpers. Oifik Youssefi en Sem Overduin van Headfirst Group bieden met hun boek De ZZPuzzel geen routekaart uit het zzp-doolhof. Wél worden de knelpunten beter zichtbaar. Gevraagd naar de aanleiding voor De ZZPuzzel antwoorden Youssefi en Overduin: “Het is een maatschappelijk gevoelig dossier. Op social media las je emotionele reacties. Zzp’ers wisten niet goed waar ze aan toe waren. De discussie is ook heel erg gevoed door misinformatie.” Voor hun boek hebben Youssefi en Overduin wetenschappers, politici en belangenbehartigers geïnterviewd en data verzameld. “We hebben er een boek van gemaakt, waarin we het zzpdossier feitelijk uiteenzetten.” “HET IS ALTIJD EEN ZOEKTOCHT GEWEEST TUSSEN VRIJHEID GEVEN EN DE MEEST KWETSBARE ZZP’ERS BESCHERMEN” VRIJHEID GEVEN VS. BESCHERMEN Het is een tijdig boek. Er is een nieuw kabinet en een minister van Werk en Participatie, Thierry Aartsen, die zich verbonden voelt met zzp’ers. In een recente brief aan de Kamer benadrukt hij het belang van zzp’ers voor de arbeidsmarkt en de Nederlandse economie. Hij zet in op invoering van de nieuwe Zelfstandigenwet. Met het wetsvoorstel Rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst bij laag uurtarief wil het kabinet schijnzelfstandigheid tegengaan en werkenden met een laag uurtarief een betere positie geven. “Met de VAR kreeg je als opdrachtgever en zzp’er een soort van vrijwaring aan de voorkant. Alleen, doordat de handhaving niet van de grond kwam en keer op keer is uitgesteld, heeft de markt zich gewoon doorontwikkeld. En ben je met een paar keer met je ogen knipperen tien jaar verder.” De auteurs wijzen op de ideologische, politieke discussie in de Kamer rondom de VAR en de Wet DBA. “Vanuit de PvdA is ingezet op bescherming van de zzp’er en zijn opdrachtgevers verantwoordelijk gemaakt voor de juiste beoordeling van de arbeidsrelatie. En daartegenover heb je de meer liberale partijen die zelfstandig ondernemers alle vrijheid willen bieden. Die frictie zie je terug in de politieke benadering van het zzp-dossier in die tijd,” stelt Youssefi. “Het is altijd een zoektocht geweest tussen vrijheid geven en de meest kwetsbare zzp’ers beschermen. Het zou mij niet verbazen als die discussie bij de behandeling van de 16 &GO magazine
Sem Overduin en Oifik Youssefi nieuwe Zelfstandigenwet weer terugkeert.” Overduin valt hem bij: “Het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid en de arbeidsmarkt is gestoeld op een arbeidsovereenkomst, met alle bescherming en rechten die daarbij komen kijken voor werknemers. Ik denk dat de hele zzp-discussie minder politiek en maatschappelijk gevoelig wordt, als je de verschillen in sociale zekerheid en fiscaliteit tussen contractvormen meer eensluidend probeert te maken. Op zich is die beweging al ingezet met de afbouw van de zelfstandigenaftrek en de mkb-winstvrijstelling, en de wens om tot een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen te komen.” Tegelijkertijd relativeert hij het effect hiervan op de aantrekkingskracht om als zzp’er aan de slag te gaan. “In Vlaanderen zijn de verschillen tussen beide contractvormen veel kleiner, maar groeit het aantal zzp’ers harder dan in Nederland. Het gaat dus ook om veranderingen in de samenleving en de wens om meer autonomie te hebben.” IMPACT HANDHAVING In sommige sectoren zijn opdrachtgevers terughoudender om zzp’ers in te huren, blijkt uit een opiniemonitor onder 1300 (hoogopgeleide) zelfstandige professionals die Oifik en Sem recent hebben gedaan voor HeadFirst Group. “Je kunt in de breedte nog steeds prima werken met zzp’ers. Het kader waarbinnen kan worden samengewerkt, is al een aantal jaar duidelijk, dat is het Deliveroo-arrest uit 2023 en de FNV/Uber-uitspraak van afgelopen januari. De gezichtspunten die de Hoge Raad in het Deliverooarrest heeft geformuleerd, kun je als opdrachtgever in principe gewoon gebruiken om te kijken of de feitelijke werkomstandigheden daarmee overeenkomen,” vertelt Youssefi. Overduin wijst op de rol van de zzp’er zelf. “Wat we niet hebben onderzocht, is de vraag of zzp’ers naar aanleiding van de gezichtspunten en het feit dat het externe ondernemerschap een volwaardig onderdeel van de beoordeling is, daar ook echt mee aan de slag gaan? Je hoopt natuurlijk van wel. Het is niet zo dat werken met zzp’ers verboden is. Alleen moet je wel kunnen aantonen dat je echt zzp’er bent. Ons advies is: ga ook aan de slag met je eigen ondernemerschap. Investeer in jezelf door middel van trainingen en cursussen. Kijk of het mogelijk is om meerdere opdrachtgevers te hebben. Zorg dat je ook altijd ondernemersrisico loopt en bouw op die manier aan je reputatie als zelfstandig ondernemer.” NOAB.NL 17 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN
“HET IS NIET ZO DAT WERKEN MET ZZP’ERS VERBODEN IS. ALLEEN MOET JE WEL KUNNEN AANTONEN DAT JE ECHT ZZP’ER BENT” GEVOELIGE DISCUSSIE Youssefi wijst op een onderzoek uit 2025 door Paul Zevenbergen en Niels van der Neut, die op basis van zestig rechtsuitspraken onderzochten wat het meest van gewicht is bij de bepaling van een arbeidsrelatie. “Dan zie je dat extern ondernemerschap daarin een belangrijke rol speelt. Je moet echt inspanningen leveren om te laten zien dat je manoeuvreert als ondernemer.” Beiden begrijpen dat de gemiddelde opdrachtgever of zzp’er het lastig vindt om door de bomen het bos te zien. “Het voelt voor mensen ongrijpbaar. De arbeidskwalificatie is heel individueel. Het zzp-dossier is een gevoelige discussie. Juist omdat mensen het liefst lekker aan het werk willen. En voor hun gevoel ineens worden geconfronteerd met allerlei randvoorwaarden,” ziet Youssefi. “Opdrachtgevers willen heel graag compliant werken. Ook omdat ze aan de buitenwereld willen laten zien dat ze niet de randen van de wet opzoeken.” Het waterbedeffect richting vaste dienst of een constructie via een detacheerder of uitzendconstructie is grotendeels uitgebleven, stelt Youssefi. “De meerderheid van de zzp’ers van onze opiniemonitor willen gewoon doorgaan als zzp’er. Je ziet ook dat opdrachtgevers die eerst kiezen om niet met zzp’ers te werken, op een gegeven moment daarop terugkomen. Uiteindelijk moet het werk gewoon worden gedaan.” Het betekent evengoed dat opdrachtgevers de controle serieus moeten nemen. “Eind vorig jaar heeft de Aannemersfederatie Nederland gemeld dat er voor miljoenen aan naheffingen is opgelegd in de bouw- en infrasector. In dat licht kan het dat bedrijven denken: ‘als ik met een zzp’er werk, neem ik een risico’.” Die overreactie is niet nodig. “Inhuren kan gewoon, alleen niet als een soort verkapt dienstverband.” 18 &GO magazine In het slothoofdstuk, ‘Hoe nu verder?’ concluderen beide auteurs dat het dossier niet kan worden opgelost met nóg een extra wet of regel: niet omdat zzp’ers het systeem frustreren, maar omdat het systeem hun rol onvoldoende kan plaatsen. Dat is alleen op te lossen met een hervorming van het arbeidsrecht en het socialezekerheidsstelsel. Met als fundament een nieuwe balans tussen keuzevrijheid, sociale zekerheid, zelfstandigheid en solidariteit. LEESTIP: Sem Overduin en Oifik Youssefi, De ZZPUZZEL
NOAB adviesgroep voor leden NOAB heeft een betrouwbaar netwerk van specialisten opgebouwd om op terug te vallen zodra extra specialistische kennis nodig is. Voor meer informatie: Fiscaal-juridisch Marree & van Uunen Belastingadviseurs T: 013 - 5 773 481 E: info@marree-cs.nl W: www.marree-cs.nl NOAB.NL 19
Ondermijning is het betonrot in de samenleving DOOR: HENK POKER Aldus luidt de conclusie van het rapport Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland (DON), dat onlangs is gepresenteerd door het ministerie van Justitie en Veiligheid. De belangrijkste bevindingen: er vindt een toenemende vermenging tussen onder- en bovenwereld plaats, er is meer intimidatie en daarom pleit de overheid voor een hardere en meer geïntegreerde landelijke aanpak. Kan ondermijning jou ook overkomen? Ja, zo blijkt uit gesprekken met kantoorhouders, die alleen anoniem wilden reageren. Een definitie geven van ondermijning is lastig, zo meldt de website van de politie. Het is een gevolg van veel verschillende vormen van criminaliteit, waarbij de grenzen tussen de bovenwereld, oftewel de ‘gewone’ maatschappij, en de onderwereld, lees: de criminelen, vervagen. Criminelen richten voor deze activiteiten bedrijven op, vragen vergunningen aan en huren en kopen panden. Hiervoor hebben ze in de ‘bovenwereld’ medewerking nodig van bijvoorbeeld makelaars, 20 &GO magazine autoverhuurbedrijven, accountants/administratiekantoren en notarissen. Je kunt ondermijning zien als het constante gebeuk van georganiseerde criminaliteit op onze samenleving. Ondermijning is een probleem dat de maatschappij verzwakt en uiteindelijk zelfs ontregelt. GEKNOEI MET FACTUREN Ook het intimideren van lokale bestuurders, ondernemers en ambtenaren wordt als ondermijning gezien. Daarbij
“ALS IK ZOU MERKEN DAT EEN KLANT ZICH HIERMEE BEZIGHOUDT, DAN BEËINDIG IK ACUUT DE RELATIE” wordt vaak zwaar geweld, zoals explosies of zelfs liquidaties, niet geschuwd. En wat te denken van geknoei met facturen, ook dat is een veelvoorkomende vorm van ondermijnende criminaliteit. Knoeien met facturen, valsheid in geschrifte, is strafbaar en op meerdere manieren schadelijk voor de maatschappij. Het overkwam een kantoorhouder in Noord-Nederland, die nog steeds ontdaan is van de handelswijze van zijn voormalige klant. “Ik moest geld van een factuur, die op briefpapier van het bedrijf stond, direct overmaken op zijn privérekening. Dat vind ik fraude, dus dat heb ik niet gedaan. Er waren al eerder problemen geweest met deze klant en dit was de druppel.” “Voordat ik met een nieuwe klant in zee ga, check ik altijd of hij of zij betrouwbaar is. Maar, dat wil niet zeggen dat je later niet alsnog in dit soort situaties terecht kunt komen. Deze man gelooft in dromen, maar ik droom niet met hem mee, want dan wordt het een nachtmerrie.” DREIGINGSBEELD Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel wil ondermijning stevig aanpakken, door in te zetten op het verstoren van criminele geldstromen en het betrekken van de maatschappij bij de bestrijding. Juist omdat ondermijning en dus georganiseerde misdaad steeds vaker infiltreert in legale sectoren en woonwijken. Daarom is een dreigingsbeeld in kaart gebracht, om precies te lokaliseren waar criminelen toeslaan en hoe de boven- en onderwereld zijn verweven. Verder zet het kabinet in op wetgeving die moet voorkomen dat maatschappelijke organisaties en verenigingen ongewild misbruikt worden door criminelen voor bijvoorbeeld witwassen. Daarnaast blijft ook het afpakken van crimineel vermogen een belangrijk speerpunt, evenals het aanpakken van partijen die deze zaken mede mogelijk maken. Een kantoorhouder in het zuiden van het land zegt ‘gelukkig’ geen ervaring te hebben met ondermijnende activiteiten. “Als ik zou merken dat een klant zich hiermee bezighoudt, dan beëindig ik acuut de relatie. Ik wil niet meegezogen worden in dat soort praktijken. Nieuwe klanten worden door mij altijd gescreend, ik wil weten met wie ik van doen heb en het gevoel moet goed zijn. Ja, ik zou een ondermijnende activiteit altijd melden bij de instanties.” BEWUSTZIJN Begin dit jaar startte de overheid een campagne: ‘Vreemd of verdacht? Ontdek hoe je misdaad uit de buurt houdt.’ Het is bedoeld om het bewustzijn bij Nederlanders te vergroten over georganiseerde ondermijnende criminaliteit en hen actiever te betrekken bij de strijd daartegen. Minister Van Weel over de campagne: “Burgers kunnen zelf wat doen. Zij zijn vaak degenen die als eerste merken dat er iets niet pluis is in hun wijk en dit melden bij politie of andere instanties.”“Wij hebben onlangs het BFT (Bureau Financieel Toezicht, red.) op bezoek gehad tijdens een regiobijeenkomst en dat was zeer interessant,” zegt een NOAB-kantoorhouder in Noord-Holland. “Of ik meteen een zaak die ik niet vertrouw zou melden? Dat hangt van de situatie af. Daar durf ik op voorhand niets over te zeggen. Ik vraag mij namelijk altijd af of de bron ook te achterhalen is. Dat vind ik wel een lastige.” Naschrift: NOAB-kantoren die vermoeden dat een klant betrokken is bij ondermijnende criminaliteit, kunnen dat melden bij meerdere instanties, afhankelijk van de aard van het signaal. Dit zijn de Politie 0900-8844, Meld Misdaad Anoniem 0800-7000 en in het kader van de Wwft moeten ongebruikelijke transacties worden gemeld bij het Bureau Financieel Toezicht (BFT) of de Financial Intelligence Unit Nederland (FIU-Nederland). NOAB.NL 21 COMMUNITY
Zichtbaar in ChatGPT? Expertise wordt belangrijker dan ooit DOOR: EVELINE AAN DE WIEL Jarenlang draaide online zichtbaarheid om slimme zoekwoorden en blogs voor Google. Maar door de opkomst van AI verandert dat snel. Algemene vragen worden direct door AI beantwoord, zonder dat iemand nog doorklikt naar een website. Daardoor draait vindbaarheid steeds minder om SEO-trucjes en steeds meer om échte expertise, zegt SEO- en GEO-specialist Chantal Smink. “De zichtbaarheid zou een logisch gevolg moeten zijn van die passie,” zegt Chantal. “De tijd dat de marketingafdeling even een blogje schrijft, is gelukkig voorbij.” Waar bedrijven vroeger vooral probeerden verkeer naar hun website te trekken, verschuift de focus nu steeds meer naar het daadwerkelijk zijn van hét antwoord op een vraag. “Als je verkeer wilde trekken, moest je ‘gewoon’ over dat onderwerp schrijven,” zegt Chantal. “Maar dat soort standaardcontent heeft steeds minder waarde. Wat is een jaarrekening of waarom is solvabiliteit belangrijk? Dat soort basiskennis wordt nu direct door AI beantwoord. Daar hoef je als gebruiker niet meer voor door te klikken naar een website.” VAN SEO-TRUCJES NAAR ECHTE EXPERTISE Jarenlang draaide vindbaarheid op internet grotendeels om slimme zoekwoorden, veel content publiceren en hoog scoren in Google. Wie antwoord gaf op veelgestelde vragen, trok bezoekers naar de website en werd beter gevonden. Maar veel van die standaardvragen verdwijnen nu rechtstreeks in AI-antwoorden. “Je moet niet alleen antwoorden hebben,” zegt Chantal. Bijvoorbeeld als mensen vragen naar een kantoor met een specifieke discipline.” “JE MOET NIET ALLEEN ANTWOORDEN HEBBEN, JE MOET HET ANTWOORD ZIJN” , 22 &GO magazine Daardoor wordt het veel belangrijker om concreet te laten zien waar een kantoor echt verstand van heeft. Algemene claims als ‘persoonlijk advies’ of ‘wij helpen ondernemers groeien’ zijn steeds minder onderscheidend. “Hoe concreter, hoe beter,” stelt Chantal. “AI-systemen houden niet van algemeenheden. Je moet veel scherper kunnen uitleggen wie je helpt, waarmee en waarom jij daarin gespecialiseerd bent.”
Chantal Smink Juist specialistische kennis en praktijkervaring maken steeds meer het verschil. Niet alleen voor zoekmachines of AI-tools, maar ook voor potentiële klanten die online op zoek zijn naar een accountant of adviseur. Voor accountants- en administratiekantoren liggen daar kansen. Zeker nu steeds meer routinematig werk automatiseert, wordt branchekennis belangrijker als onderscheidend vermogen. Ondernemers zoeken niet alleen iemand die een administratie verwerkt, maar vooral iemand die hun sector, situatie of groeivraagstuk begrijpt. UIT DE ANONIMITEIT Dat vraagt ook om meer persoonlijke profilering van accountants en adviseurs zelf. Volgens Chantal hoeft dat helemaal niet ingewikkeld of duur te zijn. Een smartphone en een concreet verhaal kunnen al genoeg zijn. “Je moet eigenlijk zelf uit die anonimiteit komen,” zegt Chantal. “Ga zelf voor een cameraatje zitten. Film jezelf. Leg het uit en deel zo je kennis en expertise.” Ondernemers willen steeds vaker weten wie er achter een kantoor zit en waar iemand echt verstand van heeft. Daarom worden authenticiteit en inhoudelijke kennis belangrijker dan perfect geproduceerde marketingcampagnes. Dat betekent niet dat iedere boekhouder of accountant ineens influencer hoeft te worden. Wel dat kantoren bewuster moeten nadenken over hoe zij hun kennis en persoonlijkheid naar voren brengen. Bijvoorbeeld door praktijkvoorbeelden te delen, specifieke klantvragen uit te leggen of zich te profileren rondom een niche of branche. REPUTATIE EN VERTROUWEN Niet alleen Google of ChatGPT bepalen hoe een kantoor gevonden wordt, benadrukt Chantal. “Ook lokale zichtbaarheid, evenementen en netwerken worden belangrijker,” zegt ze. “Bijvoorbeeld aanwezig zijn op evenementen, congressen of lokale initiatieven.” Ondernemers oriënteren zich niet meer alleen via Google, maar combineren AI-antwoorden met reviews, netwerken en persoonlijke aanbevelingen. AI-tools spelen daarin een rol, maar uiteindelijk blijven vertrouwen, reputatie en herkenbaarheid minstens zo belangrijk. Dat betekent ook dat kantoren niet alleen moeten nadenken over zoekwoorden of content, maar vooral over hun eigen positionering. Waar sta je voor? Welke ondernemers help je? En waar zit jouw specifieke kennis? Niet alleen wat je op je website zet telt mee, maar ook wat anderen over je zeggen, waar je aanwezig bent en hoe duidelijk je expertise naar voren komt. NOAB.NL 23 ICT & INNOVATIE
“DE MEEST CREATIEVE, DIE DE LANGSTE ADEM HEEFT, GAAT DIT SPEL WINNEN” CREATIVITEIT ALS ONDERSCHEID Volgens Chantal wordt originaliteit daarbij steeds belangrijker. Nu AI-tools algemene informatie steeds sneller kunnen samenvatten, moeten kantoren juist nadenken over wat hen écht onderscheidt. Niet alleen inhoudelijk, maar ook in toon, voorbeelden en visie. “De meest creatieve, die de langste adem heeft, gaat dit spel winnen”, zegt Chantal. “Juist daarom moet je nadenken over wat jou anders maakt dan andere kantoren.” Volgens Chantal hoeven accountants- en administratiekantoren daarbij niet meteen grote marketingbudgetten vrij te maken. Kleinere kantoren kunnen zich juist onderscheiden door duidelijker te laten zien wat ze te bieden hebben. De eerste stap begint vooral met nadenken over de vraag: waar zijn wij écht goed in? En hoe maken we dat concreet zichtbaar? Veel kantoren communiceren nog te algemeen, merkt ze. Een kantoor dat veel kennis heeft van bijvoorbeeld horeca, familiebedrijven of zorgondernemers, mag dat veel duidelijker laten zien. “Je moet veel scherper kunnen uitleggen wie je helpt en waarmee.” Dat vraagt ook om een andere mindset. Jarenlang waren verkeer en posities in Google belangrijke succesindicatoren voor online marketing. Maar nu AI-systemen steeds vaker direct antwoorden geven, verandert ook die manier van kijken. Toch vindt zij die ontwikkeling positief. “Ik vind het vakgebied eigenlijk leuker dan ooit,” zegt Chantal. “We worden veel meer gedwongen om creatiever te zijn en beter na te denken over wat ons écht onderscheidt.” Eén ding blijft uiteindelijk hetzelfde: bedrijven blijven behoefte houden aan een goede boekhouder. “Juist daarom moet je duidelijk maken waar jouw meerwaarde zit.” Chantal Smink is SEO- en GEO-specialist en auteur van het boek Het Contentkanon, waarin zij praktische tips deelt over online zichtbaarheid, contentstrategie en de veranderende rol van AI in zoekgedrag. LEESTIP: Chantal Smink, Het Contentkanon – Stop met crappy content. 328 p. Chantal Smink, 2025. 24 &GO magazine
STILSTAAN IS GEEN OPTIE NOAB.NL 25
De betaalbaarheid van de (lease)auto staat onder druk DOOR: HANS PIETERS Vanaf 1 januari 2027 geldt een extra belasting op alle zakelijke leaseauto’s die niet volledig elektrisch zijn. Het maakt zelfs de schoonste hybride onbereikbaar voor leaserijders. De keuze om toch maar privé met de auto te rijden is niet per se de oplossing. De onbelaste vergoeding voor zakelijke kilometers is bij lange na niet kostendekkend. Voor komend jaar staat de pseudo-eindheffing voor zakelijke auto’s met een verbrandingsmotor (benzine, diesel én hybride) op de fiscale agenda. De extra kosten belanden bij de werkgever. Deze betaalt vanaf komend jaar 12% extra belasting over de catalogusprijs van een niet-elektrische leaseauto. De Vereniging Zakelijke Rijders (VZR) vreest problemen. Én bepleit een verhoging van de onbelaste vergoeding voor zakelijke kilometers. “De auto zorgt ervoor dat mensen die moeite hebben om een baan te vinden, iets verder van hun woonhuis een geschikte baan vinden. Die vrijheid moet je niet belemmeren,” meent VZR-directeur Anton Pluim. DE PSEUDO-EINDHEFFING De pseudo-eindheffing komt bovenop de fiscale bijtelling van 22%. De werkgever mag de kosten niet doorbelasten aan de werknemers. “We hebben aangegeven dat de pseudo-eindheffing er niet zou moeten komen, maar daar is niet naar geluisterd. Hij gaat er komen, dus nu willen we vooral kijken naar de uitvoering.” En ook daar 26 &GO magazine is nog genoeg op aan te merken, blijkt uit zijn betoog. “Als werkgever wil je die belasting niet. Dat betekent dat jij je werknemers gaat verbieden om een andere auto te kiezen. Die zijn verplicht om een EV uit te kiezen.” Pluim voorziet vooral problemen bij de uitvoering en noemt het een “onwerkbaar gedrocht”. De regeling voorziet niet in een “pauzeknop” voor situaties waarbij een vervangende auto nodig is, zoals bij schade. “Bij de regeling is geen enkele flexibiliteit ingebouwd. Normaal qua bijtelling heb je nog enkele weken of een aantal dagen dat je zonder consequenties in een vervangende auto kan rijden. Dat geldt niet meer. Als je als vervanging een hybride of benzineauto krijgt, zadel je je werkgever op met een boete, want de regeling kent geen enkele flexibiliteit. Vanaf dag één dat jij in een andere auto rijdt, die niet volledig EV is, betaalt jouw baas voor die maand voor een twaalfde van de catalogusprijs de pseudoeindheffing. Dat is voor een gemiddelde auto duizend euro, waar geen waarde tegenover staat.” Het gaat ook de autoverhuurbedrijven raken. “Het verdienmodel van een
TRENDS EN ONTWIKKELINGEN Ronald Kleverlaan Anton Pluim verhuurbedrijf zit zo in elkaar dat ze diezelfde auto met trekhaak aan een particulier kunnen meegeven voor in het weekend of de vakantie. En die wil liever geen EV. Met deze regeling is dat model einde verhaal.” ONBELASTE KILOMETERVERGOEDING Pluim verwacht dat de pseudo-eindheffing ervoor gaat zorgen dat er meer mensen met hun privéauto gaan rijden. “Dus de groep die dan straks met die hoge pompprijzen te maken krijgt, wordt dan ook groter.” De hoge brandstofprijzen raken vooral de lagere inkomens, blijkt uit onderzoek van TNO. Bij de meeste automobilisten gaat maar 2 à 3 procent van hun inkomen naar brandstofkosten. Maar de meest kwetsbare groep – lage inkomens die bovengemiddeld veel rijden – is gemiddeld rond de 17% van het besteedbaar inkomen kwijt aan brandstof bij een pompprijs van € 2,50 per liter. Voor de ongeveer 785.000 huishoudens met een beneden modaal inkomen is dit gemiddeld 9,7%. Een accijnsverlaging helpt, maar ongeveer 70% van het voordeel komt terecht bij de hogere inkomens, omdat die meer kilometers rijden, constateert TNO in haar onderzoek. “Als je de compensatie regelt via de pomp, kost dat 1,5 miljard euro en profiteert iedereen,” stelt Pluim. Het betere alternatief is een hogere onbelaste kilometervergoeding en niet de twee cent extra waarmee het kabinet over de brug is gekomen, meent hij, onderbouwd met cijfers. Jaarlijks rekent de VZR op basis van de gemiddelde autokosten (bron: ANWB) uit wat een zakelijke rijder met een privéauto kwijt is. Per kilometer is dit 38 cent. “Door de hoge brandstofprijzen hebben wij in maart een nieuwe berekening gemaakt, waarbij we uitkomen op 41 cent per kilometer. Inmiddels is de prijs aan de pomp alweer 25 cent per liter omhoog.” De onbelaste kilometervergoeding ligt daar ver onder, op 23 cent per kilometer. Wil je als werkgever zorgen dat een werknemer netto 41 cent in handen krijgt, dan moet je 52 cent vergoeden. “Het is een vreemde situatie, want brandstof heeft al hogere accijns en het hoge btw-tarief. Dus het is belasting op belasting. Wij pleiten voor een koppeling naar de werkelijke kosten.” MOBILITEITSBUDGET Steeds meer werknemers krijgen, al dan niet optioneel, de keuze voor een mobiliteitsbudget in plaats van NOAB.NL 27
“HET IS BELASTING OP BELASTING. WIJ PLEITEN VOOR EEN KOPPELING NAAR DE WERKELIJKE KOSTEN” een leaseauto of auto van de zaak. Nadeel is dat het vaak een brutobedrag is dat direct met het nettosalaris wordt verrekend of uitgekeerd. Je moet daar dus eerst loonbelasting over betalen. Dat maakt dat het in de praktijk minder populair is. Slechts 3% kiest ervoor. Daar staat tegenover dat je normaalgesproken geen bijtelling betaalt. “In de basis vind ik het een goed principe dat ervoor zorgt dat je medewerker een weloverwogen mobiliteitskeuze kan maken, in plaats van het automatisme: hier heb je een auto en kijk maar wat je ermee doet. Je geeft iemand een prikkel om binnen het budget te blijven. Het zou interessant zijn om te kijken of je het niet (deels) belastingvrij kan maken, om de fiets en OV te stimuleren.” AFKOOPSOM LEASECONTRACT Pluim gebruikt het gesprek om een zorg uit te spreken. “Iets waar mensen niet meteen aan denken als ze een leaseauto krijgen, is dat daar consequenties aan kunnen zitten als je van baan verandert. Vaak zijn werkgevers daar niet al te transparant over in hun autoregeling. Dan staat er iets van: je moet je auto meenemen, maar als je nieuwe werkgever dat niet wil, betaal je een afkoopsom. Meestal heeft de werknemer geen idee hoe hoog die afkoopsom is. Dat kan zomaar een bedrag van boven de 10.000 euro zijn. Een auto is een stuk gereedschap dat je nodig hebt voor je werk. We pleiten voor veel meer transparantie op dat gebied. We hebben daar zelf een voorzet voor gegeven met een Keurmerk Autoregeling.” 28 &GO magazine
Urenregistratie en facturatie voor administratiekantoren Bespaar dagelijks tot 15 minuten per medewerker Geen CRM, ERP of projectmanagement. Wel alles voor je urenregistratie en facturatie Koppelt eenvoudig met Exact Online, Twinfi eld en SnelStart Gratis demo en proefperiode timestone.nl/noab
De pensioenwereld verandert Waarom werkgevers nú in actie moeten komen DOOR: HENK POKER De Wet toekomst pensioenen (Wtp) is op 1 juli 2023 in werking getreden en verplicht alle Nederlandse werkgevers om hun pensioenregeling uiterlijk op 1 januari 2028 aan te passen. Hoewel deze datum nog ver weg lijkt, komt de deadline snel dichterbij. Veel werkgevers – vooral kleinere – hebben nog geen stappen gezet. Tijdige actie is noodzakelijk en als intermediair kun je daar een belangrijke bijdrage aan leveren. “De Wtp bepaalt aan welke voorwaarden pensioenregelingen vanaf 2028 moeten voldoen om fiscaal toegestaan te blijven. Daarbij springen twee wijzigingen eruit,” legt Maureen de Baaij-Jansen van Quintes Pensioenadviseurs uit. “Ten eerste, een vlakke premie voor pensioenopbouw. Vanaf 1 januari 2028 mag een werknemer in beginsel alleen nog maar pensioen opbouwen in een premieregeling met een vlakke premie: iedereen betaalt hetzelfde premiepercentage, ongeacht de leeftijd. Deze premie wordt door de pensioenuitvoerder belegd. Op de pensioendatum wordt met de ingelegde premie (en het rendement dat daarop wordt gemaakt) een pensioenuitkering aangekocht. De uiteindelijke hoogte van het pensioen staat dus niet vooraf vast.” Voor 30 &GO magazine werknemers die na het transitiemoment in dienst komen, is de vlakke premie verplicht. Voor werknemers die op het transitiemoment al in dienst zijn, mag de werkgever de huidige leeftijdsafhankelijke premiestaffel behouden. “Deze eerbiedigende werking voorkomt dat werkgevers deze groep moeten compenseren voor eventuele nadelen van de overstap.” Ten tweede wordt het nabestaandenpensioen een percentage van het salaris. Maureen vervolgt: “Het nabestaandenpensioen wordt niet langer gebaseerd op dienstjaren, maar op het salaris op het moment van overlijden. Het partnerpensioen mag maximaal 50% van het salaris bedragen en het wezenpensioen maximaal
“WIE WACHT, LOOPT GROTE RISICO’S. ALS ADVISEUR KUN JE HET VERSCHIL MAKEN DOOR WERKGEVERS TIJDIG IN BEWEGING TE BRENGEN” 20%, ongeacht de lengte van het dienstverband. In de pensioenovereenkomst wordt afgesproken hoe hoog de exacte percentages zijn.” WAAROM NU BEGINNEN? Het aanpassen van een pensioenregeling is een traject dat maanden duurt. Werkgevers moeten onder meer: • gesprekken voeren met adviseurs over de nieuwe regeling; • impactanalyses laten uitvoeren; • een marktvergelijking doen tussen pensioenuitvoerders; • instemmingstrajecten doorlopen met OR, vakbonden of werknemers; • werknemers informeren; • de nieuwe regeling laten implementeren door de uitvoerder. “Dit moet vóór 1 januari 2028 zijn afgerond,” legt Maureen uit. “Veel werkgevers hebben de nodige stappen al gezet, en zijn al (bijna) Wtp-proof. Maar er zijn ook veel werkgevers die nog niet zover zijn. Uit de meest actuele versie van de Voortgangsrapportage monitoring Wtp (januari 2026) blijkt dat de transitie voor met name verzekerde regelingen nog achterblijft. De verwachting is dat dit in de loop van 2026 nog wel wat bijtrekt, maar zoals in de figuur hiernaast te zien is, moet daarna nog steeds een groot gedeelte de overstap maken.” Kleine werkgevers stellen vaak uit, vooral wanneer hun pensioencontract geen einddatum heeft. Deze contracten komen niet vanzelf op de radar en worden daardoor gemakkelijk vergeten. “Hoe langer de werkgever met de aanpassingen wacht, hoe groter de druk op de adviescapaciteit van pensioenadviseurs en pensioenuitvoerders,” geeft Maureen aan. “Als veel trajecten pas in 2027 starten, is het risico groot dat de pensioenuitvoerders de overstap niet tijdig kunnen verwerken.” WAT ALS EEN WERKGEVER TE LAAT IS? De gevolgen kunnen aanzienlijk zijn. De NOS waarschuwde in november 2025 voor een mogelijke fiscale strop: ‘Fiscale strop dreigt voor 1,6 miljoen pensioenverzekerden’. Maureen: “ls een regeling niet tijdig aangepast, dan ziet de Belastingdienst het pensioenkapitaal vanaf 2028 niet langer als pensioen, maar als belastbaar inkomen. Werknemers moeten dan direct belasting betalen over hun volledige pensioenkapitaal, plus rente over de jaren waarin geen belasting is geheven.” Ook werkgevers lopen risico. Zij hebben een toezegging gedaan aan hun werknemers en moeten die blijven nakomen, ook als de regeling fiscaal niet meer is toegestaan. Werknemers kunnen het misgelopen pensioen dan bij de werkgever claimen. Daarnaast heeft de werkgever een zorgplicht om het afgesproken pensioen goed en volgens de regels te regelen. TRANSITIEMOMENT VAN VERZEKERAARS EN PPI’S NOAB.NL 31 ADVIES
“ALS VEEL TRAJECTEN PAS IN 2027 STARTEN, IS HET RISICO GROOT DAT DE PENSIOENUITVOERDERS DE OVERSTAP NIET TIJDIG KUNNEN VERWERKEN” HOE KUN JIJ ALS ADVISEUR BIJDRAGEN? Hoewel de werkgever verantwoordelijk is voor de aanpassing van de pensioenregeling, kun jij als adviseur een cruciale rol spelen. Je kunt: • inventariseren of er een pensioenregeling is; • controleren tot wanneer het huidige contract loopt; • waarschuwen dat de Wtp veranderingen voor álle pensioenregelingen met zich meebrengt; • navragen of de werkgever al gestart is met de voorbereidingen; • aandringen op tijdig contact met een pensioenadviseur; • doorverwijzen wanneer er nog geen pensioenadviseur is. “De Wtp is geen administratieve formaliteit maar een noodzakelijke modernisering van het pensioenstelsel. Werkgevers die nu handelen, behouden regie, voorkomen fiscale schade en bieden hun werknemers zekerheid. Wie wacht, loopt grote risico’s. Als adviseur kun je het verschil maken door werkgevers tijdig in beweging te brengen. Daarmee voorkom je dat zij – en hun werknemers – in 2028 voor onaangename verrassingen komen te staan.” 32 &GO magazine
Hogere tarieven, maar ook meer onzekerheid onder zzp’ers DOOR: EVELINE AAN DE WIEL Nederlandse zzp’ers verdienen meer dan ooit. Het gemiddelde uurtarief stijgt naar 83 euro per uur en ook de gemiddelde winst loopt verder op. Toch kijken veel zelfstandigen minder onbezorgd naar de toekomst dan die cijfers doen vermoeden. Vooral de zorgen over veranderende regelgeving nemen toe. Daarmee ontstaat een opvallende tegenstelling: financieel staan veel zzp’ers er goed voor, maar tegelijkertijd groeit de onzekerheid over de toekomst als zelfstandige. Uit het jaarlijkse uurtarievenonderzoek van Knab blijkt dat 57 procent van de zelfstandigen het afgelopen jaar zijn tarief verhoogde. De gemiddelde winst steeg naar ruim 61.500 euro en 84 procent kijkt positief naar de toekomst van het eigen bedrijf. Tegelijkertijd maakt inmiddels meer dan de helft van de zzp’ers zich zorgen over de regelgeving rond zelfstandig ondernemerschap, zoals de Wet DBA en het aangekondigde rechtsvermoeden van werknemerschap. GROTE VERSCHILLEN TUSSEN SECTOREN Achter de gemiddelde cijfers gaan grote verschillen schuil tussen sectoren, specialisaties en ervaringsniveaus. Zelfstandigen in zakelijke dienstverlening, consultancy en IT rekenen inmiddels vaak tarieven boven de honderd euro per uur. In andere sectoren liggen de tarieven over het algemeen aanzienlijk lager. Vooral zelfstandigen in uitvoerende beroepen, creatieve sectoren, persoonlijke dienstverlening en delen van de zorg werken regelmatig voor tarieven die veel dichter liggen bij de grens van 38 euro per uur. Juist daar speelt de discussie over schijnzelfstandigheid nadrukkelijker. Die discussie draait momenteel vooral om het voorstel voor een rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage uurtarieven. Het kabinet wil daarmee zelfstandigen met een kwetsbare positie beter beschermen. NOAB.NL 33 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN
Verdient een zzp’er minder dan 38 euro per uur, dan kan hij of zij eenvoudiger stellen dat er feitelijk sprake is van een arbeidsovereenkomst. Vervolgens moet een opdrachtgever aantonen dat er toch sprake is van zelfstandig ondernemerschap. Dat betekent overigens niet dat zelfstandigen onder die grens automatisch werknemer worden. Ook blijft werken voor minder dan 38 euro per uur mogelijk. die discussie inmiddels verder dan alleen hun uurtarief of omzet. “DE DISCUSSIE ROND HET RECHTSVERMOEDEN MAAKT OOK ZICHTBAAR HOE DIVERS DE ZZP-MARKT INMIDDELS IS GEWORDEN” Toch zorgt het voorstel voor onzekerheid bij zowel ondernemers als opdrachtgevers. Want wanneer is iemand daadwerkelijk zelfstandig? Hoe afhankelijk mag een zzp’er zijn van één opdrachtgever? En wat betekent dit voor langdurige opdrachten of samenwerkingen die al jaren bestaan? Voor veel zelfstandig ondernemers gaat 34 &GO magazine TOENEMENDE VERSCHILLEN BINNEN DE ZZP-MARKT De discussie rond het rechtsvermoeden maakt ook zichtbaar hoe divers de zzp-markt inmiddels is geworden. Waar sommige zelfstandigen bewust kiezen voor ondernemerschap en probleemloos hoge tarieven rekenen, bevinden anderen zich in een veel kwetsbaardere positie. Vooral zelfstandig ondernemers in sectoren als zorg, cultuur, logistiek, schoonmaak en persoonlijke dienstverlening hebben vaak minder ruimte om hun tarieven te verhogen. Daarnaast werken zij vaker langdurig voor één opdrachtgever. Binnen die groep speelt de discussie over schijnzelfstandigheid nadrukkelijker. Tegelijkertijd benadrukken belangenorganisaties dat een laag uurtarief niet automatisch betekent dat iemand geen ondernemer is. Ook ervaren zelfstandigen kunnen bewust kiezen voor lagere tarieven, bijvoorbeeld vanwege parttime ondernemerschap, regionale verschillen of een specifieke marktpositie. Daardoor blijft het lastig
“VEEL ZELFSTANDIGEN ZOEKEN MEER DUIDELIJKHEID OVER HUN POSITIE, HUN TARIEFSTELLING EN DE TOEKOMSTBESTENDIGHEID VAN HUN ONDERNEMING” om een duidelijke grens te trekken tussen zelfstandig ondernemerschap en verkapt dienstverband. Dat maakt de discussie volgens veel ondernemers ingewikkeld. Want hoewel het kabinet meer duidelijkheid wil creëren, leeft tegelijkertijd de zorg dat opdrachtgevers terughoudender worden in het inhuren van zzp’ers. Vooral kleinere ondernemers merken dat sommige opdrachtgevers scherper kijken naar tarieven, contractduur en de manier waarop opdrachten worden ingericht. Voor accountants en adviseurs betekent dit dat gesprekken met zzp’ers steeds vaker gaan over de inrichting van ondernemerschap zelf. Niet alleen over omzet of kosten, maar ook over vragen als: hoe zelfstandig opereert iemand daadwerkelijk? Hoe afhankelijk is een ondernemer van één opdrachtgever? En welke keuzes helpen om de risico’s beter te spreiden? MEER BEHOEFTE AAN ADVIES Daardoor groeit de behoefte aan financieel en strategisch advies. Veel zelfstandigen zoeken meer duidelijkheid over hun positie, hun tariefstelling en de toekomstbestendigheid van hun onderneming. Voor accountants en financieel adviseurs ligt daar een belangrijke rol. De vragen die zzp’ers stellen gaan steeds minder alleen over belastingaangiftes of administratie, en steeds vaker over ondernemerschap zelf. Is het huidige tarief nog passend? Welke risico’s ontstaan wanneer regelgeving verandert? En hoe zorg je ervoor dat een onderneming financieel gezond blijft? Dat geldt ook voor het bepalen van tarieven. Veel zelfstandigen verhogen hun tarieven wel, maar doen dat nog relatief beperkt of vooral reactief. Tegelijkertijd blijven kosten voor verzekeringen, pensioenopbouw en arbeidsongeschiktheid stijgen. Daardoor ontstaat bij veel ondernemers discussie over de vraag welk tarief eigenlijk nodig is om duurzaam zelfstandig te kunnen ondernemen. Een adviseur kan helpen om die kosten inzichtelijk te maken en ondernemers realistischer naar hun verdienmodel te laten kijken. Zeker zelfstandigen die jarenlang met hetzelfde uurtarief werken, onderschatten soms hoeveel ondernemerschap daadwerkelijk kost. Niet alleen belastingen en verzekeringen spelen daarbij een rol, maar ook periodes zonder opdrachten, investeringen in ontwikkeling en de opbouw van financiële buffers. FINANCIEEL STERKER, MAAR MINDER ZEKER De cijfers laten daarmee een duidelijke tegenstelling zien. Financieel gaat het veel zzp’ers goed. Tarieven stijgen, winsten nemen toe en de vraag naar zelfstandige professionals blijft in veel sectoren hoog. Tegelijkertijd groeit de onzekerheid over de spelregels van zelfstandig ondernemerschap. Niet omdat ondernemers minder opdrachten hebben, maar omdat regelgeving en handhaving steeds nadrukkelijker onderdeel worden van hun dagelijkse praktijk. Hierdoor wordt de rol van accountants en financieel adviseurs belangrijker. Niet alleen als specialist in cijfers en fiscaliteit, maar vooral ook als sparringpartner. Want hoewel veel zzp’ers in 2026 meer verdienen dan ooit, blijkt uit de cijfers vooral één ding: hogere inkomsten zorgen niet automatisch voor meer zekerheid. NOAB.NL 35 TRENDS EN ONTWIKKELINGEN
De fictie van de controleverklaring 36 &GO magazine Pieter de Kok
“HET PAD DAT WORDT DOORLOPEN IS AL HONDERD JAAR OUD EN LIJKT NIET TE VERANDEREN” DOOR: HANS PIETERS Accountants en boekhouders zijn druk met het opmaken van de jaarcijfers terwijl de wereld voortraast. Waardoor het werk steeds meer uit de pas loopt met de behoefte van bedrijven in real-time inzicht in de bedrijfsresultaten, betoogt accountant Pieter de Kok van Coney Minds. Hij noemt het ‘de fictie van de controleverklaring’. ‘Controleverklaringen geven zekerheid over het voorgaande jaar. Ze missen de relatie met de werkelijkheid’, schrijft Pieter de Kok begin van dit jaar in een opiniestuk voor Het Financieele Dagblad. Het aantal reacties dat hij op het stuk krijgt, is overdonderend. “Veel meer dan ik ooit had kunnen vermoeden,” maar niet uit de hoek die hij verwacht. “Ik denk dat zeker 85% uit het bedrijfsleven kwam, van CFO’s en finance. En nauwelijks vanuit de accountancy zelf.” AI-AUDITONDERNEMING De controleverklaring en winst-en-verliesrekening verliezen steeds meer aan kracht als instrument voor bedrijfskundige betrouwbaarheid. Daar zijn meerdere redenen voor. In de eerste plaats door de toenemende onvoorspelbaarheid van de wereldeconomie. Maar vooral ook door de snelheid waarmee de digitale keten evolueert. Systemen wisselen voortdurend data uit met leveranciers, klanten en toezichthouders. Processen worden voortdurend bijgestuurd. De economie beweegt realtime. Waardoor de controleverklaring een momentopname is. ‘Een foto die geen relatie meer heeft met de huidige werkelijkheid waarin bestuurders beslissingen moeten nemen.’ Precies vijf jaar geleden is Pieter de Kok voor &GO Magazine geïnterviewd, voor een verhaal over de toekomst van de accountancy. Daarin haalt hij zijn mentor aan, professor Hans Verkruijsse. Deze voorspelde al in 1994 dat het auditberoep binnen de kortste keren zou worden overgenomen door slimme algoritmes, op basis van deep learning en artificial intelligence. Over het accountantsvak zegt hij in dat interview: “De meerwaarde zit ’m in de ondernemer beter maken. Dat hoor ik overal, maar ik zie bijna nergens dat het daadwerkelijk gebeurt.” Hij voegt er vijf jaar later een nieuwe observatie aan toe: “Ik realiseerde me toen nog niet dat we zo snel zouden worden verrast door de ontwikkeling van generatieve AI.” Dat heeft verstrekkende implicaties, is zijn overtuiging. “Ik geloof nog steeds dat er op een bepaald moment een soort van AI-auditonderneming opstaat. En die heeft miljoenen euro’s aan marketingbudget. Qua technologie en slimmigheid die in die tool zit, hoeven we nog maar één stap te maken. En dat is een AFM-vergunning aanvragen. Dat was vijf jaar geleden nog een ver wegverhaal.” FOTOMOMENT Het gesprek keert terug naar zijn opinieartikel in het FD. “De respons van de gemiddelde CFO is: we spenderen zoveel tijd en energie aan dat fotomoment, terwijl we in het ‘nu’ stuurinformatie willen hebben. En met onze NOAB.NL 37 ICT & INNOVATIE
“TECHNOLOGISCH KAN HET ALLEMAAL AL. DE VRAAG IS ALLEEN, WAAROM DUURT HET ZOLANG VOORDAT DE MINDSET MEEBEWEEGT?” auditor willen afstemmen of we nog steeds ‘in control’ zijn. Maar de eerste zes maanden van elk jaar zitten we in een soort van vacuüm. We hebben behoefte om vooruit te kijken.” Een andere opvallende feedback is de behoefte aan ‘assurance op maat’. “Dat je een model inricht met performance indicators, die je elke dag inzicht bieden in de top 10 risicofactoren. Nu is dat vaak een maandelijks afsluitingsproces. Maar dat kun je met alle digitale datasets ook opschuiven naar wekelijks en naar dagelijks. Die mindset, om naar realtime assurance op te schuiven, zie ik niet in de accountancy. Ik zie nauwelijks beweging in de afgelopen vijf, zes jaar. En dan heb ik alleen nog maar over het hogere frequentietraject. Het pad dat wordt doorlopen is al honderd jaar oud en lijkt niet te veranderen.” Dat geldt voor beide kanten, stelt hij er relativerend tegenover. “Wij lopen daar zelf ook tegenaan als we bij een nieuwe kennismaking met een ceo of cfo opperen om in plaats van twee momenten per jaar zes keer per jaar door de cijfers heen te lopen. Dan moeten we heel veel evangelie verkopen om dat traditionele denkpatroon te doorbreken. Een derde van onze klanten zit in de voorhoede, een derde beweegt er naartoe en een derde blijft hangen in het oude patroon.” TRANSPARANT OVER KOSTENPLAATJE Onlangs kwam KPMG in het nieuws, omdat deze bij de eigen accountant, Grant Thornton, een korting heeft afgedwongen vanwege de inzet van AI in het controleproces. De Kok noemt de actie ‘te kort door de bocht’. “Je moet ook transparant zijn over het 38 &GO magazine kostenplaatje. Als ik alleen maar kijk naar wat wij uitgeven aan serverkosten, aan machine learning, aan AI-technologie, aan trainingen. Voorlopig moeten die investeringen gewoon nog worden terugverdiend. Eerst moet je het gewoon heel goed hebben neergezet, voordat je schaalvoordelen uit AI haalt.” Van de 25 scripts die Coney Minds heeft ontwikkeld, zijn 15 validatie-analyses. “De basis zeg maar. De andere tien kijken naar zaken als de marges per leverancier, de verdiensten per klant, de uitzonderingen et cetera. Dát vinden de klanten leuk om naar te kijken en over te brainstormen. Maar voor de auditanalyse sec krijg je geen mensen op het podium.” Er is aan beide kanten van de tafel nog genoeg te winnen, meent hij. “Technologisch kan het allemaal al. De vraag is alleen, waarom duurt het zolang voordat de mindset meebeweegt? Wat is de bottleneck? ‘It takes two to tango’, is het de accountant die aarzelt? Of is het de ondernemer? Er zijn nog enorm veel mkb-ondernemingen die worden aangestuurd op een Excelsheet.” Toch is hij optimistisch. Hij verwacht dat de trend naar realtime informatie, onder druk van de toenemende economische wispelturigheid, alleen maar zal versnellen. “Neem de toprestaurants, vandaag de dag. Die staan enorm onder druk door de negatieve spiraal van stijgende loonkosten en hoge inkoopkosten. Ze willen elk weekend de cijfers qua tafelbezetting, inkoop en marges, anders zijn ze te laat met bijsturen. Hetzelfde geldt voor transportondernemingen. Die willen in het nu over de cijfers brainstormen en schakelen met hun accountant.”
Groei zonder extra werkdruk: hoe administratiekantoren toekomstbestendig blijven DOOR: EVELINE AAN DE WIEL Administratie- en accountantskantoren staan voor grote uitdagingen. Het personeelstekort houdt aan, wet- en regelgeving wordt complexer en klanten verwachten meer snelheid, inzicht en persoonlijk contact. Tegelijkertijd willen veel kantoren blijven groeien. Voor administratiekantoren vraagt dat om een andere manier van werken, zegt Mohamed Badaoui van AFAS Software. “Veel kantoren lopen niet alleen vast door een tekort aan mensen”, zegt Badaoui. “Ze lopen vooral vast doordat processen vaak versnipperd zijn ingericht. Dan ontstaat dubbel werk, raken systemen niet goed gekoppeld en neemt de werkdruk steeds verder toe.” Dat begint vaak al bij de groei van een kantoor. “Veel administratiekantoren starten klein: één of twee mensen, een overzichtelijk klantenbestand en werkwijzen die prima werken in die fase. Maar zodra een kantoor groeit, merk je dat die manier van werken niet meer schaalbaar is. Dan kun je niet blijven vertrouwen op losse systemen, handmatige processen en adhocafspraken.” Traditioneel wordt groei vaak gekoppeld aan het aannemen van extra personeel. Maar juist daar wringt het momenteel in de branche. “Goede medewerkers zijn moeilijk te vinden. Daarom moeten kantoren kritisch kijken naar hoe ze slimmer kunnen organiseren. Welke processen kunnen efficiënter? Waar wordt nog onnodig tijd verloren?” MEER RUIMTE VOOR KLANTCONTACT Automatisering en AI spelen daarin een steeds grotere rol. Niet om medewerkers te vervangen, maar juist om repetitief werk te verlichten. “Werkzaamheden zoals factuurverwerking, controles en administratieve handelingen kunnen steeds slimmer worden geautomatiseerd. Daardoor bespaar je tijd, maak je minder fouten en ontstaat ruimte voor werkzaamheden waar echt waarde zit.” Die ruimte is hard nodig, omdat de rol van administratie- en accountantskantoren verandert. “Ondernemers verwachten steeds meer begeleiding en advies. Juist daarin zit straks de echte meerwaarde van een kantoor.” Succesvol automatiseren begint volgens Badaoui niet bij technologie, maar bij duidelijke processen. “Je moet als kantoor keuzes maken. Hoe werk je samen met klanten? Wanneer leveren klanten documenten aan? Hoe consistenter je werkt, hoe beter automatisering en AI echt impact kunnen maken.” Van losse systemen naar één platform AFAS Software ziet daarbij een duidelijke ontwikkeling in de markt: steeds meer kantoren willen toe naar één geïntegreerd systeem. “De trend is centraliseren. Minder losse software, minder dubbel invoeren en minder schakelen tussen verschillende systemen.” AFAS Software ondersteunt administratie- en accountantskantoren met een geïntegreerde totaaloplossing waarin onder meer klantadministraties, fiscale aangiftes, dossiervorming, Wwft-processen en een klantportaal samenkomen. “Groei hoeft niet automatisch meer werkdruk te betekenen”, besluit Badaoui. “Kantoren die kritisch durven kijken naar hun processen en blijven meebewegen met ontwikkelingen, kunnen juist meer klanten bedienen én persoonlijk betrokken blijven.” Maak jouw kantoor klaar voor de toekomst: www.afas.nl/branche/ accountancy-direct NOAB.NL 39 ADVERTORIAL
Alles-in-een boekhoudsoftware voor kantoren met ambitie Beheer administraties in een eenvoudig portaal. Download de RGS-brugstraat van een administratie en importeer deze in Nextens, Fiscaal-online of Fiscaal Gemak. Dien BTW-aangiftes in met je beconnummer. Genereer overzichtelijke financiële rapportages. Gratis compliance software voor al je Wwft-checks. adviseurs@moneymonk.nl | 085 - 3030800 40 &GO magazine Check hier alle mogelijkheden. Jasper Horstink CEO MoneyMonk
1 Online Touch